ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အိုဆာကာၿမိဳ႕တြင္ ျပင္းအား ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ လူသံုးဦးေသဆံုးၿပီး လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ဒဏ္ရာရ

ဇြန္ ၁၈ ရက္က အိုဆာကာစီရင္စုေျမာက္ဘက္ အီဘာရာကီၿမိဳ႕တြင္ ငလ်င္ေၾကာင့္ ၿပိဳက်ခဲ့ေသာ အိမ္တစ္လံုးေရွ႕မွ ျဖတ္သန္းသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္ အိုဆာကာတြင္ ဇြန္ ၁၈ ရက္၌ အင္အားျပင္းသည့္ ငလ်င္တစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့ရာ အသက္ကိုးႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦးအပါအ၀င္ လူသံုးဦးေသဆံုးခဲ့ၿပီး လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လူႏွစ္သန္း၀န္းက်င္သြားလာေနသည့္  ႐ုံးတက္ခ်ိန္ နံနက္ ၈ နာရီတြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ငလ်င္ေၾကာင့္ အေဆာက္အအံုမ်ားမွာ လႈပ္ရမ္းေနကာ ေရပိုက္မ်ားလည္း ေပါက္ထြက္ေနသည္ကို ႐ုပ္သံျပကြက္ဗီဒီယိုတြင္ ျပသခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈႀကီးႀကီးမားမား မရွိခဲ့သလို ငလ်င္လႈပ္ခတ္ၿပီးေနာက္ ဆူနာမီ သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေပ။ ေသဆံုးသူမ်ားထဲမွ အသက္ကိုးႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးမွာ အိုဆာကာေျမာက္ပိုင္းရွိ တာကာဆူကီၿမိဳ႕တြင္ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပင္းအား ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ နံရံၿပိဳက်ရာမွ ယင္းကေလးငယ္အေပၚ ပိမိ၍ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ က်န္ေသဆံုးသူ ႏွစ္ဦးမွာ အသက္ ၈၀ အရြယ္ရွိ အမ်ိဳးသား ႏွစ္ဦးျဖစ္ၿပီး တစ္ဦးမွာ နံရံၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးျခင္းျဖစ္ကာ အျခားတစ္ဦးမွာ စာအုပ္စင္ပိမိျခင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္တြင္ပင္ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရပိုင္ မီဒီယာတစ္ခုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ငလ်င္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း မီးေဘးႏွင့္သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ေရးေအဂ်င္စီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ငလ်င္ေၾကာင့္ က်ည္ဆန္ရထားအပါအ၀င္ ရထားလမ္း ပို႔ေဆာင္ေရး၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းထားရသည္။ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖိုမ်ားတြင္ ျပႆနာတစ္စံုတစ္ရာျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္ Honda အပါအ၀င္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ကုမၸဏီမ်ားသည္ ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းမ်ားအား ရပ္နားခဲ့ရေၾကာင္း ႏ်ဴကလီးယားထိန္းသိမ္းေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ျပည္သူမ်ား၏ အသက္အိုးအိမ္မ်ားကို ကယ္ဆယ္ေရးအတြက္ ပထမဦးစားေပးအေနျဖင့္ စည္းစည္းလံုးလံုး ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လာမည့္ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္အတြင္း ေနာက္ဆက္တြဲအင္အားျပင္း ငလ်င္ငယ္မ်ား ထပ္မံလႈပ္ခတ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း အစိုးရေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ယိုရွီဟီဒီဆူဂါက ဆိုသည္။

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသည္ ကမၻာ့အင္အားျပင္း ငလ်င္မ်ားႏွင့္ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေသာ ပစိဖိတ္၏ Ring of Fire ဟု သမုတ္ခံထားရသည့္ ေနရာေပၚတြင္ တည္ရွိေနသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္ ၁၁ ရက္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအား ဖြတ္ဖြတ္ညက္ညက္ေၾကေစခဲ့သည့္ ျပင္းအား  ၉  အဆင့္ရွိသည့္ ငလ်င္တစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆူနာမီလႈိင္းပါျဖစ္ပြားခဲ့ရာ အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးခဲ့ၿပီး အသက္အိုးအိမ္ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာ ေသေၾကခဲ့သည္။

Ref ;AFP

အစၥေရး စစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဂါဇာရိွ ဟားမားစ္စစ္ဘက္ဆိုင္ရာပစ္မွတ္မ်ားအား တိုက္ခိုက္

ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ အစၥေရး၏တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ဂါဇာစီးတီး၌ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားေနစဥ္ (Photo – AFP)

အစၥေရးနယ္ေျမထဲသို႔ မီးေလာင္ေစသည့္ စြန္မ်ားလႊတ္တင္ေနမႈကို တံု႔ျပန္ရန္ အစၥေရး စစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဂါဇာကမ္းေျမာင္ ေျမာက္ပိုင္းရိွ ဟားမားစ္စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ပစ္မွတ္ကိုးခုကို ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ ဟားမားစ္တို႔၏ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာေနရာႏွစ္ခု၊ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား ထုတ္လုပ္သည့္ ေနရာတစ္ခုတို႔ကို ပစ္မွတ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုစီးနင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားတြင္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရမႈမ်ား ရိွ၊ မရိွကို မေဖာ္ျပခဲ့ေပ။

မီးေလာင္ေစေသာ ပစၥည္းမ်ားကို တပ္ဆင္ထားသည့္ မီးပူေဖာင္းမ်ားႏွင့္ စြန္မ်ားကို လႊတ္တင္မႈသည္ မၾကာေသးမီလမ်ားအတြင္း ပါလက္စတိုင္းမ်ားက အစၥေရးကို နယ္စပ္၌ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈမ်ား၏ သေကၤတျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဇြန္ ၁၆ ရက္က ဂါဇာကမ္းေျမာင္တြင္ နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ အစၥေရးထဲသို႔ ထိုမီးေလာင္ေစတတ္ေသာ ပူေဖာင္းမ်ားလႊတ္တင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦးသည္ အစၥေရးစစ္ဘက္၏ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရခဲ့ေၾကာင္း တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာ မတ္လကုန္တြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပါလက္စတိုင္းမ်ား၏ ဧရာမဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း မီးေလာင္မႈ အႀကိမ္ ၃၀၀ ေက်ာ္ေၾကာင့္ လယ္ကြင္းမ်ားႏွင့္ ခ်ဳံေတာဟက္တာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ ပ်က္စီးခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးမီးသတ္ဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပါလက္စတိုင္းမ်ားက လႊတ္တင္ခဲ့သည့္ စြန္ ၆၀၀ ခန္႔အနက္ ၄၀၀ ခန္႔အား ၾကားျဖတ္ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး အဗစ္ေဒါလစ္ဘာမန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုကာလအတြင္း အစၥေရးလံုျခံဳေရးမ်ား၏ ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင့္ ပါလက္စတိုင္း ၁၃၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

အစၥေရးႏုိင္ငံထူေထာင္သည့္ ကာလ၀န္းက်င္ျဖစ္သည့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ၎တို႔၏ မိသားစု၀င္မ်ား ထြက္ေျပးခဲ့ရေသာ သို႔မဟုတ္ ေမာင္းထုတ္ခံခဲ့ရေသာ ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားသို႔ ျပန္သြားခြင့္ရရွိရန္ ပါလက္စတိုင္းမ်ားက ေတာင္းဆိုေနျခင္း ျဖစ္သည္။ အစၥေရးက ၎၏ အဓိကရန္ ဘက္ဟုယူဆသည့္ အစၥလာမၼစ္ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ဟားမားစ္က ဂါဇာကမ္းေျမာင္အား ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

Ref ;AFP

ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ကေလးမ်ားအား မိဘမ်ားႏွင့္ခဲြထားမႈကို အဆံုးသတ္ရန္ အေမရိကန္အမတ္မ်ားႏွင့္ သမၼတကေတာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိ

ေမ ၇ ရက္က အိမ္ျဖဴေတာ္ရိွ ႏွင္းဆီဥယ်ာဥ္တြင္ ကေလးမ်ားအတြက္ “Be Best” အစီအစဥ္အား မီလန္နီယာထရန္႔က ေၾကညာေနစဥ္ (Photo – AFP)

အေမရိကန္နယ္စပ္မ်ားတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မ်ားအား မိဘႏွင့္ကေလးခဲြထားသည့္ အလြန္အမင္း အျငင္းပြားစရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအား အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔၏ကေတာ္ မီလန္နီယာထရန္႔က ရွားရွားပါးပါး ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ေမတၱာရပ္ခံမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့စဥ္ ဒီမိုကရက္တစ္ႏွင့္ ရီပက္ဘလီကင္ ႏွစ္ပါတီစလံုးမွ ဥပေဒျပဳအမတ္မ်ား က ဇြန္ ၁၇ ရက္တြင္ ထိုကိစၥအား ေဆြးေႏြးမႈကို အရွိန္ျမႇင့္ခဲ့ၾကသည္။

ထရန္႔အစိုးရ၏ လံုး၀အေလွ်ာ့မေပးသည့္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒသည္ ႏွစ္ပါတီစလံုးအား ေဒါသထြက္ေစခဲ့ၿပီး အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္တြင္ အေဖမ်ားေန႔ က်င္းပေနစဥ္ ႏွစ္ပါတီစလံုးက တူညီေသာ အသံမ်ား ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။ မိဘႏွင့္ ကေလးမ်ားအား ခဲြထားသည့္ထုိလုပ္ရပ္အား အဆံုးသတ္လုိေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားထားေသာ္လည္း ထိုအက်ပ္အတည္းအတြက္ ဒီမိုကရက္တစ္မ်ားကို ၎က ထပ္မံအျပစ္ တင္ခဲ့သည္။ ေ၀ဖန္သူမ်ားကမူ ထိုျပႆနာကို ထရန္႔က ကိုယ္တုိင္ဖန္တီးခဲ့ျခင္းျဖစ္ဟု အျပစ္တင္ခဲ့ၾကသည္။

ႏိုင္ငံေရးက႑တြင္ အျမဲတမ္းပါ၀င္ေလ့ မရွိေသာ မီလန္နီယာက ထရန္႔အစိုးရ၏မူ ၀ါဒကို ႐ႈတ္ခ်ျခင္းမျပဳေသာ္လည္း ထိုျပႆနာအား ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္အတြက္ ပါတီႏွစ္ရပ္စလံုးက ပူးေပါင္း၍ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေဖာ္ေဆာင္ရန္သာ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။ ဥပေဒအားလံုးကို လုိက္နာေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ရန္အျပင္ ႏွလံုးသားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ရန္လည္း လိုအပ္ေၾကာင္းကို သမၼတကေတာ္က လက္ခံထားေၾကာင္း ၎၏ ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္ စတက္ဖနီဂရစ္ဟမ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးကိစၥသည္ ထရန္႔အစိုးရအား ဖိစီးေနေသာ သေဘာထားအကဲြလဲြဆံုး၊ အျငင္းပြားဖြယ္အျဖစ္ဆံုး ကိစၥမ်ား အနက္တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာသီတင္း ပတ္ေျခာက္ပတ္အတြင္း အေမရိကန္အစုိးရသည္ အသက္မျပည့္ေသးသူ ၂၀၀၀ နီးပါးအား မိဘမ်ား သို႔မဟုတ္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ အုပ္ထိန္းသူမ်ားႏွင့္ သီးျခားခဲြထားခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ ယင္းကဲ့သုိ႔ ႐ုတ္တရက္ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္မႈကို မီးထိုးေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အရြယ္ေရာက္သူမ်ားက ခိုလံႈခြင့္ေတာင္းခံရန္ ဟုတ္၊ မဟုတ္ကို ထည့္သြင္းမစဥ္းစားဘဲ မကၠဆီကုိႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္ အေမရိကန္ နယ္စပ္ကို တရားမ၀င္ ျဖတ္ေက်ာ္လာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်အားလံုးကို ဖမ္းဆီးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ဂ်က္ဆက္ရွင္းက ေၾကညာခဲ့သည့္ ေမအေစာပိုင္းေနာက္ပိုင္း ယင္းကဲ့သုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မိဘမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားအား ခဲြထုတ္မႈသည္ ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုကိစၥအတြက္ သေဘာထားကဲြလဲြမႈ နက္႐ႈိင္းေနစဥ္ ထရန္႔၏ ရီပက္ဘလီကင္ပါတီမွ အမတ္မ်ားက လက္ေတြ႕က်ေသာ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးအစီအစဥ္တစ္ခုကို ေရးဆဲြႏုိင္ရန္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႐ုန္းကန္ေနရသည္။ မိသားစုခဲြထားမႈအား အဆံုးသတ္ပစ္ခ်ိန္တြင္ တရား၀င္ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်မ်ားအား ကန္႔သတ္မည့္ အေပးအယူ လုပ္ထားသည့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ တစ္ခုႏွင့္ သေဘာထားတင္းမာေသာ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုစသည့္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းႏွစ္ခုအား ရီပက္ဘလီကင္မ်ား ဦးေဆာင္ေနေသာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္က ယခုသီတင္းပတ္တြင္ မဲခဲြမည္ျဖစ္သည္။

Ref ;AFP

ယာဥ္တိုက္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ကေမၻာဒီးယားမင္းသား ဘန္ေကာက္တြင္ ေဆး႐ံုတက္

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၃ ရက္က ဖႏြမ္းပင္ရိွ မဲ႐ံုတစ္႐ံုတြင္ ကေမၻာဒီးယားမင္းသား (၀ဲ) ႏွင့္ ဇနီးျဖစ္သူ (ယာ) တို႔ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္ၿပီးေနာက္ ဇနီးျဖစ္သူ ကြယ္လြန္ကာ ကိုယ္တိုင္လည္း ဒဏ္ရာရသြားခဲ့သည့္ ကေမၻာဒီးယားမင္းသားသည္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ ဘန္ေကာက္သို႔ ဇြန္ ၁၈ ရက္က သြားခဲ့ေၾကာင္း ၎၏ ႏိုင္ငံေရးပါတီ၀င္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္က ကေမၻာဒီးယား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ မင္းသား ႏို႐ိုဒြန္ရာနာရစ္သည္ ျပန္လည္နာလန္ထူလာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရေၾကာင္း သိရသည္။

ကေမၻာဒီးယားဘုရင္ ႏို႐ိုဒြန္သီဟာမိုနီ၏ အေဖတူအေမကြဲညီအစ္ကို ရာနာရစ္သည္ ယာဥ္တိုက္မႈအတြင္း နံ႐ိုးအနည္းငယ္က်ဳိးကာ ေျခေထာက္၌ ဒဏ္ရာမ်ားရသြားခဲ့သည္ဟု ၎၏ Funcinpec ပါတီမွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ယင္ဆာဗီက ဆိုသည္။ “ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ သူ႔ကို ထိုင္းႏိုင္ငံကို ပို႔လိုက္ပါတယ္” ဟု ဆာဗီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အသက္ ၇၄ ႏွစ္အရြယ္ ရာနာရစ္သည္ အေျခအေနေကာင္းမြန္ၿပီး စကားကိုလည္း ပံုမွန္ေျပာႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။

ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သူမ်ားသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အေကာင္းဆံုး ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားရွိသည့္ ဘန္ေကာက္သို႔ ေဆးကုသမႈခံ ယူရန္မၾကာခဏ သြားေရာက္ေလ့ရွိၾကသည္။

ဇြန္ ၁၇ ရက္က Funcinpec  ပါတီဥကၠ႒ ရာနာရစ္သည္ ဇနီးေအာ့ဖယ္လာႏွင့္အတူ ႏိုင္ငံအေနာက္ေတာင္ပိုင္းသို႔ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးအတြက္ ယာဥ္တန္းျဖင့္ သြားခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔သြားေနစဥ္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္မွ ေမာင္းလာေသာ အငွားယာဥ္တစ္စီးသည္ ရာနာရစ္တို႔ စီးနင္းလာသည့္ကားကို ေခါင္းခ်င္းဆိုင္၀င္တိုက္မိျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုျဖစ္စဥ္အတြင္း ရာနာရစ္ကို ၿမိဳ႕ေတာ္ ဖႏြမ္းပင္သို႔ ေလယာဥ္ျဖင့္ေခၚေဆာင္သြားစဥ္ ဇနီးသည္ ေအာ့ဖယ္လာသည္ ေဒသဆိုင္ရာေဆး႐ံုတစ္ခုမွာပင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။ အျခားဒဏ္ရာရသူ ခုနစ္ဦးလည္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ေအာ့ဖယ္လာသည္ ရာနာရစ္ႏွင့္ လက္မထပ္မီက ေရွး႐ိုးကေခ်သည္တစ္ဦးအေနႏွင့္ ႏိုင္ငံတြင္ နာမည္ေက်ာ္သူ ျဖစ္သည္။

အျငင္းပြားစရာျဖစ္ေနေသာ လာမည့္ဇူလိုင္ ၂၉ ရက္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲသို႔ ရာနာရစ္၏ Funcinpec  ပါတီလည္း ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အဓိကအတိုက္အခံ အင္အားစုျဖစ္ေသာ ကေမၻာဒီးယား အမ်ဳိးသားကယ္တင္ေရးပါတီ (CNRP) မပါ၀င္ ႏိုင္သျဖင့္ မွ်တမႈမ်ား မရွိမည္ကို ႏိုင္ငံတကာက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

ကာလရွည္ၾကာ ဆက္ဆံေရးမေကာင္းခဲ့ၾကေသာ ရာနာရစ္ႏွင့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္တို႔သည္ မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္း ျပန္၍စည္းလံုးလာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ရာနာရစ္သည္ ၁၉၉၃ မွ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အထိ ဟြန္ဆန္ႏွင့္အတူ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူူးကိုပူးတြဲ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ဟြန္ဆန္အား သစၥာခံသူမ်ား၏ ေသြးေခ်ာင္းစီးအာဏာသိမ္းပြဲအတြင္း ရာနာရစ္မွာ ရာထူးမွ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရသည္။ ယင္းေနာက္ပိုင္း ရာနာရစ္၏ လူႀကိဳက္မ်ားမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအလားအလာတို႔မွာလည္း က်ဆင္းခဲ့ၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္နီးပါးက Funcinpec ပါတီမွလည္း ထုတ္ပယ္ခံခဲ့ရသည္။ ထိုေနာက္ ရာနာရစ္သည္ တစ္ဖန္ျပန္လာရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွ ႏုိင္ငံေရးသို႔ ျပန္ေရာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ Funcinpec ပါတီကို ရာနာရစ္၏ ဖခင္ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၂ ခု ႏွစ္က ကြယ္လြန္ခဲ့ေသာ ဘုရင္ႏို႐ိုဒြန္သီဟာေနာ့က တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP

 

ဂ်ပန္၏ က်ဴးေက်ာ္မႈအတြက္ ျပင္ဆင္သည့္အေနႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားက ႏွစ္ရက္ၾကာ စစ္ေရးေလ့က်င့္

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၀ ရက္က ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံ ပိုဟန္ၿမိဳ႕တြင္ Foal Eagle ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ၌ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo ; AP)

ေတာင္ကိုရီးယားသည္ ၎၏ အေရွ႕ဘက္ကမ္းလြန္၌ရွိေသာ ေဒါ့ဒိုကြၽန္းစုကို ျဖစ္ႏိုင္ေျခမရွိေသာ ဂ်ပန္၏ တိုက္ခိုက္လာမည့္ အႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ႏွစ္ရက္ၾကာ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ကို ဂ်ပန္ကိုလိုနီအုပ္စုိးမႈ အဆံုးသတ္ၿပီးကတည္းက ေတာင္ကိုရီးယားသည္ ဂ်ပန္ပင္လယ္ (အေရွ႕ပင္လယ္) ရွိ ထိုကြၽန္းစုငယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ကလည္း ၎တို႔က တာကီရွီမာဟု ေခၚဆိုသည္ ထိုကြၽန္းစုငယ္သည္ ၎တို႔အပိုင္ျဖစ္သည္ဟုေျပာၿပီး ေတာင္ကိုရီးယားက တရားမ၀င္ သိမ္းယူထားသည္ဟု ျပန္လည္စြပ္စြဲေနသည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔သည္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ႏွစ္စဥ္ပူးတြဲ လုပ္ေဆာင္ေနက် စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈႀကီးမ်ားကို (ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ရန္စမႈအား ကာကြယ္ရန္ရည္ရြယ္) အကုန္အက်မ်ားၿပီး ရန္စသည့္ သေဘာေဆာင္သည္ဟုဆိုၿပီး အခ်ိန္အကန္႔အသတ္မရွိ ရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ ထိုသို႔ ေၾကညာၿပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ေတာင္ကိုရီးယားက ယခုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဂ်ပန္ထံမွ တိုက္ခိုက္လာမႈဆိုသည္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခနည္းပါးေသာ္လည္း ေတာင္ကိုရီးယားသည္ ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ၁၉၈၆ ခုႏွစ္က ပထမဆံုးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွစၿပီး တစ္ႏွစ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္စီ က်င္းပခဲ့သည္။

“ျပည္ပအင္အားစုေတြရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္မႈကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ေဒါ့ဒိုကာကြယ္ေရး စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈဟာ ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပါ” ဟု ေတာင္ကိုရီးယားကာ ကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ခြၽဳိင္ဟန္ဆိုက ေျပာခဲ့သည္။

စစ္သေဘၤာ ေျခာက္စင္း၊ ေလယာဥ္ခုနစ္စင္း ပါ၀င္သည့္ ယခုႏွစ္ရက္ၾကာ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈသည္ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ေသာ အေမရိကန္-ေတာင္ကိုရီးယား ပူးတြဲစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါကမူ ေသးငယ္ေနလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ေဒါ့ဒိုစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈအတြင္း မရိန္းတပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕သည္ ေက်ာက္ေဆာင္ထူထပ္သည့္ ကြၽန္းစုေပၚသို႔ ကမ္းတက္ျခင္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ေဒါ့ဒိုကြၽန္းစုေပၚတြင္ ေနထိုင္သူဦး ေရမွာ ၄၀ ၀န္းက်င္သာရွိၿပီး အမ်ားစုမွာ ရဲအရာရွိမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔သည္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္ျဖစ္ၾကမႈျခင္းတူညီသည့္အျပင္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ခံရျခင္းလည္း တူညီၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ နယ္ေျမကိစၥမ်ားေၾကာင့္ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္း ကြဲလြဲလ်က္ရွိသည္။

ထို႔ျပင္ ကမၻာစစ္အတြင္းက ဂ်ပန္တို႔သည္ ကိုရီးယားအမ်ဳိးသမီးမ်ားကို လိင္ကြၽန္ျပဳမႈကိစၥကလည္း ထိုအိမ္နီးခ်င္းႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွ ဆက္ဆံေရးအတြက္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနသည္။

Ref ; AFP

ယီမင္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ၏ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား အဖ်ား႐ွဴး

ဇြန္ ၁၇ ရက္က ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္အနီးမွ ေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းတြင္ ခုိလႈံေနသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo ; AFP)

ယီမင္ႏိုင္ငံ၌ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေစ  ရန္ကုလသမဂၢ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ ဇြန္ ၁၈ ရက္က အဖ်ား႐ွဴးသြားဖြယ္ရသည္။ သူပုန္တို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အဓိကဆိပ္ကမ္း ၿမိဳ႕ဟိုေဒးဒါကို သိမ္းယူရန္ ေဆာ္ဒီေက်ာ ေထာက္ေနာက္ခံေပးထားေသာ အစိုးရ လိုလားသည့္တပ္ဖြဲ႕မ်ားက ထိုးစစ္ဆင္ေနၾကစဥ္ အရပ္သားမ်ားအတြက္စိုးရိမ္မႈမ်ားမွာ ျမင့္တက္လာေနသည္။

သူပုန္တို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဆာနာ၌ ႏွစ္ရက္ၾကာေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကုလသမဂၢသံတမန္ မာတင္ဂရစ္ဖစ္သည္ ဟိုေဒးဒါပဋိပကၡမ်ား အဆံုးသတ္ေစရန္ ၎၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဇြန္ ၁၈ ရက္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ ျပန္လည္ရွင္းျပမည္ ျဖစ္သည္။ အငတ္ေဘး ဆိုက္ေတာ့မည္ျဖစ္သျဖင့္ အကူအညီအလြန္အမင္း လိုအပ္ေနေသာ ယီမင္ႏိုင္ငံအတြက္ ဟိုေဒးဒါသည္ ႏိုင္ငံထဲသို႔ ကုန္မ်ား၀င္ရာ အဓိက၀င္ေပါက္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ အီရန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ျပဳထားေသာ ဟူသီသူပုန္တို႔က ေဆြးေႏြးမႈမ်ား မေအာင္ျမင္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဇြန္ ၁၇ ရက္က ဂရစ္ဖစ္ႏွင့္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တရားမ၀င္ဟူသီ အစိုးရအႀကီးအကဲက လက္ရွိအေျခအေနမ်ားတြင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို လက္မခံ ႏိုင္ဟုဆိုကာ ပယ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္ေသာ တပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ အေနာက္ဘက္ဆိပ္ကမ္းသို႔ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္လာသည္ဟုလည္း ၎တို႔က ဆိုခဲ့သည္။

ပင္လယ္နီဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕သို႔ ေဆာ္ဒီႏွင့္ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားေသာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေဘးလြတ္ရာသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရသည့္ မိသားစုမ်ားမွာ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီရွိၿပီ ျဖစ္သည္။

ဟူသီသူပုန္မ်ား ဟိုေဒးဒါၿမိဳ႕ထဲမွ ထြက္သြားရမည္

ထိုစဥ္ ယူေအအီး (ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္ ေသာ စစ္ေရးညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံ) က ညြန္႔ေပါင္းအုပ္စု ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားေသာ အစိုးရတပ္ဖြဲ႕မ်ား ခ်ီတက္လာၾကၿပီျဖစ္သျဖင့္ ဟူသီသူပုန္မ်ားဟိုေဒး ဒါၿမိဳ႕ထဲမွ ထြက္သြားၾကရန္ ဇြန္ ၁၈ ရက္က သတိေပးခဲ့သည္။

“သူပုန္ေတြ မထြက္သြားဘူးဆိုရင္ဟို ေဒးဒါဆိပ္ကမ္းစစ္ဆင္ေရးကို ခြၽင္းခ်က္မရွိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ” ဟု ယူေအအီး ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အန္၀ါဂါဂတ္ရွ္က ဒူဘိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ဟူသီတို႔ ဆုတ္ခြာႏိုင္ရန္အတြက္ ဟိုေဒးဒါ- ဆာနာလမ္းကိုလည္း ဖြင့္ေပးထားဆဲျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆိုသည္။

“ ဒီစစ္ဆင္ေရးဟာ ၿမိဳ႕ထဲကေန ဟူသီေတြထြက္သြားေအာင္ ေျပာဖို႔ေနာက္ဆံုး အခြင့္အေရး ရထားတဲ့ ကုလသမဂၢသံတမန္ (မာတင္ဂရစ္ဖစ္) ကို ကူညီဖို႔အတြက္ပါ” ဟု ၎က ေျပာခဲ့ေသးသည္။

ဟိုေဒးဒါတိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ တိုက္ခိုက္ေရးသမား ၁၃၉ ဦး က်ဆံုးခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး အမ်ားစုမွာ သူပုန္မ်ားျဖစ္ၾကသည္ဟု ေဆးဘက္ႏွင့္ စစ္ဘက္သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ဆိုသည္။

Ref ;AFP

ကိုလံဘီယာေရြးေကာက္ပြဲ၌ အီဗန္ဒုအႏိုင္ရသျဖင့္ FARC ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္အတြက္ အႏၲရာယ္ရွိလာ

ဇြန္ ၁၇ ရက္က ဘိုဂိုတာၿမိဳ႕တြင္ ကိုလံဘီယာသမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲဒုတိယအေက်ာ့ ရလဒ္ကို ေၾကညာေနစဥ္ (Photo – AFP)

ဇြန္ ၁၈ ရက္က ကိုလံဘီယာ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကြန္ဆာေဗးတစ္၀ါဒီ အီဗန္ဒုက အႏိုင္ရရွိသြားခဲ့သည္။ အီဗန္ဒုသည္ FARC  သူပုန္မ်ားႏွင့္ ရရွိထားေသာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးသားမည္ဟု မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

အသက္ ၄၁ ႏွစ္အရြယ္ ဒုသည္ ေရြးေကာက္ပြဲဒုတိယအေက်ာ့တြင္ မဲ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိၿပီး အႏိုင္ရသြားခဲ့သည္ဟု ေရြးေကာက္ပြဲအာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒုသည္ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း အသက္အငယ္ဆံုး ကိုလံဘီယာ သမၼတျဖစ္လာၿပီ ျဖစ္သည္။

ၿပိဳင္ဘက္ဂူစတာဗို ပီထ႐ိုမွာမူ ေထာက္ခံမဲ ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိခဲ့သည္။ လက္၀ဲ၀ါဒီ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဟာင္းႏွင့္ သူပုန္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ ပီထ႐ိုသည္ FARC သူပုန္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ေထာက္ခံသူျဖစ္သည္။

မဲ႐ံုမ်ားသည္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညေနေလးနာရီတြင္ ပိတ္ခဲ့ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေသာေရြးေကာက္ပြဲတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။

ေရြးေကာက္ခံလိုက္ရေသာဒုသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကိုျပင္မည္ဟု ေပးထားေသာ ကတိကို အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ေျပာခဲ့ၿပီးေနာက္ သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တင္းမာမႈမ်ားသည္ ခ်က္ခ်င္းပင္ သိသိသာသာ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုလားေနတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာ ျပဳျပင္မႈကို လိုလားတယ္၊ျပဳျပင္ မႈရွိရပါမယ္။ တရားမွ်တမႈ၊ အမွန္တရားနဲ႔ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးေတြအတြက္ အာမခံရရွိဖို႔အတြက္ သားေကာင္ျဖစ္ခဲ့ရသူေတြဟာ လုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မွာရွိရပါမယ္” ဟု ဒုက ေအာင္ပြဲမိန္႔ခြန္းအတြင္း ေထာက္ခံသူမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဒု၏ဆရာမွာ သမၼတေဟာင္း အယ္ဗာ႐ိုအူရီေဘးျဖစ္သည္။ ၂၀၀၂-  ၂၀၁၀ အထိသမၼတသက္တမ္းႏွစ္ခု ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ အူရီေဘးလက္ထက္အတြင္း စစ္တပ္ႏွင့္ FARC  သူပုန္တို႔ၾကားတြင္ မီးကုန္ယမ္းကုန္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

ၿပိဳင္ဘက္ပီထ႐ိုကမူ သေဘာတူညီခ်က္၏ အေျခခံအခ်က္မ်ားအား ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကိုမူ ခုခံကာကြယ္သြားမည္ဟု ကတိေပးထားသည္။ “ဒီအတိုင္းပ်က္စီးသြားမွာကို ၾကည့္မေနႏိုင္ပါဘူး” ဟု ပီထ႐ိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

FARC  ကလည္း သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကိုင္တြယ္ရာတြင္ အေကာင္းျမင္မႈအား ျပသရန္ ဒုကို ခ်က္ခ်င္းပင္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ FARC  တို႔သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ရရွိၿပီးသည့္ ေနာက္ပိုင္း လက္နက္စြန္႔လႊတ္ကာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ထူေထာင္ခဲ့ေသာ္လည္း သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ၿပိဳင္ျခင္း မရွိေပ။ “ႏိုင္ငံအတြက္ လိုအပ္ေနတာဟာ အတြင္းပိုင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါ” ဟု ဒုအႏိုင္ရသြားၿပီးေနာက္ FARC  က ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ဒုႏွင့္ေဆြးေႏြးမႈတစ္ခု ျပဳလုပ္ရန္လည္း သူပုန္ေဟာင္းမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အဓိကျပႆနာႀကီးတစ္ခုကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာျဖစ္လာမလဲဆိုတာပါပဲ။ ဒုကသေဘာတူညီခ်က္ကို မဖ်က္ဘဲ အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈလုပ္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္လိုအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာမလဲဆိုတာ သဲသဲကြဲကြဲ မသိႏိုင္ပါဘူး” ဟု Rosario တကၠသိုလ္မွ ယန္ဘာဆက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ေနာက္ျပန္လွည့္ဖို႔ဆိုတာကေတာ့ ေပးရတဲ့ တန္ဖိုးသိပ္ႀကီးသြားပါလိမ့္မယ္” ဟု Javeriana တကၠသိုလ္မွ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုင္ရာ ပါေမာကၡျဖစ္သူ ဖာဘီယံအကူနာက ဆိုသည္။

Ref ; AFP

အာဖဂန္အစိုးရက တာလီဘန္တို႔ႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ထပ္မံသက္တမ္းတိုးေၾကာင္း ေၾကညာ

ဇြန္ ၁၅ ရက္က ၿမိဳ႕ေတာ္ကဘူးတြင္ အိဒ္ကာလအတြင္း အာဖဂန္ျပည္သူမ်ား အခ်င္းခ်င္း ေပြ႕ဖက္ေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္ အိဒ္အားလပ္ရက္အတြင္း လူ ၂၅ ဦးထက္မနည္းကို ေသေစခဲ့ေသာ အေသခံဗံုးခြဲမႈတစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ အစိုးရသည္ တာလီဘန္တို႔ႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ဇြန္ ၁၆ ရက္တြင္ ထပ္မံ သက္တမ္းတိုးခဲ့သည္။

အာဖဂန္သမၼတ အရွရစ္ဂါနီသည္ ရွားရွားပါးပါး ႐ုပ္သံမိန္႔ခြန္းတစ္ခုအတြင္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သက္တမ္းတိုးေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ တာလီဘန္တို႔ကိုလည္း ဇြန္ ၁၇ ရက္တြင္ အဆံုးသတ္မည့္ ၎တို႔၏ သံုးရက္ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈကို ထပ္မံသက္တမ္းတိုးေပးရန္ ဂါနီက ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တာလီဘန္တို႔က သက္တမ္းထပ္တိုးေတာ့မည္ မဟုတ္ဘဲ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပန္လည္စတင္ေတာ့မည္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“ခံစစ္အေနအထားမွာပဲ ဆက္ၿပီးရွိေနၾကဖို႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကို အမိန္႔ထုတ္ခဲ့ပါတယ္” ဟု ဂါနီကဆိုၿပီး တာလီဘန္မ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲကို လာေရာက္ၾကရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ အစိုးရ၏ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးမွာ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ၿပီးဆံုးမည္ျဖစ္သည္။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲသည့္ ကာလအတြင္း တာလီဘန္မ်ားသည္ ေဆး၀ါးႏွင့္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အေထာက္အပံ့မ်ား ရရွိမည္ျဖစ္ၿပီး တာလီဘန္ အက်ဥ္းသားမ်ားမွာလည္း မိသားစုမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရမည္ဟု သမၼတက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အစိုးရသည္ တာလီဘန္ အက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕ကိုလည္း လႊတ္ေပးေနသည္ဟု သိရသည္။

အိဒ္ကာလ (ရာမာဒန္ဥပုသ္ကာလအၿပီး မြတ္စလင္အားလပ္ရက္) ၏ ဒုတိယေန႔တြင္ သမၼတဂါနီက ယခုကဲ့သို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ က်ဴးေက်ာ္မႈေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံထဲ၌ စိတ္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျမင့္တက္လာခဲ့ၾကသည္။

အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားစဥ္အတြင္း စစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ ဖြတ္ဖြတ္ေၾကေနသည့္ အာဖဂန္တစ္၀န္းတြင္ တာလီဘန္မ်ားသည္ မ်က္ရည္မ်ား၀ဲကာ လံုျခံဳေရးအင္အားစုမ်ား၊ အရပ္သားမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ေပြ႕ဖက္ခဲ့ၾကပံု၊ အတူတူ ၀တ္ျပဳခဲ့ၾကပံု အစရွိသည့္ မယံုႏိုင္စရာ ျမင္ကြင္းမ်ားပင္ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည္။

ဇြန္ ၁၆ ရက္က တိုက္ခိုက္မႈမွာမူ ႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္းျပည္နယ္ နန္ဂါဟာထဲရွိ ႐ိုဒက္ခ႐ိုင္၌ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈအတြက္ အထိမ္းအမွတ္ပြဲ က်င္းပေနၾကေသာ လူအုပ္ထဲတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုေဒသထဲတြင္ လႈပ္ရွားေနၾကေသာ IS တို႔ က ၎တို႔လက္ခ်က္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း တာလီဘန္မ်ား အပါအ၀င္ လူ ၂၅ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၅၄ ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္ဟု ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ အတူယာလာ ခိုဂါနီက ဆိုသည္။

“အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈအတြက္ ပြဲက်င္းပေနၾကတဲ့ တာလီဘန္ေတြ၊ လံုျခံဳေရးအင္အားစုေတြ၊ ျပည္သူေတြၾကားမွ အေသခံဗံုးခြဲလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ခိုဂါနီက အေစာပိုင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စစ္ပန္းေနၾကၿပီ

နန္ဂါဟာျပည္နယ္ရွိ အျငင္းပြားေနေသာ ဘာတီေကာ့ခ႐ိုင္မွ စစ္ေဆးေရးဂိတ္မ်ားတြင္ အာဖဂန္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ တာလီဘန္တို႔ကို အိဒ္အတြက္ ႏုတ္ဆက္ျခင္း၊ ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ ဓာတ္ပံုတြဲ႐ိုက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကသည့္သူမ်ားသည္ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနေရာက္မည္ကို လြန္ခဲ့သည့္ ရက္အနည္းငယ္မတိုင္မီအထိ စဥ္းစား၍ပင္ မရႏိုင္ေသးေပ။ ထိုစဥ္ ရြာသားမ်ားသည္လည္း တာလီဘန္သူပုန္မ်ားအနီးသို႔ ၀ိုင္းလာၾကၿပီး သူပုန္မ်ားကို ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ဆဲလ္ဖီ႐ိုက္ကူးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

“ရဲနဲ႔ စစ္တပ္က ညီေနာင္ေတြကို ႏႈတ္ဆက္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီကိုလာတာပါ” ဟု တာလီဘန္တပ္မွဴး ဘာဘာက ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကခဲ့သည္။ “အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေနၾကဆဲပါ။ လူတိုင္းဟာ စစ္ပန္းေနၾကပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြကသာ ဒီအပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ေရွ႕ဆက္ဖို႔ ညႊန္ၾကားမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔တစ္ေတြ တစ္သက္လံုး ထိန္းသိမ္းသြားမွာပါ” ဟု ထိုတာလီဘန္တပ္မွဴးက ဆိုသည္။

လမ္းမ်ားေပၚတြင္လည္း လက္နက္ႀကီးမ်ား ကိုင္ေဆာင္ထားၾကသည့္ တာလီဘန္ တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားသည္ အာဖဂန္ႏွင့္ တာလီဘန္အလံႏွစ္ခုစလံုး လႊင့္ထူထားေသာကားမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္မ်ားကို ေမာင္းႏွင္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခဲ့ၾကသည္။

Ref: AFP

႐ုရွားရင္ျပင္နီအနီး၌ အငွားယာဥ္တစ္စီး ၀င္တိုက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ လူခုနစ္ဦးထက္မနည္း ဒဏ္ရာရရွိ

ကား၀င္တိုက္မႈျဖစ္ခဲ့သည့္ ေနရာ၌ ရဲကားမ်ား၊ လူနာတင္ယာဥ္မ်ား ေရာက္ရွိေနသည္ကို စီစီတီဗီြမွ ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဓာတ္ပံု (Photo: AFP)

ဇြန္ ၁၆ ရက္တြင္ ေမာ္စကိုရင္ျပင္နီအနီးရွိ လူအုပ္အတြင္းသို႔ တကၠစီတစ္စီး ၀င္တိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ရာ လူခုနစ္ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒဏ္ရာရသူခုနစ္ဦးထဲတြင္ ကမၻာ့ဖလား လာေရာက္ၾကည့္႐ႈသည့္ မကၠဆီကို ႏိုင္ငံသားႏွစ္ဦး ပါ၀င္ေၾကာင္း အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ မေတာ္တဆျဖစ္ရပ္မွာ ႐ုရွားႏိုင္ငံသားမ်ား၊ ေဘာလံုးပရိသတ္မ်ားႏွင့္ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုး စည္ကားေနသည့္ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕လယ္မွ ရင္ျပင္နီတြင္ ေန၀င္ခ်ိန္၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

တကၠစီယာဥ္ေမာင္းသည္ မြတ္စလင္ အမ်ားစုေနထိုင္သည့္ ကာဂ်စ္စတန္ႏိုင္ငံ (ဆိုဗီယက္ယူနီယံထဲ၌ ပါ၀င္ခဲ့ဖူး) ၏ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ရရွိထားေၾကာင္း ေမာ္စကို ယာဥ္စည္းကမ္း ႀကီးၾကပ္ေရးအာဏာပိုင္ အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ အဆိုပါ တကၠစီယာဥ္ေမာင္းက ၎သည္ လူအုပ္အတြင္းသို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေမာင္း၀င္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ေမာ္စကိုရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ၀က္ဘ္ဆိုက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“တကၠစီယာဥ္ေမာင္းက ယာဥ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရေတာ့လို႔ ဒီလိုမေတာ္တဆျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ပြားခဲ့တာပါ” ဟု ေမာ္စကိုၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဆာေဂးဆိုဗ်ာနင္က Twitter ေပၚတြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

အဆိုပါ မေတာ္တဆျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ လူရွစ္ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့၍ ေဆး႐ံုသို႔ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒဏ္ရာရရွိသူခုနစ္ဦးမွာ အေျခအေန ေကာင္းမြန္ေနၿပီး က်န္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးမွာမူ ဒဏ္ရာျပင္းထန္ေၾကာင္း ေမာ္စကိုၿမိဳ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ရရွိသူမ်ားထဲတြင္ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံသားႏွစ္ဦး၊ ယူကရိန္းႏိုင္ငံသားတစ္ဦး၊ ႐ုရွားႏိုင္ငံသား ႏွစ္ဦး၊ အဇာဘုိင္ဂ်န္ႏိုင္ငံသားႏွစ္ဦး ပါ၀င္ေၾကာင္း ႐ုရွား RIA သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာေပၚသို႔ တင္ခဲ့ေသာ မေတာ္တဆျဖစ္ရပ္ဗီဒီယို၌ အ၀ါေရာင္ဟြန္ဒိုင္း တကၠစီသည္ အရွိန္ျပင္းျပင္းျဖင့္ လူသြားစႀကၤံေပၚသို႔ ေရာက္လာၿပီး စႀကၤံေပၚတြင္ ၁၀ မီတာနီးပါး ေမာင္းႏွင္ခဲ့ကာ လမ္းသြားလမ္းလာမ်ားကို ၀င္တိုက္ခဲ့သည္။ တိုက္မိသည့္ လူတခ်ိဳ႕မွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္စက္ဖံုးေပၚတြင္ ပါသြားသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရသည္။ အဆိုပါကားသည္ ယာဥ္တားတံုးမ်ားကို တုိက္မိရာမွ ရပ္တန္႔သြားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ အက်ႌအနက္၊ ေဘာင္းဘီ အနက္၀တ္ဆင္ထားေသာ ယာဥ္ေမာင္းသည္ ကားတံခါးကိုဖြင့္၍ တဟုန္ထိုး ထြက္ေျပးခဲ့သည္ဟု မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေျပာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အနီးရိွလူမ်ားက ၎အား လက္ရဖမ္းမိခဲ့သည္ကို အဆိုပါဗီဒီယို၌ ေတြ႕ျမင္ရသည္။

တကၠစီယာဥ္ေမာင္းက ၎သည္ ဘရိတ္အစား လီဗာကို မေတာ္တဆ မွားနင္းမိျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ နာရီ ၂၀ အလုပ္လုပ္ခဲ့ၿပီး မအိပ္ရေသးသျဖင့္ အိမ္ျပန္အိပ္ရန္ ကားေမာင္းခဲ့ရာမွ မေတာ္တဆျဖစ္ရေၾကာင္း၊ တိုက္မိၿပီးေနာက္ ၎ထြက္ေျပးရျခင္းမွာ လူမ်ား၏ အသတ္ခံရမည္ကို ေၾကာက္ရြံ႕၍ျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕က ထုတ္လႊင့္သည့္ ဗီဒီယိုတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အခင္းျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ရဲမ်ားသည္ ထိုေနရာကို တစ္နာရီေက်ာ္ၾကာ ပိတ္ထားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွားႏုိင္ငံတြင္ ဇြန္ ၁၄ ရက္မွ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္အထိ ၾကာျမင့္မည့္ ကမၻာ့ဖလားေဘာလံုးပြဲအတြက္ လံုျခံဳေရးမွာ အဓိကစိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနသည္။ ယင္းအတြက္ ႐ုရွားႏိုင္ငံသို႔ ႏိုင္ငံျခားခရီးသြား ၆၀၀,၀၀၀ ထက္မနည္း လာေရာက္လိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။

Ref: Reuters

ကိုလံဘီယာ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ဒုတိယအေက်ာ့ က်င္းပ

ဇြန္ ၁၆ ရက္က သမၼတကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ပီထ႐ို၏ပံု ႐ိုက္ႏွိပ္ထားေသာ အလံတစ္ခုကို သယ္လာသည့္ ေထာက္ခံသူတစ္ဦး (Photo: AFP)

ဇြန္ ၁၇ ရက္က ကိုလံဘီယာသမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ ဒုတိယအေက်ာ့တြင္ ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ ၎တို႔၏ သမၼတသစ္ကို ေရြးခ်ယ္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ FARC သူပုန္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိၿပီးေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးက်င္းပသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲလည္း ျဖစ္သည္။

FARC ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ျပန္ျပင္မည္ဟုဆိုေနေသာ ေရွး႐ိုးစြဲသမၼတ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အီဗန္ဒု၊ ၎ႏွင့္ လံုးလံုးကြဲလြဲေသာ လက္၀ဲ၀ါဒီၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဟာင္းႏွင့္ သူပုန္ေဟာင္းျဖစ္ခဲ့ေသာ ကူတာဗိုပီထ႐ိုတို႔ ႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးကို မဲဆႏၵရွင္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ပီထ႐ိုမွာမူ ထိုၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ေထာက္ခံသူ ျဖစ္သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ FARC သူပုန္ေတြ မရွိေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေနပါၿပီ” ဟု ၾသဂုတ္လတြင္ သမၼတရာထူးမွ ဆင္းေတာ့မည့္ သမၼတဟြမ္မန္ႏ်ဴယယ္ဆန္းတို႔စ္က ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဆန္းတို႔စ္သည္ FARC သူပုန္တို႔ႏွင့္ စစ္ပြဲကို အဆံုးသတ္ေစခဲ့ေသာ ၎၏ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုပင္ ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဆန္းတို႔စ္သည္ လူဦးေရ ၄၉ သန္းေနထိုင္ေသာ ကိုလံဘီယာႏိုင္ငံ၌ စံခ်ိန္တင္ လူႀကိဳက္နည္းသည့္ အေျခအေနႏွင့္ ရာထူးမွ ဆင္းရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ပထမအေက်ာ့ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လြယ္လင့္တကူ အသာရခဲ့သည့္ အသက္ ၄၁ ႏွစ္အရြယ္ အီဗန္ဒုသည္ ျပင္းထန္သည့္ျပစ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ FARC ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ျပစ္ဒဏ္ေပးရန္ သေဘာတူညီခ်က္ကို ျပန္ျပင္လိုေနသည္။ ဒု၏ ဆရာမွာ သမၼတေဟာင္း အယ္ဗာ႐ိုအူရီဘီ ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၂-၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ သမၼတသက္တမ္းႏွစ္ခု ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ အူရဘီလက္ထက္အတြင္းက စစ္တပ္ႏွင့္ FARC သူပုန္တို႔ၾကားတြင္ မီးကုန္ယမ္းကုန္တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

အူရဘီ၏ ဒီမိုကရက္တစ္စင္တာ ပါတီမွျဖစ္ေသာ အီဗန္ဒုသည္ ဇြန္ ၁၇ ရက္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအသာျဖင့္ ပီထ႐ိုကို အႏိုင္ပိုင္းႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေနာက္ဆံုးေကာက္ယူခဲ့ေသာ လူထုသေဘာထားစစ္တမ္းမ်ားအရ ခန္႔မွန္းရသည္။ ဒုသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏိုင္သြားပါက ၁၈၇၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အသက္အငယ္ဆံုး ကိုလံဘီယာသမၼတ ျဖစ္လာလိမ့္မည္။

အသက္ ၅၈ ႏွစ္အရြယ္ သူပုန္ေဟာင္း ပီထ႐ိုသည္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲဒုတိယ အေက်ာ့အထိ တက္လာႏိုင္ျခင္းက ႏိုင္ငံတြင္ လက္၀ဲမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ သံသယမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာၿပီဟူသည့္ လကၡဏာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ငယ္ရြယ္စဥ္က M-19 သူပုန္အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ပီထ႐ိုက ၎သည္ထိုစဥ္က တိုက္ခိုက္ေရးသမားတစ္ဦးမဟုတ္ဘဲ စီစဥ္သူတစ္ဦးသာျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံတြင္းမွ မမွ်တမႈမ်ားကို မီးေမာင္းထိုးၿပီး မဲဆြယ္ခဲ့သည့္ ပီထ႐ိုသည္ ၎အႏိုင္ရပါက စိုက္ပ်ဳိးေရးကုမၸဏီႀကီးမ်ားထံမွ ေျမမ်ားကို ၀ယ္ယူၿပီး ဆင္းရဲေသာ လယ္သမားမ်ားကို ေ၀ေပးမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။

ပထမအေက်ာ့အတြင္းက ပီထ႐ိုႏွင့္ မဲရာခိုင္ႏႈန္း ကြာျခားမႈ နည္းပါးေသာ ဗဟို၀ါဒီ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဟာင္း ဆာဂ်ီယိုဖာဂ်ာဒိုအား ေထာက္ခံသူမ်ားသည္ ဒုတိယအေက်ာ့တြင္ ပီထ႐ိုကို ေထာက္ခံလိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ေနၾကသည္။

ကိုလံဘီယာသည္ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ကိုကင္းထုတ္လုပ္သည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ အင္အား အႀကီးဆံုးသူပုန္အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ FARC တို႔ႏွင့္ စစ္ပြဲအဆံုးသတ္သြားခဲ့ေသာ္လည္း FARC တို႔ တစ္ခ်ိန္က ႀကီးစိုးခဲ့သည့္ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားေသာ မူးယစ္ေဆး ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းမ်ားရွိသည့္ ေနရာမ်ားကို ႀကီးစိုးရန္ အျခားလက္နက္ကိုင္မ်ားက ယွဥ္ၿပိဳင္လ်က္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

Ref: AFP