သူေတာ္ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကိုသာၾကည့္ေသာ ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း အေမရိကန္ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ

အစၥေရး အက်ိဳးစီးပြားပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေဆာင္သည္ဟုစြပ္စဲြလ်က္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ လူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္ဟု ကုလ တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ကုသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံတမန္ နစ္ကီဟာေလသည္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုႏွင့္အတူ ၀ါရွင္တန္တြင္ယင္းေန ့ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ၅ နာရီ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ၌ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမာၻတစ္၀န္း လူ ့အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ ျမွင့္တန္ရန္ ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ထူေထာင္ခဲ့ေသာ ဂ်နီဗာအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ လူ ့အခြင ့္အေရးေကာင္စီမွထြက္ရန္ နစ္ကီဟာေလက အႀကိမ္ႀကိမ္ ၿခိမ္းေျခာက္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

အေမရိကန္-မကၠဆီကိုနယ္စပ္တြင္   ေရြ ့ေျပာင္း အေျခခ်ကေလးမ်ားကို ၄င္းတို ့၏ မိသားစုမ်ားႏွင့္ခဲြထုတ္သည့္ ထရန္ ့၏မူ၀ါဒကို ကုလသမဂၢကျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္က ကုလလူ ့အခြင့္ အေရးေကာင္စီမွ ထြက္ခြာေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ကေလးမ်ားကို ယခုကဲ့သို ့ကို နွိပ္စက္ အျပစ္ေပး ျခင္းျဖင့္ မည္သည့္ႏိုင္ငံမဆို မိဘမ်ားကိုဟန္႔တားလိမ့္ဆိုေသာ အေတြးအေခၚ မွာ ယုတၱိမရိွ ေၾကာင္း  ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ကုလလူ႔အခြင့္အ်ရး  ေကာင္စီအႀကီးအကဲ ဇာအစ္ရာ အက္အယ္ ဟူစိန္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ ထိပ္တန္းအဖဲြ ့အစည္းတစ္ခုမွ အေမရိကန္ႏုတ္ထြက္သြားျခင္းကို လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖဲြ ့က ေ၀ဖန္ခဲ့ျပီးကမာၻ  ့အဆိုးရြားဆုံး လူ ့အခြင့္အေရးျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ အျခားအစိုးရမ်ားကို ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး ျဖစ္ေစေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။

အစၥေရးကိုဆန္႔က်င္သည့္ နာတာရွည္ အစဲြရိွေနျပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မရိွျခင္းေၾကာင့္ ေၾကာင္သူေတာ္ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကိုသာ ၾကည့္ေသာ ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ အေမရိကန္ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ နစ္ကီဟာေလကေျပာၾကားခဲ့ျပီး၊ အေမရိကန္၏ယခုလုပ္ရန္သည္ ကမာၻႏွင့္အ၀န္း လူ ့ အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္မႈမ်ားအတြက္ ပိုမို ခက္ခဲ့သြားေစလိမ့္မည္ဟု လူ ့အခြင့္အေရး   တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက သတိေပးခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္အေမရိကန္၏ ၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္သည့္အတြက္ ရုရွား၊ တရုတ္၊ က်ဴးဘားႏွင့္ အီဂ်စ္တို ့ကို နစ္ကီဟာေလက ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ တန္ဖိုးမ်ားကိုမွ်ေ၀၍ အေမရိကန္ကိုလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီတြင္ ဆက္လက္ရိွေနေစရန္ အားေပးတိုက္တြန္းေသာႏိုင္ငံမ်ားကို သူမက ေ၀ဖန္ခဲ့ေသာ္လည္း ပိုေနျမဲက်ားေနျမဲ အေျခအေနကို အျပင္းအထန္စိန္ေခၚရန္ ဆႏၵမရိွေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

မိုဘိုင္းဖုန္း တိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာပါ၀င္ျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း အာရွပစိဖိတ္ ေဒသတြင္ ဦးေဆာင္ေနေၾကာင္း Ericsson အစီရင္ခံစာမွ သိရ

ျပည္တြင္း မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲေနသူ အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- ေနမ်ဳိးထြန္း)

မိုဘိုင္းဖုန္းတိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံ စာရင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါ၀င္ျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ ဦးေဆာင္ေနေၾကာင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ထြက္ရွိလာေသာ Ericsson Mobility Report အစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။

၂၀၁၈ ပထမသံုးလအတြင္း ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲမႈအသစ္ တိုးပြားမႈ မွာ ၉၈ သန္းရွိခဲ့ၿပီး အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွာ ၈၃ သန္းအထိ တိုးပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ လက္တင္အေမရိကႏွင့္ အေနာက္ဥေရာပတို႔မွာ တစ္သန္းစီပင္ ျပန္လည္ေလ်ာ့က်ခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲသူ အသစ္တိုးပြားမႈ ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ၅၃ သန္းျဖင့္ ထိပ္ဆံုးမွ ဦးေဆာင္ေနၿပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံက ၁၆ သန္း၊ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက ေျခာက္သန္း၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံက သုံးသန္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ႏွစ္သန္းျဖင့္ ထပ္မံတိုးပြားလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဒသတစ္ခုလံုး အေနျဖင့္မူ ေျမာက္အေမရိကတိုက္မွာ ႏွစ္သန္းခန္႔သာ ထပ္မံတိုးပြားမႈရွိၿပီး အလယ္ႏွင့္ အေရွ႕ဥေရာပမွာ တစ္သန္း၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသမွာ သံုးသန္း၊ အာဖရိကေဒသမွာ ၁၁ သန္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စုစုေပါင္း မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲမႈတြင္မူ ေျမာက္အေမရိကမွာ သန္း ၃၉၀၊ လက္တင္အေမရိကမွာ သန္း ၆၉၀၊ အေနာက္ဥေရာပမွာ ၅၂၅ သန္း၊ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အေရွ႕ဥေရာပမွာ သန္း ၅၈၀၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ ၄၁၅ သန္း၊ အာဖရိကေဒသမွာ သန္း ၁,၀၄၀ ႏွင့္ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသမွာ သန္း ၄,၂၃၀ ရွိလာေၾကာင္း သိရသည္။ အာရွပစိဖိတ္ေဒသတြင္ တ႐ုတ္မွာ သန္း ၁,၄၇၀ ႏွင့္ အိႏိၵယမွာ ၁,၁၈၅ သန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။ တစ္ကမၻာလံုးတြင္ မိုဘိုင္းသံုးစြဲမႈ စုစုေပါင္းမွာ ၇ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံအထိ ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။

အူရီဒူးႏွင့္ တယ္လီေနာတို႔က ဆင္းမ္ကတ္မ်ားကို စတင္ေရာင္းခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္း  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲမႈ အတိုးပြားဆံုး ထိပ္ဆံုးငါးႏိုင္ငံတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကာလအပိုင္းအျခား တစ္ႀကိမ္မက ေဖာ္ျပခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၂၃ ခုႏွစ္သို႔ အေရာက္၌ မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲမႈႏႈန္းမွာ ၈ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံအထိ ေရာက္ရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၿပီး အမွန္တကယ္ သံုးစြဲသူ အေရအတြက္မွာ ၆ ဒသမ ၁ ဘီလ်ံရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကသည္။

၂၀၁၃ မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကာလအတြင္း အသံ၀န္ေဆာင္မႈ (ဖုန္းေျပာဆိုျခင္း) သံုးစြဲျခင္းမွာ တစ္ေျပးညီျဖင့္ အေျပာင္းအလဲ အတက္အက် မရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေဒတာသံုးစြဲမႈ (တစ္နည္းအားျဖင့္ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ) မွာ လအလိုက္၊ ႏွစ္အလိုက္ ဆက္တိုက္ ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ မိုဘိုင္းေဒတာ သံုးစြဲမႈမွာ ႏွစ္စဥ္ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ စီျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး သံုးလျခားတစ္ခါ ျမင့္တက္မႈမွာ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

ေနာ္ေ၀၌ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္ငယ္အား စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္

ဇြန္ ၁၈ ရက္က ေအာ္စလိုေလဆိပ္တြင္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့ေသာ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

၂၀၂၅ ခုႏွစ္၌ ခရီးသည္တင္လွ်ပ္စစ္ ေလယာဥ္မ်ား စတင္ပ်ံသန္းႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ ေနာ္ေ၀တြင္ ဇြန္၁၈ ရက္က ထိုင္ခံုႏွစ္ခံုပါ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္တစ္စင္းကို စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့သည္။

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္လုိက္ေလ်ာ ညီေထြရွိေသာ လမ္းေၾကာင္းသို႔ ေျပာင္းလဲလာသည့္ ေနာ္ေ၀သည္ကမၻာတြင္ လွ်ပ္စစ္ကားအမ်ားဆံုး ၀ယ္ယူအသံုးျပဳသည့္ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္သည္။

ယခုစမ္းသပ္ခဲ့သည့္ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္  Alpha Electro G2 ကို ဆလိုေဗးနီးယားမွ  Pipistrel က တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ Alpha Electro G2 ေလယာဥ္ကို  သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး၀န္ႀကီး ကီတယ္စလိုဗက္-ေအာ္စလန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္ေနာ္ေ၀ေလေၾကာင္းလုပ္ငန္း Avinor ဥကၠ႒ဒက္ေဖာ့ခ္-ပီတာဆင္တို႔သည္ ေအာ္စလိုေလဆိပ္အနီးတြင္ မိနစ္အနည္းငယ္ၾကာ စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ပိုမိုကိုက္ညီမႈရွိတဲ့ ေ၀ဟင္ပ်ံသန္းမႈဆီသို႔ အျမန္ႏႈန္းနဲ႔သြားေနတဲ့အေၾကာင္း  ဒါဟာ ပထမဥပမာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ေဘးကင္းေစဖို႔အတြက္ေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု စလိုဗက္- ေအာ္စလန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဘိုရင္းႏွင့္ အဲဘတ္စ္ကဲ့သို႔ ေလယာဥ္ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္မ်ားအား တည္ေဆာက္ေနၿပီျဖစ္ကာ ဘက္ထရီေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာလည္း က်ဆင္းလာၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ၂၀၄၀ ျပည့္၌ ေနာ္ေ၀ျပည္တြင္း ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္မ်ား အားလံုးတြင္ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္မ်ားကိုသာ အသံုးျပဳေမာင္းႏွင္ႏိုင္ရန္ အစိုးရ၏ ရည္မွန္းခ်က္ျပည့္မီေရးမွာ ပိုမိုျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိလာခဲ့သည္။ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ခရီးသည္တင္ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္မ်ား စတင္ပ်ံသန္းႏိုင္မည္ နည္းဟုေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္ ပီတာဆန္က “ကြၽန္ေတာ္အေနနဲ႔ အနီးစပ္ဆံုးခန္႔မွန္းရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္ မတိုင္မီေလာက္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၄၀ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္က်ရင္ေတာ့ အားလံုးဟာ လွ်ပ္စစ္ေလယာဥ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဇြန္ ၁၈ ရက္က စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့ရာတြင္  Alpha Electro G2 ေလယာဥ္သည္ က်ဥ္းက်ဥ္းက်ဳတ္က်ဳတ္ရွိလွၿပီး ေလေၾကာင့္လူးလွိမ့္ေနသည္မွာလည္း ထိတ္လန္႔စရာ ျဖစ္သည္ဟု ၀န္ႀကီးႏွင့္ ပီတာဆန္တို႔က ဆိုၾကသည္။ စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္မႈတြင္ ပီတာဆင္က ေမာင္းႏွင္ၿပီး ၀န္ႀကီးစလိုဗက္ေအာ္ စလန္က ခရီးသည္ထိုင္ခံု၌ထိုင္၍ လိုက္ပါခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၅၇၀ ကီလိုဂရမ္ ( ၁၂၅၅ ေပါင္) ေလးေသာ ထိုေလယာဥ္ငယ္သည္ ႐ုပ္ၾကြင္းေလာင္စာမ်ား အား အသံုးျပဳ ပ်ံသန္းသည့္ ေလယာဥ္မ်ားထက္အသံပို၍ တိတ္ဆိတ္သည္ဟု သိရသည္။

ေနာ္ေ၀တြင္ လွ်ပ္စစ္ကားမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳပါက အခြန္ကင္းလြတ္မႈႀကီးႀကီးမားမားေပးျခင္း၊ အခမဲ့ယာဥ္ရပ္နားႏိုင္ျခင္း အစရွိသည့္ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားစြာရရွိထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေနာ္ေ၀သည္ လွ်ပ္စစ္ကား အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳမႈတြင္ ကမၻာ့ထိပ္တန္းတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနသည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလက ေနာ္ေ၀၌ ေရာင္းခ်ခဲ့သည့္ ကားအားလံုး၏ ၅၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ လွ်ပ္စစ္ကား သို႔မဟုတ္ စြမ္းအင္ႏွစ္မ်ဳိးသုံးကားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

Ref ;Reuters

ယီမင္အစိုးရတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ဟိုေဒးဒါ ေလဆိပ္သို႔ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္

ဇြန္ ၁၈ ရက္က ဟိုေဒးဒါ ေလဆိပ္တစ္၀ုိက္တြင္ စုေ၀းေနသည့္ ယီမင္အစိုးရဘက္ေတာ္သား တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

သူပုန္ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲအရွိန္အဟုန္ျမင့္တက္ေနစဥ္ ယူေအအီး ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ယီမင္အစိုးရတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ဟိုေဒးဒါေလဆိပ္သို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု ယူေအအီးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“ယူေအအီး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ပါ၀င္ပံ့ပိုး ေပးမႈနဲ႔အတူ ယီမင္ပူးတြဲ ခုခံကာကြယ္ေရး (စစ္တပ္)က ဟိုေဒးဒါဆိပ္ကမ္းကို ၀င္ေရာက္ခဲ့တယ္” ဟု ယူေအအီးအစိုးရပိုင္ သတင္းေအဂ်င္စီ WAM က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယီမင္စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ သတင္းရင္းျမစ္တစ္ဦးကလည္း ယင္းသတင္းကို ေအအက္ဖ္ပီသို႔ အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ယူေအအီးႏွင့္အိမ္နီးခ်င္း ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏိုင္ငံမွ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစၿပီး ဟူသီရွီအိုက္ သူပုန္မ်ားကို ႏွိမ္နင္းမႈတြင္ ယီမင္အစိုးရအဖြဲ႕ကို ေထာက္ပံ့ေပးသည့္ အာရပ္ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕တြင္ ပါ၀င္ေနသည္။

ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕သည္ ပင္လယ္နီဆိပ္ကမ္း ဟိုေဒးဒါမွ သူပုန္မ်ားကို ေမာင္းထုတ္ရန္အတြက္ ဇြန္ ၁၃ ရက္တြင္ အႀကီးစားထိုးစစ္တစ္ခုကို စတင္ခဲ့သည္။

ေဒသတြင္းလက္နက္ၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္ ေသာအီရန္က ဆိပ္ကမ္းမွတစ္ဆင့္ သူပုန္မ်ားအတြက္ လက္နက္မ်ားေမွာင္ခိုသြင္းေပးခဲ့သည္ဟု ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က စြပ္စြဲခဲ့ေသာ္လည္း အီရန္က ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ေဆာ္ဒီပိုင္နက္ကို သူပုန္မ်ားက ဒံုးက်ည္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားကို တု႔ံျပန္မႈအျဖစ္ ယခုႏွစ္ အေစာပိုင္းတြင္ေဆာ္ဒီႏွင့္ ၎၏ မဟာမိတ္မ်ားက ဆိပ္ကမ္းကို ပိတ္ဆို႔ခဲ့သည္။

ယင္းပိတ္ဆို႔မႈကို ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကၿပီး ကယ္ဆယ္ေရးပို႔ကုန္မ်ားႏွင့္ စီးပြားျဖစ္ စားနပ္ရိကၡာသြင္းကုန္မ်ားကို အျပည့္အ၀ျပန္လည္မထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါက အငတ္ေဘးၾကံဳ ေတြ႕ႏိုင္သည္ဟု သတိေပးခဲ့သည္။

ယီမင္ပဋိပကၡကို ကမၻာ့အႀကီးဆံုးတစ္ခုတည္းေသာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ကပ္ေဘးတစ္ခုဟု ကုလသမဂၢက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယီမင္တြင္ လူ ၂၂ သန္း ခန္႔သည္ အကူအညီလိုအပ္ေနၿပီး ယင္းတို႔ထဲ မွ ၈ ဒသမ ၄ သန္းသည္ အငတ္ေဘးက် ေရာက္ေတာ့မည့္ဆဲဆဲ ရွိေနသည္ဟု ကုလသမဂၢ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

အာရပ္ကမၻာ၏ အဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ ယီမင္တြင္ ပဋိပကၡေၾကာင့္ လူ ၁၀,၀၀၀ ခန္႔ေသဆံုးခဲ့သည္။

အဓိကဆိပ္ကမ္းဟုိေဒးဒါကို ထိုးစစ္ဆင္ေနေသာ္လည္း လာမည့္လတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲအစီအစဥ္တစ္ခုကို ျပန္လည္စတင္ရန္ ယီမင္ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢသံမတ္ႀကီး Martin Griffiths က ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ ဟုသံအမတ္မ်ားက ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ကမၻာတစ္၀န္း ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူ ဦးေရသည္ ၆၈ ဒသမ ၅ သန္းအထိ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လာ

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္က ဂ်ာမနီေတာင္ပုိင္းတြင္ ဟန္ေဂရီႏွင့္ ၾသစႀတီးယားတို႔မွ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ဒုကၡသည္မ်ားအား ဂ်ာမနီရဲတစ္ဦးက မွတ္တမ္းတင္ေနစဥ္ (Photo – AFP)

ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ စစ္ပြဲ၊ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ဖိစီးႏွိပ္စက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေနအိမ္မ်ားမွ ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူ ဦးေရသည္ စံခ်ိန္တင္ ၆၈ ဒသမ ၅ သန္းအထိရွိလာခဲ့ၿပီး အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏွင့္ ဆီးရီးယားကဲ့သို႔ ေနရာမ်ားတြင္ သိသိသာသာ မ်ားျပားလာသည္ဟု ကုလသမဂၢက ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ခ်ိန္၌ ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူဦးေရသည္ ယခင္တစ္ႏွစ္ကထက္ သံုးသန္းနီးပါး ပိုမိုျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုခန္႔က အခ်ိန္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ခန္႔ ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ေအဂ်င္စီက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

လက္ရွိေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူ ဦးေရသည္ ထိုင္းတစ္ႏိုင္ငံလံုး၏ လူဦးေရႏွင့္ ပင္တူညီေနၿပီး ကမၻာတစ္၀န္း၌ လူ ၁၁၀  လွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖင့္ အိုးအိမ္တို႔မွေရႊ႕ေျပာင္း ထြက္ေျပးရသည့္ သေဘာသက္ေရာက္ေနသည္ဟု ထိုထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

“လက္ရွိအေျခအေနဟာ အေရးပါတဲ့ ကာလတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတြ၊ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႔ ဒီျပႆနာကိုကိုယ့္ ဘာသာေျဖရွင္းေနရတာမ်ဳိး မျဖစ္ေစဘဲ ကမၻာတစ္၀န္းက ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးသူ ဦးေရကို ထိန္းခ်ဳပ္ရာမွာ ေအာင္ျမင္မႈရရွိဖို႔ အတြက္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈသစ္တစ္ခုကို လိုအပ္ေနပါတယ္” ဟု ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ဖိလစ္ပိုဂရန္ဒီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေနအိမ္မ်ားမွ ေရႊ႕ေျပာင္း ထြက္ေျပးရသူစုစုေပါင္း၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀  မွာ ႏိုင္ငံ ၁၀ ႏိုင္ငံမွသာ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဂရန္ဒီက ဂ်ီနီဗာတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏွစ္စကၠန္႔တိုင္း တစ္ဦး

ယမန္ႏွစ္အတြင္း ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူအသစ္ ဦးေရမွာ ၁၆ ဒသမ ၂ သန္း ရွိေနသည္ဟု အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အိုးအိမ္မ်ားမွ စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနရသူ ဦးေရသည္ ေန႔စဥ္ ၄၄၅၀၀ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ စကၠန္႔လွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖစ္ေၾကာင္း UNHCE က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံတြင္းမွာပင္ ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးသူတို႔ကို ျပည္တြင္းေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးသူမ်ား (IDP) ဟု ေခၚၾကသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကုန္တြင္ IDP ဦးေရမွာ ယခင္ႏွစ္မ်ား ထက္အနည္းငယ္က်ဆင္းသြားၿပီး သန္း ၄၀ ခန္႔ရွိေနသည္။ IDP ဦးေရသည္ ကိုလံဘီ ယာ၊ ဆီးရီးယား၊ ဒီအာကြန္ဂိုတို႔တြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။

ေတာင္ဆူဒန္၏ ဒုကၡသည္ဦးေရ  အလ်င္အျမန္ ျမင့္တက္လာ

ခုနစ္ႏွစ္ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ပြားေနသည့္ ဆီရီးယားတစ္ႏိုင္ငံတည္းမွာပင္

ျပည္ပသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ေျပးရသူဦးေရမွာ ၆ ဒသမ ၃ သန္းေက်ာ္ရွိေနၿပီး IDPs ဦးေရမွာ ၆ ဒသမ ၂ သန္း ရွိသည္။

ဒုတိယေျမာက္ ဒုကၡသည္အမ်ားဆံုး ထြက္ရွိသည့္ႏိုင္ငံမွာ အာဖဂန္နစၥတန္ ျဖစ္သည္။ အာဖဂန္၏ ဒုကၡသည္ဦးေရသည္ တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာပင္ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းျမင့္တက္ကာ ၂ ဒသမ ၆ သန္း ရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ ယမန္ႏွစ္အတြင္းက ဒုကၡသည္ ဦးေရ အမ်ားဆံုးျမင့္တက္လာသည့္ ႏိုင္ငံမွာ ေတာင္ဆူဒန္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့သက္တမ္းအႏုဆံုးႏိုင္ငံေတာင္ ဆူဒန္တြင္ ၂၀၁၇  ႏွစ္စက အိုးအိမ္မ်ားမွ စြန္႔ခြာထြက္ေျပးရသူဦးေရသည္ ၁ ဒသမ ၄ သန္းရွိေနၿပီး ႏွစ္ကုန္တြင္ ၂ ဒသမ ၄ သန္း သို႔ျမင့္တက္သြားခဲ့သည္။ ရခုိင္အေရးျဖစ္ေပၚေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ယမန္ႏွစ္ကဒုကၡသည္  ဦးေရသည္ ႏွစ္ဆျမင့္တက္လာက ၁ ဒသမ ၂ သန္း ရွိလာသည္။     Ref ; AFP

အင္ဒိုနီးရွားကူးတို႔ သေဘၤာနစ္ျမဳပ္မႈတြင္ ၁၂၈ ဦး ေပ်ာက္ဆံုးေန

ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေျမာက္ဆူမတ္ၾတားျပည္နယ္ရွိ တုိဘာကန္ဆိပ္ကမ္းတြင္ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူမ်ားအား ရွာေဖြေနစဥ္ (Photo – AFP)

အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ ကူးတို႔ သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေပ်ာက္ဆံုးေနသူ ၁၂၈ ဦးကို ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ကယ္ဆယ္ေရးသမားမ်ားက ရွာေဖြေနသည္ဟု အမ်ဳိးသားေဘးအႏၲရာယ္ တုံ႔ျပန္ကယ္ဆယ္ေရး ေအဂ်င္စီက ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

သစ္သားကူးတို႔သေဘၤာသည္ ဆူမတ္ၾတားကြၽန္းရွိ  ခရီးသြားမ်ားလာေရာက္သည့္ နာမည္ႀကီးေနရာတစ္ခုျဖစ္ေသာ တိုဘာေရကန္သို႔ သြားေရာက္စဥ္ ဇြန္ ၁၈ ရက္  မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ နစ္ျမဳပ္ခဲ့သည္။ လူတစ္ဦး၏ အေလာင္းကိုေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ၁၈ ဦးကို ကယ္တင္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

“လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေပ်ာက္ေနတယ္လို႔ သူတို႔ရဲ႕ ေဆြမ်ဳိးေတြက သတင္းပို႔ထားတယ္” ဟု  မီဒန္ၿမိဳ႕အနီးရွိ ရွာေဖြေရးႏွင့္ ကယ္ဆယ္ေရးေအဂ်င္စီ၏ ေခါင္းေဆာင္ ဘူဒီ၀န္က ႐ိုက္တာသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကူးတို႔သေဘၤာေပၚတြင္ ခရီးသည္ ၈၀ ထက္မနည္း ပါ၀င္သည္ဟု အာဏာပိုင္မ်ား ကအေစာပိုင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။  တိုဘာေရကန္တြင္ နစ္ျမဳပ္ခဲ့သည့္ ယင္းကူးတို႔ သေဘၤာသည္ ခရီးသည္စာရင္းမ်ား (သို႔မ ဟုတ္) ခရီးသည္ လက္မွတ္မ်ားမရွိဘဲ တရားမ၀င္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေနသည္ဟု ယူဆေၾကာင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းကူးတို႔သေဘၤာေပၚတြင္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ပါ၀င္ျခင္း ရွိ၊ မရွိ တိတိက်က် မသိရေပ။ ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ႐ုပ္သံမွျပသသည့္ ဗီဒီယို၌ ကယ္ဆယ္ေရးေလွတစ္စင္း ခ်ဥ္းကပ္၀င္ေရာက္ခ်ိန္တြင္ လႈိင္းထန္ေသာေရျပင္၌ ခရီးသည္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျမင့္ ခ်ည္နိမ့္ခ်ည္ေပၚေနသည္ကို ျပသခဲ့သည္။

“ကူးတို႔သေဘၤာျမဳပ္တာ အရမ္းကို ျမန္ဆန္လြန္းပါတယ္။ ကြၽန္မ ကေလးကို ဆြဲခဲ့ေပမယ့္ ကေလးေပ်ာက္သြားခဲ့တယ္” ဟု  ဂ်ဴ၀ီတာအမည္ရ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက  TVOne  သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရာသီဥတုဆိုးရြားၿပီး ျမင္ကြင္းမရွင္းလင္းမႈေၾကာင့္ ဇြန္ ၁၈ ရက္ ညေနပိုင္းတြင္ ကယ္ဆယ္ေရးကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၁၉ ရက္  နံနက္ပိုင္းတြင္ ကယ္ဆယ္ေရးသမား ၃၅၀ ျဖင့္ ကယ္ဆယ္ေရးကို ျပန္လည္စတင္ခဲ့သည္။

မြတ္စလင္အမ်ားစုေနထိုင္သည့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ ဇြန္ ၁၅ ရက္မွစၿပီး အိဒ္ပြဲေတာ္ဆင္ႏႊဲေနသည္။ ပြဲေတာ္မ်ားအတြင္း အားလပ္ရက္တြင္ လူသန္းမ်ားစြာသည္ တိုဘာေရကန္သို႔ သြားေရာက္ၾက သည္။

ကြၽန္းစု ၁၇,၀၀၀ ရွိၿပီး သြားလာေရးအတြက္ ကူးတို႔သေဘၤာႏွင့္ေလွမ်ားကို အမွီျပဳေနရသည့္ အင္ဒိုနီးရွားတြင္ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရး စံခ်ိန္စံႏႈန္း အားနည္းမႈေၾကာင့္ ေရလမ္းမေတာ္တဆမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနက်ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္တြင္ လူ ၄၀ ပါ၀င္သည့္ သစ္သားသေဘၤာတစ္စင္း နစ္ျမဳပ္ခဲ့ၿပီး တစ္ဒါဇင္ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ဆူလာေ၀စီကြၽန္း ကူးတို႔သေဘၤာတစ္စင္း နစ္ျမဳပ္မႈေၾကာင့္ လူ ၇၈ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။                                   Ref ; AFP

ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္က တ႐ုတ္သို႔ ႏွစ္ရက္ၾကာခရီး ထပ္မံသြားေရာက္

ဇြန္ ၁၉ ရက္က ေပက်င္းတြင္ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ လုိက္ပါလာသည္ဟု ယူဆရေသာ ယာဥ္တန္းကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ ႏွင့္ မေမွ်ာ္လင့္ထားေသာ သမိုင္း၀င္ထိပ္သီးကို က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ပတ္အၾကာတြင္ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္သည္ ေပက်င္းသို႔ ႏွစ္ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္လာ ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္အစိုးရမီဒီယာက  ဇြန္ ၁၉ ရက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတုိ႔အၾကားေစ့စပ္ညိႇ ႏိႈင္းသူေနရာအား ပိုမိုခိုင္မာေစရန္ တ႐ုတ္က ႀကိဳးပမ္းေနစဥ္ ကင္၏တ႐ုတ္ခရီးစဥ္ ထြက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယခင္ခရီးစဥ္တြင္ ကင္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ ေပက်င္းရွိ Diaoyutai ႏုိင္ငံေတာ္ဧည့္ေဂဟာတစ္၀ိုက္ရွိ လမ္းမ်ားတြင္ ဇြန္ ၁၉ ရက္ မြန္းတည့္၌ လံုျခံဳေရးဗင္ကားမ်ား၊ ရဲကားမ်ားႏွင့္ သံခ်ပ္ကာယာဥ္ ဒါဇင္မ်ားစြာက ေစာင့္ၾကပ္ေနခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ဇြန္ ၁၉ ရက္ နံနက္တြင္ ေပက်င္းသို႔ေရာက္ရွိလာဖြယ္ရွိဟု ယူဆရေသာ ကင္သည္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္းႏွင့္ေတြ႕ဆံုရန္ ျပည္သူ႔ခန္းမေဆာင္သုိ႔ သြားေရာက္မည္ျဖစ္သည္။ ကင္သည္ ဇြန္ ၂၀ ရက္အထိ ေပက်င္းတြင္ ဆက္ရွိေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္အစိုးရ႐ုပ္သံ CCTV က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ယခုခရီးစဥ္သည္ ၿပီးခဲ့ေသာမတ္တြင္ ကင္က ပထမဆံုး ျပည္ပခရီးစဥ္ထြက္ခြာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း တ႐ုတ္သို႔ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာသီတင္းပတ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထရန္႔ႏွင့္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြအေၾကာင္းအား ေဆြးေႏြးမႈအျပင္ ကင္သည္ ရွီႏွင့္ေတြ႕ ဆုံစဥ္အတြင္း ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းမည္ဟု ၎၏ကတိျပဳမႈအတြက္ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားအား ေျဖေလွ်ာ့ေပးရန္အတြက္ တ႐ုတ္က ကူညီေပးရန္ ေတာင္းဆိုမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရေၾကာင္း ဂ်ပန္စီးပြားေရးေန႔စဥ္သတင္းစာ နစ္ေကးက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္တစ္ပတ္ခန္႔က စင္ကာပူတြင္ ထရန္႔ -ကင္ သမိုင္း၀င္ထိပ္သီး အၿပီး၌ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈ ခ်ထားျခင္းကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးရန္ စဥ္းစားႏုိင္ေၾကာင္း တ႐ုတ္က အဆိုျပဳခဲ့သည္။ စင္ကာပူထိပ္သီးတြင္ တ႐ုတ္က ပါ၀င္ဖြယ္မရွိေသာ္လည္း ေနာက္ကြယ္မွ ႀကီးမားေသာၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

သမိုင္း၀င္ထိပ္သီးအၿပီးတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ားအား စိစစ္အတည္ျပဳႏိုင္ၿပီး ေနာက္ျပန္လွည့္၍မရေသာ အလံုးစံုဖ်က္သိမ္းမႈကို လုပ္ေဆာင္ရန္ အေမရိကန္၏ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ ရွီႏွင့္ ကင္တုိ႔က အေရးတႀကီးေဆြးေႏြးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေပက်င္းအေျခစိုက္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဆက္ဆံေရးသံုးသပ္သူဟြာဖိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္၏ ေတာင္းဆိုခ်က္အား ကင္ကလက္ခံရန္ ခက္ခဲဖြယ္ရွိေၾကာင္း၊ ယင္းအတြက္ တ႐ုတ္ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားတုိ႔က အေမရိကန္ႏွင့္ ေရွ႕ဆက္ကိုင္တြယ္မည့္ အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အလံုးစံု မဟာဗ်ဴဟာကို ပံုေဖာ္ရန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကို ခုိင္မာအားေကာင္းေစရန္ လိုလားေနေၾကာင္း ဟြာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းမည္ဟု ကင္၏ ကတိျပဳမႈအတြက္ ထရန္႔ကလည္း ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ႏွစ္စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် အဓိက ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းသြားမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ရာ ယင္းသည္ ေပက်င္း၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈရွိေၾကာင္း ရွင္းလင္းေသာ လကၡဏာတစ္ခုဟု ေလ့လာသူမ်ားက ႐ႈျမင္ခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ေတာင္ကိုရီးယားတုိ႔က ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ ရပ္ဆုိင္းၿပီး အျပန္အလွန္အားျဖင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားက ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒံုးစီမံကိန္းမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းရမည့္ ႏွစ္လမ္းသြား အဆိုျပဳမႈကို ေပက်င္းက ကာလရွည္ၾကာအၾကံျပဳခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ဂါဇာသည္ စစ္ပြဲႏွင့္နီးကပ္လာေနၿပီဟု ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က သတိေပး

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္က ဂါဇာႏွင့္ နယ္စပ္အနီးတြင္ အစၥေရးစစ္သားမ်ားႏွင့္ တင့္ကားမ်ားက ကင္းလွည့္ေစာင့္ၾကပ္ေနၾကစဥ္ (Photo – AFP)

ဂါဇာသည္ စစ္ပြဲျဖစ္လုနီးပါးအေျခအေနႏွင့္ နီးကပ္လာေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဆႏၵျပမႈမ်ားအတြင္း အစၥေရးတို႔၏ က်ည္အစစ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသေၾကဒဏ္ရာရခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္းဦးေရမွာ ထိတ္လန္႔စရာေကာင္းသည္ဟု ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယိုဂူတာရက္စ္က သတိေပးခဲ့သည္။

အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡတြင္ အႏၲရာယ္မ်ားၿပီး ယိုင္နဲ႔ေနသည့္ ယခုကဲ့သို႔ အေျခအေနျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ဘက္ေပါင္းစံုကို ျပတ္ျပတ္သားသား အျပစ္တင္ေၾကာင္းလည္း ဂူတာရက္စ္က လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း အေရးအတြက္ ဇြန္ ၁၉ ရက္၌ ျပဳလုပ္မည့္ အစည္းအေ၀း မတိုင္မီ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ ပို႔ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာ၌ ဂူတာရက္စ္က ယခုကဲ့သို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအစီရင္ခံစာအား ေအအက္ဖ္ပီက ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“အေျခအေနေတြဟာ စစ္ပြဲေခ်ာက္ကမ္းပါးကို ဘယ္ေလာက္နီးကပ္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအားလံုးကို သတိေပးသင့္ပါတယ္” ဟု ဂူတာရက္စ္က ဆိုသည္။

“မတ္ ၃၀ ရက္ကတည္းက စတင္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပမႈေတြအတြင္းမွာ အစၥေရးကာကြယ္ေရး အင္အားစုေတြရဲ႕ က်ည္အစစ္အသံုးျပဳမႈေၾကာင့္ ေသေက်ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ ပါလက္စတိုင္းအေရအတြက္ဟာ ကြၽန္ေတာ့္ကို ထိတ္လန္႔ေစပါတယ္” ဟု ဂူတာရက္စ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္း ၁၃၂ ဦးထက္မနည္းရွိၿပီး ဒဏ္ရာရသူ ၁၃၀၀၀ ေက်ာ္ရွိကာ ယင္းတို႔အနက္ ၁၄၀၀ ခန္႔မွာ က်ည္အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ (အထူးသျဖင့္ ေျခေထာက္၌ ထိမွန္) မွန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

အစၥေရးသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အျမင့္ဆံုးထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ တာ၀န္ရွိၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္အညီ အရပ္သားမ်ားကို ကာကြယ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအႀကီးအကဲက ထိုအစီရင္ခံစာ၌ ေရးသားခဲ့သည္။ “ဆႏၵျပပြဲေတြအတြင္း လံုျခံဳေရးအင္အားစုဟာ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြ၊ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ၊ ေဆးဘက္၀န္ထမ္းေတြကို သတ္တာဟာ လံုး၀လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး” ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

ဧၿပီလက ဆႏၵျပပြဲမ်ားအတြင္း သတင္းယူရန္ေရာက္ရွိေနသည့္ ပါလက္စတိုင္း ဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦး အသတ္ခံခဲ့ရသလို ဇြန္လအေစာပိုင္းကလည္း အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ၀န္ထမ္းတစ္ဦး အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ ဂါဇာ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ထိုပစ္ခတ္မႈမ်ားကို အမွီအခိုကင္းကင္းျဖင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးေရးအတြက္လည္း ဂူတာရက္စ္က ထပ္ေလာင္းေဆာ္ၾသခဲ့သည္။ အစၥေရးကမူ ထိုေတာင္းဆိုခ်က္ကို ပယ္ခ်ကာ ၎တို႔၏ နယ္စပ္မ်ားကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ အင္အားသံုးရျခင္းျဖစ္သည္ဟု  ျပန္လည္ကာကြယ္ေနသည္။

ဟားမားစ္ႏွင့္ အျခားစစ္ေသြးၾကြ အုပ္စုမ်ားကိုလည္း အစၥေရးနယ္စပ္အနီးတြင္ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းမ်ားကို ျမႇဳပ္ထားျခင္းႏွင့္ ေမ ၂၉ ၊ ၃၀ ရက္က အစၥေရးဘက္သို႔ ေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ ဂူတာရက္စ္က အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ဥေရာပသမဂၢ အစိတ္စိတ္အႁမႊာႁမႊာ ျဖစ္မည့္အေရးကို ဟန္႔တားရန္ မာကယ္ႏွင့္ မက္ခရြန္တုိ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြး

ဇြန္ ၉ ရက္က ကေနဒါတြင္ ဂ်ီ-၇ ထိပ္သီးဒုတိယေျမာက္ေန႔၌ ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မာကယ္(ယာ)ႏွင့္ ျပင္သစ္သမၼတ မက္ခရြန္(၀ဲ)တုိ႔ စကားေျပာေနစဥ္ (Photo – AFP)

အမ်ားႀကိဳက္၀ါဒီမ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူအေရးေၾကာင့္ ဥေရာပသမဂၢ အစိတ္စိတ္အႁမႊာႁမႊာျဖစ္သြားမည္ကို ဟန္႔တားႏိုင္မည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားအား ပံုေဖာ္ရန္အတြက္ ဇြန္ ၁၉ ရက္က ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အင္ဂ်လာမာကယ္ႏွင့္ ျပင္သစ္သမၼတ အီမန္ႏ်ဴရယ္မက္ခရြန္တို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကသည္။

ဥေရာပသမဂၢကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာင္းလဲရန္ မက္ခရြန္၏ ခိုင္မာေသာအျမင္၊ အထူးသျဖင့္ ဘ႑ာေရးပိုင္းတြင္ ပိုမိုသတိရွိေသာ ဂ်ာမနီ၏ ရပ္တည္ခ်က္တို႔ၾကား၌ ညႇိႏႈိင္းသေဘာတူညီခ်က္ တစ္ခုထြက္လာေစရန္ ဥေရာပ၏ စီးပြားေရးအင္အားအႀကီး ဆံုးႏွစ္ႏိုင္ငံမွ ေခါင္းေဆာင္တို႔က ဒူးတိုက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲႏွင့္အတူ လံုျခံဳေရးႏွင့္ ရာသီဥတုမူ၀ါဒပိုင္းတြင္ အေမရိကန္သမၼတက ဥေရာပသမဂၢကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း စိန္ေခၚမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာစဥ္ မာကယ္ႏွင့္ မက္ခရြန္တို႔ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ပိုမိုအေရးစိုက္လာၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ၿဗိတိန္မပါေတာ့ေသာ ဥေရာပသမဂၢ၏ အနာဂတ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဇြန္ ၂၈၊ ၂၉ တို႔၌ အဓိကထိပ္သီးအစည္းအေ၀းတစ္ခု ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။ ယင္းထိပ္သီးမတိုင္မီ ဖရန္ကို-ဂ်ာမန္ ပူးတြဲရပ္တည္ခ်က္တစ္ခုအတြက္ သေဘာတူညီမႈရရွိရန္ ၎တုိ႔သည္ ဘာလင္အနီးရွိ Meseberg ရဲတိုက္တြင္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကသည္။ မာကယ္ႏွင့္မက္ခရြန္ ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ျပည္တြင္း၌ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီမ်ား၊ လက္ယာယိမ္းမ်ား၏ ျပင္းထန္ေသာ အတိုက္အခံလႈပ္မႈမ်ားအျပင္ အီတလီ၊ ၾသစႀတီးယားႏွင့္ ဥေရာပအေရွ႕ပိုင္း ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕မွ အစိုးရမ်ားႏွင့္လည္း ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

“ဥေရာပဟာ အစိတ္စိတ္အႁမႊာႁမႊာၿပိဳ ကြဲမယ့္အေရးကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ႏိုင္ငံေတြဟာ ဥေရာပဆိုင္ရာ ေျဖရွင္းမႈကို လိုအပ္တဲ့ ျပႆနာေတြမွာ အမ်ဳိးသားေရးအေျဖေတြ ထုတ္ဖို႔ႀကိဳးပမ္းလာၾကပါတယ္” ဟု အစည္းအေ၀းမတိုင္မီ ျပင္သစ္ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဘ႐ူႏိုလီမိုင္ရီက သတိေပးခဲ့သည္။

၀န္ပိေနေသာ ေျမထဲပင္လယ္ႏိုင္ငံမ်ားကို ေငြေၾကးပံ့ပိုးမႈ သို႔မဟုတ္ မက္လံုးမ်ားေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ဥေရာပ၏ Frontex နယ္စပ္အင္အားစုမွာလည္း ရန္ပံုေငြပိုမိုလိုအပ္ေၾကာင္းတို႔ကို မာကယ္ႏွင့္ မက္ခရြန္တို႔က သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။

ဇြန္ ၁၉ ရက္ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူအေရးမွာ အဓိကအေရးႀကီးဆံုး ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ယူ႐ိုဇုန္ေငြေၾကး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေရးမွအစ ဘံုကာကြယ္ေရးအထိ ႐ႈပ္ေထြးေသာကိစၥရပ္မ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္။

“ထိခိုက္နာက်င္ေနတဲ့ ကမၻာတစ္ခုမွာ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီရဲ႕လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ခ်ည္ေႏွာင္ရစ္ဖြဲ႕ထားတဲ့ဆက္ဆံေရးကို ေက်းဇူးတင္ရပါမယ္” ဟု ဂ်ာမနီ၏ Sueddeutshe ေန႔စဥ္သတင္းစာတြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးကုိ ခ်ီးမြမ္းခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဥေရာပထဲမွ ထိုအျငင္းအခံု မ်ားထဲသို႔ ထရန္႔သည္ ဇြန္ ၁၈ ရက္က Twitter မွတစ္ဆင့္ ၀င္ပါခဲ့ေသးသည္။ “ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်သူအေရးဟာ အလြန္ခ်ည့္နဲ႔ အားနည္းေနတဲ့ ဂ်ာမနီအာဏာရညြန္႔ေပါင္းကို ကိုင္လႈပ္ေနစဥ္မွာပဲ ဂ်ာမနီျပည္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ကို ဆန္႔က်င္လာၾကပါၿပီ” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားေၾကာင့္ အားနည္းေနသည့္ မာကယ္သည္ အစိုးရညြန္႔ေပါင္း ဖြဲ႕ႏိုင္ရန္ ႏွစ္၀က္ခန္႔ အခ်ိန္ယူခဲ့ရသည္။

Ref ; AFP

စပါးအံုးႏွင့္ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ခံခဲ့သည့္ အိႏၵိယေတာေခါင္း ေျမြ၏ ရစ္ပတ္ညႇစ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရ

ဇြန္ ၁၇ ရက္က ဆာဟက္ဘာရီတြင္ စပါးအံုေျမြအား ကိုင္ထားေသာ သစ္ေတာတာ၀န္ရိွသူ ဆန္ေဂ်းဒတၱာ (လယ္) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ေတာေခါင္းတစ္ဦးသည္ ႀကီးမားလွသည့္ စပါးအံုးေျမြႀကီးႏွင့္ ဓာတ္ပံုတြဲ႐ိုက္ရန္ လုပ္ေနစဥ္ ယင္းေျမြႀကီး၏ ရစ္ပတ္၍ညႇစ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ ျဖစ္စဥ္မွာ ဇြန္ ၁၇ ရက္က အေနာက္ ဘင္ေဂါေဒသ၌ ကီလို၄၀ (၈၈ ေပါင္) ရွိ စပါးအံုးေျမြႀကီးသည္ ဆိတ္တစ္ေကာင္အား အရွင္မ်ဳိလိုက္သည္ကို ရြာသားမ်ားကေတြ႕ကာ ထိတ္ထိတ္ပ်ာပ်ာ ျဖစ္သြားၾကၿပီး ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ထိန္းသိမ္းေရးအရာရွိ ဆန္ေဂ်းဒတၱာကို ေခၚခဲ့ၾကသည္။ ထိုေတာေခါင္းသည္ ေျမြအား ေဘးကင္းေစရန္ အိတ္တစ္အိတ္ထဲသို႔ ထည့္ရမည့္အစား လည္ပင္း၌ ရစ္ပတ္ျပၿပီး အံ့ၾသမွင္သက္ေနသည့္ ရြာသားမ်ားႏွင့္အတူ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ခံခဲ့သည္။ ထိုစဥ္ ေျမြက ၎၏ လည္ပင္းကို ညႇစ္လိုက္သျဖင့္ ရြာသားမ်ားက ပို၍ထိတ္လန္႔ခဲ့ၾကသည္။ ေျမြ၏ ရစ္ပတ္မႈမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ ေတာေခါင္းမွာ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးပမ္း႐ုန္းကန္လိုက္ရၿပီးေနာက္ မ်က္ႏွာႀကီးနီ၍ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေတာေခါင္းဒတၱာ၏ ယင္းအျပဳအမူမ်ားကို အေနာက္ဘင္ေဂါသစ္ေတာဌာနက စံုစမ္းေနသည္ဟု သိရသည္။ ဒတၱာကမူ ၎သည္ ေျမြအား ရြာသားမ်ား၏ ႐ိုက္သတ္ခံရမည့္ေဘးမွ ကယ္လိုစိတ္သာရွိခဲ့ၿပီး ေျမြကိုထည့္ရန္ အိတ္မပါလာခဲ့ဟု ဆိုသည္။ ေျမြကို ဒတၱာကကားျဖင့္ သယ္ကာ ေတာထဲသို႔ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သည္။ အိႏၵိယ ေက်ာက္စပါးအံုးေျမြမ်ားသည္ အဆိပ္မရွိေသာ္လည္း သားေကာင္ကို လြယ္လင့္တကူ ညႇစ္သတ္ႏိုင္ကာ ၃၃ ေပအထိ ရွည္လ်ားေသာ ေျမြမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP