အိႏၵိယႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တြင္ ေရႀကီးမႈမ်ားေၾကာင့္ လူဒါဇင္မ်ားစြာေသဆံုးၿပီး တစ္သန္းေက်ာ္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာရ

ဇြန္ ၁၅ ရက္က ထရိပူရျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္အျပင္ဘက္ရိွ ဘယ္ဒါခယ္ရြာတြင္ ေရလႊမ္းေနစဥ္ သြားလာေနသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ေတာင္အာရွတြင္ မုတ္သံုမိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေရႀကီးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး လူဒါဇင္မ်ားစြာေသဆံုး၍ တစ္သန္းေက်ာ္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာခဲ့ရေၾကာင္း၊ အမ်ားစုသည္ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔မွျဖစ္ေၾကာင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဟိမ၀ႏၲာမွ အိႏၵိယသို႔ စီးဆင္းၿပီး ယင္းမွတစ္ဆင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ျဖတ္သန္းသည့္ ျဗဟၼပုၾတျမစ္၏ ျမစ္ကမ္းပါးမ်ား က်ိဳးေပါက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့မႈေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္တြင္ အိႏၵိယ၏အာသံျပည္နယ္ရွိ ေက်းရြာ ၁,၅၀၀ ေက်ာ္တြင္ ေရလႊမ္းခဲ့သည္။

“ေရႀကီးတဲ့အေျခအေနက စိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေန ရွိေနေသးတယ္” ဟု အာသံျပည္နယ္၏ ေရအရင္းအျမစ္၀န္ႀကီး ကီရွက္မာ ဟန္တက ႐ိုက္စ္တာသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လာမည့္ ၄၈ နာရီအတြင္း မိုးပိုမိုသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမည္ဟု မိုးေလ၀သဌာနက ခန္႔မွန္းထားသည္ဟု မာဟန္တက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အာသံျပည္နယ္တြင္ အျမင့္ဆံုး သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားအတြက္ စစ္တပ္က ရဟတ္ယာဥ္မ်ား အသင့္ထားထားသည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေရႀကီးမႈမ်ားေၾကာင့္ အိႏၵိယျပည္နယ္မ်ားျဖစ္သည့္ အာသံ၊ ထရီပူရႏွင့္ မဏိပူရ္တို႔တြင္ လူ ၂၀ ခန္႔ေသဆံုးၿပီး ၈၀၀,၀၀၀ ခန္႔ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာခဲ့ရသည္။ ျဗဟၼပုၾတျမစ္တြင္ ျမစ္ေရသည္ ယခုသီတင္းပတ္မကုန္မီအထိ ျမင့္တက္ဖြယ္ရွိသည္ဟု အိႏၵိယ၏ ဗဟိုေရ အရင္းအျမစ္ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ ေရစုန္တြင္ လူ ၁၁ ဦး ေသဆံုးၿပီး လူ ၂၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာခဲ့ရ (သို႔မဟုတ္) ေရႀကီးမႈဒဏ္ကို ခံခဲ့ရသည္ဟု တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းတြင္ မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေျမၿပိဳမႈမ်ားႏွင့္ အျခားမေတာ္တဆမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရာတြင္ နယ္စပ္အနီးရွိ စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္သည့္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္ (မူရင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ဟု သံုးထား) ႏွစ္ဦး အပါအ၀င္ ၁၂ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္။

Ref: Reuters

ေဆးေျခာက္မ်ား တရား၀င္ ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ သံုးစြဲျခင္းကို ကေနဒါအထက္လႊတ္ေတာ္ အတည္ျပဳ

ကေနဒါတြင္ ေဆးေျခာက္မ်ား တရား၀င္ ထုတ္လုပ္သံုးစြဲခြင့္ကို ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ကေနဒါအထက္ လႊတ္ေတာ္က မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ရာတြင္ အမတ္ ၅၂ ဦးအနက္ ေထာက္ခံမဲ ၂၉ မဲျဖင့္ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္။ ကေနဒါသည္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ သံုးစြဲျခင္းကို တရား၀င္ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္ေသာ ပထမဆံုး ဂ်ီ-၇ႏိုင္ငံျဖစ္လာရန္ နီးစပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

ကေနဒါေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ဇြန္ ၁၉ ရက္က ယင္းဥပေဒၾကမ္းအား မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ရာ ေထာက္ခံမဲ ၈၂ မဲျဖင့္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ဥပေဒသစ္အျဖစ္ မျပ႒ာန္းမီ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္၏ ေတာ္၀င္သေဘာတူညီခ်က္ကို စက္တင္ဘာလထက္ ေနာက္မက်ဘဲရရွိရမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းမွာ ကေနဒါ၏ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္တစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။

ဥပေဒၾကမ္းအား အထက္လႊတ္ေတာ္တြင္ အဆိုတင္သြင္းရာ၌ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ဥပေဒျပ႒ာန္းျခင္းကို အတားအဆီးမျဖစ္ခဲ့ေပ။ ကေနဒါတြင္ ၁၉၂၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ခ်မွတ္ထားေသာ ေဆးေျခာက္သံုးစြဲမႈ ပိတ္ပင္တားဆီးသည့္ လႈပ္ရွားမႈသည္ အဆံုးသတ္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေဆးေျခာက္အား ေဆးကုသမႈမ်ားတြင္ တရား၀င္ အသံုးျပဳခြင့္ေပးထားသည္မွာ ႏွစ္ ၂၀ နီးပါးရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ မဲဆြယ္လႈပ္ရွားစဥ္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂ်က္စတင္ထ႐ူဒိုးသည္ ေဆးေျခာက္ကို တရား၀င္ျပဳလုပ္ေပးမည္ဟု ကတိျပဳ စည္း႐ံုးခဲ့ဖူးသည္။

Ref: AFP

အေမရိကန္က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္

ဇြန္ ၁၉ ရက္က ၀ါရွင္တန္ရွိ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၌ ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဟာေလးစကားေျပာေနသည္ကို ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပြန္ပီယိုက ၾကည့္ေနစဥ္ (Photo: AFP)

အေမရိကန္က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့ၿပီး ထိုေကာင္စီအဖဲြ႕၀င္ ႏုိင္ငံမ်ား၏ သူေတာ္ေကာင္းဟန္ေဆာင္မႈမ်ားအား ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ကာ အစၥေရးႏုိင္ငံအား ဘက္လိုက္၍ မရပ္မနား ဆန္႔က်င္ေနေၾကာင္းလည္း စြပ္စဲြခဲ့သည္။ ထိုႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေၾကညာရန္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး နစ္ကီဟာေလးက အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုႏွင့္အတူ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ အေမရိကန္သည္ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းသူအျဖစ္ ဆက္ရွိေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎တုိ႔က အခုိင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ႏုိင္ငံစံုသံတမန္ေရးရာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားအား အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ ရန္လိုမႈမ်ားကို ထင္ဟပ္ခဲ့သည္။

မကၠဆီကိုႏိုင္ငံမွ အေမရိကန္ထဲသို႔ ျဖတ္ေက်ာ္၀င္ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ခုိလံႈခြင့္ေတာင္းခံသည့္ မိဘမ်ားႏွင့္ ၎တုိ႔၏ ကေလးမ်ားကို ခဲြ၍ထားသည့္ အေမရိကန္၏လုပ္ရပ္အား ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Zeid Ra’ad Al Hussein က ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္က ယင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထုိေကာင္စီအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ေဆာင္ရန္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည့္ အဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအား ထုတ္ပယ္ရန္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးမွသာ ယခုဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဟာေလးႏွင့္ ပြန္ပီယိုတုိ႔က အေလးအနက္ထား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုေကာင္စီသည္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္သူမ်ားအား ကာကြယ္ေပးသည့္အဖဲြ႕အျဖစ္ ကာလရွည္ၾကာ ရပ္တည္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးဘက္လိုက္သည့္ အက်င့္ပ်က္မႈမ်ား ျပည့္ႏွက္ေနေၾကာင္း၊ ၀မ္းနည္းစရာေကာင္းသည္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ ၎တုိ႔၏ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားမွာ အေရးစုိက္မခံရေၾကာင္း ထင္ရွားသြားခဲ့ဟု ဟာေလးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကမၻာတစ္၀န္း လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားအား ျမႇင့္တင္ရန္ႏွင့္ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ခ့ဲသည့္ ထုိေကာင္စီ၏ ေၾကညာခ်က္မ်ားႏွင့္ အစီရင္ခံစာမ်ားသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ မၾကာခဏ အခ်င္းမ်ားခဲ့သည္။

အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴဘုရွ္လက္ထက္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ ဂြၽန္ဘိုတန္ (ယခုထရန္႔၏ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး အၾကံေပး။) က ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္ ထိုေကာင္စီ၌ အေမရိကန္ပါ၀င္ရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဘာရက္အုိဘားမားက အေမရိကန္သမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံခဲ့ရခ်ိန္တြင္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၌ အေမရိကန္က ယင္းေကာင္စီတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔က အေမရိကန္သမၼတျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ ကုလသမဂၢအား ရန္လိုသည့္ခ်ဥ္းကပ္မႈကို ဦးတည္ခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ေအဂ်င္စီ (ယူနက္စကို) မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ကာ ကုလသမဂၢ ရန္ပံုေငြမ်ားအား ေလွ်ာ့ခ်ျဖတ္ေတာက္ျခင္း၊ ပါရီရာသီဥတု တုိက္ဖ်က္ေရး သေဘာတူညီခ်က္မွ ႏုတ္ထြက္ရန္ စီစဥ္ျခင္းတုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

Ref: AFP

ႏွစ္ႏွစ္ၾကာၿပီးေနာက္ ေတာင္ဆူဒန္မွ ရန္ဘက္ႏွစ္ဦးတို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုၾကမည္

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေမ ၉ ရက္က ေတာင္ဆူဒန္တြင္ တုိက္ခိုက္မႈရပ္ဆုိင္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထိုးသည့္ အခမ္းအနား၌ ကီယာ (၀ဲ) ႏွင့္ မာခ်ာ (ယာ) တုိ႔ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ေတာင္ဆူဒန္ျပည္တြင္းစစ္၏ ဗဟိုခ်က္မွ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးသည္ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးၾကာကာလအတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ ေတြ႕ဆံုရန္ စီစဥ္ထားသည္။

ေတာင္ဆူဒန္သမၼတ ဆယ္ဗာကီယာႏွင့္ သူပုန္ေခါင္းေဆာင္ရိခ္မာခ်ာတို႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႕ဆံုလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္း ထိုေတြ႕ဆံုပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ေစေရးအတြက္ ၀င္ေရာက္ေစ့စပ္ေပးသည့္ အီသီယိုးပီးယားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ရိခ္မာခ်ာသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လက ေတာင္ဆူဒန္မွ ထြက္ေျပးသြားခဲ့သူျဖစ္သည္။

မတည္ၿငိမ္ေသာ ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ နာမည္ဆိုးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားသည့္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးၾကားတြင္ တရား၀င္ေဆြးေႏြးရမည့္ အတိုင္းအတာမွာ က်ယ္ျပန္႔လွသည္။ ေတြ႕ဆံုပြဲ၏ ရလဒ္မွာ မည္သို႔ျဖစ္လာမည္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မခန္႔မွန္းႏိုင္ေသးသည့္အျပင္ ေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္လာပါ့မလားဟုပင္ သံသယမ်ား ရွိခဲ့ၾကသည္။

ကီယာႏွင့္ မာခ်ာတို႔သည္ တစ္ခ်ိန္က လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အတူတိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကသည့္ ရဲေဘာ္ရဲဘက္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဆူဒန္မွ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း ဆက္ဆံေရး ဆုိးရြားလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ ကမၻာ့သက္တမ္းအႏုဆံုးႏိုင္ငံ ေတာင္ဆူဒန္၌ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ခဲ့ရသည္အထိ ေရာက္ခဲ့သည္။ ယင္းျပည္တြင္းစစ္ႀကီးေၾကာင့္ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရၿပီး ႏိုင္ငံ့လူဦးေရ ၁၂ သန္းထဲမွ သံုးပံုတစ္ပံုအထိ အိုးအိမ္မ်ားကို စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံတြင္းမွ လူအမ်ားအျပားမွာလည္း အငတ္ေဘးဆိုက္ေတာ့မည္ အေျခအေနသို႔လည္း ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။

ထိုစဥ္ အီသီယိုးပီးယား ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္သစ္ အဘိုင္လီအာမတ္၏ ဖိတ္ေခၚမႈျဖင့္ ကီယာႏွင့္ မာခ်ာတို႔သည္ ေတြ႕ဆံုၾကမည္ျဖစ္သည္။ အာမတ္သည္ အက်ဳိးမထူးေသးေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ဦးေဆာင္ဦးရြက္ ျပဳေပးေနသည့္ ေဒသတြင္း အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ အစိုးရအခ်င္းခ်င္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ (IGAD) ၏ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ကီရာ တက္ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အီသီယိုးပီးယားႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ေတာင္ဆူဒန္ သံအမတ္က အတည္ျပဳေပးခဲ့ၿပီး မာခ်ာက တက္ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ၎၏ဆူဒန္ ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕၏ အႀကီးတန္းအရာရွိတစ္ဦးက အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ဆူဒန္ႏိုင္ငံထဲ၌ ကာလရွည္ၾကာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ေတာင္ဆူဒန္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ ကုန္တြင္းပိတ္ႏိုင္ငံငယ္ ေတာင္ဆူဒန္တြင္ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားစြာ ေရာေႏွာေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္မူ ကီယာသည္ ၎၏ ဒုသမၼတျဖစ္ေသာ မာခ်ာမွာ ၎ကို ျဖဳတ္ခ်ရန္ ၾကံစည္ေနသည္ဟု စြပ္စြဲရာမွ အစျပဳၿပီး ႏွစ္ဘက္အင္အားစုၾကားတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာကာ ႏိုင္ငံ၏ က်ယ္ျပန္႔လွေသာ လူမ်ဳိးေရးတင္းမာမႈမ်ားအတြက္ မီးထိုးေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ကီယာႏွင့္ မာခ်ာတို႔ ေဆြးေႏြးၾကမည့္ အေရးကို ကမၻာတစ္၀န္းမွ ေဂ်ာ့ကလူးနီ အစရွိေသာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူမ်ားက ဂုဏ္ျပဳ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကသည္။

သမၼတကီယာမွာမူ ဖိအားမ်ားေၾကာင့္ ယခုေတြ႕ဆံုပြဲအား တက္ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္ ၎အတြက္ရရွိမည့္ အက်ဳိးေက်းဇူးမွာ နည္းပါးေနသည္။ ေျမျပင္ အေျခအေနတြင္ ကီယာ၏ စစ္သားမ်ားသည္ ေအာင္ပြဲမ်ားက ဆက္ေနကာ အတိုက္အခံတို႔မွာမူ အဆိုးရြားဆံုး အေျခအေနကို ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

Ref: AFP

အေမရိကန္က တ႐ုတ္အလူမီနီယမ္ျပားမ်ားအား ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံနီးပါး သြင္းကုန္ခြန္မ်ား ျပ႒ာန္း

ဧၿပီ ၇ ရက္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ရွန္တံုျပည္နယ္၌ အလူမီနီယမ္စက္႐ံုတစ္႐ံု၏ အတြင္းပိုင္းကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: Reuters)

ျပည္တြင္းတြင္ မစြံေတာ့ေသာကုန္မ်ားအား အေမရိကန္ေစ်းကြက္၌ ေလွ်ာ့ေစ်းျဖင့္ အစံြထုတ္ေနသည္ဟုဆိုကာ ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံနီးပါး တန္ဖိုးရွိ တ႐ုတ္ အလူမီနီယမ္ျပားမ်ားအား သြင္းကုန္ခြန္မ်ား ျပ႒ာန္းေၾကာင္း အေမရိကန္က ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္သို႔ တ႐ုတ္သြင္းကုန္အားလံုးနီးပါးကို သြင္းကုန္ခြန္မ်ား စည္းၾကပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ဇြန္ ၁၉ ရက္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ၿပီး ကမၻာ့စီးပြားေရးအင္အား အႀကီးဆံုးႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ ဆက္ဆံေရးသည္ ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ပဋိပကၡေခ်ာက္ကမ္းပါးသို႔ ေရာက္ရွိေနခဲ့သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္၌ ေလွ်ာ့ေစ်းျဖင့္ လာေရာက္အစြံထုတ္မႈမ်ားအား တန္ျပန္ရန္ အေမရိကန္ ကုန္ထုတ္လုပ္သူမ်ား၏ ေမတၱာရပ္ခံမႈေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ သြင္းကုန္ခြန္ ျပ႒ာန္းမႈအား အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ၃၃ ႏွစ္အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အစိုးရ၏ ေထာက္ပံ့မႈရရွိထားေသာ သို႔မဟုတ္ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္၌ ေရာင္းမထြက္၍ ေလွ်ာ့ေစ်းျဖင့္ လာေရာက္ အစံြထုတ္သည့္ကုန္ပစၥည္းမ်ား အေမရိကန္ ေစ်းကြက္မ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္မႈကို တားဆီးရန္အတြက္ အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးဌာနသည္ အစြမ္းကုန္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး ၀ီလ္ဘာေရာ့စ္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ အလူမီနီယမ္ျပားမ်ားကို အေမရိကန္ေစ်းကြက္၌ သင့္ေတာ္ေသာေစ်းႏႈန္းထက္ ၁၆၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းေလွ်ာ့၍ ေရာင္းခ်ေနခဲ့ေၾကာင္း အႀကိဳေကာက္ခ်က္ ခ်ခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
ယင္းအတြက္ေၾကာင့္ ေလွ်ာ့ေစ်းျဖင့္ အစြံထုတ္သည္ဟု ယူဆရသည့္ေစ်းႏႈန္းမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်သည့္ သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ စရန္ေငြမ်ားကို စတင္သိမ္းယူေနေၾကာင္း အေမရိကန္အေကာက္ခြန္ႏွင့္ နယ္စပ္ကာကြယ္ေရးအဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ၿပီးခဲ့ေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အလားတူ လုပ္ငန္းစဥ္၌ ခြင့္မျပဳေသာ တ႐ုတ္အစိုးရ အေထာက္အပံ့ယူ စာရင္း၀င္သြင္းကုန္မ်ားကို ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တ႐ုတ္လုပ္ပံုမွန္ အလူမီနီယမ္ျပားမ်ားကို အေမရိကန္သုိ႔ တင္သြင္းမႈသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ေဒၚလာသန္း ၉၀၀ အထိရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ရာခုိင္ႏႈန္း ၅၀ ခန္႔ ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကုန္တြင္ ခ်မွတ္မည့္ ေနာက္ဆံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ေလွ်ာ့ေစ်းျဖင့္ အစံြထုတ္မႈအား ထရန္႔အစိုးရ၏ ဆန္႔က်င္မႈဆုိင္ရာ မူ၀ါဒအမ်ားအျပားႏွင့္ သေဘာထား ကဲြလဲြခဲ့သည့္ အမွီအခုိကင္းေသာ အေမရိကန္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကုန္သြယ္ေရးေကာ္မရွင္က ပိတ္ဆုိ႔ႏိုင္သည္။ တ႐ုတ္ကလည္း အေမရိကန္ သြင္းကုန္ အလူမီနီယမ္မ်ားအား စည္းၾကပ္ခြန္မ်ား ျပ႒ာန္းေၾကာင္း ၿပီးခဲ့ေသာမတ္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္သုိ႔ အေမရိကန္၏ အလူမီနီယမ္တင္သြင္းမႈသည္ တ႐ုတ္က အေမရိကန္သို႔ ႏွစ္စဥ္တင္ပို႔မႈႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက အလြန္အမင္း နည္းပါးသည္။

Ref: AFP

တ႐ုတ္က ကေမၻာဒီးယားသို႔ စစ္ေရးအကူအညီ ေဒၚလာသန္း ၁၀၀ ခန္႔ ေပးမည္ဟု ကတိျပဳ

ဇြန္ ၁၉ ရက္က ဖႏြမ္းပင္တြင္ စစ္ဘက္ျပပြဲ၌ တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး (၀ဲ-ဒုတိယေျမာက္) အား ကေမၻာဒီးယားကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး (၀ဲ) က စကားေျပာေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကေမၻာဒီးယားစစ္တပ္အား ေခတ္မီေစေရးအတြက္ ေဒၚလာသန္း ၁၀၀ ၀န္းက်င္ ကူညီမည္ဟု တ႐ုတ္က ကတိျပဳခဲ့ေၾကာင္း ကေမၻာဒီးယားအစိုးရက ဇြန္ ၁၉ ရက္၌ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းသည္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ အတိုက္အခံမ်ား ၿဖိဳခြင္းခံေနရသည့္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံကို တ႐ုတ္၏ အလံုးအရင္းႏွင့္ ကူညီမႈမ်ားအနက္ ေနာက္ဆံုးတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး ေ၀ဖုန္႔ေဟသည္ ကေမၻာဒီးယားကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္တို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ ဇြန္ ၁၆ ရက္က ကေမၻာဒီးယားသို႔ ေရာက္လာစဥ္ ယခုကဲ့သို႔ အကူအညီေပးမည္ဟု ကတိထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခ်ဴဟမ္ဆိုခ်က္က ဆိုသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ စစ္တပ္ကို တျခားသူေတြလို ေခတ္မီေစဖို႔အတြက္ ေထာက္ပံ့၊ ေလ့က်င့္၊ ကူညီေပးမယ္လို႔ ေ၀က ကတိျပဳခဲ့ပါတယ္” ဟု ဆိုခ်က္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားတို႔သည္ လာမည့္ႏွစ္တြင္ Golden Dragon ဟု အမည္ေပးထားေသာ ၎တို႔ႏွစ္ႏိုင္ငံ၏ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ျပဳလုပ္မည္ဟုလည္း သိရသည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား၌ ဆက္ဆံေရး တျဖည္းျဖည္း ဆိုးရြားလာစဥ္ တ႐ုတ္၏ အကူအညီေပးမႈမ်ား ၀င္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ကေမၻာဒီးယားသည္ ယမန္ႏွစ္ကပင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္သည္။

ထို႔ျပင္ ကေမၻာဒီးယား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္ကလည္း အေမရိကန္သည္ ၎တို႔အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ရန္ အတိုက္အခံတို႔၏ ၾကံစည္မႈတစ္ခုကို ကူညီေပးခဲ့သည္ဟုလည္း စြပ္စြဲထားေသးသည္။

ဟြန္ဆန္သည္ ေရွ႕လတြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ ၎၏ ၃၃ ႏွစ္ၾကာ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ထပ္မံတိုးျမႇင့္ရန္ ရည္ရြယ္လ်က္ရွိသည္။ ကေမၻာဒီးယားအစိုးရသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကပင္ အဓိကအတိုက္အခံပါတီကို ဖ်က္သိမ္းကာ ပါတီေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။
တ႐ုတ္ထံမွ ေခ်းေငြမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား အစရွိသည့္ အကူအညီမ်ားကို အခိုင္အမာ ရရွိျခင္းေၾကာင့္ ဟြန္ဆန္သည္ ေနာက္ဆက္တြဲရလဒ္မ်ားကို စိတ္ပူစရာ မလိုဘဲ ၎၏အစိုးရအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေခ်မႈန္းရန္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ေျပာခဲ့ၾကသည္။

တစ္ဖက္တြင္မူ အေမရိကန္သည္ ကေမၻာဒီးယား ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ ဘ႑ာေရးေထာက္ပံ့မႈကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ၿပီး ဟြန္ဆန္၏ သက္ေတာ္ေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ကိုလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ယခုလအတြင္းကပင္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

ေနာက္ထပ္ျဖစ္စဥ္တစ္ခုမွာ ဇြန္ ၁၉ ရက္က ဖႏြမ္းပင္ရွိ အေမရိကန္သံ႐ံုးမွ ကေမၻာဒီးယား၀န္ထမ္းေဟာင္း ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ သံ႐ံုးအျပင္ဘက္၌ ဆႏၵျပမႈတစ္ခု ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို၀န္ထမ္းမ်ားသည္ မတ္လက လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေၾကာင္းမ်ား ေဖာ္ျပထားသည့္အရာမ်ား၊ ကေလးသူငယ္တို႔ပါေသာ အျပာ႐ုပ္ရွင္ႏွင့္ စာေပမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့မႈျဖင့္ ထုတ္ပယ္ခံခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ ၀န္ထမ္းေဟာင္းမ်ားကမူ ၎တို႔သည္ မတရားခံရျခင္းျဖစ္ၿပီး သံ႐ံုးဘက္မွ သက္ေသျပၿပီး ေလ်ာ္ေၾကးမ်ားေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

Ref: AFP

ျပင္သစ္က ဂ်ာမနီႏွင့္ပူးတြဲ၍ တိုက္ေလယာဥ္တည္ေဆာက္မည့္ စီမံကိန္းအား ဦးေဆာင္မည္

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္က ျပင္သစ္အေနာက္ေတာင္ပိုင္းရိွ ေလတပ္စခန္းတစ္ခု၌ ျပင္သစ္ရာေဖးတိုက္ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဇြန္ ၂၀ ရက္က ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမနီအစိုးရတို႔ၾကား၌ ရရွိခဲ့သည့္ သေဘာတူညီမႈတစ္ခုအရ ဂ်ာမနီႏွင့္အတူ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္ မ်ဳိးဆက္သစ္တစ္ခုအား တည္ေဆာက္ေရးတြင္ ျပင္သစ္က ဦးေဆာင္မည္ဟု ျပင္သစ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္သစ္သည္ ၂၀၄၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ျပင္သစ္၏ Dassault ေလေၾကာင္းလုပ္ငန္းမွ ရာေဖးေလယာဥ္မ်ား၊ ဂ်ာမနီ၏ယူ႐ိုဖိုက္တာမ်ား (ဥေရာပအက်ဳိး တူလုပ္ငန္းတစ္ခုက ထုတ္လုပ္) အား အစားထိုးရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ထားသည္။

ယခုဖရန္ကို-ဂ်ာမန္ သေဘာတူညီခ်က္အရ ယင္းတိုက္ေလယာဥ္စီမံကိန္းကို ေလ့လာေရးမွ အစျပဳၿပီး ယခုႏွစ္ကုန္မတိုင္မီ အစျပဳရန္ ေတာင္းဆိုထားေၾကာင္း သိရသည္။

မ်ဳိးဆက္သစ္ အဆိုပါေလယာဥ္သည္ ကိုယ္တိုင္လည္း စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိသည့္အျပင္ က်ယ္ျပန္႔လွေသာ လက္နက္စနစ္ႀကီး တစ္ခု၏ ဗဟိုခ်က္သို႔ ေရာက္လာလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။ ထို႔ျပင္ ေမာင္းသူမဲ့တပ္ရင္းတစ္ခုကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းရွိလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။

ေလယာဥ္စီမံကိန္းသစ္အား အတူတကြ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ၾကမည့္ သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ခုကို Dassault ႏွင့္ ယူ႐ိုဖိုက္တာအက်ဳိးတူအုပ္စုမွ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္သည့္ Airbus တို႔က ဧၿပီလကတည္းက လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ မည္သူက ႀကီးၾကပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ လက္ရွိတြင္ ျပင္သစ္က ဦးေဆာင္မည္ဟု သိရသျဖင့္ စီမံကိန္းအားႀကီးၾကပ္ရန္ Dassault တြင္ တာ၀န္ရွိသြားၿပီျဖစ္သည္။ Airbus ၏ ကာကြယ္ေရးလႈပ္ရွားမႈ အမ်ားစုမွာမူ ဂ်ာမနီတြင္ျဖစ္သည္။

“ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီအတြက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရည္မ်ားစြာပါတဲ့ တိုက္ေလယာဥ္တစ္စင္း တည္ေဆာက္ေရးဟာ ဥေရာပ မဟာဗ်ဴဟာလုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ အဓိကျဖစ္လာမယ့္ လက္နက္စနစ္တစ္ခုနဲ႔ ပူးေပါင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု Dassault မွ အမႈေဆာင္ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ အဲရစ္ထရစ္ပါက ေျပာခဲ့သည္။

ယူ႐ိုဖိုက္တာအက်ဳိးတူ ပူးေပါင္းေရးအဖြဲ႕ထဲမွ အျခားအဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာ ၿဗိတိန္မွကာကြယ္ေရးအုပ္စု BAE Systems ႏွင့္ အီတလီမွ Leonardo တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလက ျပင္သစ္သမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရကာစ အီမန္ႏ်ဴရယ္ မက္ခရြန္ႏွင့္ ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အင္ဂ်လာ မာကယ္တို႔သည္ ေလယာဥ္သစ္ ပူးတြဲတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ထိုႏွစ္ႏိုင္ငံသည္ ပိုမိုနီးကပ္ေသာ ကာကြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ရရွိေရးအတြက္ ယခင္က ယွဥ္ၿပိဳင္ဘက္မ်ားျဖစ္ခဲ့ျခင္းကို ေမ့ပစ္ခဲ့ၾကသည္။

တိုက္ခိုက္ေရးတင့္ကားတစ္စီးတည္ ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းတစ္ခုအတြက္လည္း ဇြန္ ၁၉ ရက္က ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမနီတို႔ၾကားတြင္ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ႏွစ္လယ္တြင္ စတင္ၿပီး ၂၀၃၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည့္ တင့္ကားစီမံကိန္းကိုမူ ဂ်ာမနီက ဦးေဆာင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ပူးတြဲအေျမာက္စနစ္ႏွင့္ ဖရန္ကို-ဂ်ာမန္စစ္ေရးၿဂိဳဟ္တုလႊတ္တင္ေရး အစီအစဥ္မ်ားအတြက္လည္း ထိုႏွစ္ႏိုင္ငံသည္ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။

Ref:Reuters

ယီမင္အစိုးရေထာက္ခံသည့္တပ္မ်ားက ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္ကို သူပုန္မ်ားထံမွ သိမ္းပိုက္

ဇြန္ ၁၉ ရက္က ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္တစ္၀ိုက္တြင္ ယီမင္အစိုးရဘက္ေတာ္သား တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အဓိကပင္လယ္နီဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ေရးအတြက္ ႀကီးမားေသာ ေျခလွမ္းတစ္ခုအျဖစ္ ယူေအအီးေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ယီမင္အစိုးရတပ္မ်ားသည္ ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္ကို ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ ဟူသီသူပုန္မ်ားထံမွ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္ဟု ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“ေလဆိပ္ကို လံုး၀ ရွင္းၿပီးၿပီ။ အခုထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ေရာက္ေနၿပီ” ဟု ယူေအအီး အစိုးရပိုင္သတင္းေအဂ်င္စီ (WAM) က ထုတ္ျပန္သည့္ ဗီဒီယိုဖိုင္တြင္ ပင္လယ္နီကမ္းေျခဆိုင္ရာ ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕တပ္မွဴး Abdul Salaam al-Shehi က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစိုးရတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေလဆိပ္အနီးတစ္ေလွ်ာက္ အကာအရံမွတစ္ဆင့္ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး သဲႀကီးမဲႀကီးတိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ သူပုန္ ၃၃ ဦးႏွင့္ စစ္သား ၁၉ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္။

ထိုေလဆိပ္ကို အသံုးမျပဳဘဲ ပစ္ထားခဲ့ေသာ္လည္း သူပုန္မ်ားက အဓိကအေျခစိုက္ စခန္းတစ္ခုအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ေလဆိပ္သည္ ၿမိဳ႕၏ ဆိပ္ကမ္းမွ ရွစ္ကီလိုမီတာ (ငါးမိုင္) အကြာတြင္ ရွိသည္။ ဟိုေဒးဒါဆိပ္ကမ္းသည္ ယီမင္၏ သြင္းကုန္ေလးပံုသံုးပံုခန္႔ ၀င္ေရာက္ၿပီး အေထာက္အပံ့ကို မွီခိုအားထားေနရသည့္ လူဦးေရ ၂၂ သန္းအတြက္ အသက္ေသြးေၾကာတစ္ခုျဖစ္သည္။

ဟိုေဒးဒါၿမိဳတြင္ ဆိုးရြားသည့္ စစ္ပြဲတစ္ခုျဖစ္ပြားမႈကို ေရွာင္လႊဲရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈတစ္ခုအျဖစ္ သူပုန္ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဆာနာတြင္ ကုလသမဂၢသံအမတ္ႀကီး Martin Griffiths က ေဆြးေႏြးပြဲေလးရက္ၾကာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း တိုးတက္မႈ အေျခအေနကို ထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိဘဲ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေလယာဥ္ျဖင့္ ျပန္လည္ထြက္ခြာခဲ့သည္။

ေဒသတြင္း ၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္ေသာ အီရန္သည္ သူပုန္မ်ားအတြက္ လက္နက္ေမွာင္ခိုပို႔ရန္ ဟိုေဒးဒါဆိပ္ကမ္းကို ထြက္ေပါက္တစ္ခုအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့သည္ဟု ယူေအးအီးႏွင့္ ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္သည့္ ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕၏ အျခားအဖြဲ႕၀င္မ်ားက စြပ္စြဲခဲ့သည္။ တီဟီရန္က ယင္းစြပ္စြဲမႈကို ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

ဟိုေဒးဒါဆိပ္ကမ္းကို တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အငတ္ေဘး ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႕ရေတာ့မည့္ ယီမင္ႏိုင္ငံသား ၈ ဒသမ ၄ သန္းအတြက္ အလြန္အမင္း လိုအပ္ေနသည့္ ကူညီေထာက္ပံ့ေရး ကုန္ပစၥည္းမ်ား ပို႔ေဆာင္မႈကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏိုင္သည္ဟု ကုလသမဂၢက သတိေပးခဲ့သည္။

ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္ကို တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အရပ္သားမ်ား ထိခိုက္ေသဆံုးမႈကို ယခုအခ်ိန္ထိ အတည္မျပဳေသးေသာ္လည္း သီတင္းတစ္ပတ္ၾကာၿပီျဖစ္သည့္ တိုက္ပြဲအတြင္း တိုက္ခိုက္ေရးသမား ၂၁၆ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္။ အစိုးရေထာက္ခံသည့္ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ပင္လယ္နီကမ္း႐ိုးတန္းကို ခ်ီတက္လာခ်ိန္တြင္ မိသားစု ၅,၂၀၀ သည္ ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားမွ ထြက္ေျပးခဲ့သည္ဟု ကုလသမဂၢ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

Operation Golden Victory ဟု အမည္ေပးထားသည္ ယင္းထိုးစစ္သည္ ျပင္းထန္သည့္ ယီမင္စစ္ပြဲပဋိပကၡတြင္ အႀကီးမားဆံုး စစ္မ်က္ႏွာတစ္ခုျဖစ္သည္။

Ref: AFP

သူေတာ္ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကိုသာၾကည့္ေသာ ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း အေမရိကန္ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ

အစၥေရး အက်ိဳးစီးပြားပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေဆာင္သည္ဟုစြပ္စဲြလ်က္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ လူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္ဟု ကုလ တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ကုသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံတမန္ နစ္ကီဟာေလသည္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုႏွင့္အတူ ၀ါရွင္တန္တြင္ယင္းေန ့ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ၅ နာရီ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ၌ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမာၻတစ္၀န္း လူ ့အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ ျမွင့္တန္ရန္ ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ထူေထာင္ခဲ့ေသာ ဂ်နီဗာအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ လူ ့အခြင ့္အေရးေကာင္စီမွထြက္ရန္ နစ္ကီဟာေလက အႀကိမ္ႀကိမ္ ၿခိမ္းေျခာက္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

အေမရိကန္-မကၠဆီကိုနယ္စပ္တြင္   ေရြ ့ေျပာင္း အေျခခ်ကေလးမ်ားကို ၄င္းတို ့၏ မိသားစုမ်ားႏွင့္ခဲြထုတ္သည့္ ထရန္ ့၏မူ၀ါဒကို ကုလသမဂၢကျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္က ကုလလူ ့အခြင့္ အေရးေကာင္စီမွ ထြက္ခြာေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ကေလးမ်ားကို ယခုကဲ့သို ့ကို နွိပ္စက္ အျပစ္ေပး ျခင္းျဖင့္ မည္သည့္ႏိုင္ငံမဆို မိဘမ်ားကိုဟန္႔တားလိမ့္ဆိုေသာ အေတြးအေခၚ မွာ ယုတၱိမရိွ ေၾကာင္း  ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ကုလလူ႔အခြင့္အ်ရး  ေကာင္စီအႀကီးအကဲ ဇာအစ္ရာ အက္အယ္ ဟူစိန္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ ထိပ္တန္းအဖဲြ ့အစည္းတစ္ခုမွ အေမရိကန္ႏုတ္ထြက္သြားျခင္းကို လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖဲြ ့က ေ၀ဖန္ခဲ့ျပီးကမာၻ  ့အဆိုးရြားဆုံး လူ ့အခြင့္အေရးျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ အျခားအစိုးရမ်ားကို ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး ျဖစ္ေစေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။

အစၥေရးကိုဆန္႔က်င္သည့္ နာတာရွည္ အစဲြရိွေနျပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မရိွျခင္းေၾကာင့္ ေၾကာင္သူေတာ္ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကိုသာ ၾကည့္ေသာ ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ အေမရိကန္ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ နစ္ကီဟာေလကေျပာၾကားခဲ့ျပီး၊ အေမရိကန္၏ယခုလုပ္ရန္သည္ ကမာၻႏွင့္အ၀န္း လူ ့ အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္မႈမ်ားအတြက္ ပိုမို ခက္ခဲ့သြားေစလိမ့္မည္ဟု လူ ့အခြင့္အေရး   တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက သတိေပးခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္အေမရိကန္၏ ၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္သည့္အတြက္ ရုရွား၊ တရုတ္၊ က်ဴးဘားႏွင့္ အီဂ်စ္တို ့ကို နစ္ကီဟာေလက ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ တန္ဖိုးမ်ားကိုမွ်ေ၀၍ အေမရိကန္ကိုလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီတြင္ ဆက္လက္ရိွေနေစရန္ အားေပးတိုက္တြန္းေသာႏိုင္ငံမ်ားကို သူမက ေ၀ဖန္ခဲ့ေသာ္လည္း ပိုေနျမဲက်ားေနျမဲ အေျခအေနကို အျပင္းအထန္စိန္ေခၚရန္ ဆႏၵမရိွေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

မိုဘိုင္းဖုန္း တိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာပါ၀င္ျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း အာရွပစိဖိတ္ ေဒသတြင္ ဦးေဆာင္ေနေၾကာင္း Ericsson အစီရင္ခံစာမွ သိရ

ျပည္တြင္း မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲေနသူ အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- ေနမ်ဳိးထြန္း)

မိုဘိုင္းဖုန္းတိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံ စာရင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါ၀င္ျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ ဦးေဆာင္ေနေၾကာင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ထြက္ရွိလာေသာ Ericsson Mobility Report အစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။

၂၀၁၈ ပထမသံုးလအတြင္း ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲမႈအသစ္ တိုးပြားမႈ မွာ ၉၈ သန္းရွိခဲ့ၿပီး အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ ၈၃ သန္းအထိ တိုးပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ လက္တင္အေမရိကႏွင့္ အေနာက္ဥေရာပတို႔မွာ တစ္သန္းစီပင္ ျပန္လည္ေလ်ာ့က်ခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲသူ အသစ္တိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ၅၃ သန္းျဖင့္ ထိပ္ဆံုးမွ ဦးေဆာင္ေနၿပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံက ၁၆ သန္း၊ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက ေျခာက္သန္း၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံက သုံးသန္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ႏွစ္သန္းျဖင့္ ထပ္မံတိုးပြားလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဒသတစ္ခုလံုး အေနျဖင့္မူ ေျမာက္အေမရိကတိုက္မွာ ႏွစ္သန္းခန္႔သာ ထပ္မံတိုးပြားမႈရွိၿပီး အလယ္ႏွင့္ အေရွ႕ဥေရာပမွာ တစ္သန္း၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသမွာ သံုးသန္း၊ အာဖရိကေဒသမွာ ၁၁ သန္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စုစုေပါင္း မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲမႈတြင္မူ ေျမာက္အေမရိကမွာ သန္း ၃၉၀၊ လက္တင္အေမရိကမွာ သန္း ၆၉၀၊ အေနာက္ဥေရာပမွာ ၅၂၅ သန္း၊ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အေရွ႕ဥေရာပမွာ သန္း ၅၈၀၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ ၄၁၅ သန္း၊ အာဖရိကေဒသမွာ သန္း ၁,၀၄၀ ႏွင့္ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသမွာ သန္း ၄,၂၃၀ ရွိလာေၾကာင္း သိရသည္။ အာရွပစိဖိတ္ေဒသတြင္ တ႐ုတ္မွာ သန္း ၁,၄၇၀ ႏွင့္ အိႏိၵယမွာ ၁,၁၈၅ သန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။ တစ္ကမၻာလံုးတြင္ မိုဘိုင္းသံုးစြဲမႈ စုစုေပါင္းမွာ ၇ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံအထိ ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။

အူရီဒူးႏွင့္ တယ္လီေနာတို႔က ဆင္းမ္ကတ္မ်ားကို စတင္ေရာင္းခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္း  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲမႈ အတိုးပြားဆံုး ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကာလအပိုင္းအျခား တစ္ႀကိမ္မက ေဖာ္ျပခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၂၃ ခုႏွစ္သို႔ အေရာက္၌ မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲမႈႏႈန္းမွာ ၈ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံအထိ ေရာက္ရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၿပီး အမွန္တကယ္ သံုးစြဲသူ အေရအတြက္မွာ ၆ ဒသမ ၁ ဘီလ်ံရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကသည္။

၂၀၁၃ မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကာလအတြင္း အသံ၀န္ေဆာင္မႈ (ဖုန္းေျပာဆိုျခင္း) သံုးစြဲျခင္းမွာ တစ္ေျပးညီျဖင့္ အေျပာင္းအလဲ အတက္အက် မရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေဒတာသံုးစြဲမႈ (တစ္နည္းအားျဖင့္ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ) မွာ လအလိုက္၊ ႏွစ္အလိုက္ ဆက္တိုက္ ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ မိုဘိုင္းေဒတာ သံုးစြဲမႈမွာ ႏွစ္စဥ္ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ စီျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး သံုးလျခားတစ္ခါ ျမင့္တက္မႈမွာ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။