အာဏာရွင္သမၼတမူဂါဘီ ႏုတ္ထြက္သြားခဲ့ၿပီး ဇင္ဘာေဘြကို ၃၇ ႏွစ္ၾကာအုပ္စုိးမႈအား အဆံုးသတ္ခဲ့

ဇင္ဘာေဘြကို ၃၇ ႏွစ္ၾကာအုပ္စိုးခဲ့ေသာ အာဏာရွင္သမၼတ ေရာဘတ္မူဂါဘီသည္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သြာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဇင္ဘာေဘြပါလီမန္ဥကၠ႒ ဂ်က္ေကာ့မူဘင္ ဒါက ႏုိ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။

မူဂါဘီက ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေရးသားထားသည့္စာကို မူဘင္ဒါက ပါလီမန္တြင္ ဖတ္ျပခဲ့သည္။

ဇင္ဘာေဘြပါလီမန္က သမၼတ ေရာဘတ္မူဂါဘီအား စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈကို ႏုိ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ စတင္ေဆြးေႏြးခ်ိန္တြင္ မူဂါဘီက ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ကို ေပးပို႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

မူဂါဘီက ဇင္ဘာေဘြသမၼတအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္၏ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ျပည္သူမ်ားက ဇင္ဘာေဘြ၏ သမိုင္း၀င္ျဖစ္ရပ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေအာင္ပြဲခံခဲ့ၾကသည္။

ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာရာရီကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေျခာက္ရက္အၾကာတြင္ ပါလီမန္က မူဂါဘီကို စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

စစ္တပ္က အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈမ်ား ရက္ႏွင့္ခ်ီ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း မူဂါဘီက ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ရန္ ျငင္းဆိုေနခဲ့သည္။

မူဂါဘီက ႏုတ္ထြက္ရန္ ျငင္းဆိုမႈေၾကာင့္ ပါလီမန္က စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈအဆိုကို စတင္ၾကားနာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျဖဳတ္ခ်ခံဒုသမၼတ အမ္မာဆင္အန္နန္ ဂါဂြါက မူဂါဘီကို ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါလီမန္တြင္ သမိုင္း၀င္ ေဆြးေႏြးမႈကို စတင္ခဲ့သည္။ ပါလီမန္ ဥကၠ႒ဂ်က္ေကာ့မူဘင္ဒါက ေအာက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ပူးတြဲ အစည္းအေ၀းကို ဦးစီးခဲ့ၿပီး မူဂါဘီအား စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈ ကို စတင္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

မူဂါဘီႏုတ္ထြက္မႈက ဇင္ဘာေဘြတြင္ ေခတ္တစ္ေခတ္ အဆံုးသတ္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၿဗိတိန္ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း မူဂါဘီသည္ ႏုိင္ငံကို တင္းက်ပ္စြာျဖင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေလးစုနီးပါး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး မူဂါဘီအား ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎၏ အာဏာကိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က ၿပိဳလဲသြားခဲ့သည္။

အသက္ ၉၃ ႏွစ္အရြယ္ မူဂါဘီ၏ဆက္ခံသူ ေရြးခ်ယ္ေရးအတြက္ ပါတီတြင္းတိုက္ပြဲမ်ား  ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇင္ဘာေဘြ ႏုိင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းစတင္ခဲ့သည္။ ယခုလ အေစာပိုင္းက အန္နန္ဂါဂြါအား ဒုသမၼတ အျဖစ္မွ ထုတ္ပယ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ မူဂါဘီ၏ဇနီး ဂေရ႕စ္မူဂါဘီက ခင္ပြန္းျဖစ္သူ၏ေနရာကို ဆက္ခံရန္အတြက္ ေသခ်ာသေလာက္ ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခဲ့သည္။

ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ရသျဖင့္ ႏုိင္ငံမွ ထြက္ေျပးေနခဲ့ေသာ အမ္မာဆင္အန္နန္ဂါဂြါက သမၼတအျဖစ္ လႊဲေျပာင္းဆက္ခံဖြယ္ရိွသည္။

အန္နန္ဂါဂြါသည္ ေလာေလာဆယ္တြင္ ေတာင္အာဖရိက၌ ရွိေနသည္ဟု ယံုၾကည္ထားၾကသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္တစ္ပတ္က အက်ပ္အတည္း စတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မူဂါဘီသည္ ၿမိိဳ႕ေတာ္ရိွ အမိုးျပာအိမ္ေတာ္၌ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ခံထားရသည္။

မူဂါဘီ ႏုတ္ထြက္သြားမႈသည္ ဇင္ဘာေဘြအတြက္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကင္းစင္ေသာ လမ္းေၾကာင္းသစ္ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ အခြင့္အလမ္း ရရိွျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဇာေမက ေျပာခဲ့သည္။                Ref; AFP

အာဏာရွင္သမၼတမူဂါဘီ ႏုတ္ထြက္သြားခဲ့ၿပီး ဇင္ဘာေဘြကို ၃၇ ႏွစ္ၾကာအုပ္စုိးမႈအား အဆံုးသတ္ခဲ့

 

၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ဧၿပီ ၈ ရက္က ႐ိုက္ကူးထားေသာဓာတ္ပံုတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေနေသာ မူဂါဘီအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဇင္ဘာေဘြကို ၃၇ ႏွစ္ၾကာအုပ္စိုးခဲ့ေသာ အာဏာရွင္သမၼတေရာဘတ္မူဂါဘီသည္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သြာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဇင္ဘာေဘြပါလီမန္ဥကၠ႒ ဂ်က္ေကာ့မူဘင္ဒါက ႏုိ ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။

မူဂါဘီက ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေရးသားထားသည့္စာကို မူဘင္ဒါက ပါလီမန္တြင္ ဖတ္ျပခဲ့သည္။

ဇင္ဘာေဘြပါလီမန္က သမၼတ ေရာဘတ္မူဂါဘီအား စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈကို ႏုိ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ စတင္ေဆြးေႏြးခ်ိန္တြင္ မူဂါဘီ က ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ကို ေပး ပို႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

မူဂါဘီက ဇင္ဘာေဘြသမၼတအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚခဲ့ ၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္၏ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ျပည္သူမ်ားက ဇင္ဘာေဘြ၏ သမိုင္း၀င္ျဖစ္ရပ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေအာင္ပြဲခံခဲ့ၾကသည္။

ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ ရာရီကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေျခာက္ရက္အၾကာတြင္ ပါလီမန္က မူဂါဘီကို စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

စစ္တပ္က အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈမ်ား ရက္ႏွင့္ခ်ီ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း မူဂါဘီက ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ရန္ ျငင္းဆိုေနခဲ့သည္။

မူဂါဘီက ႏုတ္ထြက္ရန္ ျငင္းဆိုမႈေၾကာင့္ ပါလီမန္က စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈအဆိုကို စတင္ ၾကားနာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ျဖဳတ္ခ်ခံဒုသမၼတ အမ္မာဆင္အန္နန္ ဂါဂြါက မူဂါဘီကို ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါလီမန္တြင္ သမိုင္း၀င္ေဆြးေႏြးမႈကို စတင္ခဲ့သည္။ ပါလီမန္ ဥကၠ႒ဂ်က္ေကာ့မူဘင္ဒါက ေအာက္ လႊတ္ ေတာ္ႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ပူးတြဲ အစည္းအ ေ၀းကို ဦးစီးခဲ့ၿပီး မူဂါဘီအား စြပ္ စြဲျပစ္တင္မႈ ကို စတင္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

မူဂါဘီႏုတ္ထြက္မႈက ဇင္ဘာေဘြတြင္ ေခတ္တစ္ေခတ္ အဆံုးသတ္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၿဗိတိန္ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း မူဂါဘီသည္ ႏုိင္ငံကို တင္းက်ပ္စြာျဖင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေလးစုနီးပါး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး မူဂါဘီအား ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎၏ အာဏာကိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က ၿပိဳလဲသြားခဲ့သည္။

အသက္ ၉၃ ႏွစ္အရြယ္ မူဂါဘီ၏ဆက္ခံသူ ေရြးခ်ယ္ေရးအတြက္ ပါတီတြင္းတိုက္ပြဲမ်ား  ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇင္ဘာေဘြ ႏုိင္ငံေရး အက်ပ္အတည္း စတင္ခဲ့သည္။ ယခုလ အေစာပိုင္းက အန္နန္ဂါဂြါအား ဒုသမၼတအျဖစ္မွ ထုတ္ပယ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ မူဂါဘီ၏ဇနီး ဂေရ႕စ္မူဂါဘီက ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ေနရာကို ဆက္ခံရန္အတြက္ ေသခ်ာသေလာက္ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇင္ဘာေဘြစစ္တပ္က ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခဲ့သည္။ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ရသျဖင့္ ႏုိင္ငံမွ ထြက္ ေျပးေနခဲ့ေသာ အမ္မာဆင္အန္နန္ဂါဂြါက သမၼတအျဖစ္ လႊဲေျပာင္း ဆက္ခံဖြယ္ရိွသည္။

အန္ နန္ဂါဂြါသည္ ေလာေလာဆယ္တြင္ ေတာင္အာဖရိက၌ ရွိေနသည္ဟု ယံုၾကည္ထားၾကသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္တစ္ပတ္က အက်ပ္အတည္း စတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မူဂါဘီသည္ ၿမိိဳ႕ေတာ္ရိွ အမိုးျပာအိမ္ေတာ္၌ အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ခံထားရသည္။

မူဂါဘီႏုတ္ထြက္သြားမႈသည္ ဇင္ဘာေဘြအတြက္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကင္းစင္ေသာ လမ္းေၾကာင္းသစ္ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ အခြင့္အလမ္း ရရိွျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီ ဇာေမက ေျပာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေနတစ္ဦး ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံရ

ၾသဂုတ္ ၂၂ ရက္တြင္ ခ်န္ရွားျပည္သူ႔တရား႐ုံးမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ဗီဒီယုိမွ ရယူထားေသာ ဓာတ္ပုံ၌ တ႐ုတ္ေရွ႕ေန က်န္းတ်န္ေယာင္အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ထင္ရွားေသာ တ႐ုတ္လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနတစ္ဦးသည္ အဖ်က္အေမွာင့္လုပ္ရပ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ လႈံ႔ေဆာ္ခဲ့သည္ဟု စြဲခ်က္ျဖင့္ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရရာ တ႐ုတ္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအား အရွိန္ျမႇင့္ၿဖိဳခြင္းေနမႈတြင္ ေနာက္ဆုံး ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

အသက္ ၄၆ ႏွစ္ရွိ က်န္းတ်န္ေယာင္သည္ Falun Gong ေလ့က်င့္ၾကသူမ်ား၊ တိဘက္အေရး ဆႏၵျပသူမ်ားႏွင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အဆိပ္သင့္ကေလးႏုိ႔မႈန္႔ အ႐ႈပ္ေတာ္ပုံတြင္ ခံစားခဲ့ရသူမ်ားအတြက္အပါအ၀င္ ထင္ရွားေသာ အမႈမ်ားစြာအား လုိက္ေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ေရွ႕ေနလုိက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံခဲ့ရသည္။ ခ်န္ရွားျပည္သူ႔တရား႐ုံးတြင္ ၾကားနာမႈ၌ တရားသူႀကီးက က်န္းသည္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈကုိ သုံးႏွစ္ၾကာ ပိတ္ပင္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း စီရင္ခ်က္ကုိ ဖတ္ျပခဲ့သည္ဟု တရား႐ုံးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ဗီဒီယုိ၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

က်န္းတ်န္ေယာင္သည္ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္သည့္ အင္အားစုမ်ား၏ ကာလရွည္ၾကာ ၾသဇာလႊမ္းမုိးခံခဲ့ရၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ရွိရင္းစြဲ ႏုိင္ငံေရးစနစ္အား ဖယ္ရွားရန္ စိတ္ကူးသည္ တျဖည္းျဖည္းျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း တရားသူႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ က်န္းသည္ ၎ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္မီေစရန္အတြက္ ေလ့က်င့္ရန္ ျပည္ပသုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္သည့္ ျပည္ပအင္အားစုမ်ားမွ ဘ႑ာေရးေထာက္ပံ့မႈမ်ားကုိ အသုံးခ်ခဲ့ေၾကာင္းလည္း တရားသူႀကီးက ဆုိသည္။

က်န္းသည္ ထိန္းသိမ္းမခံခဲ့ရမီ တ႐ုတ္လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ားအား ျပည္ပတာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ယခင္က တ်န္ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့မႈသည္ ၎က ကုလကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားအား အကူအညီမ်ားေပးမႈကုိ လက္တုံ႔ျပန္မႈျဖစ္မည္ကုိ စုိးရိမ္မိခဲ့ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အေျခအေနမ်ားအား ျပဳစုၿပီး အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းရသည့္ ကုလသမဂၢအထူးကုိယ္စားလွယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

က်န္းသည္ ထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ရွဲယန္အေၾကာင္းအား စုံစမ္းရန္အတြက္ ေပက်င္းမွ ခ်န္ရွားသုိ႔ သြားေရာက္စဥ္ ၿပီးခဲ့ေသာ ႏုိ၀င္ဘာတြင္ ႐ုတ္တရက္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ပုိင္းက်န္း၏ မိသားစုက ၎ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ျပတ္သြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ရွဲသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္က အစုိးရ၏ ၿဖိဳခြင္းမႈတြင္ ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရၿပီး စစ္ေမးစဥ္အတြင္း ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရသည္ဟု ၎၏ ေျပာၾကားမႈမ်ားကုိ က်န္းက ေဖာ္ထုတ္ေျပာၾကားခဲ့ရာ ႏုိင္ငံတကာက စုိးရိမ္ခဲ့ၾကသည္။ အစုိးရ၏ ယင္းၿဖိဳခြင္းမႈအတြင္း အရပ္ဘက္ လူ႔အခြင့္အေရးအမႈမ်ားအား လုိက္ပါေဆာင္ရြက္သည့္ ေရွ႕ေနမ်ားအပါအ၀င္ လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသည္။

Ref ; AFP

ေဟာင္ေကာင္တြင္ တိုက္ခန္းႏွစ္ခန္းအား စံခ်ိန္တင္ေစ်း ေဒၚလာ ၁၄၉ သန္းေက်ာ္ျဖင့္ ေရာင္းခ်

ႏို၀င္ဘာ ၂၁ ရက္က ေဟာင္ေကာင္ရွိ နီခိုဆန္ေတာင္ (ယာထိပ္) တြင္ ဇိမ္ခံအိမ္ရာတစ္ခုအား ႐ိုက္ကူးထားေသာ ဓာတ္ပံု (Photo: AFP)

ေဟာင္ေကာင္တြင္ တိုက္ခန္းတစ္ခန္းတည္းကို ေဒၚလာ ၇၁ သန္းေက်ာ္ႏွင့္  အေရာင္းအ၀ယ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ယင္းေစ်းႏႈန္းက စံခ်ိန္သစ္တင္သြားခဲ့သည္။

ခ်မ္းသာသူတစ္ဦးသည္ ေတာင္ထိပ္ တစ္ခုေပၚ၌ရွိေသာ တိုက္တစ္လံုးမွ ေဘးခ်င္းကပ္တိုက္ခန္းႏွစ္ခန္းကို ၀ယ္လိုက္ရာ ႏွစ္ခန္းေပါင္းတန္ဖိုးသည္ မ်က္ရည္လည္စရာ ေဒၚလာ ၁၄၉ ဒသမ ၁ သန္းျဖစ္သြားခဲ့သည္။ ထိုတိုက္ခန္းတစ္ခန္းစီ၏ အက်ယ္ မွာ စတုရန္းေပ ၄၀၀၀ ေက်ာ္ (၃၇၀ စတု ရန္းမီတာ) ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ထို တိုက္ခန္းတစ္ခန္းစီ၏ တန္ဖိုးသည္ ေဒၚလာ ၇၁ ဒသမ ၇ သန္းနီးပါး ရွိေနသျဖင့္ တစ္စတုရန္းေပလွ်င္ ေဒၚလာ ၁၇၀၀၀ က်သင့္သြားသည္ဟု Bloomberg က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းတိုက္ခန္းသည္ အက်ယ္အ၀န္းအားျဖင့္ တြက္ပါက အာရွတြင္ ေစ်းႏႈန္းအျမင့္ဆံုး တိုက္ခန္းျဖစ္သြားခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

ယခု တိုက္ခန္းေစ်းႏႈန္းသည္ အလြန္အမင္း ထိုးတက္ေနသည့္ ေဟာင္ေကာင္အိမ္ျခံေျမေစ်းကြက္မွ ယခင္စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းအား ခ်ဳိးဖ်က္သြားႏိုင္ခဲ့သည္။ ယခင္စံခ်ိန္မွာ စက္တင္ဘာလက ေရာင္းခ်ခဲ့ေသာ တစ္စတုရန္းေပလွ်င္ ေဒၚလာ ၁၃၄၃၉ ရွိသည့္ ႏွစ္ခန္းတြဲတိုက္ခန္းျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ တစ္လအၾကာတြင္ ေဟာင္ေကာင္ၿမိဳ႕ထဲမွ ႐ံုးအေဆာက္အအံုတစ္လံုးကို စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းျဖစ္သည့္ ေဒၚလာ ငါးဘီလ်ံျဖင့္ ေရာင္းခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဇြန္ လကလည္း ကားပါကင္ထိုးသည့္ ေနရာတစ္ခုသည္ ေဒၚလာ ၆၆၄၂၀၀ ျဖင့္ ေရာင္းထြက္ သြားခဲ့သည္။ ထိုျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ျပည္မႀကီးမွ ခ်မ္းသာေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ ၀င္လာရာမွအစျပဳၿပီး ေဟာင္ေကာင္အိမ္ျခံေျမႏွင့္ စီးပြားျဖစ္အေဆာက္အအံု ေစ်းႏႈန္းမ်ား ထိုးတက္လာျခင္း၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အိမ္ျခံေျမေစ်းကြက္ ျမင့္ တက္မႈသည္ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ႏိုင္ငံေရး အေၾကာင္းအရာတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ေစ်းႏႈန္းအႀကီးျမင့္ဆံုးၿမိဳ႕မ်ား၌ ပါ၀င္သည့္ ေဟာင္ေကာင္၌ ေနထိုင္မႈစရိတ္မ်ားမွာလည္း ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္က ထြက္လာေသာ အစိုးရေလ့လာမႈတစ္ရပ္အရ လူဦးေရ ၇ ဒသမ ၃၅ သန္းေနထိုင္ေသာ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နီးပါးမွာ ဆင္းရဲ မြဲေတမႈ သတ္မွတ္မ်ဥ္းေအာက္၌ ေနထိုင္ ေနၾကရသည္။

ထရန္႔က ေျမာက္ကုိရီးယားအား အၾကမ္းဖက္မႈကုိ အားေပးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းသုိ႔ ထည့္သြင္း

အျပစ္ေပးခံရသည္ဟု သတင္းထြက္ခဲ့ေသာ ဟြမ္ေျပာင္ဆုိ(ယာ)အား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂ ရက္က စကားေျပာေနသည့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ (Photo – AFP)

ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္အစုိးရႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယားဆုိင္ရာ လိပ္ခဲတည္းလည္း အေျခအေနအား အဆုံးသတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အား ၀ါရွင္တန္က လက္မေလွ်ာ့ေသးဟု အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက  ေျပာၾကားထားခ်ိန္တြင္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔က ေျမာက္ကုိရီးယားအား အၾကမ္းဖက္မႈကုိ အားေပးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းသုိ႔ ထည့္သြင္းေၾကာင္း ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ အီရန္ႏွင့္ ဆီးရီးယားတုိ႔က ယခင္က ဦးေဆာင္ေနသည့္ ယင္းအမည္ပ်က္စာရင္းတြင္ ေျမာက္ကုိရီးယားအားထည့္ၿပီးေနာက္ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားအား အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဌာနက အလ်င္အျမန္ခ်မွတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ထရန္႔က ကတိေပးခဲ့သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားအား ယင္းစာရင္းသုိ႔ ကာလၾကာရွည္ကတည္းက ထည့္သြင္းသင့္ေၾကာင္း၊ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားစြာကတည္းက ထည့္သြင္းသင့္ေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကုိရီးယားတြင္ေထာင္ထဲ၌ ထိန္းသိမ္းခံထားရစဥ္ အေမရိကန္ေက်ာင္းသားတစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့ရမႈ၊ ကင္ဂ်ဳံအြန္၏ အေဖတူ အေမကြဲအစ္ကုိျဖစ္သူ ကင္ဂ်ဳံနန္အား ျပည္ပတြင္ အာ႐ုံေၾကာထိခုိက္ေစသည့္ အဆိပ္ျဖင့္ လုပ္ၾကံခဲ့မႈတုိ႔သည္ ေျမာက္ကုိရီးယားအား ယင္းစာရင္းသုိ႔ ထည့္သြင္းရန္ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေတလာဆင္က ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈႏွင့္ သံတမန္ေရးမ်ားသည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ စြန္႔လႊတ္ေရးေဆြးေႏြးပြဲသုိ႔ ပါ၀င္လာေစရန္ ကင္အား ဖိအားေပးႏုိင္ဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကုိရီးယားအား ခ်မွတ္ထားၿပီးျဖစ္သည့္ ျပင္းထန္ေသာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားသည္ ျပံဳယမ္း၏ စီးပြားေရးအားႀကီးမားေသာ သက္ေရာက္မႈရွိခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေတလာဆင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းစာရင္းသုိ႔ ထည့္သြင္းေၾကာင္း ထရန္႔က မေၾကညာမီ ေျမာက္ကုိရီးယား အာဏာရပါတီသတင္းစာ ႐ုိေဒါင္ရွင္မြန္သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္တြင္ ထရန္႔သည္ အေမရိကန္အား ငရဲခန္းသုိ႔ ဦးတည္ေသာ ျပန္မလွည့္ႏုိင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းသုိ႔ ဆြဲခ်ေနသည့္ ေငြမက္ေသာ စိတ္ေဖာက္ျပန္ေနသူျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ၿမိဳ႕မ်ားအထိ ေရာက္ႏုိင္ေသာ ႏ်ဴကလီးယား ထိပ္ဖူးတပ္တုိက္ခ်င္းပစ္ပဲ့ ထိန္းဒုံးမ်ားအား ေျမာက္ကုိရီးယားက စမ္းသပ္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ျဖန္႔ၾကက္ျခင္းတုိ႔ကုိ အေမရိကန္က လက္သင့္ခံမည္မဟုတ္ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထရန္႔၏ ေၾကညာခ်က္အား ႀကိဳဆုိေထာက္ခံေၾကာင္း ဂ်ပန္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္၏ လုပ္ရပ္သည္ ျပင္းထန္ေသာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားႏွင့္ ဖိအားမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားအား ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚသုိ႔ ေခၚေဆာင္ရန္ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္း၏ ဘုံႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားမွ အစိတ္အပုိင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေတာင္ကုိရီးယား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားကမူ ယင္းလုပ္ရပ္အား စစ္ပြဲေၾကညာခ်က္ကဲ့သုိ႔ သေဘာထားႏုိင္ၿပီး မၾကာမီကာလတြင္ တုိက္ခ်င္းပစ္ပဲ့ ထိန္းဒုံးစမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္ၿပီး တုံ႔ျပန္ႏုိင္ေျခရွိေၾကာင္း ဆုိးလ္ရွိ ေျမာက္ကုိရီးယား ေလ့လာေရးဆုိင္ရာ တကၠသုိလ္ပါေမာကၡယန္မုိဂ်င္က သုံးသပ္ခဲ့သည္။ ေျမာက္ကုိရီးယားအစုိးရသည္ ျပင္းထန္သည့္ အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ခံထားရၿပီးျဖစ္၍ ယင္းစာရင္းထည့္သြင္းမႈသည္ စီးပြားေရးအား ခ်က္ခ်င္းသက္ေရာက္မႈ မရွိႏုိင္ဟု သိရသည္။

Ref ; AFP

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈ ခ်မွတ္ထားသည္ဟု အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕က စြပ္စြဲ

ႏုိ၀င္ဘာ ၁၆ ရက္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ တန္ခါလီဒုကၡသည္စခန္းအား ႐ုိက္ကူးထားေသာဓာတ္ပုံ (Photo- AFP)

ျမန္မာႏုိင္ငံက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားျဖင့္ တင္းက်ပ္ထားျခင္းသည္ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈေျမာက္သည္ဟု အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ (AI) က ဒုကၡသည္ ၆၂၀,၀၀၀ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သုိ႔ ထြက္ေျပးရသည့္ အက်ပ္အတည္း၏ အေၾကာင္းရင္းဇာစ္ျမစ္ကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္၌ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားရွိ အခြင့္အေရးမ်ား ဆုံး႐ႈံးေနေသာ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္မ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ကမၻာတစ္လႊားက ေဒါသထြက္ခဲ့ၾကသည္။ ၎တုိ႔သည္ ၾသဂုတ္လကတည္းက ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ထြက္ေျပးလာၾကၿပီး ျမန္မာလုံျခံဳေရးတပ္မ်ား၏ သတ္ျဖတ္၊ မုဒိမ္းက်င့္၊ မီး႐ႈိ႕ခံရမႈမ်ားအေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တုိ႔သည္ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္အခ်ဳိ႕ကုိ ျပန္လည္ လက္ခံေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ သေဘာတရားအရ သေဘာတူညီၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္တြင္ ျမန္မာတပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အဆုိျပဳေသာ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ကုိ လက္ခံရန္ မျဖစ္ႏုိင္ဟု ေျပာၾကားခဲ့မႈႏွင့္အတူ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိျခင္း မရွိေသးေပ။

AI အဖြဲ႕က ယခုအက်ပ္အတည္းဆီသုိ႔ ဦးတည္လာေစသည့္ ႏွိပ္ကြပ္ခံရမႈႏွစ္မ်ားအေၾကာင္း အေသးစိတ္ကုိ အစီရင္ခံေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ႏွစ္မ်ား ခ်ီလ်က္ၾကာသည့္ ႏုိင္ငံေတာ္က ေထာက္ပံ့ေသာ လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တုိ႔၏ ဘ၀မ်က္ႏွာစာအားလုံးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္ခဲ့ၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား အဓိကေနထုိင္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူနည္းစုမြတ္စလင္မ်ားသည္ ေအာက္တန္းေနာက္တန္းက်ေသာ ဘ၀သုိ႔ေရာက္ေအာင္ ေဘာင္ခတ္ခံရသည္ဟု AI ၏ ေလ့လာခ်က္က ေဖာ္ျပသည္။

ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ သုေတသနျပဳမႈအေပၚ အေျခခံသည့္ စာမ်က္ႏွာ ၁၀၀ ပါရွိေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈျဖင့္ လူသားဆန္မႈကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈ၏ ဥပေဒေရးရာစံႏႈန္းႏွင့္ ကုိက္ညီေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

“ရခုိင္ျပည္နယ္ဟာ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ပြားရာ ေဒသတစ္ခုပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့သုံးလက တပ္မေတာ္ရဲ႕ ရက္စက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္စစ္ဆင္ေရးမတုိင္မီ အခ်ိန္အၾကာႀကီးကတည္းက ဒီကိစၥဟာ ရွိခဲ့တယ္” ဟု AI အဖြဲ႕မွ သုေတသနဆုိင္ရာ အႀကီးတန္းညႊန္ၾကားေရးမွဴး အင္နာေနးစတက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာအာဏာပုိင္မ်ားသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလးမ်ားကုိ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားသည့္ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ကင္းမဲ့ေစေသာ စနစ္တစ္ရပ္ျဖင့္ ခြဲျခားကန္႔သတ္ကာ ခ်ဳိးႏွိမ္၍ ထားခဲ့သည္ဟုလည္း အင္နာေနးစတက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႕မ်ားက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ၾကားနာစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆုိ

ႏုိ၀င္ဘာ ၁၉ ရက္က ေကာ့ဘဇားရွိ ကူတူပါေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းသုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့ေသာ ဥေရာပသမဂၢ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒေရးရာ အႀကီးအကဲ ဖက္ဒရီကာမုိေဂရီနီ (Photo – AFP)

ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀ ရက္တြင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႏွင့္ အျခားလူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ အဖြဲ႕ေပါင္း ၃၄ ဖြဲ႕က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအား ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အထူးၾကားနာ စစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အေနအထား ယုိယြင္းလာမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ အထူးၾကားနာစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ ေခၚယူဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေထာက္ခံပါတယ္။ အဲဒီလုိၾကားနာစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ကုိ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် အျမန္ဆုံး ျပဳလုပ္ေရးကုိ ေထာက္ပံ့ဖုိ႔ သင့္ရဲ႕ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ေတာင္းဆုိပါတယ္” ဟု လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီသုိ႔ လိပ္မူတပ္ထားေသာ အိတ္ဖြင့္ေပးစာတစ္ေစာင္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။

“လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအေၾကာင္း ေလးနက္တဲ့ အစီရင္ခံစာေတြက ေဖာ္ျပခဲ့တာမုိ႔ တိက်တဲ့ အေရးယူမႈ စတင္ဖုိ႔နဲ႔ အေနအထားကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာရဲ႕ စိစစ္မႈနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ေစာင့္ၾကည့္မႈ ေသခ်ာေစဖုိ႔ အထူးၾကားနာစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္က အလြန္အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ယုံၾကည္ပါတယ္” ဟုလည္း အိတ္ဖြင့္ေပးစာ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆုိပါအဖြဲ႕မ်ားက လူသားဆန္မႈကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအားလုံးကုိ ခ်က္ခ်င္းရပ္စဲရန္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားအား ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အစိတ္အပုိင္းအားလုံးသုိ႔ ၿပီးျပည့္စုံၿပီး အေႏွာင္အဖြဲ႕ကင္းသည့္ ၀င္ေရာက္ခြင့္မ်ားေပးရန္ ျမန္မာအစုိးရကုိ ေတာင္းဆုိမည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ကုိ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက အတည္ျပဳသင့္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၇ ႏုိင္ငံပါ၀င္သည့္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီသည္ အထူးၾကားနာ စစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္မႈ ရွားပါးလွသည္။ အားလုံးထဲ၌ ယင္းကုလသမဂၢအဖြဲ႕သည္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းၿပီးေနာက္ပုိင္း ၂၆ ႀကိမ္သာ ေခၚယူခဲ့ဖူးသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံေပါင္း အနည္းဆုံး သုံးပုံတစ္ပုံ သုိ႔မဟုတ္ ၁၆ ႏုိင္ငံက ေတာင္းဆုိပါက အထူးၾကားနာ စစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ ေခၚယူႏုိင္သည္။ ယခုလ အေစာပုိင္းတြင္ ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီသည္ တ႐ုတ္၏ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆန္႔က်င္မႈကုိ ခံရေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ အဆုံးသတ္ရန္ ေတာင္းဆုိေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ကုိ အတည္ျပဳရန္ အစီအစဥ္မ်ားကုိ စြန္႔လႊတ္ခဲ့ရသည္။

ၾသဂုတ္လအေႏွာင္းပုိင္းတြင္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ျမန္မာတပ္မေတာ္၏ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၆၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္သည္  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သုိ႔ ထြက္ေျပးကာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၌ ေနထုိင္ေနရသည္။

Ref ; AFP

ေဒသတြင္းစစ္ပြဲမ်ားသို႔ လက္နက္မ်ားေပးပို႔ျခင္းမရွိဟု ဟစ္ဇ္ဘိုလာတို႔က တရား၀င္ျငင္းဆို

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္က ေဘရြတ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ လူအုပ္အား ႏႈတ္ဆက္ေနေသာ ဟစ္ဇ္ဘိုလာေခါင္းေဆာင္ နာဆရယ္လာ (လယ္)

လက္ဘႏြန္မွ ၾသဇာႀကီးဟဇ္ဘိုလာသည္ စစ္ျဖစ္ေနေသာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ားသို႔ လက္နက္မ်ားပို႔ေနသည္ဟု အာရပ္တို႔၏ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားအား ဟစ္ဇ္ဘိုလာေခါင္းေဆာင္က ႏို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္တြင္ ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဟစ္ဇ္ဘိုလာေခါင္းေဆာင္က ၎၏ တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ား ျပည္ပတိုက္ပြဲမ်ား၌ ႏိုင္ပြဲမ်ားရေနျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။

ကိုင္႐ိုတြင္ ႏို၀င္ဘာ ၁၉ ရက္က က်င္းပခဲ့ေသာ အာရပ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ အစည္းအေ၀းတစ္ခုတြင္ ဟစ္ဇ္ဘိုလာတို႔ကို အၾကမ္းဖက္အုပ္စုျဖစ္သည္ဟု ေခၚဆိုခဲ့ကာ ေဒသတြင္းစစ္ပြဲမ်ား၌ ၀င္စြက္ဖက္ျခင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္းအား ရပ္တန္႔ရန္ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဟစ္ဇ္ဘိုလာအပါအ၀င္ ေဒသထဲရွိ လက္နက္ကိုင္ လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးေနေသာ ၿပိဳင္ဘက္အီရန္၏ စည္းေဖာက္မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးရန္အတြက္ ေဆာ္ဒီက၀န္ႀကီးအဆင့္ရွိသည့္ ထိုအစည္း အေ၀းကို ေခၚယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဆြန္နီေဆာ္ဒီတို႔သည္ ၎တို႔ၿမိဳ႕ေတာ္ ရီယာ့ဒ္သို႔ ဦးတည္ပစ္လိုက္သည့္ ပဲ့ထိန္းဒံုးက်ည္တစ္စင္းကို ၾကားျဖတ္ပစ္ခ်လိုက္ရၿပီးေနာက္ပိုင္း ေဒါသူပုန္ထခဲ့သည္။ ထိုဒံုးက်ည္အား အိမ္နီးခ်င္းယီမင္မွ အီရန္ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံေပးထားသည့္ ရွီအိုက္ဟူသီသူပုန္မ်ားက ပစ္လိုက္သည္ဟု ေဆာ္ဒီက စြပ္စြဲေနၿပီး အီရန္ကမူ ၎ပါ၀င္ျခင္းမရွိဟု ျငင္းဆိုေနသည္။

ႏို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္က ႐ုပ္သံမိန္႔ခြန္း တစ္ခုတြင္ ဟစ္ဇ္ဘိုလာေခါင္းေဆာင္ ဟက္ဆန္နာဆရယ္လာက ၎တို႔အုပ္စုသည္  ေဆာ္ဒီသို႔ ဒံုးက်ည္ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈတြင္ ပါ၀င္ျခင္းမရွိဟု ေျပာခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡဇုန္မ်ားသို႔ ဟစ္ဇ္ဘိုလာက လက္နက္ေပးပို႔သည္ဟု စြပ္စြဲမႈမ်ားကိုလည္း နာဆရယ္လာက ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

“ဒါကို တရား၀င္ျငင္းဆိုခ်င္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ယီမင္၊ ဘာရိန္း၊ ကူ၀ိတ္၊ အီရတ္ေတြကို လက္နက္ေပးမပို႔ပါဘူး” ဟု နာဆရယ္လာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အာရပ္အစည္းအေ၀း၏ အၿပီးသတ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ဟစ္ဇ္ဘိုလာသည္ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ားရွိ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ အဖြ႕ဲအစည္းမ်ားကို ေခတ္မီလက္နက္၊ ပဲ့ထိန္းဒံုးက်ည္တို႔ျဖင့္ ေထာက္ပံ့ေပးမႈအတြက္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ဟစ္ဇ္ဘိုလာေခါင္းေဆာင္ နာဆရယ္လာကမူထို စြပ္စြဲခ်က္မ်ားသည္ ႐ူးေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္သည္ဟု ျပန္၍သေရာ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ နာဆရယ္လာသည္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏွင့္ အျခားပင္လယ္ေကြ႕ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ပံုမွန္၎ေျပာေနက် ခါးခါးသီးသီးစကားမ်ားကို မေျပာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

နာဆရယ္လာက ဟစ္ဇ္ဘိုလာတို႔သည္  ေဒသတြင္း၌ ၀င္ေႏွာင့္ျခင္းမရွိသည့္အျပင္  အီရတ္ႏွင့္ ဆီးရီးယားတို႔၌ ၎တို႔ပါ၀င္သည့္ IS ႏွိမ္နင္းေရးစစ္ပြဲမ်ားမွာ ေအာင္ပြဲမ်ား ရရွိေနေၾကာင္းလည္း ခ်ီးေျမႇာက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဆီးရီးယားနယ္စပ္အနီးရွိ ရာ၀ါၿမိဳ႕အား IS တို႔လက္ထဲမွ ျပန္လည္သိမ္းၿပီးလွ်င္ အီရတ္ထဲမွ ဟစ္ဇ္ဘိုလာတိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားကို ျပန္လည္ဆုတ္ခြာရန္ အသင့္ရွိေနေၾကာင္း နာဆရယ္လာက ႏို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္မွာပင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဟစ္ဇ္ဘိုလာသည္ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသို႔လည္း သမၼတ  ဘာရွားအယ္အာဆတ္အဖြဲ႕မ်ားကို အကူအညီေပးရန္ တပ္ဖြဲ႕၀င္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစလႊတ္ထားေသးသည္။

Ref း AFP

အာဏာရွင္မူဂါဘီ ႏုတ္ထြက္ရန္ ျဖဳတ္ခ်ခံဇင္ဘာေဘြဒုသမၼတ ေျပာၾကား

ဇင္ဘာေဘြပါလီမန္က အာဏာရွင္ သမၼတ ေရာဘတ္မူဂါဘီအား စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈ ေဆာင္ရြက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနစဥ္ ျဖဳတ္ခ်ခံဒု သမၼတ အမ္မာဆင္အန္နန္ဂါဂြါက သမၼတ မူဂါဘီအား ရာထူးမွဆင္းေပးရန္ ႏို၀င္ဘာ ၂၁ က ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ အန္နန္ဂါဂြါက ၎၏ လံုျခံဳေရးကို အာမခံမွသာ ေနရပ္သို႔ ျပန္လာႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဇင္ဘာေဘြျပည္သူေတြက သူတို႔ရဲ႕ ဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ထားပါတယ္။ ႏုတ္ထြက္ေပးဖို႔ ဇင္ဘာေဘြျပည္သူေတြရဲ႕ တိုက္ပြဲေခၚသံကို သူ (မူဂါဘီ) က ဂ႐ုစိုက္နားေထာင္သင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ႏုိင္ငံက ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ၿပီး သူ႔ရဲ႕အေမြကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္မွာပါ” ဟု အန္နန္ဂါဂြါက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဇင္ဘာေဘြ၏ ၾသဇာႀကီးေသာ စစ္ျပန္မ်ားက မူဂါဘီကို ဆန္႔က်င္သည့္ဆႏၵျပပြဲမ်ား ခ်က္ခ်င္းေဆာင္ရြက္ရန္ ႏို၀င္ဘာ ၂၁ ရက္ က ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ယခုလအေစာပိုင္းက ရာထူးမွထုတ္ပယ္ခံခဲ့ရေသာ အန္နန္ဂါဂြါသည္ စစ္တပ္က ဇင္ဘာေဘြကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အာဏာရ ZANU – PF ပါတီသည္ မူဂါဘီအား စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈအဆိုတင္သြင္းရန္ ေဆာင္ရြက္ေနခ်ိန္တြင္ သူ၏ေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

နပိုလီယံ သရဖူမွျဖဳတ္ခဲ့ေသာ ေရႊသစ္ရြက္တစ္ခုကို ယူ႐ို ၆၂၅၀၀၀ ျဖင့္ ေလလံတင္ေရာင္းခ်

ႏုိ၀င္ဘာ ၁၅ ရက္က နပုိလီယံသရဖူမွ ျဖဳတ္ယူခဲ့ေသာ ေရႊသစ္ရြက္အား ႐ုိက္ကူးထားစဥ္ (Photo: AFP)

နပိုလီယာဘိုနာပတ္ နန္းတက္ပြဲအတြင္းက ၀တ္စဥ္ခဲ့သည့္ သရဖူမွျဖတ္ထုတ္ထားေသာ ေရႊသစ္ရြက္တစ္ခုကို ယူ႐ို ၆၂၅၀၀၀ (ေဒၚလာ ၇၃၅၀၀၀) ျဖင့္ ပါရီတြင္ ႏို၀င္ဘာ ၁၉ ရက္က ေလလံတင္ေရာင္းခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုေရာင္းခ်လိုက္သည့္ ေစ်းႏႈန္းသည္ မူလက ယူ႐ို ၁၀၀,၀၀၀၊ ၁၅၀,၀၀၀ ရွိႏိုင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းခ်က္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ပိုမိုမ်ားျပားေနသည္ဟု Osenat ေလလံလုပ္ငန္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းေရႊသစ္ရြက္သည္ ၁၈၀၄ ခုႏွစ္ နန္းတက္ပြဲမတိုင္မီက နပိုလီယံဘုရင္သည္ ၎၏သရဖူမွာ ေလးလြန္းသည္ဟုထင္သျဖင့္ သရဖူမွျဖတ္ထုတ္ခဲ့သည့္ သစ္ရြက္ေျခာက္ခုထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရႊပန္းထိမ္ဆရာ Martin Guillaume Biennais က ထိုေရႊသစ္ရြက္အပိုမ်ားကို ၎၏သမီးမ်ားအား တစ္ေယာက္တစ္ခုစီျပန္ေပးခဲ့သည္။ ယခုေရာင္းခ်သည့္ ေရႊသစ္ရြက္မွာ မ်ဳိး႐ိုးစဥ္ဆက္ လက္ဆင့္ကမ္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

နပိုလီယံ နန္းတက္ပြဲအတြင္းမွ သရဖူတြင္ပါခဲ့ေသာ္လည္း ေနာင္မွျဖဳတ္ခဲ့သည့္ ေရႊသစ္ရြက္တစ္ရြက္ကို ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္က ဖရန္႔ ၈၀၀၀၀ ျဖင့္ ေရာင္းခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ႏို၀င္ဘာ ၁၉ ရက္ကေလလံပြဲတြင္ ျပင္သစ္ဧကရာဇ္ နပိုလီယံႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ပစၥည္း ၄၀၀ ၀န္းက်င္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ယင္းတို႔တြင္ နပိုလီယံ၏ဇနီးျဖစ္ေသာ မိဖုရားဂ်ဳိဇက္ဖင္းပိုင္ဆိုင္သည့္ ေရႊသစ္ရြက္မ်ားျဖင့္ ထြင္းထုထားေသာ အလွဆင္ေသတၱာတစ္ခုလည္း ပါ၀င္သည္။ ပန္းထိမ္ဆရာ Biennais ၏လက္ရာပင္ျဖစ္သည့္ ယင္းေသတၱာသည္ ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ထက္ သံုးဆပို၍ေစ်းရကာ ယူ႐ို ၁၅၀၀၀၀ ျဖင့္ ေရာင္းႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။