ARSA ဘယ္ေပ်ာက္ေနသလဲ

၂၀၁၇ ၾသဂုတ္ ၆ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေသာ ေမာင္ေတာေဒသ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္၏ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ျပသထားေသာ ARSA ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဓာတ္ပံုမွတ္တမ္းအခ်ဳိ႕ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

ကိုဖီအာနန္၏ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္၏ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာထြက္ေပၚလာၿပီး တစ္ရက္အၾကာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ ရဲကင္း ၃၀ အား ARSA အဖြဲ႕က အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္မွာ ၁၀ လေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ခ်ိန္သားကိုက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ယင္းျဖစ္စဥ္အၿပီးတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ARSA အဖြဲ႕ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ သတင္းမ်ား ေပ်ာက္ျခင္းမလွေပ်ာက္ေနသည္။ ARSA အဖြဲ႕၏ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ကနဦးတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ကိုးဦး၊ တပ္မေတာ္သားတစ္ဦးႏွင့္ ဒုလ၀ကမွဴးတစ္ဦး က်ဆံုးခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ျခင္း၊ ေဒသခံဌာ ေနတိုင္းရင္းသားမ်ားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ျခင္း စသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရသည့္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသမွ ေဒသခံဌာေန တိုင္းရင္းသားမ်ား စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ျဖစ္စဥ္မ်ားအၿပီးတြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ARSA ၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာ ၿငိမ္သက္လ်က္ရိွၿပီး လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတစ္ခုျဖစ္သည့္ Twitter တြင္လည္း မည္သည့္ထုတ္ျပန္ခ်က္မွ် ထုတ္ျပန္ျခင္း မရိွသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ၿငိမ္သက္ေနျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ႏိုင္ငံတကာမွ အာ႐ံုစိုက္မႈ မ်ားျပားေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ၿငိမ္သက္ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

“ႏိုင္ငံတကာက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အာ႐ံုစိုက္မႈက ရိွေနတယ္ေလ။ သူတို႔က ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ အခ်ိန္ကိုက္လႈပ္ရွားတာ။ နံပါတ္တစ္က ႏိုင္ငံတကာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာဖိအားမွ မရိွေသးတဲ့အခ်ိန္၊ ရခိုင္ကိစၥကို ေအးေအးေဆးေဆး စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အာဆာက စခ်တာပဲ။ ၿပီးေတာ့ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ Report မွာ သူတုိ႔လုိခ်င္တဲ့ မပါတဲ့ အေနအထားျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီ Report ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္လို႔မရေအာင္ စတာပဲ” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာကလည္း သတ္မွတ္ထားသည့္ ARSA အဖြဲ႕၏ လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ Asia Time သတင္းဌာနမွ သတင္းေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္အား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

Asia Time ၏ သတင္းေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ အဆိုပါ ARSA အဖြဲ႕မွာ အေနာက္တိုင္းလူထုအတြင္း အသံုးအမ်ားဆံုးျဖစ္သည့္ Twitter တြင္ ၀ါဒျဖန္႔မႈ၊ ေၾကညာခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ျခင္း စသည္တို႔ကို ျပဳလုပ္ျခင္းမရိွသည္မွာ သံုးလေက်ာ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီဟု ေရးသားထားသည္။

အဆိုပါ ARSA ၏ တြစ္တာအေကာင့္တြင္ Follower ၁၂၆၀၀ ရွိၿပီး ယင္းတို႔အနက္တြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမွ ထင္ရွားေသာ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ၂၉ ဦး၊ ရန္ကုန္အေျခစုိက္ ႏိုင္ငံျခား သတင္းစာဆရာမ်ားႏွင့္ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး အထူးသံတမန္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ သည့္မစၥယန္ဟီလီးပါ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း အဆိုပါ သတင္းေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ARSA အဖြဲ႕က ရခိုင္ျပည္နယ္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မခံရမီ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၉ ရက္မွ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးသည့္အခ်ိန္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၃၁ ရက္အထိ Twitter မွ ေၾကညာခ်က္ေပါင္း ၂၇ ခု ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း၊ မူလစတင္ေရးသားခ်ိန္က ဂ်ီဟတ္ဆန္ဆန္ ေရးသားခဲ့ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာ ေထာက္ခံမႈ ရရွိေစရန္ ဘဂၤါလီမ်ား၏ အခြင့္အေရး၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသား အဆင့္ရရိွေရး၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ ထူေထာင္ႏိုင္ေရး၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရေရးစတဲ့ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္က ေတာင္းဆိုသည့္ ေရးသားခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပလာေၾကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအျဖစ္ ကနဦး ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေတာ္လွန္ေရးသေဘာမ်ဳိးေပၚလြင္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေရးသားလာခဲ့ေၾကာင္း Asia Time က ေဖာ္ျပထားသည္။

ရခိုင္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မခံရမီအခ်ိန္ျဖစ္သည့္ ဇြန္ ၂၉ ရက္တြင္ ARSA ၏ တပ္မွဴး အဘူအမ္မာ Abu Ammar က ေပးပို႔သည့္ သတင္းတစ္ခုကို အဖြဲ႕၏ Twitter အေကာင့္တြင္ တင္ခဲ့ၿပီး “ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္မွ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ေၾကညာခ်က္အားလုံးတို႔ကို Twitter စာမ်က္ႏွာမွ ထုတ္ျပန္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း” ေျပာၾကားခ်က္ႏွင့္အတူ AK-47 ေခ်မႈန္းေရး ႐ိုင္ဖယ္တစ္လက္ႏွင့္ ပစၥတိုတစ္လက္ကိုင္ထားေသာ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး၏ ပုံတင္ခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အေမွာင္မိုက္ဆံုးေန႔ရက္ဟု ေခၚဆုိႏိုင္သည့္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္မတိုင္မီ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္တြင္ ARSA ၏ ကိုယ္ပိုင္အေကာင့္မ်ားက Twitter တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ ေနရာ ၂၅ ခုေက်ာ္ရိွ ျမန္မာတပ္မ်ားကို ကာကြယ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ပိုမိုမ်ားျပားလာမည္ဟု ေရးသားခဲ့ၿပီး ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ညပိုင္းတြင္ ယင္းသို႔ တိုက္ခိုက္ျခင္းမွာ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ဖိႏိွပ္သူမ်ား၏ လက္မွလြတ္ေျမာက္ရန္အတြက္ ေျခလွမ္းတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း Asia Time က ေဖာ္ျပထားသည္။

ARSA ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရိွသည္မွာ မီဒီယာမ်ားအတြက္ အေျခခံ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ ဆက္သြယ္ရန္ လိပ္စာ၊ ဆက္သြယ္ရမည့္သူ မပါ၀င္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏ ေၾကညာခ်က္အမ်ားစုမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာႏွင့္ျဖစ္ကာ ျမန္မာဘာသာႏွင့္ တစ္ခုသာရွိခဲ့သည္ဟု Asia Time က ဆက္လက္ေရးသားထားသည္။

ARSA အဖြဲ႕ လူမႈကြန္ရက္တြင္ ယင္းကဲ့သို႔ ၿငိမ္သက္ေနျခင္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္ ေျခကုပ္ယူၿပီး ေနာက္တစ္ႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ၎တို႔၏ မူလရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ICC က ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးမည္ဆိုသည့္ ယူဆခ်က္အား ေၾကညာခ်က္၊ ေရးသားခ်က္မ်ားေၾကာင့္ မထိခိုက္ေစလိုျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း Asia Time က ေရးသားထားသည္။

ARSA ဆိုတာ ဘာလဲ

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္ ARSA (Arakan Royigya Salvation Army) ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ေမာင္ေတာေဒသရိွ ေမယုေတာင္တန္းမ်ားတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ခိုး၀င္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားကို အေျခခံတိုက္ခိုက္ေရး သင္တန္းမ်ား သင္ၾကားေပးခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ARSA အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္သူမွာ အာတာအူလာျဖစ္ၿပီး ၎ကို ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ ကရာခ်ိတြင္ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ေဆာ္ဒီအာေရဗ်တြင္ ႀကီးျပင္းခဲ့ကာ ေျပာက္က်ားသင္တန္းအခ်ဳိ႕ တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ဖမ္းဆီးရမိသည့္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို စစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ ARSA အဖြဲ႕အား ျပည္ပက ေထာက္ပံ့မႈမ်ားရိွေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရက ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ARSA (Arakan Royigya Salvation Army) အဖဲြ႕၏ ဘ႑ာေရးတာ၀န္ခံ ေမာ္လ၀ီဂ်ီရာဘူရာမန္အား ကြၽန္းေဂါေက်းရြာေနအိမ္တြင္ ဇြန္ ၂၀ ရက္က လံုျခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားက ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး ၎အား စစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ ARSA အဖြဲ႕၏ စစ္ေရးတာ၀န္ခံအျဖစ္ ဟာဗစ္ဒူဟာက တာ၀န္ယူထားေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ဖမ္းမိခဲ့သည့္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အၾကမ္းဖက္သင္တန္း တက္ေရာက္သူမ်ားအား စစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ သင္တန္းသားမ်ားကို တစ္လက်ပ္ႏွစ္သိန္း ေထာက္ပံ့ကာ ငါးလၾကာ အၾကမ္းဖက္သင္တန္းမ်ား ပုိ႔ခ်ျခင္း၊ ျပည္ပႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕မွ သင္တန္းဆရာမ်ားကို ေငြပုိ႔ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ARSA အဖြဲ႕၏ ဘ႑ာေရးအား အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အလွဴေငြေကာက္ခံျခင္းကို အဓိကထားေဆာင္ရြက္လ်က္ရိွၿပီး အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ အေျခအေန မေကာင္းခဲ့သည့္ ISIS အဖြဲ႕ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ရိွေနေၾကာင္း အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ ျမန္မာႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မႈ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၁၄ ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စတုတၳအႀကိမ္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕မ်ား လံုျခံဳေရးႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆုိင္ရာ ဗဟိုအဆင့္ အစည္းအေ၀းတြင္ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ အမည္စာရင္းမ်ားကုိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သုိ႔ ေပးပုိ႔ထားေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရိွအခ်ိန္အထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွ ျပန္လည္အေၾကာင္းၾကားျခင္း မရိွေသးေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

“အာဆာနဲ႔ ပတ္သက္တာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေပးထားတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမား ၃၀၀၀ ေက်ာ္ေပးထားတယ္။ တစ္ေယာက္မွ ျပန္မရဘူး။ စာလည္းမလာဘူး။ သတင္းလည္း မၾကားဘူး” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ သတင္းမ်ားအရ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ျခမ္းတြင္ ARSA အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ခိုလႈံလ်က္ရိွေသာ္လည္း အျခားႏိုင္ငံပိုင္နက္တြင္ ေရာက္ရိွေနျခင္းေၾကာင့္ အခက္ေတြ႕ရေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌးက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“နယ္စပ္မွာ ARSA အဖြဲ႕ အျမစ္မျပတ္သေရြ႕ကေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ လံုျခံဳမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါက ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံတည္း လုပ္လို႔မရဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ ခိုေနတာ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ မပူးေပါင္းသေရြ႕ အဆင္မေျပဘူး” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

ထုိသုိ႔ ျဖစ္ပြားမႈအျပင္ ျမန္မာအစိုးရက မိမိပိုင္နက္နယ္ေျမတြင္ လံုျခံဳေရးကင္းစခန္းမ်ား ခ်ထားျခင္းအေပၚ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္က ကန္႔ကြက္ခဲ့ျခင္းမ်ားကိုလည္း ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။

ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ား စခန္းခ်ေနသည့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ နယ္စပ္ဇုန္တစ္ခုတြင္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရဘက္မွ လံုျခံဳေရးစခန္းမ်ားကို တည္ေဆာက္ခဲ့ရာ ယင္းျဖစ္စဥ္အေပၚဘဂၤလားေဒ့ရွ္က တင္းမာမႈမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ခ်က္ခ်င္းေနာက္ဆုတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းကဲ့သို႔ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းမွာ လံုျခံဳေရးသတင္းအသစ္မ်ား ရရိွထားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရက တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။

“အၾကမ္းဖက္မႈ အထူးသျဖင့္ ARSA လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရထားတဲ့ သတင္းအေပၚအေျခခံၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီနည္းအတိုင္း ျပဳလုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေအအက္ဖ္ပီသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လက္ရိွတြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္လံုျခံဳေရးအတြက္ ပူးေပါင္းကင္းလွည့္ျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမ်ားရိွၿပီး အၾကမ္းဖက္မ်ား ေျခကုပ္မယူႏိုင္ရန္ ျပဳလုပ္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း Weekly Eleven သို႔ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

“သူတို႔ေတြ ေျခကုပ္မယူႏိုင္ေအာင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္း ကင္းလွည့္တာေတြကို ဇြတ္အတင္းလုပ္ေနရတဲ့သေဘာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွ အျမစ္ျပတ္မွာ။ မပူးေပါင္းသေရြ႕ ARSA က ျပႆနာေတြ ဖန္တီးေနမွာပဲ။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ အေျခမလွေတာ့ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွဘက္ကို ေျခကုပ္ယူေနတာ အၾကမ္းဖက္ေတြက။ အဲဒါကို ေျခမကုပ္ႏိုင္ခင္ ရွင္းဖို႔လိုတယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

ႏိုင္ငံတကာ ေစာင့္ၾကည့္ခံေနရသည့္ အေျခအေနထက္ ပိုျမင့္လာသည့္ ျမန္မာ

ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကန္ ပါ၀င္ေသာ ၿပိဳင္ဘက္တို႔၏ ပဋိပကၡ၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားႏွင့္ အီရန္တို႔၏ ပဋိပကၡၿပီးလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရခိုင္ျပည္နယ္ျဖစ္စဥ္က ဘဂၤါလီအေရးဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ ကမၻာ့ထိပ္တန္းအက်ပ္အတည္း ၁၀ ခုမွာ တတိယေနရာ၌ ရွိေနေၾကာင္း ICG (International Crisis Group) က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အကုန္တြင္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

လက္ရိွတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကန္ပါ၀င္သည့္ ၿပိဳင္ဘက္တို႔၏ ပဋိပကၡမွာ အတန္ငယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေနသည့္ အေနအထားျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရခိုင္ျပည္နယ္ျဖစ္စဥ္ ဘဂၤါလီအေရးမွာ ထိပ္တန္းသို႔ ေရာက္ရိွလာသည့္ အေျခအေနျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ဧၿပီ ၃၀ ႏွင့္ ေမ ၁ ရက္မ်ားတြင္ လာေရာက္ ေလ့လာခဲ့သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ လာေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ အေျခအေနမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရက ျပသခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ လာေရာက္ေလ့လာသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔အၾကား အတန္ငယ္တင္းမာမႈမ်ား ရိွခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢလုံျခဳံေရးေကာင္စီ၌ ေမ ၁၄ ရက္ မြန္းလြဲ ၃ နာရီတြင္ တံခါးဖြင့္ ရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ခဲ့ရာ လက္ရွိအလွည့္က် ဥကၠ႒ျဖစ္သည့္ ပိုလန္ႏိုင္ငံက အစည္းအေ၀းကို ဦးေဆာင္က်င္းပၿပီး ခရီးစဥ္မ်ား ဦးေဆာင္စီစဥ္သည့္ ကူ၀ိတ္၊ ပီ႐ူးႏွင့္ ယူေကတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ အစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာအျမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္သံ အမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္းကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ေျမျပင္ျဖစ္ေပၚမႈ အေျခအေနမ်ားကို ပိုမိုနားလည္ေစႏိုင္ရန္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ ခရီးစဥ္ကို လက္ခံစီစဥ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူမ်ား ေဘးကင္းၿပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေနရပ္သို႔ ျပန္ႏိုင္ေရးကုလသမဂၢႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျမင့္တင္ႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢႏွင့္ မိတ္ဖက္ ျပဳပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားမွ တစ္ဆင့္ႀကီးမားသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ဟု ယုံၾကည္ေၾကာင္း၊ တိက်မွန္ကန္မႈ၊ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈႏွင့္ နားလည္မႈ မူမ်ားေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ထိေတြ႕ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို မိမိတို႔အေနျဖင့္ ယုံၾကည္ေၾကာင္း၊ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ၏ ခရီးစဥ္ကို အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ၾကားမွ အတတ္ႏိုင္ဆုံး စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ခရီးစဥ္ကို အေရးပါသည့္ မွတ္တိုင္တစ္ရပ္အျဖစ္ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရွိေစေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရ၏ သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားမႈကိုလည္း ထပ္ေလာင္း အတည္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာအျမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုသို႔ ရွင္းလင္းတင္ျပမႈမ်ားေၾကာင့္ မည္သည့္အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လက္ရိွတြင္လည္း ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားတြင္ ေနရာယူထားသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားအား အၾကမ္းဖက္ႏိွမ္နင္းသည္ဟု ဆိုသည့္ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးျခင္းမ်ားကို ခံေနရၿပီျဖစ္သည္။

“အာဆာရဲ႕ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လည္း ၀င္ေနတယ္။ ႏိုင္ငံတကာလည္း ၀င္ေနတယ္။ အခုလုပ္ေနတာေတြက ARSA ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို ပိုပီျပင္ေအာင္ လုပ္ေပးေနသလိုပဲ” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ေပ်ာက္ေနတဲ့ ARSA ဘယ္အခ်ိန္ ျပန္ေပၚလာမလဲ

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ARSA အဖြဲ႕မွာ လက္ရိွတြင္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမရိွဘဲ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သို႔ေသာ္ ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ လုပ္ေဆာင္သည့္ အခ်ိန္တြင္လည္း တိုက္ခုိက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာႏိုင္ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ မဟုတ္ဘဲ ျပန္လည္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ၿပီ ဆိုပါကလည္း ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ႏိုင္သည့္ အေနအထားမ်ား ရိွႏိုင္ေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌးက ဆိုသည္။

“အခုခ်ိန္ထိ ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းလက္ခံတဲ့ အစီအစဥ္ လုပ္ငန္းေတြ မစႏိုင္ေသးဘူး။ အဲဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြစရင္ သူတို႔လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပန္လာႏိုင္တယ္။ အေျခအေနအေၾကာင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာဖိအား ေလ်ာ့က်လာၿပီဆိုရင္ စမယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ လုပ္မယ့္ဟာ စရင္လည္းခ်မွာပဲ။ အဲဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ျဖစ္သြားၿပီဆိုရင္လည္း ခ်မွာပဲ။ သူတို႔က ႏိုင္ငံတကာ Pressure နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားေနတယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ ARSA အဖြဲ႕၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို မသိက်ဳိးကြၽန္ျပဳထားသည့္ ႏိုင္ငံတကာ၏ ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပင္ျဖစ္သည္။ လတ္တေလာ ၿငိမ္သက္လ်က္ရိွသည့္ ယင္းအဖြဲ႕မွာ ႏိုင္ငံတကာ၏ အာ႐ံုစိုက္စရာျမင္ကြင္းမွ လြတ္ေျမာက္လ်က္ရိွသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔၏ လႈပ္ရွားမႈမွန္သမွ်မွာ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရိွသည္ကို ေတြ႕ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

“မူလစျဖစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရိွတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာသတင္းမီဒီယာေတြမွာလည္းပါတယ္။ ICG Report မွာလည္း ပါတယ္။ အလားတူ အိႏၵိယ ေထာက္လွမ္းေရးဘက္က သတင္းေတြမွာလည္းပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားတာ။ အခု ICC ကိစၥနဲ႔ ဘာနဲ႔ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ကအေျခအေန aစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ ႏိုင္ငံတကာကေတာ့ ARSA က အၾကမ္းဖက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေမ့ေနၿပီ” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

မီဒီယာမ်ားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအား ေကာင္းခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာက အာ႐ံုစိုက္ေနသည့္ ရခိုင္အေရးတြင္ အဓိက ဇာတ္ေကာင္ျဖစ္သည့္ ARSA အဖြဲ႕ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ လႈပ္ရွားလာမည္လဲဆိုသည္မွာ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လြတ္ေျမာက္ေနသည့္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကိုလည္း အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေပးအပ္မည္ဆိုသည္မွာ ေမးခြန္းထုတ္ရမည့္ အေျခအေနျဖစ္ေပသည္။

ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ စိုက္ဘဏ္ေခ်းေငြ စနစ္အသစ္အရ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္လဲ

ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး ေက်းလက္တစ္ခုရွိ လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္တစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မင္းသူ၀င္းထြဋ္)

ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္မွ ေတာင္သူမ်ားကို စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြ ထုတ္ေခ်းရာမွာ စနစ္ပံုစံအသစ္နဲ႔ အရင္က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ သံုးဦးလွ်င္တစ္စုအျဖစ္ ၀ိုင္းေလးခ်ဳပ္စနစ္မွ တစ္ဦးခ်င္းစီကို တိုက္႐ိုက္ထုတ္ေခ်းတဲ့ ပံုစံစနစ္အသစ္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မိုးရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြမွ စတင္ကာ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးသြားမယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္သူတစ္ဦးခ်င္းစီကို မိမိတို႔ဆႏၵအေလ်ာက္ မိမိကိုယ္တိုင္ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈနဲ႔ ေငြထုတ္ေခ်းေပးသည့္စနစ္ဟာ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား ကိုယ္တိုင္ကေရာ ေတာင္သူမ်ားအက်ဳိးျပဳ ေလ့လာကူညီေပးေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကပါ အစဥ္အဆက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ စနစ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစနစ္ဟာ မၾကာမီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ ထုတ္ေခ်းေတာ့မယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မိုးရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြစနစ္မွာ စတင္အသက္၀င္ ေဆာင္ရြက္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စနစ္အသစ္မွာ ဘယ္လိုသတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ပါ၀င္သလဲ

ေတာင္သူတစ္ဦးခ်င္းစီကို တိုက္႐ိုက္ထုတ္ေပးတဲ့ ေခ်းေငြစနစ္အသစ္မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း၊ ေခ်းေငြထုတ္ေပးရာတြင္ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္မ်ားမွ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ ႐ုံးခ်ဳပ္ကေန ေမ ၁၁ ရက္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ေခ်းေငြညႊန္ၾကားစာအရ ဘဏ္ေခ်းေငြမူစနစ္တြင္ အခ်က္ငါးခ်က္ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ယခင္စနစ္ေဟာင္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ႀကီးမားေသာ အေျပာင္းအလဲမရွိခဲ့ဘဲ ေတာင္သူတစ္ဦးကို သီးႏွံ ၁၀ ဧက ႏႈန္းထားအထိသာ ထုတ္ေခ်းေပးသည့္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္က ပါ၀င္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္သူတစ္ဦးဟာ လယ္ဘယ္ႏွစ္ဧကပဲ ပိုင္ဆိုင္ထားပါေစ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြဟာ တစ္ဧကအတြက္ တစ္သိန္းငါးေသာင္းက်ပ္ႏႈန္းနဲ႔ ဆယ္ဧကအထိအတြက္သာ ထုတ္ယူခြင့္ရရွိမွာပါ။

ေခ်းေငြစည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာေတာ့ အခ်က္ကိုးခ်က္အထိ ပါ၀င္ၿပီး အခ်က္အားလံုးဟာ ေခ်းေငြထုတ္ယူမည့္ ေတာင္သူမ်ားအေပၚ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။ စည္းကမ္းခ်က္ (ခ) မွာ ပါ၀င္တဲ့ ယခင္စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ထုတ္ေခ်းခဲ့စဥ္က ၀ိုင္းေလးခ်ဳပ္စနစ္ျဖင့္ ထုတ္ေခ်းသည့္စနစ္အရ ေတာင္သူသံုးဦးလွ်င္ တစ္စုအျဖစ္ ထုတ္ေခ်းခဲ့ၿပီး အစုအဖြဲ႕အတြင္း အျခားေသာေတာင္သူမ်ားမွ ေၾကြးမ်ား ျပန္လည္မေပးသြင္းေသာ္လည္း မိမိကိုယ္တိုင္က ေၾကြးမ်ားေက်လည္ေအာင္ ျပန္လည္ေပးသြင္းၿပီးဆိုပါက ယခုသတ္မွတ္သည့္ တစ္ဦးခ်င္းစီအလိုက္ ထုတ္ေခ်းသည့္ေခ်းေငြကို ရရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ႀကိဳဆိုရမည့္အခ်က္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေတာင္သူအားလံုးအတြက္ အဆင္ေျပေစမယ့္အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိကိုယ္ကို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈသာ ရွိရေတာ့မွာပါ။

ေတာင္သူမ်ားအတြက္ အဓိကအခက္အခဲကေတာ့ စည္းကမ္းခ်က္ (င) မွာ ပါ၀င္တဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ပါပဲ။ စည္းကမ္းခ်က္ပါအရ ေတာင္သူတစ္ဦးဟာ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ကေန ေငြေခ်းယူသည့္ေန႔မွ စတင္ၿပီးေတာ့ ေခ်းေငြျပန္လည္ေပးဆပ္ အေၾကြးေက်သည့္အခ်ိန္ထိ မိမိတို႔ပိုင္ဆိုင္ထားေသာ လယ္ယာေျမ လုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ ပံုစံ (၇) မူရင္းအား ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ထံမွာ အပ္ႏွံထားရမွာပါ။ ဒါဟာ အေပါင္ထားတဲ့ စနစ္ပံုစံတစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံ (၇) မူရင္းကို ဘဏ္မွာထားရျခင္းဟာ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ားစြာကို ၾကံဳေတြ႕လာရမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

“ပံုစံ (၇) ကို သိမ္းလိုက္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က လယ္ဆယ္ဧကအထိပဲ ေခ်းလို႔ရတာ။ စိုက္ဘဏ္က ကြၽန္ေတာ္တို႔က လယ္ ၁၀ ဧက ထက္ပိုတဲ့ ဧကေတြက်ေတာ့ စိုက္ဘဏ္က ေခ်းေပးတာမရွိဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒီပံုစံ (၇) ကို ဧက ၂၀ ရွိတယ္ဆို ၂၀၊ ၃၀ ရွိတယ္ဆို ၃၀ အဲဒီလိုတစ္ရြက္ထဲမွာ ပါသြားခဲ့ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒီပံုစံ (၇) ကို အေပါင္ျပၿပီး အျခားမွာ ေခ်းေငြထုတ္ရမယ့္ဟာမ်ဳိးကို အခက္အခဲေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အရင္ႏွစ္ေတြက မိတၱဴပဲေပးရတာ ဒီႏွစ္လည္းက်ေရာ မူရင္းေပးရမယ္ဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ လိုတဲ့ေငြေၾကးကို ရွာေဖြဖို႔ အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီး ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ သူတို႔ေပးတဲ့ တစ္သိန္းခြဲဆိုတာ ေကာက္စိုက္တဲ့စရိတ္နဲ႔ ပ်ဳိးႏုတ္တဲ့စရိတ္ေလာက္ပဲ ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္ရွိေပးတဲ့ ၁၀ ဧကမွာလည္း ေငြေၾကးက လိုေသးပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီပံုစံ (၇) နဲ႔ အျခားေနရာေတြမွာ ကုမၸဏီေတြမွာျပၿပီး ထပ္ေခ်းရပါတယ္။ အခုဒီပံုစံ (၇) မူရင္းကို ေပးမွရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လယ္သမားေတြအကုန္လံုး လုပ္ငန္းေတြမွာ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေတာင္သူလယ္သမားအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအးေသာင္းက ကိုယ္တိုင္လယ္ယာလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ေနသူျဖစ္သည္မို႔ ေတာင္သူမ်ားရဲ႕ အခက္အခဲကို ေထာက္ျပေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ထပ္မံျဖည့္စြက္တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ဟာ ေတာင္သူအေပၚ ဘာေတြအက်ဳိးသက္ေရာက္မလဲ

ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္မွ ေခ်းေငြစနစ္အသစ္အတြက္ ေမ ၁၁ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ေခ်းေငြညႊန္ၾကားစာကို ထပ္မံျဖည့္စြက္သည့္ ညႊန္ၾကားစာအသစ္အား ေမ ၁၆ ရက္က ထပ္မံထုတ္ျပန္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ညႊန္ၾကားစာအသစ္တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မိုးေခ်းေငြညႊန္ၾကားစာ အပိုဒ္ (၂) ဘဏ္ေခ်းေငြမူစနစ္၏ အပိုဒ္ခြဲ (ဂ) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္မ်ားအစား ‘ေခ်းေငြကို အိုးခြဲစား အိမ္ေထာင္ဦးစီး (သို႔မဟုတ္) ၎၏ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း၀င္ျဖစ္ၿပီး လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ လက္မွတ္ပံုစံ (၇) အမည္ေပါက္သူတစ္ဦးကိုသာ ေခ်းေငြထုတ္ေခ်းရမည္။ ၎၏ အိမ္ေထာင္စုအတြင္း ပံုစံ(၇) အမည္ေပါက္သူ တစ္ဦးထက္ပိုပါက အိမ္ေထာင္ဦးစီးက ေထာက္ခံသည့္သူတစ္ဦးကိုသာ ေငြထုတ္ေခ်းရမည္၊ အိမ္ေထာင္စုတစ္ခုအတြင္း တစ္ဦးထက္ပို၍ ထုတ္ေခ်းျခင္းမျပဳရပါ” လို႔ ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

သတ္မွတ္ခ်က္စည္းကမ္းကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရပါက အိမ္ေထာင္စုစာရင္း တစ္ခုတည္းမွာပဲရွိေနၿပီး ဖခင္အမည္နဲ႔ ပံုစံ (၇) တစ္ခု လယ္လုပ္ကြက္အစုအဖြဲ႕တစ္ခု၊ မိခင္အမည္နဲ႔ ပံုစံ (၇) တစ္ခု လယ္လုပ္ကြက္ အစုအဖြဲ႕တစ္ခု၊ သားသမီးအမည္နဲ႔ ပံုစံ (၇) တစ္ခု လယ္လုပ္ကြက္ အစုအဖြဲ႕တစ္ခုစီ ပိုင္ဆိုင္ထားပါေစဦးေတာ့ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း တစ္ခုတည္းမွာ အတူပါ၀င္ေနသည့္အတြက္ ယခင္ကဲ့သို႔ ေခ်းေငြအသီးသီး ထုတ္ယူႏိုင္ေတာ့မွာမဟုတ္ဘဲ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတြင္ ပါ၀င္သူတစ္ဦးတည္းကသာ ထုတ္ယူခြင့္ရေတာ့မွာပါ။

ဒီသတ္မွတ္ခ်က္ဟာ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ ႀကီးမားေသာအခက္အခဲပါပဲ။ ေက်းလက္ေနျပည္သူဆိုတာ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပား မွတ္ပံုတင္ဆိုတာ ၿမိဳ႕ေတြေပၚမွာလို လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္ကိုင္ေျပာင္းေရႊ႕ႏိုင္ၾကသူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ လယ္သမားမိသားစုတစ္စုမွာ သားသမီးေတြဟာ အခ်ိန္တန္အိမ္ေထာင္က်ကာ အိမ္ေထာင္ခြဲေနၿပီဆိုပါက လယ္ယာေျမမ်ားကိုသာ လြယ္ကူစြာ ခြဲျခမ္းေပးၾကတာပါ။ ၿမိဳ႕ေပၚထိ အဆင့္ဆင့္ သြားေရာက္လုပ္ေဆာင္ေနရတဲ့ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းကိုပါ ခြဲျခမ္းအသစ္ ေလွ်ာက္ထားတယ္ဆိုတာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ အရင္စနစ္အေဟာင္းအရ အေဖ့လယ္အတြက္လည္း စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြ ထုတ္လို႔ရဖို႔ သားလယ္အတြက္လည္း စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ေခ်းေငြထုတ္လို႔ရဖို႔ဆိုတဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုနဲ႔သာ အေမြရတဲ့ လယ္ယာေျမကို ပံုစံ (၇) မွာ ပိုင္ရွင္အမည္ ေျပာင္းေရႊ႕တာပဲ မ်ားပါတယ္။ အခုစနစ္အရ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမွာ အတူပါ၀င္ေနပါက ပံုစံ (၇) ႏွစ္ခုပဲရွိရွိ အမည္ေပါက္ႏွစ္ဦးပဲရွိရွိ ေခ်းေငြကို ထုတ္ယူဖို႔ဆိုတာ တစ္ဦးတည္းကသာ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမွာ ပါ၀င္တဲ့ မိသားစုေတြရဲ႕ သေဘာထားကို ရယူၿပီးေတာ့ ထုတ္ယူခြင့္ရေတာ့မွာပါ။

ဥပမာတစ္ခုနဲ႔ ရွင္းလင္းျပသရရင္ လယ္ ၂၅ ဧက ပိုင္ဆိုင္တဲ့ လယ္သမားႀကီးတစ္ဦးမွာ အခ်ိန္တန္ အရြယ္ေရာက္လို႔ အိမ္ေထာင္က်သြားတဲ့ သားႏွစ္ဦးရွိသည္ဆိုပါက သူဟာ မိဘတို႔၀တၱရားအရ သားႀကီးကို လယ္ရွစ္ဧက အေမြေပးမယ္၊ သားအငယ္ကို လယ္ရွစ္ဧက အေမြေပးမယ္ သူဟာ လယ္ကိုးဧကကို ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ေနသည္ေပါ့။ ယခင္စနစ္အေဟာင္းအရ သားႀကီးကလည္း သူရရွိထားတဲ့ လယ္ရွစ္ဧကကို သူ႔နာမည္နဲ႔ ပံုစံ (၇) ရယူၿပီးေတာ့ စိုက္ဘဏ္ေခ်းေငြကို ႏွစ္တိုင္းရရွိေနသလို သားငယ္ေရာ လယ္သမားႀကီးကပါ ႏွစ္တိုင္းေခ်းေငြထုတ္ယူလို႔ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေက်းလက္ေနျပည္သူတို႔၏ သေဘာသဘာ၀အရ အိမ္ေထာင္စုအစု ခြဲသြားလည္း ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ ေနထိုင္ၾကသူေတြ အလြန္နည္းပါးၿပီး ဥယ်ာဥ္ျခံ၀င္းအတြင္းမွာသာ အိမ္ငယ္ေလးမ်ား ထပ္မံေဆာက္လုပ္ကာ မိသားစု၀ိုင္း၀ိုင္း၀န္း၀န္းနဲ႔ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း တစ္ခုတည္းနဲ႔ စုစုစည္းစည္း ေနၾကသူေတြပါ။ အခုစနစ္သစ္အရ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း တစ္ခုတည္းမွာ ပါ၀င္ေနတာမို႔ သူတို႔စိုက္ဘဏ္ေခ်းေငြကို ဘယ္လိုထုတ္ယူရမလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာျဖစ္သြားပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းအတြင္း ပါ၀င္သူတစ္ဦးတည္းကသာ ေခ်းေငြထုတ္ယူလို႔ရမွာမို႔ က်န္ရွိတဲ့ လယ္ယာေျမအတြက္ ဘယ္ကစိုက္ပ်ဳိးစရိတ္နဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးလုပ္ကိုင္ၾကမလဲဆိုတာ သူတို႔အတြက္ စဥ္းစားေပးၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။ လိုအပ္ေသးတဲ့ လယ္ယာေျမအတြက္ အျခားမွ ေငြတိုးေခ်းငွားကာ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ရွိေနပါၿပီ။

ေနာက္ထပ္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္တဲ့ ေခ်းေငြညႊန္ၾကားစာပါ အခ်က္ကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မိုးေခ်းေငြ ညႊန္ၾကားစာ အပိုဒ္ (၃) ေငြေခ်းစည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၏ အပိုဒ္ခြဲ (င) တြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္မ်ားအျပင္ ‘ေခ်းေငြရယူမႈအတြက္ အျခားေသာအစိုးရဘဏ္ သို႔မဟုတ္ အစိုးရက အသိမွတ္ျပဳထားေသာဘဏ္၊ စက္မႈလယ္ယာနွင့္ သမ၀ါယမတို႔တြင္ ပံုစံ(၇) မူရင္းကို ေပါင္နွံထားသူျဖစ္ပါက ၎ေတာင္သူအေနျဖင့္ ဘဏ္ေခ်းေငြ ေခ်းယူမႈအခြင့္အေရး ဆံုး႐ႈံးနစ္နာမႈမရွိေစရန္ ပံုစံ (၇) မူရင္းရယူထားသည့္ဌာန။ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေထာက္ခံခ်က္ေပးပါက ပံုစံ(၇) မိတၱဴကိုရယူ၍ ေခ်းေငြ ထုတ္ေခ်းေပးႏိုင္သည္” လို႔ ျဖည့္စြက္ထားပါတယ္။

ျဖည့္စြက္စည္းကမ္းခ်က္အရ ေတာင္သူတစ္ဦးဟာ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြကို ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္မွ ရယူလိုပါက ၎ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ ပံုစံ (၇) မူရင္းကို ေပးအပ္ထားရမယ္ဆိုတာ မူလထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္မွ ေခ်းေငြထုတ္ေခ်းေပးတာဟာ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြသာျဖစ္ၿပီး လယ္တစ္ဧကအတြက္ တစ္သိန္းငါးေသာင္းက်ပ္ အမ်ားဆံုးမွ လယ္ ၁၀ ဧကအတြက္သာ ထုတ္ေခ်းေပးတာပါ။ ေတာင္သူတစ္ဦးဟာ မိမိလယ္ယာေျမအတြင္းမွာ အသံုးျပဳဖို႔ ထြန္စက္ကိုင္းစက္ ရိတ္သိမ္းေျခြေလွ႔စက္မ်ားကို ၀ယ္ယူဖို႔ဆိုတာ မလြယ္လွပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေတာင္သူတစ္ဦးဟာ စက္ကိရိယာမ်ား၀ယ္ယူဖို႔ မိမိပိုင္ ပံုစံ (၇) မူရင္းကို စက္မႈလယ္ယာ၊ သမ၀ါယမ၊ ဘဏ္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ ကုမၸဏီအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို အေပါင္ေပးၿပီးေတာ့ အရစ္က်စနစ္နဲ႔ ၀ယ္ယူၾကရပါတယ္။ ယခုေခ်းေငြစနစ္သစ္အရ ပံုစံ (၇) မူရင္းကို အေပါင္ေပးထားရမွာမို႔ ယခင္က ၀ယ္ယူထားတဲ့ စက္ကရိယာမ်ားအတြက္ ပံုစံ (၇) မူရင္းကို အေပါင္ေပးထားတဲ့ ေတာင္သူေတြဟာ အခက္ေတြ႕မႈကို ယာယီေျဖရွင္းေပးဖို႔ ျဖည့္စြက္လိုက္တဲ့ စည္းကမ္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖည့္စြက္စည္းကမ္းမွာ စက္မႈလယ္ယာ၊ သမ၀ါယမ၊ ဘဏ္မ်ားနွင့္သာ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ပံုစံ(၇) မိတၱဴကို လက္ခံေပးဖို႔ဆိုတာသာ ပါ၀င္ေနၿပီး ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၀ယ္ယူထားတဲ့ ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ပံုစံ(၇)ကို ဘယ္လိုရယူေဆာင္ရြက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ မပါ၀င္ပါဘူး။ လယ္ယာသြင္းအားစု စက္ကရိယာမ်ားကို လြယ္ကူစြာ၀ယ္ယူႏိုင္တာဟာ ကုမၸဏီမ်ားထံကပဲ ျဖစ္ေနတာလည္း စည္းကမ္းသတ္မွတ္သူမ်ား သိသင့္တဲ့အခ်က္တစ္ခုပါပဲ။

“စိုက္ဘဏ္ကေနၿပီးေတာ့ ႏွစ္တိုင္း ႏွစ္တိုင္းကေတာ့ ပံုစံ (၇) မိတၱဴနဲ႔ပဲ လက္ခံတာေပါ့ေနာ္။ မိတၱဴနဲ႔ လက္ခံတဲ့အတြက္ ဒီလယ္သမားေတြကလည္း အျပင္မွာ ဒီပံုစံ(၇)ကို ထားၿပီးေတာ့ ေငြရွာလို႔ရတယ္ စိုက္ဘဏ္က ေခ်းေပးတဲ့ဟာလည္းရတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ စိုက္ဘဏ္က ပံုစံ (၇) မူရင္းေတြကို သိမ္းမယ္ဆိုေတာ့ ဒီလိုသိမ္းျခင္းအားျဖင့္ ဘာျဖစ္ႏိုင္လဲဆိုေတာ့ နံပါတ္ (၁) လယ္သမားရဲ႕ အခက္အခဲက မွန္းၾကည့္တာေပါ့ေနာ္ ခန္႔မွန္းေျခေပါ့ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ေလာက္က ပံုစံ (၇) ေတြ ရႏိုင္ဖို႔မလြယ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီပံုစံ (၇) ေတြဟာ ဒို႔ကုမၸဏီေတြ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ လက္ထဲေရာက္ေနတယ္။ ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥကလည္း လွ်ဳိ႕၀ွက္လုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ ဒီစိုက္ဘဏ္ကလည္း ဒီႏွစ္မွ ပံုစံ (၇) ကိုအပ္မွ ေငြထုတ္ေခ်းမယ္ေျပာတဲ့အတြက္ ဒီဖက္မွာလည္း လယ္သမားက ပံုစံ (၇) ကို နဂိုလိုသြားၿပီးေတာ့ ကုမၸဏီေတြ လုပ္ငန္းရွင္ေတြဆီမွာ သြားၿပီးေတာ့ ေတာင္းလို႔ရမွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ လယ္သမားေတြမွာ ေတာ္ေတာ္အခက္အခဲ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဒီေန႔ပဲအခု ေက်ာက္ေစာင္းဆိုတဲ့ရြာကို သြားခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာ တစ္ဖက္မွာလည္း ဘဏ္ေပါင္ထားတယ္၊ လယ္သမားေတြလည္း အခုထဲက ႀကိဳတင္ၿပီး ႀကိဳးစားေနတာရွိတယ္။ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ဒီလယ္ကို ေပါင္ထားလို႔ရမလားဆိုတာ။ အခုစနစ္က ဧကမ်ားတဲ့ ေတာင္သူေတြအတြက္ေတာ့ အခက္အခဲကသိပ္မရွိဘူး ပံုစံ (၇) ကို ခြဲထားၿပီးေတာ့ ဘဏ္မွာလည္း ေခ်းလို႔ရႏိုင္မယ္။ ဒီဖက္မွာလည္း ေပါင္ထားလို႔ရႏိုင္တယ္၊ ဧကနည္း ေတာင္သူေတြအတြက္ေတာ့ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာႏိုင္တယ္” ဟု ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦး၀င္းျမင့္လႈိင္က ေျပာပါတယ္။

စည္းကမ္းခ်က္မ်ား တင္းက်ပ္ျခင္းဟာ စိုက္ဘဏ္အေနျဖင့္ မွားယြင္းေနသလား

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မိုးရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြကို ေတာင္သူတစ္ဦးခ်င္းစီအလိုက္ ေခ်းေငြထုတ္ေပးဖို႔ စနစ္ေျပာင္းလဲရာမွာ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္အေနနဲ႔ သတ္မွတ္လိုက္တဲ့ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားဟာ ေတာင္သူေတြ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ ခက္ခဲတယ္ဆိုေပမယ့္ စည္းကမ္းခ်က္တိုင္းဟာ လိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္ေပၚေနသည္ေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ေတာင္သူလယ္သမားအမ်ားစု ေနထိုင္ၿပီးေတာ့ စပါးစိုက္ပ်ဳိးမႈကို အဓိကလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး တစ္ခုတည္းမွာပင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မိုးရာသီစရိတ္ ေခ်းေငြကေနစၿပီးေတာ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဆာင္းရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြအထိ အခ်ိန္ေစ့လြန္ ေၾကြးက်န္ေပါင္း ၇၈၀၄၀ ဒသမ ၇၉ က်ပ္သန္းကို ေတာင္သူဦးေရေပါင္း ၁၈၄၃၃၄ ဦးထံကေန ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္က ေကာက္ခံရရွိျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မိုးရာသီစိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ေခ်းေငြကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေဆာင္းရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြအထိ အခ်ိန္ေစ့ ေၾကြးက်န္ေပါင္း ၂၈၇၅၀၇ ဒသမ ၂၀ က်ပ္သန္းကိုလည္း ရရွိဖို႔က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါဟာ ေတာင္သူမ်ားရဲ႕ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြကို ေၾကလည္ေအာင္ မေပးသြင္းႏိုင္မႈအေပၚမွာ တင္းက်ပ္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႔ပဲ ဆိုရပါမယ္။

ယခုေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ ေတာင္သူတစ္ဦးခ်င္း စုိက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြစနစ္အရ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ဟာ ယခုကိန္းကဏန္မ်ားထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေၾကြးက်န္မ်ားစြာ ထပ္တိုးလာဖို႔ရွိေနပါတယ္။ ပံုစံ(၇) မူရင္းကို အေပါင္ထားရမည့္ စနစ္အရ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတြင္ ပါ၀င္သည့္သူမ်ားအနက္ တစ္ဦးတည္းကိုသာ ထုတ္ေခ်းေပးမည္ဟုဆိုေသာ စနစ္အရ အိမ္ေထာင္စုတစ္ခုတည္းကေန အေပၚမွာ ဥပမာျပတင္ျပခဲ့တဲ့ လယ္သမားႀကီးကဲ့သို႔ေသာ မိသားစု၀င္မ်ားဟာ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ကေန တစ္ဦးတည္းသာ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြ ထုတ္ေခ်းဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး က်န္ေသာလယ္ယာေျမမ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ပံုစံ (၇) မူရင္းႏွစ္ခုကို အျခားေသာ ေငြရွင္မ်ားထံမွာ အေပါင္ထားၿပီးေတာ့ ထုတ္ယူၿပီး ယမန္ႏွစ္စိုက္ပ်ဳိးရာသီက စိုက္ဘဏ္က ထုတ္ယူထားတဲ့ေခ်းေငြကို မေပးဆပ္ေတာ့ဘဲထားရွိမွာ ေသခ်ာေနပါၿပီ။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္မႈ မ်ားျပားလာခဲ့မယ္ဆိုလွ်င္ ေတာင္သူဘက္ေရာ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ဘက္ေရာ အက်ဳိးယုတ္ေစမွာပါ ေတာင္သူအေနနဲ႔လည္း အတိုးျမင့္မားစြာနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ရွာေဖြမည္ျဖစ္သလို ဘဏ္အေနနဲ႔လည္း အေၾကြးဆံုးဖို႔ မ်ားျပားလာခဲ့ပါျပီ။

“ကိစၥရပ္တိုင္းမွာေတာ့ အက်ဳိးေရာအျပစ္ေရာ ဒြန္တြဲေနတာပဲေလ အက်ဳိးကမ်ားရင္ လုပ္သင့္တယ္ေပါ့။ အျပစ္ကမ်ားရင္ မလုပ္သင့္ဘူးေပါ့။ ဒီကိစၥက ေပၚလစီပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအေပၚမွာ ရင္ထဲရွိတဲ့အတိုင္းအသိ အသိတိုင္း ေျပာလိုက္ျပန္ရင္လည္း တခ်ဳိ႕ကိစၥက် Found ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ဘာကိစၥေလးေတြရွိမလဲဆိုေတာ့ ဒီလယ္သမားတစ္ေယာက္ကို တစ္ဧက တစ္သိန္းခြဲ ၁၀ ဧက ၁၅ သိန္း တစ္ေယာက္ကို ၁၅ သိန္း ေခ်းၿပီးေတာ့ အဲဒီလူက အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တမင္တကာ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရးအရ ေသာ္လည္းေကာင္း သူ႔ဘာသာ ေရႊေတာေက်ာက္ေတာသြားမယ္။ တမင္တိမ္းေရွာင္သြားမယ္ သူ႔ဘာသာ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ ထြက္သြားမယ္။ အခ်ိန္တန္ အေၾကြးခ်ိန္ေစ့ဆို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘယ္လိုက္ေတာင္းရမလဲ။ အဲဒီလိုက္ေတာင္းဖို႔ ခရီးစရိတ္ကအစ ၁၅ သိန္းမကဘူး။ ဒီကိစၥက ႏိုင္ငံေတာ္ေငြ အေၾကြးဆံုးဖို႔က ပိုမ်ားလာတယ္ အေၾကြးဆံုးရင္လည္း ေခ်းေပးလိုက္တဲ့ ၀န္ထမ္းေခါင္းေပၚ အဲဒီေလာက္ေလးပါပဲ” ဟု ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ မန္ေနဂ်ာ ဦးသန္းေဌးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ေတာင္သူေတြ အေၾကြးဘာေၾကာင့္ မေက်သလဲ

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ သံသရာေၾကြးဆိုတာကို ေၾကာက္ရြံ႕ၾကပါတယ္။ အေၾကြးတစ္ခုကို ဒီဘ၀မွာ ေၾကလည္ေအာင္ မေပးဆပ္ႏိုင္ပါက ေနာင္သံသရာအဆက္ဆက္ အေၾကြးျပန္ဆပ္ၾကရတယ္လို႔ အယူရွိပါတယ္။ ေတာင္သူမ်ားဟာ ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ထံကေန စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ေခ်းေငြအေၾကြးကို မဆပ္ၾကတာဟာ သံသရာေၾကြးမေၾကာက္လို႔ မဟုတ္ႏိုင္ပါဘူး။ တကယ္မဆပ္ႏိုင္ၾကလို႔ပါ။ သီးႏွံေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းမႈေတြ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ရာသီဥတု ဖ်က္ဆီးမႈေတြေၾကာင့္ ေတာင္သူမ်ားဟာ ႏွစ္စဥ္နီးပါး အ႐ႈံးျဖင့္ရင္ဆိုင္ခဲ့ရၿပီး ေၾကြးက်န္မ်ားစြာ ရွိေနခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ယမန္ႏွစ္ သီးႏွံေပၚခ်ိန္မွာ စပါးေစ်းဟာ ေစ်းေကာင္းရခဲ့ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကလည္း စပါးေစ်းကို ၾကမ္းခင္းေစ်း ငါးသိန္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ စပါးၾကမ္းခင္းေစ်းေၾကာင့္ သီးႏွံေစ်းနႈန္းက်ဆင္းၿပီး ဆံုး႐ႈံးမႈျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ေပၚလာမွာေတာ့ ေၾကာက္ရြံ႕ေနစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ သီးႏွံၾကမ္းခင္းေစ်းႏႈန္း သတ္မွတ္မႈမွာလည္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနပါေသးတယ္၊ တကယ္လို႔ သီးႏွံေပၚခ်ိန္မွာ ေစ်းႏႈန္းဟာ အရမ္းက်ဆင္းေနခဲ့ပါက မည္သည့္ ကုန္သည္အဖြဲ႕အစည္းဌာနက သီးႏွံၾကမ္းခင္း ေစ်းႏႈန္းအတိုင္း ၀ယ္ယူေပးမွာလဲဆိုတဲ့အခ်က္ဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ေကာင္းေနတုန္းပါပဲ။ တကယ္လို႔သာ သီးႏွံေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းေနမယ္ဆိုရင္ ၀ယ္သူမယ့္သီးႏွံေတြကို ေတာင္သူေတြဟာ ထုိင္ေစာင့္ၾကည့္ေနရတာပဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ေတာင္သူမ်ားကို ေနာက္ထပ္အေၾကြးတင္ေစတဲ့ျဖစ္ရပ္ဟာ သီးႏွံပ်က္စီးမႈပါ ေရာဂါပိုးမႊား ရာသီအဖ်က္ေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးသီးႏွံ ထိခိုက္ပ်က္စီးပါက သြင္းအားစုအားလံုးဆံုး႐ႈံးရၿပီး တစ္ရာသီပ်က္စီးမႈကို သံုးရာသီထိ ျပန္လည္လုပ္ကိုင္မွသာ သံုးရာသီလံုးလံုး သီးႏွံထပ္မံထိခိုက္မႈမရွိမွသာ ေတာင္သူတစ္ဦးအေနနဲ႔ အေၾကြးျပန္လည္ေပးဆပ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီေနရာမွာ ေတာင္သူအတြက္ ထပ္မံလိုအပ္ေနတာဟာ သီးႏွံအာမခံစနစ္ပါ ေတာင္သူတစ္ဦးရဲ႕ သီးႏွံပ်က္စီးပါက အေပါင္ထားရွိတဲ့ သီးႏွံအာမခံေငြနဲ႔ သြင္းအားစုေတြ ျပန္လည္ရင္းတည္ႏိုင္တဲ့စနစ္ဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔စိုက္ပ်ဳိးေရးႏိုင္ငံမွာ မရွိေသးပါဘူး။

ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ စိုက္ဘဏ္ေခ်းေငြ စနစ္အသစ္အရ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္လဲ

၂၀၁၈ မိုးရာသီ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြအတြက္ ေတာင္သူတစ္ဦးခ်င္းစီကို မိမိကိုယ္တိုင္ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈအရ ထုတ္ေခ်းေပးမည့္ စနစ္ဟာႀကိဳဆိုရမည့္ စနစ္ပါ။ စနစ္တစ္ခု ေကာင္းမြန္းလွေသာ္လည္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာရွိေနရင္ အက်ဳိးထက္ အျပစ္ဟာ မ်ားလာပါလိမ့္မယ္။ ေတာင္သူတိုင္းဟာ သြင္းအားစု စက္ကရိယာေတြကို မပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒီအတြက္ မိမိတို႔ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ ပံုစံ(၇)ကိုသာ အေပါင္တစ္ခုလို အာမခံခ်က္တစ္ခုလို ထားရွိၿပီးေတာ့ စက္ကရိယာေတြ ၀ယ္ယူၾကရတာ ရွိေနပါတယ္။ ယခုလို ပံုစံ(၇)မူရင္းကို အေပါင္အျဖစ္ အပ္ထားရျခင္းဟာ ေတာင္သူတစ္ဦးအတြက္ လံုး၀အဆင္မေျပပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ စိုက္ဘဏ္ရဲ႕ေခ်းေငြဟာ ၁၀ ဧကအထိသာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၀ ဧကအထက္ ပိုင္ဆိုင္မႈရွိေနတဲ့ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ ဒီပံုစံ(၇)ကို အေပါင္ထားၿပီး ျပင္ပကေန ထပ္မံေခ်းငွားရတာပါ။ ဒါဟာလည္း စိုက္ဘဏ္အေနနဲ႔ တစ္ဦးခ်င္း ေခ်းေငြထုတ္ေပးရာမွာ အေပါင္တစ္ခုလို သတ္မွတ္ရယူထားတာ နည္းလမ္းက်ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ လံုေလာက္ေသာ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြနဲ႔ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ လံုေလာက္ေသာ စက္ကရိယာ သြင္းအားစုမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္မွ မဖန္တီးေပးႏိုင္ေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ေဆာင္မႈဟာ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ အခက္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီ့အတြက္ ေတာင္သူအမ်ားစုထံကေန ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ဟာ အေၾကြးမ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးဖို႔ရွိေနပါတယ္။

ေနာက္ထပ္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတစ္ခုမွာ ပါ၀င္တဲ့ လယ္သမားမိသားစု၀င္မ်ားအနက္မွ တစ္ဦးတည္းကိုသာ ထုတ္ေခ်းေပးမယ္ဆိုတာဟာ ပံုမွန္လည္ပတ္ေနတဲ့ လယ္သမားမိသားစုမ်ားအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ စိုက္ဘဏ္ဟာ အေၾကြးမ်ားစြာကို ဆံုး႐ႈံးႏိုင္သည့္အျပင္ ေတာင္သူမ်ားကလည္း ျပင္ပကေန စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ေခ်းေငြကို အတိုးႀကီးႀကီးျဖင့္ရယူရဖို႔ ေသခ်ာေနပါၿပီ။

ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ နည္းစနစ္အရ ဘဏ္၀န္ထမ္းေတြဟာ ေတာင္သူတစ္ဦးကို ေငြထုတ္ေခ်းေတာ့မယ္ဆိုရင္ ပံုစံ (၇)ေတြ သိမ္းဆည္းရ၊ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းေတြ စိစစ္ရနဲ႔ လုပ္ငန္းပိုမိုမ်ားျပားလာပါၿပီ။ ျမန္မာ့လယ္ယာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္တစ္ခုမွာ ဘဏ္၀န္ထမ္းဟာ အလြန္နည္းပါးလွပါတယ္။ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးကဲ့သို႔ေသာ တိုင္းေဒသႀကီးတစ္ခုမွာဆိုလွ်င္ ဘဏ္၀န္ထမ္းတစ္ဦးဟာ ေတာင္သူဦးေရ တစ္ေသာင္းခြဲေလာက္ထိကို တာ၀န္ယူစီမံေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ အခ်ဳိးအစားရွိပါတယ္။ ဒါေတြဟာ လိုအပ္ခ်က္ေတြပါပဲ။ စနစ္တစ္ခုဟာ ေကာင္းမြန္ေသာ္ျငားလည္း လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အေသအခ်ာ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ၿပီးမွာ ေဆာင္ရြက္တာဟာ အက်ဳိးအျပစ္မွ်တမႈမ်ား ရွိလာႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆမိပါတယ္။

KIA ေရြးရေတာ့မယ့္လမ္း

တႏုိင္းေဒသတြင္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနျခင္းေၾကာင့္ အနီးတစ္၀ိုက္ရွိ ေက်းရြာအခ်ဳိ႕မွ ေဒသခံမ်ား ဧၿပီလအတြင္းက ေဘးလြတ္ရာသုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေနၾကစဥ္ (Photo: AFP)

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၂၆ ရက္က ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးအတြက္ ထိတ္လန္႔စရာ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ထိုးစစ္ကို ျပန္တု႔ံျပန္တယ္ဆိုၿပီး ေကအိုင္ေက၊ ကိုးကန္႔နဲ႔ တအန္း စတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြက မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္အပါအ၀င္ ရွမ္းေျမာက္ေဒသ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာပါ။

ဒီကိစၥအေပၚ ႏို၀င္ဘာ ၂၃ ရက္က အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန (NRPC) မွ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡေတြ အျမန္ဆုံးခ်ဳပ္ၿငိမ္းႏုိင္ၿပီး ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ-၂၁ ရာစုပင္လုံကသာ တစ္ခုတည္းေသာလမ္းေၾကာင္းျဖစ္တဲ့အျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္သင့္ ပါ၀င္ထုိက္သူအားလုံး ပါ၀င္ႏိုင္ေရးအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတံခါးမ်ား အစဥ္အျမဲဖြင့္လွစ္ထားတယ္လို႔ ေရးသားထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းမရွိေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထုိးၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ အျမန္ဆုံးပါ၀င္ဖို႔ တုိက္တြန္းတယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္

ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသ သိႏၷီ၊ ကြတ္ခိုင္၊ မူဆယ္၊ နမ့္ခမ္း၊ နမၼတူနဲ႔ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ကို ေျမာက္ပိုင္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြက ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္တဲ့အေပၚ လႊတ္ေတာ္က စိုးရိမ္ေၾကာင္း အေရးႀကီးအဆုိကုိ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ မိတၳီလာမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေမာင္သင္းက ႏုိ၀င္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

အေရးႀကီးအဆုိကုိ ဒီဇင္ဘာ ၂ ရက္က က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးရာမွာ KIA၊ TNLA၊ MNDAA နဲ႔ AA အဖြဲ႕ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအျဖစ္ လႊတ္ေတာ္က သတ္မွတ္ေပးသင့္တယ္လို႔ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးစိန္၀င္းနဲ႔ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းေအာင္တို႔က ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

“ယခုျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူအသံုးျပဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း၊ သံကူကြန္ကရစ္တံတားမ်ား ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးျခင္းနဲ႔ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားရွိ စစ္ေရးပစ္မွတ္မဟုတ္သည့္ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား ပစ္မွတ္ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတဲ့အျပင္ ဒို႔တာ၀န္အေရးသံုးပါးကို ထိပါးေႏွာင့္ယွက္လာတ့ဲအတြက္ ယခုျဖစ္ပြားေနတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ အဓိကတာ၀န္ရွိသူမ်ားျဖစ္တဲ့ UNFC ဥကၠ႒ အင္ဘန္လ၊ KIA မွ ဂမ္ေရွာင္၊ TNLA မွ မိုင္းအိုက္ဖုန္း (ေခၚ) တာအိုက္ဖုန္း၊ MNDAA မွ ဖုန္ၾကားရွင္ႏွင့္ ဖုန္တာရႊင္၊ AA မွ ထြန္းျမတ္ႏိုင္တို႔အပါအ၀င္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကိုလည္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒအပါအ၀င္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ ထိေရာက္ျပင္းထန္စြာ အေရးယူၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕လုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ဆန္႔က်င္ေခ်မႈန္းသင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အဆိုပါ KIA၊ TNLA၊ MNDAA ႏွင့္ AA အဖြဲ႕မ်ားကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအျဖစ္ လႊတ္ေတာ္မွ သတ္မွတ္ေပးပါရန္ ေလးစားစြာ တင္ျပလိုပါတယ္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ႏုိင္ငံတကာမွ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအရ အဆိုပါအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မ်ားကို ရိကၡာပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေပးျခင္း၊ ေဆး၀ါးကုသေပးျခင္းမ်ားကိုလည္း တားျမစ္ရပ္ဆိုင္းေစသင့္ပါတယ္” လို႔ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းေအာင္က ေဆြးေႏြးပါတယ္။

ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိန္၀င္းကေတာ့ “အျပစ္မဲ့အရပ္သားမ်ားအား အေၾကာင္းမဲ့ ေသေက်ဒဏ္ရာရေစျခင္း၊ စစ္ဘက္ပစ္မွတ္မဟုတ္သည့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား၊ ယာဥ္မ်ားဖ်က္ဆီးျခင္း၊ ျပည္သူတို႔၏ စီးပြားဥစၥာပ်က္စီးေစျခင္းတို႔ေၾကာင့္ KIA၊ TNLA၊ MNDAA ႏွင့္ AA အဖြဲ႕မ်ားကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအျဖစ္ လႊတ္ေတာ္မွ သတ္မွတ္သင့္သည္ဟု ယူဆပါေၾကာင္း တင္ျပပါတယ္” လိ႔ု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေရးႀကီးအဆိုကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၂ ဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာ ေထာက္ခံဆႏၵမဲ ၁၄၁ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၂၄၄ မဲ၊ ၾကားေနဆႏၵမဲ ခုနစ္မဲျဖစ္တာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္က မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ မွတ္တမ္းတင္ထားရွိခဲ့တဲ့ အဆိုနည္းတူ အဆိုတစ္ခုကို ဒုတိယအႀကိမ္ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ အေရးေပၚအစည္းအေ၀း ဒုတိယေန႔အစီအစဥ္မွာ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီမွ လား႐ႈိးၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္သူက တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

အဆုိကို လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ တစ္ဦးက ေထာက္ခံခဲ့ေပမယ့္ ကေလာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္က အဆုိကို လက္ခံေဆြးေႏြးဖို႔မသင့္ဘူးလို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့တာေၾကာင့္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာ ေထာက္ခံမဲမ်ားတဲ့အတြက္ လက္ခံေဆြးေႏြးဖို႔ လႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဒုတိယအႀကိမ္ အေရးေပၚအစည္းအေ၀း တတိယေန႔ကို ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္က က်င္းပေဆြးေႏြးရာမွာ ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

“အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္႐ံုျဖင့္ တိုင္းျပည္ေအးခ်မ္းလာမည္လည္း မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ေကာင္းက်ဳိးထက္ ဆုိးက်ဳိး ပိုမုိမ်ားလာမည္လားဟု ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း၊ တုိင္းရင္းသားအေရးျဖစ္သျဖင့္ အင္မတန္ သိမ္ေမြ႕နက္နဲေသာ ကိစၥျဖစ္သျဖင့္ ျပည္နယ္တစ္ခုတည္းမွ မဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း၊ ဤကဲ့သုိ႔႐ႈတ္ခ်မည့္အစား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိမည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ၀ုိင္း၀န္းစဥ္းစား အေျဖရွာသင့္ပါေၾကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားမွာ အလုပ္မ်ားစြာရွိပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါတယ္” လို႔ ကခ်င္တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ဦးဇုတ္ေဒါင္က အဆုိကို ကန္႔ကြက္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ပါက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာသြားမွာစိုးတဲ့အတြက္ အဆိုကို အတည္မျပဳဖို႔နဲ႔ မွတ္တမ္းအျဖစ္သာ ထားရွိေပးဖို႔ကို ရပ္ေစာက္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) မွ ဦးခုိင္ညီညီေက်ာ္က တင္သြင္းကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို ကန္႔ကြက္ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာမွာေတာ့ ကန္႔ကြက္မဲ ၄၅ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ခုနစ္မဲနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ ၆၃ မဲ ရရွိတာေၾကာင့္ အဆိုကို ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

အဆိုကုိ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကေန အတည္ျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ အဲဒီအဖြဲ႕မွာပါေနတဲ့ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (KIA) ကလည္း အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရပါတယ္။ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြအေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကန္႔ကြက္ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့နည္းသြားႏိုင္တယ္လို႔ သိႏၷီမဲဆႏၵနယ္ (၁) မွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚနန္းခင္ထားရီက သံုးသပ္ပါတယ္။

“အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕အစည္း သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေလာက္ျဖစ္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္က ၿငိမ္းခ်မ္းသြားမွာလား။ ဒါက အဓိကေပ့ါေနာ္။ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပႆနာေတြ ပုိႀကီးထြားလာမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အလွမ္းေ၀းသြားမွာလည္း စုိးပါတယ္။ အိမ္ႀကီးတစ္အိမ္မွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ မိဘျပည္သူ ေမာင္ႏွမတစ္ေတြပါ။ ဒါဆုိဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ရလဲဆိုၿပီး မိဘအေနနဲ႔ သံုးသပ္ဖို႔လိုတယ္။ မိဘျဖစ္သူက သားသမီးေတြကို မုန္႔ဖုိးေပးတာ မညီမွ်လို႔လား။ ေက်ာသားရင္သား ခြဲျခားလို႔လား။ ဒါကို ဆန္းစစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီလိုအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ၿငိမ္းခ်မ္းသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကိုလည္း စိုးရိမ္ပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ယံုၾကည္ဖို႔လိုပါတယ္။ ယံုၾကည္မႈရွိမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္လို႔ရမွာပါ။ အခုအဲဒီလို အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့နည္းသြားလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” လို႔ ေဒၚနန္းခင္ထားရီက ဆိုပါတယ္။

ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (SNLD) ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးစုိင္းညြန္႔လြင္က “ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဒါကုိကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က နည္းနည္းပုိခက္သြားမယ္။ စကားေျပာရတာ။ အထူးသျဖင့္ KIA ကုိ လုပ္တယ္ဆုိေတာ့ ပုိၿပီးေတာ့ နည္းနည္းခက္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ဒါကုိမႀကိဳက္ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရခ်င္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရခ်င္တဲ့အတြက္ ဒါကုိ အသိအမွတ္မျပဳဖုိ႔ေပါ့။ ဒါကို ေတာင္းဆုိတာပါ။ အမွန္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေနတယ္ဆုိ ဒါေတြက ျဖစ္လာစရာအေၾကာင္းမရွိဘူး။ မလုပ္သင့္ဘူးေပါ့။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္မယ္ဆုိတဲ့အခါက်ရင္ ဒါမ်ဳိးေတြကုိ မလုပ္သင့္ဘူး” လို႔ေျပာပါတယ္။

UNFC က ထြက္ FPNCC ထဲ၀င္

အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ အတည္ျပဳၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) အေနနဲ႔ ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ကေန ႏုတ္ထြက္ခဲ့ပါတယ္။

ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ရဲ႕ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမ ၂၂ ရက္နဲ႔ ၂၃ ရက္ကက်င္းပခဲ့တဲ့ အလုပ္အမႈေဆာင္ အေရးေပၚအစည္းအေ၀းမွာ KIO က တရား၀င္အသိေပးခဲ့တာပါ။

ထိုင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ ဇြန္လကက်င္းပတဲ့ ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) တတိယေန႔အစည္းအေ၀းမွာေတာ့ ႏုတ္ထြက္ခြင့္တင္ထားတဲ့ KIO အပါအ၀င္ အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕ကို ႏုတ္ထြက္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) အေနနဲ႔ ‘၀’ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (UWSA) ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) ထဲကို ၀င္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၅ ရက္ကေန ၁၉ ရက္အထိ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ စတုတၳအႀကိမ္ မ်က္ႏွာစံုညီအစည္းအေ၀းကို အထူးေဒသ (၂)၊ ‘၀’ ျပည္နယ္အစိုးရဌာနခ်ဳပ္ ပန္ခမ္းၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ဒီအစည္းအေ၀းကုိ ‘၀’ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ။ ‘၀’ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ (UWSP/UWSA) ကေန ကမကထျပဳ က်င္းပခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရကၡိဳင့္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္/ ရကိၡဳင့္တပ္မေတာ္ (ULA/AA)၊ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕/ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (KIO/KIA)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမွန္တရားႏွင့္ မွ်တမႈအမ်ဳိးသားပါတီ/ ျမန္မာအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီမဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႕ (MNTJP/MNDAA)၊ ပေလာင္ျပည္နယ္ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး/ တအန္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (PSLF/TNLA)၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ/ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (SSPP/SSA)၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ စည္းလံုးေရးေကာ္မတီ/ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႕ (PSC/NDAA)၊ ‘၀’ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ။ ‘၀’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ (UWSP/UWSA) စတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ ခုနစ္ဖြဲ႕ကေန ကုိယ္စားလွယ္ ၂၇ ေယာက္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ပန္ခမ္းအစည္းအေ၀းကေန ‘ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးေရးေကာ္မတီ’ ကို ‘ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ’ အျဖစ္ တရား၀င္သတ္မွတ္လိုက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ‘ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ’ အေနနဲ႔ တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းေဆြးေႏြးမွာမဟုတ္ဘဲ ေကာ္မတီအမည္နဲ႔သာ ေဆြးေႏြးသြားမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြအပါအ၀င္ အခ်က္ရွစ္ခ်က္ပါတဲ့ ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ကို ဧၿပီ ၁၉ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတုန္းကလည္း ပန္ခမ္းမွာ ညီလာခံတစ္ရပ္က်င္းပခဲ့ၿပီး ျပင္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ (NCA) ရဲ႕ ျပင္ပနည္းလမ္းကိုရွာေဖြဖို႔ မူ၀ါဒခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း စတုတၳမ်က္ႏွာစံုညီ အစည္းအေ၀းက ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္ရာမွာ တစ္ႏုိင္ငံလုံးပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ (NCA) ရဲ႕ ျပင္ပနည္းလမ္းကို ရွာေဖြဖို႔ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ မူ၀ါဒအတိုင္း ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့တာပါ။

ပင္လံုမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုေန႔အခမ္းအနားမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသားအစုအဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႔ သတၱိရွိရွိ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္။

“ကြၽန္မအေနနဲ႔ အထူးပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္မထုိးရေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားအစုအဖြဲ႕ေတြကုိ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္။ သတၱိရွိရွိနဲ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ယုံၾကည္စြာနဲ႔ လက္မွတ္ထုိးလုိက္ပါ၊ ကြၽန္မတုိ႔ရဲ႕ ၂၁ ရာစုပင္လုံထဲမွာ ပါ၀င္လုိက္ၾကပါ” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

NCA လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြကို NCA လက္မွတ္ထိုးဖို႔ တံခါးဖြင့္ဖိတ္ေခၚေနခ်ိန္မွာ NCA လမ္းေၾကာင္းကေနမဟုတ္ဘဲ တျခားလမ္းေၾကာင္းကေန ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ‘၀’ ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မတီအသစ္ေၾကာင့္ အစိုးရအတြက္ေတာ့ ေခါင္းကိုက္စရာပါ။

ဒါ့အျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမယ့္ လက္နက္ကိုင္တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႔ တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လိုက္နာရမယ္ဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မူေျခာက္ခ်က္က ေဆြးေႏြးပြဲေတြအတြက္ အဖုအထစ္တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕ေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ- ၂၁ ရာစုပင္လံု (ပထမအႀကိမ္)အခမ္းအနား က်င္းပတုန္းက တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ႏုတ္ခြန္းဆက္ အမွာစကားေျပာၾကားရာမွာ မူေျခာက္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

“လက္ရွိအမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ရာမွာလည္း တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ဒို႔တာ၀န္အေရးသံုးပါးအေပၚ အေျခခံၿပီး ႏိုင္ငံရဲ႕ ပကတိလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး မူ၀ါဒသံုးရပ္အေပၚမွာ ရပ္တည္ၿပီး အဖြဲ႕အစည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ လက္တြဲပူးေပါင္း ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ဒီလုပ္ငန္းရပ္မ်ားေအာင္ျမင္ဖို႔ အစြမ္းကုန္ေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္။ ျဖစ္ႏုိင္သည္မ်ားအားလံုးလည္း ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ၀ါဒ ေျခာက္ရပ္ဟာဆိုရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ အတိတ္သမိုင္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္မွာ ေတြ႕ၾကံဳသိျမင္ ခံစားခဲ့ရတာေတြကို လက္ရွိအေျခအေနေတြနဲ႔ယွဥ္ၿပီး သံုးသပ္ေဖာ္ထုတ္ထားတာျဖစ္လို႔ ႏွစ္ဖက္စလံုးက လိုက္နာလုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ အေျခခံအခ်က္အလက္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ဆိုပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားကေတာ့ NCA လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းသြားမွာျဖစ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ရာမွာလည္း တပ္မေတာ္ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူေျခာက္ခ်က္အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ NCA လမ္းေၾကာင္းကေနမဟုတ္ဘဲ တျခားလမ္းေၾကာင္းကေန ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ‘၀’ ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မတီသစ္ရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္က ျပဒါးတစ္လမ္း သံတစ္လမ္းလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

“အဓိကျပႆနာကေတာ့ ညႇိႏိႈင္းလို႔မရတဲ့ ျပႆနာလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့” လို႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

KIO ေခါင္းေဆာင္အေျပာင္းအလဲ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာမွာေတာ့ ကခ်င္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ထဲမွာ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း အေျပာင္းအလဲျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ဥကၠ႒ ဦးေဇာင္းဟရား အနားယူၿပီး တာ၀န္အေျပာင္းအလဲလုပ္ရာမွာ အရင္ဒုဥကၠ႒တာ၀န္ ယူထားသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အင္ဘန္လက ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းေခါင္းေဆာင္မႈကို တာ၀န္ယူခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႕ (KIO) နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ (KIC) (ကခ်င္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးေကာင္စီ) ဥကၠ႒တာ၀န္ေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အင္ဘန္လက တာ၀န္ယူခဲ့ေပမယ့္ စစ္ဘက္တာ၀န္ျဖစ္တဲ့ ကခ်င္ျပည္တြင္း လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (KIA) ေခါင္းေဆာင္မႈပိုင္းမွာေတာ့ အေျပာင္းအလဲမရိွဘဲ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဂမ္ေရွာင္က တာ၀န္ယူပါတယ္။

သေဘာထားတင္းမာသူလို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕က သံုးသပ္ထားတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အင္ဘန္လဟာ ‘၀’ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (UWSA) ဥကၠ႒ ဦးေပါက္ယူခ်မ္း ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းလက္နက္ကိုင္ ခုနစ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) မွာလည္း ပူးတြဲဥကၠ႒တာ၀န္ကို ယူထားသူပါ။

ေခါင္းေဆာင္မႈ အေျပာင္းအလဲအရ KIA စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဂမ္ေရွာင္ဟာ KIO ဒုဥကၠ႒ (၁) ျဖစ္လာၿပီး KIO ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေရး အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးဆြမ္လြတ္ဂမ္က ဒုဥကၠ႒ (၂) ျဖစ္လာပါတယ္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွာေတာ့ KIC ဒုဥကၠ႒ (၁) အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၿပီး KIC ဒုဥကၠ႒ (၂) တာ၀န္ကို ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ဇုန္းဘုတ္ထန္းက တာ၀န္ယူခဲ့ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္ဟာ အရင္က KIA ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူျဖစ္ၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (NCA) ရရွိေရးအပါအ၀င္ အစိုးရနဲ႔ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ KIO ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဦးေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့သူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို KIO ထဲမွာ ေခါင္းေဆာင္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဘယ္လိုအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာမလဲဆိုၿပီး ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။

ျပင္းထန္လာတဲ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ

ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (KIA) ဟာ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္မွာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီနဲ႔ တစ္ႀကိမ္၊ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္၊ ၁၉၈၀၊ ၈၁ ခုႏွစ္မွာ မဆလပါတီဥကၠ႒ ဦးေန၀င္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဦးစန္းယုနဲ႔ တစ္ႀကိမ္စီ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ေပမယ့္လည္း ေအာင္ျမင္မႈမရခဲ့ပါဘူး။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ န၀တအစိုးရနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ကာလအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား မျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခ်ိန္ကာလ ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် အဆိုးဘက္ကိုပဲ ဦးတည္ခဲ့ပါတယ္။

“၁၇ ခုႏွစ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ Speed Fire လုပ္ခဲ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ ေပၚလက္တစ္ကယ္ ဒိုင္ယာေလာ့ဘက္ မေရာက္ဘူး။ တိုက္ပြဲျပန္ျဖစ္လာတယ္။ ဒီတိုက္ပြဲျဖစ္ရျခင္းက Speed Fire လုပ္ျခင္း၊ မလုပ္ျခင္းနဲ႔မဆိုင္ဘဲနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အေျဖထုတ္ျခင္း၊ မထုတ္ျခင္းက ရွိ၊ မရွိအေပၚမွာ အေျခခံတယ္လို႔ပဲ နားလည္တယ္” လို႔ KIO နည္းပညာ အေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕ (TAT) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဒါင္ခါးက သံုးသပ္ပါတယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာေတာ့ ၁၇ ခုႏွစ္တာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဟာ အစိုးရနဲ႔ KIO ၾကားမွာ ပ်က္ျပယ္ခဲ့ရပါတယ္။ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္လာတာေၾကာင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္မွာ KIO ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ျဖစ္တဲ့ လဂ်ားယန္မွာ အစိုးရနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ပဋိပကၡေတြကေတာ့ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းမရွိပါဘူး။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ေရႊလီၿမိဳ႕မွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာက ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ KIO က ေဆြးေႏြးႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကေန တစ္ေက်ာ့ျပန္ ျပန္ျဖစ္လာတဲ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမီးဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ၾကားမွာ ပိုမိုႀကီးထြားလာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိလည္း အရွိန္အဟုန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေတာက္ေလာက္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (KIA) တို႔အၾကား လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွာ ၂၃ ႀကိမ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ရွစ္ႀကိမ္၊ မတ္မွာ ကိုးႀကိမ္နဲ႔ ဧၿပီမွာ ၃၈ ႀကိမ္အထိ တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာတယ္လို႔ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္လံုျခံဳေရးအင္စတီက်ဳ (Myanmar Institute for Peace and Security) ၏ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမွန္တကယ္ ေျမျပင္ထိေတြ႕မႈ အေရအတြက္ဟာ MIPS က မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ အေရအတြက္ထက္ ပိုမ်ားျပားႏိုင္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA ၾကားျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြမွာ အႀကီးစားထိေတြ႕မႈေတြျဖစ္ခဲ့ၿပီး လက္နက္ႀကီးအသံုးျပဳျခင္း (ဒါမွမဟုတ္) လက္နက္ႀကီးပစ္ကူ၊ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား (ဒါမွမဟုတ္) ေလေၾကာင္းပစ္ကူရယူမႈမ်ား ပါ၀င္ခဲ့တဲ့အျပင္ ရာခ်ီတဲ့တပ္မေတာ္သားေတြက KIA စခန္းေတြကို သိမ္းပိုက္ဖို႔အားထုတ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနွင့္ လံုျခံဳေရးအင္စတီက်ဳ (MIPS) ရဲ႕ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ပဋိပကၡေစာင့္ၾကည့္ေရး အခ်က္အလက္ေဒတာေဘ့စ္ (Township-based Conflict Monitoring System Database) မွတ္တမ္းေတြအရ ဧၿပီလအတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ၿမိဳ႕နယ္ ၂၁ ၿမိဳ႕နယ္မွာ လက္နက္ကိုင္ထိေတြ႕မႈ ၅၃ ႀကိမ္နဲ႔ ေဒသႏၲရလက္လုပ္မိုင္း အသံုးျပဳတိုက္ခိုက္မႈ အႀကိမ္ ၂၀ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

ဧၿပီလထဲမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းထား အမ်ားဆံုးၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ကေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ျဖစ္ၿပီး ၀ိုင္းေမာ္၊ ဖားကန္႔၊ မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာလည္း အနည္းဆံုးငါးႀကိမ္ေလာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ KIO အၾကားျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဧၿပီလဆန္းပိုင္းစတင္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူ ၆၈၀၀ ေက်ာ္ အသစ္ထပ္မံ ေနရပ္စြန္႔ခြာ တိမ္းေရွာင္းခဲ့ရတယ္လို႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေရး႐ံုး (OCHA Myanmar) က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ ေဒသေတြကေတာ့ တႏိုင္း၊ ဖားကန္႔၊ မိုးေမာက္၊ မိုးေကာင္း၊ အင္ဂ်ာယန္၊ ခ်ီေဖြနဲ႔ လိုင္ဇာေဒသတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ပဋိပကၡေတြ ရပ္တန္႔သြားေပမယ့္ အင္ဂ်ာယန္နဲ႔ ခ်ီေဖြေဒသမွာေတာ့ ဧၿပီ ၂၉ ရက္အထိ တိုက္ပြဲေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တႏိုင္း၊ ဖားကန္႔၊ အင္ဂ်ာယန္ေဒသက အရပ္သားေတြအေနနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေနရာေတြကေန ထြက္ခြာႏိုင္ျခင္းမရွိေသးဘူးလို႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေရး႐ံုး (OCHA Myanmar) က ဆိုပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ KIO ေခါင္းေဆာင္သစ္ ေတြ႕ဆံုမႈ

ကခ်င္မွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ အရွိန္ျမင့္တက္လာတဲ့အေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အာရွေရးရာ အထူးသံတမန္ရဲ႕ ၾကား၀င္ေစ့စပ္မႈနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁ ရက္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ တာလီၿမိဳ႕မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ KIO ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ဘက္က ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကိုယ္စား ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ထြန္းထြန္းေနာင္နဲ႔ KIO ဘက္က ဗဟိုေကာ္မတီဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအင္ဘန္လတို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကတာပါ။

KIO ဘက္ကျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲကိစၥအပါအ၀င္ ေဒသတည္ၿငိမ္ေရး၊ တိုက္ပြဲမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာ အားလံုးပါ၀င္ေရးနဲ႔ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ကတိက၀တ္ေတြနဲ႔အညီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္က KIA တပ္ရင္း (၁၄) ဌာနခ်ဳပ္အပါအ၀င္ တပ္စခန္းေတြကို ဖယ္ရွားေပးဖို႔နဲ႔ KIA ရဲ႕ တခ်ဳိ႕တပ္မဟာေတြကို အသိအမွတ္မျပဳဘူးလို႔ ဖိအားေပးေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) က ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေတြ႕ဆံုမႈမွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ကတိက၀တ္ျပဳတဲ့ သေဘာတူညီမႈ တစံုတရာမရရွိခဲ့ေပမယ့္ ထပ္မံေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးသြားဖို႔ ႏွစ္ဖက္စလံုးက သေဘာဆႏၵရွိတယ္လို႔လည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“ဒါက ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို လုပ္ရေအာင္။ တပ္မေတာ္ဘက္က ထိုးစစ္ဆင္တာေတြကို ရပ္ပါ။ KIO ဘက္ကလည္း တံတားေဖာက္ခြဲတာမ်ဳိးတို႔၊ ခ်ဳံခိုတိုက္တာမ်ဳိးတို႔၊ ေျပာက္က်ားတိုက္တာမ်ဳိးတို႔ကို မလုပ္ေတာ့ဘူး ရပ္မယ္။ အဲဒီအဆင့္အထိ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ညႇိႏိႈင္းခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ တိုက္ပြဲကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ နားလည္တဲ့ဟာက NCA ထိုးျခင္း၊ မထိုးျခင္းနဲ႔ မဆိုင္ေတာ့ဘူး” လို႔ KIO နည္းပညာအေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕ (TAT) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဒါင္ခါးက ဆိုပါတယ္။

KIO အနာဂတ္

“KIA က NCA လမ္းေၾကာင္းေပၚ တက္လာမွပဲရမယ္။ တက္မလာဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ၿပီး ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ေနသူေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး အစြမ္းကုန္ရွင္းမွာပဲ”

ဒီစကားကို ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတဇေက်ာ္က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၁၁ ရက္က မီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ ကခ်င္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ သတင္းမီဒီယာအဖြဲ႕ကေန ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ဆင္ေရးလုပ္ခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း၊ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မယ့္ အေျခအေနေတြကို ေမးျမန္းရာမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတဇေက်ာ္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္က KIA ကို ရာဇသံေပးလိုက္တာလို႔လည္း ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မီဒီယာေတြ ေမးျမန္းရာမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားဆိုတာပါေနတဲ့အတြက္ တိုင္းမွဴးရဲ႕စကားက တပ္မေတာ္သေဘာထားျဖစ္ဖို႔ ရာႏႈန္းျပည့္နီးပါး ေသခ်ာေနပါတယ္။

“အျပဳတ္တိုက္မလား။ မတိုက္ဘူးလား ဆိုတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေျပာရခက္တယ္။ ဒါကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ ၇၀ အတြင္းမွာ အေတြ႕အၾကံဳအရေတာ့ အျပဳတ္တိုက္လို႔ ရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အႏွစ္ ၇၀ မၾကာဘူး။ တကယ္လို႔သာ အခုအေျခအေနကေတာ့ အျပဳတ္တိုက္လို႔မရလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အေျခအေနက ၾကာၿပီးေတာ့ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အျပဳတ္တိုက္လို႔ရတယ္ မရတယ္ဆိုတာထက္ ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းမယ့္ သေဘာထားမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘာတြက္ရမလဲဆိုေတာ့ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးရြားလာတာေတြ႕ရမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” လို႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက သံုးသပ္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က “တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရပ္တည္ခ်က္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမဟာဗ်ဴဟာျဖစ္တဲ့ NCA လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ မေသြမဖည္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ NCA လမ္းေၾကာင္းကို ေလွ်ာက္လွမ္းရာမွာလည္း တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ေျခာက္ရပ္နဲ႔အညီ ခိုင္မာစြာ ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (၂၁) ရာစုပင္လုံ (ဒုတိယအႀကိမ္) အစည္းအေ၀း ႏႈတ္ခြန္းဆက္အမွာစကားမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကားထားပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ‘၀’ တပ္ဖြဲ႕ (UWSA) အပါအ၀င္ ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ေတြကုိ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) မွာ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထုိးၾကဖို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက တုိက္တြန္းေနပါတယ္။

“အစကတည္းက တုိက္တြန္းေနတာေပါ့ေလ။ ဒါကေတာ့ ဘယ္လုိေျပာရမလဲ။ ထုိးခုိင္းေစခ်င္တဲ့သေဘာေပါ့ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္ သိသေလာက္ကေတာ့ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ဖုိ႔အတြက္ အဲဒီ NCA ထုိးဖုိ႔ တုိက္တြန္းတာေပါ့” လို႔ ‘၀’ တပ္ဖြဲ႕ (UWSA) ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ လား႐ႈိးဆက္ဆံေရး႐ုံးတာ၀န္ခံ ဦးညီရန္းက ေျပာၾကားပါတယ္။

တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ အာရွေရးရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Mr.Sun Guoxiang (မစၥတာဆြန္ေကာ္ရွန္း) ရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၁၈ ရက္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ကူမင္းၿမိဳ႕မွာ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) အဖြဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရာမွာ FPNCC အဖြဲ႕၀င္ေတြအေနနဲ႔ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ၀ိုင္း၀န္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔၊ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ ေဒသတည္ၿငိမ္ေရး ျပႆနာေတြကို လက္နက္ကိုင္နည္းလမ္းနဲ႔ မေျဖရွင္းဘဲ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာၾကဖို႔ တိုက္တြန္းအၾကံျပဳခ်က္ေတြအေပၚ ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၂၁ ရာစု တတိယအႀကိမ္ ပင္လံုအစည္းအေ၀းကို FPNCC အဖြဲ႕၀င္ေတြ တက္ေရာက္ဖို႔အတြက္ ဖိတ္ၾကားလာပါက တက္ေရာက္ၾကဖို႔ကိုလည္း အာရွေရးရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္က တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးျပႆနာ၊ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေရးကိစၥရပ္ေတြကို ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာဖို႔ FPNCC အဖြဲ႕၀င္ေတြအေနနဲ႔ အဆင္သင့္ရွိတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၾကား၀င္လုပ္ေဆာင္ေပးမႈေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) ရဲ႕ သေဘာထား ေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာမႈကိုလည္း ေတြ႕ေနရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးႏုိင္ေရးအပါအ၀င္ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာကိစၥရပ္ေတြ ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕နဲ႔ ‘၀’ တပ္ဖြဲ႕ (UWSA)၊ မုိင္းလားအဖြဲ႕ (NDAA) က ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္ေတြၾကားမွာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈေတြက အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေနတယ္လို႔လည္း သတင္းေတြထြက္ေနပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ‘၀’ တပ္ဖြဲ႕ (UWSA) ႏွင့္ မုိင္းလားအဖြဲ႕ (NDAA) တို႔အျပင္ ကရင္နီ အမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) နဲ႔ ရွမ္းျပည္တုိးတက္ေရးပါတီ (SSPP) တုိ႔နဲ႔လည္း NCA လက္မွတ္ေရးထုိးႏုိင္ေရးအတြက္ ေတြ႕ဆုံညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနတာေၾကာင့္ တကယ္လို႔သာ ‘၀’ တပ္ဖြဲ႕ (UWSA) ႏွင့္ မုိင္းလားအဖြဲ႕ (NDAA) တို႔က NCA မွာ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ေခါင္းညိမ့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ KIA အတြက္ေတာ့ တကယ့္အက်ပ္အတည္းကာလတစ္ခုကို ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။ လက္ရွိ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ေတြမွာလည္း KIO ဘက္က စခန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို စြန္႔လႊတ္လိုက္ရတယ္လို႔ KIO နည္းပညာ အေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕ (TAT) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဒါင္ခါးက ဆိုပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရွ႕တန္းစခန္းေတြ ေတာ္ေတာ္ေလး စြန္႔လႊတ္လိုက္ရတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ စြန္႔လႊတ္လိုက္ရတာကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔က မဆုတ္တမ္း ခံစစ္တိုက္လို႔မရဘူး။ လက္နက္ႀကီးပိုင္းကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ယွဥ္လို႔မရဘူး။ ေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ခုခံဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေန ဒီမတန္တရာ ထိုးစစ္ဆင္တဲ့အေပၚမွာ မဆုတ္တမ္းခံစစ္လုပ္ၿပီးေတာ့ အေသခံၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က တိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲလို႔မရဘူး။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က ပကတိအေနအထားပဲ။ ဒါေပမဲ့လည္း ေရရွည္တိုက္ပြဲကေတာ့ ျဖစ္သြားမွာပဲ” လို႔ သူက ဆုိပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) အေနနဲ႔ လက္ရွိအခ်ိန္မဟုတ္ရင္ေတာင္ ‘၀’ ဘက္က အေျပာင္းအလဲတစ္ခုခု ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရင္ေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) ထီးရိပ္ေအာက္ကို ၀င္မလား ဒါမွမဟုတ္ ဒီအတိုင္းပဲ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡကို ဆက္သြားမလား KIA အေနနဲ႔ အနာဂတ္ကို ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္သြားမလဲဆိုတာ ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလံုးမွာ ေျပာရရင္ တပ္မေတာ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလံုးကို မျငင္းပယ္ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ က်န္တဲ့အဖြဲ႕အစည္း၊ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲလုပ္ေနေပမဲ့ တစ္ဖက္ကလည္း ဒီေလးဖြဲ႕ကို အၾကမ္းဖက္ေသာင္းက်န္းသူအျဖစ္ သေဘာထားၿပီးေတာ့ လက္နက္ကိုင္ၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားကို ေတြ႕ေနရတယ္။ အဲဒီအေျခခံေအာက္မွာေတာ့ KIA နဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကားမွာ မေျပလည္မႈေတြဟာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ဆက္လက္ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာရမယ္” လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

မေရရာမႈမ်ားၾကားက ျမန္မာ့စီးပြားေရး

ျမန္မာ့သရက္သီးမ်ားအား ေစ်းေကာင္းေပး၀ယ္ေနေသာ တ႐ုတ္၀ယ္လက္မ်ားကို မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ သစ္သီးေစ်းကြက္တြင္ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ထြန္းေနလႈိင္)

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အနည္းငယ္ အရွိန္ေႏွးသြားခဲ့သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေနသည္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပမေရရာ မေသခ်ာသည့္ အေျခအေနမ်ားအၾကား အေကာင္းဘက္တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈႏႈန္း ၆ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာမည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္က မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ေရွ႕စီးပြားေရးအလားအလာ အေနျဖင့္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာမည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ္လည္း မက္ခ႐ိုစီးပြားေရးဆုိင္ရာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား တိုးပြားလ်က္ရွိသည္။

ျပည္တြင္းအသားတင္ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး (GDP) တိုးႏႈန္းသည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ တြင္ ၅ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ တြင္ ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ ထိုသို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္းမွာ စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑၊ ေကာက္ပဲသီးႏွံထုတ္လုပ္မႈ အေျခအေန၊ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာျခင္း၊ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ား အားေကာင္းလာျခင္းႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း က႑တြင္ တည္ၿငိမ္လာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ ေငြေရးေၾကးေရးဘဏ္လုပ္ငန္းတို႔တြင္ မေရမရာမႈမ်ားေၾကာင့္ အနည္းငယ္ ေႏွးေကြးခဲ့သည္ဟု ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း အဆိုပါ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

ေငြေဖာင္းပြမႈသည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ အသင့္အတင့္ က်ဆင္းသြားသည္။ ေငြေၾကးလဲလွယ္ႏႈန္းမွာ တည္ၿငိမ္ေနၿပီး ဒီဇင္ဘာလမွစ၍ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး တက္လာခဲ့သည္။ ပို႔ကုန္ျမင့္ တက္လာမႈေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြ အနည္းငယ္ က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြသည္လည္း ဘ႑ာႏွစ္ ပထမကိုးလအတြင္းလည္း က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။

စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္မႈ အားေကာင္းေနျမဲျဖစ္ေသာ္လည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေႏွးေကြးျခင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရးက႑တြင္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေနျခင္း၊ ရခိုင္အက်ပ္အတည္း ေျဖရွင္းရာတြင္ တိုးတက္မႈနည္းပါးျခင္းတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္စရာမ်ား ရွိေနျခင္းသည္ စီးပြားေရး လာေရာက္လုပ္ကိုင္လိုမႈကို ထိခိုက္ေစၿပီး စြမ္းေဆာင္မႈကိုလည္း အားနည္းသြားေစမည့္ အရိပ္လကၡဏာမ်ား ရွိေနသည္။ ကမၻာတစ္၀န္းကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒမေသခ်ာမႈ၊ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ား အတက္အက် မၿငိမ္မႈစသည့္ ျပင္ပအေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားကလည္း စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ကို ထိခိုက္ေစႏုိင္သည္ဟု ဆိုသည္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ စီးပြားေရး အေျခအေန

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း စီးပြားေရးက႑တြင္ တိုးတက္မႈကို ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ထုတ္လုပ္မႈအပိုင္းကိုၾကည့္လွ်င္ လယ္ယာက႑ျပန္ ဦးေမာ့လာျခင္း၊ စက္မႈႏွင့္ အထူးသျဖင့္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္အားေကာင္းမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းက႑တြင္ မေရရာမႈမ်ားေၾကာင့္ အနည္းငယ္ က်ဆင္းလင့္ကစား ၀န္ေဆာင္မႈက႑ အားေကာင္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈကို အေထာက္အပံ့ျပဳခဲ့သည္။ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ပထမေျခာက္လအတြင္း ေငြေဖာင္းပြမႈ ေလ်ာ့က်ျခင္းေၾကာင့္ ပုဂၢလိကစားသံုးမႈ တိုးတက္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာက်ပ္ ေငြတည္ၿငိမ္ျခင္းႏွင့္ စက္မႈထုတ္ကုန္ထုတ္လုပ္မႈတြင္ ပုဂၢလိက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတိုးျမႇင့္လာျခင္းတို႔၏ အေထာက္အပံ့ေၾကာင့္ စုစုေပါင္း ၀ယ္လိုအားမွာ တိုးတက္လာခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္က ခန္႔မွန္းထားသည္။

“တိုင္းျပည္တစ္ျပည္မွာ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနတယ္ဆိုတာနဲ႔ စီးပြားေရးက်ဆင္းေနတယ္ဆိုတာရယ္ Indicator ေတြဟာ ညာလို႔မရပါဘူး။ Indicator ေတြအားလံုး ဒီမွာျပေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ပထမဆံုးေျပာခ်င္တာက အခြန္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေလ့လာဆန္းစစ္သူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ပါခဲ့ပါတယ္။ ပါခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာကိုေတြ႕ရွိသလဲဆိုရင္ ဒီအခြန္ကို တင္တဲ့အခ်ိန္မွာ သက္ဆုိင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေတြ လႊတ္ေတာ္မွာရွိတဲ့ ေကာ္မတီအရပ္ရပ္ေတြ Experts ေတြဆိုတဲ့ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ေတြ အခြန္အမ်ားဆံုး ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြ တစ္ကေန ၂၀၊ အဲဒီကုမၸဏီေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီ ကုမၸဏီေတြအားလံုးရဲ႕ ထြက္လာတဲ့ အသံတစ္ခုတည္းကေတာ့ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနတယ္ဆိုတာကို အားလံုးက တစ္သံတည္းထြက္ပါတယ္။ ဒီစီးပြားေရး က်ဆင္းေနတာကို ကယ္တင္ဖို႔ အေျခခံအားျဖင့္ နည္းလမ္းသံုးခု ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ အခြန္ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ စီးပြားေရးေတြမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေရးေၾကးေရးေတြ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္နဲ႔ ပိုမိုလည္ပတ္ဖို႔နဲ႔ ဘဏ္တိုးေတြ ေလွ်ာ့ခ်ေရးဆိုတဲ့ အေျခခံသံုးခ်က္နဲ႔ စီးပြားေရးကို ျပန္လည္ဦးေမာ့လာေအာင္ လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းေတြမွာပဲ ကြၽန္ေတာ္ ဘာကိုေတြ႕လဲဆိုရင္ အခြန္ထမ္း ထိပ္တမ္းကုမၸဏီ၂၀ စလံုးက ဒီအခြန္ကို ေထာက္ခံပါတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အစည္းအေ၀းမွာ အတြင္းေရးမွဴးလုပ္တဲ့ပုဂၢိဳလ္က ခင္ဗ်ားတို႔ေထာက္ခံတာ ေသခ်ာပါသလားလို႔ ေမးတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေက်ေက်နပ္နပ္နဲ႔ သေဘာတူတယ္လို႔ ေျဖပါတယ္။ တစ္ကေန ၅၀၀ မွာရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြေမးရင္လည္း အခုအခ်ိန္မွာ ဒီအေျဖပဲ ထြက္မွာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ စီးပြားေရး က်ေနတယ္ဆိုတာ အေျဖ အတိအက် ထြက္ပါတယ္” ဟု ဆိုခဲ့သူသည္ YDA ဒုတိယဥကၠ႒ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္သူ႔ေရးရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာရပ္ဆိုင္ရာ ကြန္ရက္ဥကၠ႒ ဦးေစာလုလုေထာ္ျဖစ္ၿပီး Tax Amnesty သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်မႈ ၂၀၁၈ ဧၿပီ ၁ ရက္တြင္ မျဖစ္လာပါက ျမန္မာ့စီးပြားေရး ၿပိဳလဲသြားႏုိင္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ပို႔ကုန္တိုးျမႇင့္လာမႈေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရး လိုေငြေလ်ာ့က်လာခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံျခား တိုက္႐ိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးႏႈန္းမွာ မႏွစ္ကႏွင့္ယွဥ္ပါက ေလ်ာ့က်လာေသာ္လည္း တစ္ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းသို႔ ႏုိင္ငံျခားတိုက္႐ိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တိုးတက္လာသည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရာ အေၾကာင္းမွာအစိုးရ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေႏွးေကြးလာသည္ဟု ယူဆမႈမ်ားရွိေနသည္။ သို႔ရာတြင္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ စီး၀င္မႈမ်ားသည္ လက္ရွိကုန္သြယ္ေရးလိုေငြကြာဟမႈကို ကာမိသည္ဟု ခန္႔မွန္းသည္။ ျပည္ပေရာက္မ်ားထံမွ ေငြျပန္လႊဲပို႔ေငြမ်ား အပါအ၀င္ အျခားက႑မ်ား ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္း က်ဆင္းခဲ့ျခင္းေၾကာင္း ေငြေပးေငြယူရွင္းတမ္းကို ထိခိုက္မႈရွိခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားသည္။

ဆန္တင္ပို႔မႈသည္ သမိုင္း၀င္ အျမင့္ဆံုးသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး အထည္ခ်ဳပ္ကဲ့သို႔ေသာ ကုန္စည္မ်ားမွာလည္း ေစ်းကြက္အသစ္မ်ား ဆက္လက္ရရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ဓာတ္ေငြ႕တင္ပို႔မႈကိုၾကည့္လွ်င္ သက္တမ္းျပည့္တြင္းမ်ားမွ ထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းလာေသာ္လည္း တစ္ဖက္တြင္ ကမၻာ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ သိသိသာသာာ ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕တင္ပို႔မႈကို က်ားကန္ထားႏုိင္ဆဲျဖစ္သည္။

အေျခခံသြင္းအားစုတင္သြင္းမႈမ်ား တိုးတက္လာမႈက စက္မႈက႑ တိုးတက္မႈ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚမည့္ အလားအလာမ်ားကိုလည္း ေထာက္ပံ့လ်က္ရွိသည္။ က်ပ္ေငြႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကးအရန္ ပမာဏတို႔လည္း အနည္းငယ္ အားေကာင္းခဲ့သည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ အေျခအေန

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ တြင္ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ၄ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားမည္ဟု ျမန္မာ့စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္ အစီရင္ခံစာက ခန္႔မွန္းထားသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးမွာ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ အတြင္း အနည္းငယ္ တန္ဖိုးတက္လာေသာ္လည္း ႏွစ္ႏုိင္ငံႏႈိင္းယွဥ္ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းမွာ Mix ျဖစ္ေနသည္။ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္၏ ပထမႏွစ္၀က္ကာလတြင္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ အသင့္အတင့္သာ ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း ဒုတိယႏွစ္၀က္ကာလတြင္ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့ရျခင္းမွာ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့၍ျဖစ္သည္။ ဥပမာ-အစားအေသာက္ မဟုတ္ေသာ အုပ္စု၏ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ေသာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္မ်ားမွာ ၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီတြင္ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ဘ႑ာေရးလိုေငြအတြက္ ဗဟိုဘဏ္၏ ျဖည့္ဆည္းေပးမႈမွာ ယခင္ေလာက္ မျမင့္မားေတာ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ႏုိင္ငံျခားသံုးေငြႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ျပည္တြင္းက်ပ္ေငြတန္ဖိုး ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း က်ပ္ေငြ၏ ပကတိတန္ဖိုးမွာ က်ဆင္းခဲ့သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံ၊ မေလးရွားႏုိင္ငံႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကဲ့သို႔ေသာ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ေငြေၾကးလဲလွယ္ႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ေငြေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမန္ဆန္ခဲ့ရာ လက္လီကုန္သည္မ်ားႏွင့္ သြင္းကုန္သံုးစြဲသူမ်ားအေပၚ ထိခိုက္မႈရွိခဲ့သည္ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ

ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ အေျမာက္အျမား ရွိေနျခင္း၊ ႏုိင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရ၏ရေငြမ်ား က်ဆင္းေနျခင္းတို႔ ရွိေနေသာ္လည္း ဘတ္ဂ်က္အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ မေရရာမႈမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာေရးလိုေငြ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ပံုရသည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္က ဆိုသည္။

ဘ႑ာေရးလိုေငြသည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္က GDP ၏ ၂ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ GDP ၏ ၅ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ သိသိသာသာ ျမင့္တက္မည္ဟု တြက္ခ်က္ထားသည္။ အစိုးရ၏ အေထြေထြရေငြမ်ားမွာ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ GDP ၏ ၁၈ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၁၆ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ က်ဆင္းမည္ဟု တြက္ခ်က္ထားသည္။ အထူးသျဖင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းလာျခင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံပုိင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ အက်ဳိးအျမတ္ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရ၏ အေထြေထြ အသံုးစရိတ္မ်ားမွာမူ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္က GDP ၏ ၂၀ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ GDP ၏ ၂၂ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ ျမင့္တက္လာမည္ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းရင္းမွာ က်န္းမာေရးကဲ့သို႔ေသာ အဓိက ဦးစားေပး ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၏ သာမန္အသံုးစရိတ္မ်ားအတြက္ ဘတ္ဂ်က္လ်ာထားေငြ ျမင့္တက္ျခင္း၊ ဗဟိုဘဏ္တြင္ တင္ရွိေနေသာ အတိုးႏႈန္းေပးေခ်မႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ဘတ္ဂ်က္ေရးဆြဲရာတြင္ ေရွးယခင္ကတည္းက ရွိလာခဲ့သည့္ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္သည့္ ရရွိထားသည့္ ဘတ္ဂ်က္အေပၚ အျပည့္အ၀အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ျခင္း၊ ၀င္ေငြမ်ားအေပၚ ေလွ်ာ့ခ်ခန္႔မွန္းခဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ အတြက္ အမွန္တကယ္ ဘ႑ာေရးလိုေငြ ခန္႔မွန္းသည္ထက္ နည္းပါးႏုိင္သည္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ သာမန္အသံုးစရိတ္မ်ား ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနဦးမည္ျဖစ္ၿပီး ေငြလံုးေငြရင္းသံုးစြဲေငြမ်ားမွာ ဆက္လက္က်ဆင္းေနမည္ျဖစ္သည္။ အစိုးရသည္ ျပည္တြင္းေၾကြးၿမီေစ်းကြက္ကို ဆက္လက္ခ်ဲ႕ထြင္ေနခဲ့ေသာ္လည္း ေစ်းကြက္၏ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈမွာမူ အမွန္တကယ္ ျဖစ္သင့္သည့္ ပမာဏေအာက္ ေရာက္ရွိေနျမဲျဖစ္သည္ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

စီးပြားေရးက်ဆင္းသြားရင္ ႏုိင္ငံ၏ အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္လာႏုိင္မလား

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေယဘုယ် စီးပြားေရး အေျခအေန ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ကို ေႏွာင့္ယွက္မည့္အေၾကာင္းမ်ား ႀကီးထြားလာေနသည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္က ဆိုသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ အေရးအခင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး မေရရာမႈမ်ား ဆက္လက္ေပၚေပါက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ေႏွာင့္ေႏွးတိုးတက္ေစႏုိင္သည္။ ျဖစ္ႏုိင္ေျခနည္းသည္ဆိုေသာ္လည္း စီးပြားေရးတိုးတက္မႈႏႈန္း ႀကီးႀကီးမားမား ေလ်ာ့နည္းသြားမည္ဆိုပါက မက္ခ႐ိုစီးပြားေရး မတည္ျငိမ္မႈ ႀကီးထြားလာႏုိင္ကာ ႏုိင္ငံ၏အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈကို ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ျမန္မာ့စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္ အစီရင္ခံစာက ခန္႔မွန္းထားသည္။

ထို႔ျပင္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းစီး၀င္မႈ အလ်င္အျမန္ က်ဆင္းသြားျခင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား အရွိနေႏွးေကြးသြားျခင္းမ်ားကလည္း External Balance ႏွင့္ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းမ်ားကို ထိခိုက္ေစႏုိင္သည္။

ဘဏ္လုပ္ငန္းက႑ အေနျဖင့္ဆိုလွ်င္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လက ထုတ္ျပန္သည့္စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို လိုက္နာႏုိင္ေအာင္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႀကိဳးပမ္းအသြင္ေျပာင္းေနရသည္။ ကမၻာလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ စီးပြားေရး ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္အျမင္ကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးမည့္အရာမ်ား သိသိသာသာ နည္းသြားေသာ္လည္း အေရးတႀကီး ကိုင္တြယ္ရမည့္ စီးပြားေရးအႏၲရာယ္မ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးမူ၀ါဒပိုင္း မၿငိမ္သက္မႈ ျမင့္မားလာေနျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာလံုး အတုိင္းအတာ ကုန္သြယ္ေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့ႏုိင္မႈကို ထိခိုက္ႏုိင္သကဲ့သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚတြင္လည္း ၎၏ဆိုးက်ဳိးမ်ားက အတန္အသင့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္ႏုိင္သည္ဟု အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားသည္။

အႏၱရာယ္စိန္ေခၚမႈမ်ားအၾကား အေကာင္းဘက္ဦးတည္သည့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအရွိန္အား ဆက္လက္ထိန္းထားႏုိင္ရန္မွာ ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္သင့္သည့္ အစိုးရက႑သံုးစြဲမႈမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကက႑ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအား တည္ၿငိမ္သည့္ ေမခ႐ိုစီးပြားေရးအေျခအေန အားေကာင္းခိုင္မာေသာ မူ၀ါဒမ်ားျဖင့္ အားေပးေထာက္ကူရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားခႏႈန္းထားမ်ားအား သင့္ေလ်ာ္စြာ ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ျခင္း၊ ကုမၸဏီမ်ားဥပေဒအား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အခြန္ထမ္းမ်ားအတြက္ ျပည္သူ႔ေရးရာ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရသည့္ ၀န္းက်င္ေကာင္းတစ္ခု ဖန္တီးေပးျခင္းတို႔က အေထာက္အကူျပဳႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကမၻာ့ဘဏ္႐ံုး၏ ဦးေဆာင္ ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ ဟန္စ္အာနန္ဘက္ခ္က ေျပာသည္။

“ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ ျမန္မာျပည္လည္း စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္တင္ျပတဲ့အခ်ိန္မွာ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္အေပၚမွာ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈ မ်ားျပားလြန္းပါတယ္။ တိုးတက္မႈ အရွိန္ႏႈန္းျမင့္ၿပီး စုစုေပါင္းထုတ္ကုန္မ်ားေနရင္ အေျခအေန ေကာင္းေနတယ္ဆိုတာ ယံုလိုက္ဖို႔ လြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စုစုေပါင္းျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္မ်ားတိုင္း အေျခအေန ေကာင္းေနတယ္ဆိုတာ မွန္ကန္တိက်မႈရွိ၊ မရွိကို အျငင္းအခံု ျဖစ္ပြားေနဆဲျဖစ္ၿပီး လတ္တေလာႏွစ္ေတြမွာ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမႈေတြ ပိုမိုျပင္းထန္လာပါတယ္။ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္အေပၚမွာ လိုတာထက္ ပိုၿပီးအာ႐ံုစိုက္တာ ေကာင္းမြန္ေသာလုပ္ရပ္တစ္ခု မဟုတ္ပါ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ တိုးတက္လာမႈႏွင့္ အၿမဲအတူပါလာတတ္တဲ့ ၀င္ေငြမွ်တမႈ Distribution of income ေတြကို ေလ့လာလို႔ ရပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ စုစုေပါင္းျပည္တြင္းထုတ္ကုန္က ၅ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးလာေပမဲ့ ၀င္ေငြမွ်တမႈမရွိဘူးဆိုလွ်င္ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ တိုးတက္မႈရဲ႕ အက်ဳိးေက်းဇူးက လူအနည္းစု တစ္စုကိုသာ ေကာင္းက်ဳိးသက္ေရာက္ေစၿပီး က်န္တဲ့လူအမ်ားစု အထူးသျဖင့္ ဆင္းရဲေနေသာလူမ်ားအတြက္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ မရွိဟု ယူဆလို႔ရပါတယ္” ဟု စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးျမင့္က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ပြဲ အခမ္းအနားတြင္ အၾကံျပဳေျပာၾကားသည္။

အစိုးရသစ္ က်န္ရွိေနသည့္သက္တမ္းအတြင္း ဘာေတြ ဆက္လုပ္ၾကမလဲ

လက္ရွိအစိုးရ၏ က်န္ရွိေနသည့္ သက္တမ္းအတြင္း လာအိုႏုိင္ငံကို အမီလိုက္ဖို႔ကို အလားအလာ နည္းေနၿပီး နာမက်န္းျဖစ္ေနသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုစားေပးဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လုပ္ေဆာင္ေပးရန္ စဥ္းစားသင့္သည့္ အခ်က္ေလးကို စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးျမင့္က အၾကံျပဳထားသည္။

လာအိုႏုိင္ငံကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ အမီလိုက္ႏုိင္ရန္ အလားအလာနည္းေနျခင္းကို ေဒါက္တာဦးျမင့္က သံုးသပ္ရာတြင္ ကမၻာ့ဘဏ္က ထုတ္ျပန္သည့္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ လူတစ္ဦးခ်င္း အသားတင္ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈတန္ဖိုး (Per Capita GDP) ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ တြက္ျပခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ လူတစ္ဦးခ်င္း ဂ်ီဒီပီ ၁၉၃ ဒသမ ၂ ေဒၚလာႏွင့္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၉၈၇ ဒသမ ၇ ေဒၚလာႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံကို ေက်ာ္တက္ကာ အဆင့္ ကိုးေနရာကို ျပန္ေရာက္ခဲ့သည္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ အဆိုပါအဆင့္ကို ဆက္လက္ထိန္းထားႏုိင္ခဲ့ၿပီး အာဆီယံအိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ဗီယက္နမ္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ထိုင္း၊ မေလးရွားစသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားကို ႏႈိင္းယွဥ္ႏုိင္ရန္ ကနဦးတြင္ လာအိုကို အမီလိုက္ ေက်ာ္တက္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္လာသည္။

သုိ႔ေသာ္ လက္ရွိအစိုးရသက္တမ္းငါးႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္မွ ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ကာလအတြင္း ျဖစ္ႏုိင္မည့္ အလားအလာအရ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ တြက္ခ်က္မႈအရ ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ လူတစ္ဦးခ်င္း ဂ်ီဒီပီ ၁၈၂၃ ေဒၚလာ ရရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။

“စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရည္က ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ မတိုးတက္ခဲ့ဘူး။ မတိုးတက္ဘူးဆိုရာမွာ စမ္းတ၀ါး၀ါး ျဖစ္ေနတယ္။ အခ်ိတ္အဆက္ မမိဘူး။ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြ ရွိေနေသးတယ္။ ၀န္ႀကီးဌာနအလိုက္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးမူ၀ါဒေတြ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ အျပန္အလွန္ အခ်ိတ္အဆက္ အားနည္းေနတယ္။ ျပည္ပ Factor မွာဆိုရင္ အေမရိကန္မွာ ထရန္႔အစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း ပိုၿပီးေတာ့ Nationalist ပိုဆန္လာတယ္။ Productive ပိုဆန္လာတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္လာၿပီး ဘဏ္တိုးႏႈန္းေတြ ကုန္သြယ္ေရးမူ၀ါဒေတြ ေျပာင္းလဲလာတယ္။ အေမရိကန္ ေဒၚလာရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းအေျပာင္းအလဲက စတင္ၿပီး ေျပာင္းလဲလာတာေတြကိုလည္း ၿခံဳၾကည့္ရမယ္။ စီးပြားေရးမွာ အမွားအယြင္းဆိုတာထက္ အားနည္းခ်က္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြ ေျဖေလွ်ာ့ၿပီး ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္ေရး အားေကာင္းဖို႔လိုတယ္” ဟု စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ေျပာၾကားသည္။

“Political Leadership ေပါ့။ Political Will က ရွိတာ ေသခ်ာတယ္။ ၂၀၂၀ မွာ ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္။ ပါတီႀကီးတစ္ခုအေနနဲ႔ ဆက္လက္ရွင္သန္ေအာင္၊ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ ဒါေပမဲ့ Political Leadership က်ေတာ့ Political Will တစ္ခုတည္းနဲ႔ မရဘူး။ ႏုိင္ငံေရးအရ ဦးေဆာင္မႈကို သြားေတာ့မယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးက႑ေတြ ဘက္စံုစဥ္းစားေပးဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီလို က႑စံုစဥ္းစားေပးႏုိင္မွ Political Leadership ရလာမယ္။ Political Will တစ္ခုတည္းနဲ႔ Political Leadership မရႏုိင္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္ဆိုရင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို အခုလိုနိမ့္နိမ့္ေလးနဲ႔ ၿငိမ္ေနေအာင္ ထိန္းထားႏုိင္ဖို႔ လိုတယ္။ အရင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို ႏုိင္ေအာင္မထိန္းႏုိင္ခဲ့ဘူး။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆန္႔က်င္မႈကို ရခဲ့တာကလည္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈေၾကာင့္ပါပဲ။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို အခုလိုနိိမ့္နိမ့္ေလးနဲ႔ ၿငိမ္ေနေအာင္လုပ္ႏုိင္ၿပီဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲေကာင္းက်ဳိးေတြက ကြၽဲကူးေရပါ အမ်ားႀကီး ျဖစ္လာႏုိင္တယ္” ဟု ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက သံုးသပ္ထားသည္။

ေနျပည္ေတာ္စီမံကိန္းလို ေနာက္ထပ္အမွားတစ္ခု ျဖစ္လာမွာလား

ေဒၚလာဘီလ်ံမ်ားစြာ ကုန္က်ခဲ့သည့္ ေနျပည္ေတာ္စီမံကိန္း တည္ေဆာက္ဆဲကာလ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ျမန္မာ့ GDP က်ဆင္းမႈကို ေတြ႕ရစဥ္ (Infographic by EMG)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးမင္းသူက ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ ကုန္က်စရိတ္ ႀကီးမားစြာ ျဖစ္ေပၚေနတာေၾကာင့္ ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္း (City Plan) စတင္ခ်ိန္ကေန ၂၀၁၆ ဇန္န၀ါရီ ၁၅ ရက္အထိ ကုန္က်စရိတ္ ဘယ္ေလာက္ရွိေနၿပီလဲလို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ေမးျမန္းခဲ့ေပမယ့္ ပထမအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ သက္တမ္းမွာ အေျဖမရွိခဲ့ပါဘူး။

ေနျပည္ေတာ္လို႔ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ ျပည္သူေတြျမင္ၾကတာက အာဏာကိုခ်ဳပ္ကိုင္ၿပီး သက္ဦးဆံပိုင္စနစ္ကို ျပန္သြားခ်င္တဲ့သူေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္လို႔ ျမင္ေနၾကတာျဖစ္ၿပီး ဒီေန႔အထိ ေနျပည္ေတာ္ဟာ အလုပ္သေဘာေၾကာင့္ သြားလာမႈေတြကလြဲရင္ လူမေနတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီး (Ghost City) တစ္ခုလိုပါပဲ။

ေဗဒင္ကိန္းခန္းေတြအလိုအရ မင္းေနျပည္ေတာ္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ခဲ့ရာမွာ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားစြာရခဲ့တဲ့သူေတြကေတာ့ ေနျပည္ေတာ္ကို တာ၀န္ခံတည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္လက္ထက္က တပ္မေတာ္အရာရွိေတြနဲ႔ ခ႐ိုနီေတြပါ။

၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၆ ရက္မွာ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြကို ေၾကြးေၾကာ္သံေတြနဲ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေစခဲ့တဲ့ ဒီ ‘တေစၦၿမိဳ႕ေတာ္စီမံကိန္း’ မွာ ခ႐ိုနီကုမၸဏီ ၂၀ ေက်ာ္က အက်ဳိးအျမတ္ ရခဲ့ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ ေသမင္းတမန္ အျမန္လမ္းမႀကီးနဲ႔ လူမရွိဘဲ ထိန္ထိန္ညီးေနတဲ့ စက္႐ုပ္ၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုရဲ႕ တရား၀င္ကုန္က်စရိတ္ဟာ ဒီေန႔အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တရား၀င္ထုတ္ျပန္တာ မရွိခဲ့ေပမဲ့ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ စေတးခဲ့တဲ့ အျမန္လမ္းတစ္ခုတင္ က်ပ္ ၉၁၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့တယ္လို႔ ေဆာက္လုပ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေျဖဆိုထားပါတယ္။

၃၅၂ မိုင္ေက်ာ္ ရွည္လ်ားတဲ့ အျမန္လမ္းတစ္ခုတည္းကို က်ပ္ ၉၁၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့မႈေနာက္မွာ ရွစ္လမ္းသြား၊ ၁၂ လမ္းသြား လမ္းမႀကီးမ်ားစြာနဲ႔ ၂၇၂၃ စတုရန္းမိုင္ က်ယ္၀န္းၿပီး ၿမိဳ႕နယ္ငါးခု၊ ၀န္ထမ္းအိမ္ရာနဲ႔ အေဆာင္ေပါင္း ၁၃၀၀ ေလာက္ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အျပင္ လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အအံု၊ သမၼတနဲ႔ ၀န္ႀကီးအိမ္ရာ၊ တပ္မေတာ္ဆိုင္ရာ အေဆာက္အအံုေတြ အားလံုးအတြက္ ေဒၚလာေလးဘီလ်ံနဲ႔ ငါးဘီလ်ံအၾကားမွာ ကုန္က်ႏိုင္တယ္လို႔ တြက္ခ်က္ခဲ့ေၾကာင္းကို လက္ရွိႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပး Mr. Sean Turnell က The New York Times က ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေရးသားခဲ့တဲ့ “Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta” ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းအတြက္ ေဒၚလာ ေလးဘီလ်ံနဲ႔ ငါးဘီလ်ံအၾကားမွာ ကုန္က်ႏိုင္တယ္လို႔ Sean Turnell က တြက္ခ်က္ခဲ့ေပမဲ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေလာက္မွ အၿပီးသတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဒီေနျပည္ေတာ္ႀကီးရဲ႕ ကုန္က်စရိတ္ဟာ ေဒၚလာ ၁၀ ဘီလ်ံနဲ႔အထက္ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ခ႐ိုနီေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ခန္႔မွန္းသံုးသပ္ၾကပါတယ္။

စစ္ေရးအရဗ်ဴဟာေျမာက္ ေနရာလို႔လည္း သံုးသပ္ၾကတဲ့ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ေလာက္ကေန ၂၀၀၅ ခုႏွစ္အတြင္း တက္သုတ္႐ိုက္ တည္ေဆာက္ခဲ့တာ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့တာရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအတြက္ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ အဓိကစီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္က လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ကုမၸဏီေတြမ်ားစြာကို အခက္အခဲမ်ားစြာ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမ်ားစြာနဲ႔ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြမ်ားစြာဟာ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေတြ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေရးအတြက္ သရဲၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးဆီကို အခ်ိန္ကုန္ ေငြကုန္ခံၿပီး သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရမႈေတြနဲ႔အတူ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ “နာဂစ္” ဂယက္ေတြေအာက္မွာ ျမန္မာ့ GDP ဟာ ထက္၀က္ေက်ာ္ ထိုးဆင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈကေန စခဲ့တဲ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ အေရးအခင္း၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳမႈဂယက္ေတြ ပါ၀င္ႏိုင္တယ္ဆိုေပမဲ့ တကယ္တမ္းမွာ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕၊ သဘာ၀သယံဇာတက ရေငြေတြအားလံုးကို ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕သစ္ႀကီးဆီမွာ ပံုေအာသံုးလိုက္ၿပီး လာဘ္စားမႈေတြ၊ အက်င့္ပ်က္မႈေတြကို စိစစ္ႏုိင္မႈမရွိဘဲ လက္တစ္ဆုပ္စာကုမၸဏီ ၂၀ ေက်ာ္နဲ႔ အခ်ိန္တိုအတြင္း ၿမိဳ႕သစ္ႀကီး တည္ေဆာက္ခဲ့မႈမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈကို ဦးတည္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ စစ္အစိုးရက ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးကို ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ တည္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ေမးစရာ ရွိပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္ မတုိင္ခင္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရား၀င္ေငြလဲႏႈန္းက တစ္ေဒၚလာကို ေျခာက္က်ပ္ေအာက္မွာပဲ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုတရား၀င္ေငြလဲႏႈန္းက ေျခာက္က်ပ္ေအာက္မွာ ဆိုေပမဲ့ ျပင္ပေစ်းကြက္မွာ တစ္ေဒၚလာ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ပါ။ သယံဇာတေရာင္းရေငြေတြကို ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာဆီ တစ္ေဒၚလာေျခာက္က်ပ္နဲ႔ထည့္ၿပီး တစ္ေထာင္ေက်ာ္ အိတ္ထဲထည့္ေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ ေငြမည္းေတြနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ကို တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ကို တည္ေဆာက္မည့္ NLD အစိုးရက ဘယ္လိုေငြနဲ႔ ၿမိဳ႕သစ္တည္မွာလဲလို႔ ေမးခြန္းထုတ္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။

“ေနျပည္ေတာ္ႀကီး တည္တာက အခု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ႀကီးတည္တာနဲ႔ မတူဘူး။ မတူဘူးဆိုတာက ေနျပည္ေတာ္တည္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက တစ္ေဒၚလာကို တရား၀င္ေစ်းႏႈန္းက ငါးက်ပ္ခြဲေက်ာ္ေက်ာ္နဲ႔ ေျခာက္က်ပ္ၾကားပဲ သြားေနတာ။ ျပင္ပေစ်းႏႈန္းက တစ္ေထာင္ေက်ာ္နဲ႔ ႏွစ္ေထာင္ၾကား သြားေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေငြလဲႏႈန္းက တစ္ေဒၚလာတစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေပ်ာက္ေနတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဘတ္ဂ်က္တြက္တဲ့အခ်ိန္မွာ တရား၀င္ေငြလဲႏႈန္းနဲ႔ တြက္တယ္။ ဥပမာ Gas ေရာင္းရတယ္။ Gas ေရာင္းရေငြက ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံေလာက္က စေရာင္းရတယ္။ ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံကို ၀င္ေငြအေနနဲ႔ ျပတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ပ္ဘီလ်ံ ၁၃၀၀၀ ေလာက္ပဲျပတယ္။ ျပၿပီး လိုေငြျပတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေနေတာ့ တစ္ေဒၚလာတုိင္း တစ္ေဒၚလာတိုင္းမွာ က်ပ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္က ေငြမည္းျဖစ္သြားတယ္။ ေငြမည္းျဖစ္သြားတယ္ ဆိုတာက က်ပ္ေငြေတြက ေငြမည္းျဖစ္သြားတာမဟုတ္ဘဲ ေဒၚလာေတြက ေငြမည္း ျဖစ္သြားတာ။ ေဒၚလာေတြ၀င္လာတာ အမ်ားႀကီး။ အဲဒီ၀င္လာတဲ့ ေဒၚလာေတြကို အပံု ၁၀၀၀ ပံု တစ္ပံုေလာက္ပဲ ျပၿပီးေတာ့ က်န္တာေတြကို ေနျပည္ေတာ္ တည္ပစ္လိုက္တာ။ အဲဒါက ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ ခုသာခံသာေသးတယ္။ အခုဟာက ေငြျဖဴေငြမည္း ျပႆနာက မရွိေတာ့ဘူး။ ဘယ္က အေခ်ာင္ရတဲ့ေငြရွိလဲ။ အဲဒီတုန္းက အေခ်ာင္ရတဲ့ေငြရွိလုိ႔ ၿမိဳ႕သစ္လုပ္လိုက္စမ္းဆိုၿပီး ထလုပ္တာ။ ေနာက္တစ္ခါ ေက်ာက္စိမ္း။ သူက တစ္ႏွစ္ကို ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလ်ံ၀င္ေငြ ရွိတယ္။ အဲဒီမွာ သက္ေသျပလို႔ ရတာက ၂၀၁၄ ခုႏွစ္။ အဲဒီႏွစ္မွာ တရား၀င္စာရင္းျပတာ ႏုိင္ငံေတာ္က ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၁ ဘီလ်ံ ရွိတယ္လို႔ စာရင္းျပတယ္။ တကယ္တမ္းက် ၃၁ ဘီလ်ံရွိတယ္။ ၃၀ ပံု တစ္ပံုပဲ ၀င္ေငြျပၿပီး ၂၉ ပံုက ေပ်ာက္သြားတယ္။ ေပ်ာက္သြားတာေတြက Black Money ေတြျဖစ္သြားၿပီး ဆုိင္ရာပိုင္ရာလူေတြကေန ႏုိင္ငံျခားကိုသြားၿပီး ဘဏ္အေကာင့္ေတြ ဖြင့္ၾကတယ္။ အဲဒီလိုေငြေတြနဲ႔ ေဆာက္တာ။ ၂၀၁၄ တုန္းကေတာ့ ေပၚခဲ့လို႔ စာရင္းသိရတာ။ အရင္တုန္းက သိခဲ့ရတာမရွိဘူး။ ဆိုလိုတာက အဲဒီလို ေငြမည္းေတြနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ႀကီးတည္ခဲ့တာ။ GDP ေရာ Per Capita Income ေရာ Trade Balance ေရာ အကုန္လံုး ေလ်ာ့သြားတယ္။ အ၀င္မွမျပတာ။ အခုက် ဘာ Black Money မွ မရွိဘူး။ ဘာလုပ္ဖို႔ ေနျပည္ေတာ္ႀကီးတည္မလဲ။ ေနျပည္ေတာ္ရယ္လဲမဟုတ္။ ဒီလိုၿမိဳ႕သစ္ႀကီး တည္ရေအာင္ ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာေနလို႔လဲ။ ဘီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္ခံၿပီး လုပ္ရေလာက္ေအာင္ ခ်မ္းသာေနတာ မဟုတ္ဘူးေလ။ ဘယ္က ေငြရလို႔လဲ။ ၀င္ေငြမရွိဘဲနဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြလည္း လစာတိုးေပးထားတယ္။ ဘယ္ကေငြနဲ႔လဲ။ ေငြေတြ Black Money ေတြမရွိဘဲ သဘာ၀က်က် တုိးခ်ဲ႕ရမယ့္အစား ဘီလ်ံမ်ားစြာ အကုန္ခံၿပီး မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ျမင္တယ္” လို႔ မဆလေခတ္ ဒုတိယ၀န္ႀကီးရဲ႕ PSO တာ၀န္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးမူ၀ါဒေရးဆြဲရာမွာ ပါ၀င္ဖူးၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္မွာ စီးပြားေရးပညာရွင္အျဖစ္ ရပ္တည္ေနတဲ့ ဦးလွေမာင္က သံုးသပ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ဟာ အခုအခ်ိန္မွာ လံုး၀ကို တည္ေဆာက္သင့္တဲ့အခ်ိန္ မဟုတ္ပါဘူး။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအားကိုးနဲ႔ တည္ေဆာက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တည္ေဆာက္သူေတြရဲ႕ သမုိင္းအမွားနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ထပ္ၿပီးဆြဲခ်မယ့္အျဖစ္ကို ရင္ဆိုင္ရပါလိမ့္မယ္။

တ႐ုတ္နဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ ဘယ္လိုဆက္စပ္သလဲ

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ OBOR (One Belts & One Road) စီမံကိန္းနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေနၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရက ရွယ္ယာအမ်ားစုပိုင္ထားတဲ့ CCCC (China Communications Construction Company) ကို Pre Design Tender Document ကို ေရးဆြဲဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ေငြျဖဴေငြမည္းျပႆနာ၊ ေျမလက္၀ါးႀကီးအုပ္မႈ ျပႆနာေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားေတြ ပါ၀င္ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၿပီး ေျမလက္ဦးမႈရယူထားတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းဆိုးမ်ားစြာနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ျပည္သူအမ်ားစုက ႏွစ္လိုမႈမရွိၾကပါဘူး။ ဒီလိုႏွစ္လိုမႈမရွိတဲ့အျပင္ အရင္အစိုးရတုန္းက အတည္ျပဳခဲ့လို႔ ဆက္လုပ္ေနတာပါဆိုတဲ့ အေျခအေနဟာလည္း ပိုေကာင္းမယ္ထင္လို႔ ျပည္သူက ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ ဆင္ေျချဖစ္ေနတာကိုလည္း စိတ္မေကာင္းစြာ ျမင္ေနရတာဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ေတာ့ ရင္နာစရာပါ။

အရင္အစိုးရလက္ထက္တုန္းက လုပ္ခဲ့တဲ့ OBOR စီမံကိန္းဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ တ႐ုတ္ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံကတိက၀တ္ေတြကေန မႏၲေလးကို ဗဟိုျပဳၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္နဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴကို ခ်ိတ္ဆက္မယ့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈစႀကၤံဆိုၿပီး ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ေပၚထြက္လာတဲ့ အေျခအေနမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းက ထြက္လာခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ရွိေနတဲ့ ေနရာတိုင္းဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ OBOR (Belt & Road Initiative) စီမံကိန္းေအာက္မွာ Corridor အျဖစ္ ပါ၀င္လာမယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးက ေျပာၾကားမႈေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာတစ္ခု အေနနဲ႔ အားသာခ်က္ရွိတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းေနရာဟာ CCCC နဲ႔ တ႐ုတ္အစိုးရအတြက္ မက္လံုးအျဖစ္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အခ်က္အျခာဗဟိုက ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို မဟာဗ်ဳဟာအရ အုပ္စီးမိေရးပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ဒီေနရာမွာ အားလံုးက ေၾကာက္ရြံ႕ေနတာကေတာ့ သီရိလကၤာက ဟန္ဘန္တိုတာဆိပ္ကမ္းကို တ႐ုတ္က ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး ဒီဆိပ္ကမ္းက အက်ဳိးအျမတ္ မျဖစ္တာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကို ထုိးအပ္လိုက္ရတဲ့ျဖစ္စဥ္အျပင္ တျခားစက္မႈဇုန္ေတြ လုပ္ငန္းေတြကိုပါ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္ရတဲ့ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိးကိုပါ။

ျဖတ္သြားျဖတ္လာနည္းလွသည့္ ေနျပည္ေတာ္လမ္းပိုင္း တစ္ေနရာကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေန႐ိုင္း)

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကလည္း လက္မခံဘူး

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရ အဖြဲ႕က လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပလာမႈ မရွိဘဲ စီမံကိန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြေလာက္ေတာင္ ျပည္သူေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရလုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြကို သိရွိမႈမရွိ ျဖစ္ေနတာေတြေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ ကန္႔ကြက္ခံရမႈေတြမွာ ထိပ္ဆံုးက ရွိေနပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရလုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြ အားလံုးဟာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္တစ္ခုမွ မပါဘဲ လုပ္ေနတာလို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သလို လတ္တေလာမွာ ဆိုရင္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းမွာ ပါ၀င္တဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျဖင့္ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းအစီရင္ခံစာကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေ၀ဖန္ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

“ဒီရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစီမံကိန္း အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မမူအားျဖင့္လည္း ေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။ ကြၽန္မ ပထမဆုံး အေနနဲ႔ကေတာ့ အခုနက ကုိေနဘုန္းလတ္က လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးသြားၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ကြၽန္မကေတာ့ မူအားအျဖစ္နဲ႔ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ကြၽန္မတုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနအရနဲ႔ပဲ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးသြားပါ့မယ္။ ပထမဆုံးအခ်က္အေနနဲ႔ တင္ျပလုိတာကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း ၂၀၄၀ ဆုိတာက JICA,KOICA,AFD ဆုိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ကာလတုိ၊ ကာလလတ္၊ ကာလရွည္စီမံကိန္းေတြ ဆုိၿပီးေတာ့ ႏွစ္အလုိက္ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ေရးဆြဲခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဒီစီမံကိန္းေတြကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့လႊတ္ေတာ္မွာ စာအုပ္ႀကီးတစ္အုပ္အေနနဲ႔ ထားေပးခဲ့တာပါ။ ဒီစီမံကိန္းေတြကုိ မလြဲမေသ လုပ္ေဆာင္ရမယ္။ ဒီစီမံကိန္းေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့ေခါင္းစဥ္ေတြအတုိင္း လုပ္ေဆာင္ရမယ္လုိ႔ JICA တုိ႔ကလည္း ဆုိခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့လႊတ္ေတာ္မွာ စာအုပ္ႀကီးတစ္အုပ္ကုိ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေပးခဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီစာအုပ္ကုိ သိ႐ံု၊ တင္ျပ႐ုံပဲ လႊတ္ေတာ္ကုိတင္ျပခဲ့တာပါ။ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကလည္း ဒီထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေခါင္းစဥ္ေတြအားလုံးကုိ အတည္ျပဳခဲ့ျခင္း မရွိဘူးဆုိတာ မွတ္တမ္းအေနနဲ႔ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလုိပါပဲ ကြၽန္မတုိ႔ ဒုတိယအႀကိမ္သက္တမ္း လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း ဒီစာအုပ္ႀကီးထဲမွာ ပါေနတဲ့ ဒီေခါင္းစဥ္ေတြကုိပဲ ကြၽန္မတုိ႔ေတြကုိ စီမံကိန္းဆုိၿပီးေတာ့ စာအုပ္ႀကီးျပၿပီးေတာ့ အတည္ျပဳခုိင္းတယ္ ဆုိတာဟာ ကြၽန္မတုိ႔ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔မွ ဥပေဒေၾကာင္းအရ မညီညြတ္ဘူးဆုိတာကုိ ပထမဆုံး တင္ျပလုိပါတယ္။ ယခုတင္ျပထားတဲ့ ဒီစီမံကိန္းေတြမွာ အေျခခံ အေဆာက္အအံုဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ စီမံကိန္းဆုိတာဟာ ႏွစ္ခုပဲပါလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ က်န္တဲ့အေဆာက္အအံုေတြ အားလုံးဟာ အိမ္ရာေဆာက္လုပ္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္းေတြဟာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေနတယ္လို႔ဆုိတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေတြဟာ Trading ကုိ အေျခခံတဲ့ စီမံကိန္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကုိ တုိးတက္ေစမယ့္ Manufacturing ကုိ တုိးတက္ဖုိ႔ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈကုိ တုိးတက္ဖုိ႔ မဟုတ္ဘူးဆုိတာကိုလည္း စီမံဘ႑ာ၀န္ႀကီးက ဒီလုိစီမံကိန္းမ်ဳိးေတြ ရွိေနသမွ် ကြၽန္မတုိ႔တုိင္းျပည္ မတုိးတက္ႏုိင္ပါဘူးဆုိတာကုိ မၾကာခင္ကပဲ တင္ျပသြားတာ ရွိပါတယ္။ ကြၽန္မတုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးက်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ ကြၽန္မတုိ႔ Real Estate Development ေတြကုိ Urban Development လုပ္သေယာင္ေယာင္ပုံစံနဲ႔ Real Estate Development ေတြ လုပ္ေနတာဟာ ကြၽန္မတို႔ ေပၚလစီမွားေနတယ္လုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီလုိ Real Estate Development ေတြ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ကြၽန္မတုိ႔က သူတုိ႔ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ Import ေတြ Substitution ေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ရမယ္။ အဲဒီအတြက္ ကြၽန္မတို႔ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ကာလတုိမွာ စီးပြားေရးတက္သေယာင္ေယာင္လုပ္တဲ့ စီမံကိန္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ တုိင္းေဒသႀကီးအဆင့္အေနနဲ႔ လုပ္ေပးရမွာက အေျခခံအေဆာက္အအံုျဖစ္တဲ့ Infrastructure ေတြကုိ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္မတုိ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ရဲ႕ ေဒသႏၲရစီမံကိန္းမွာ ေဖာ္ျပထားတာက စြမ္းေဆာင္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈစီမံကိန္း ၂၅ ခု ျပဳလုပ္ရန္ဆုိၿပီး စာအုပ္အနီနဲ႔ ကြၽန္မတုိ႔ကုိ ေ၀ထားၿပီးေတာ့ တင္ျပထားတာလည္း ရွိပါတယ္။ စာအုပ္အနီမွာ တင္ျပထားတာက စက္မႈဇုန္ အေဟာင္း ၂၉ ခုကုိ အသစ္ျပန္လည္ ေဖာ္ေဆာင္ၿပီးေတာ့ အဆင္ျမႇင့္တင္ရန္လုိ႔ ေျပာထားေပမဲ့ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ အခု ကြၽန္မတုိ႔ကုိ စာအုပ္ေပးၿပီး အတည္ျပဳခုိင္းေနတာက စက္မႈဇုန္အေဟာင္းေတြ မပါဘဲနဲ႔ စက္မႈဇုန္အသစ္ေတြကုိ အတည္ျပဳခုိင္းတာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ စက္မႈဇုန္အသစ္ေတြ လုပ္ခုိင္းတယ္ ဆုိတာကလည္း သဘာ၀က်ပါတယ္။ စက္မႈဇုန္အေဟာင္းေတြက ေျမေစ်းကစားမႈေတြေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္မယ့္သူေတြ မလာဘူး။ ဒီအတြက္ ေျမကြက္ေတြ မေရာင္းရဘူး။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔ စက္မႈဇုန္အသစ္ေတြ ေဖာ္ေဆာင္ၿပီးေတာ့ စက္မႈဇုန္အဂၤါရပ္နဲ႔ညီတဲ့ စက္မႈဇုန္ အသစ္ေတြ ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္ ေပးခ်င္တာကေတာ့ မူအားျဖင့္ မွန္ကန္တယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္ေပမဲ့ ဒါဟာ လက္ေတြ႕သိပ္မက်ဘူးလုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚစႏၵာမင္းက ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရဘက္က တင္သြင္းလာတဲ့ စီမံကိန္းေတြဟာ ျပည့္စံုမႈမရွိတာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္က အတည္မျပဳတာျဖစ္ၿပီး ဒီလိုအတည္မျပဳဘဲထားတဲ့ စီမံကိန္းေတြကို အစိုးရက အတင္းအဓမၼ လုပ္ေဆာင္ေနရင္ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အစိုးရဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းႏိုင္တယ္လို႔ ေဒၚစႏၵာမင္းက ေ၀ဖန္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အစိုးရကလုပ္တဲ့ စီမံကိန္းေတြဟာ ဥပေဒနဲ႔အညီျဖစ္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ဟာ ဥပေဒနဲ႔အညီလုပ္တဲ့ အစိုးရျဖစ္ေစခ်င္တယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က “ျပည္သူ႔အသံ၊ လႊတ္ေတာ္အသံ၊ ျပည္သူ႔ဆႏၵ၊ လႊတ္ေတာ္ဆႏၵ၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ လႊတ္ေတာ္က ေဖာ္ေဆာင္ရြက္။ ျပည္သူေတြ ဘာေတြေမွ်ာ္လင့္ေနလဲ။ ဒါေတြကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေလ့လာဖို႔ လုိပါတယ္။ ဒါက စီမံကိန္းေတြကုိ ကန္႔ကြက္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ စီမံကိန္းေတြကုိ စီမံခ်က္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖဲြ႕က အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ေဆြးေႏြးေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တင္ေျမာက္လုိက္တဲ့ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖဲြ႕ဟာ ဥပေဒနဲ႔အညီ လုပ္ေဆာင္ေသာ အစုိးရျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ငါ့ျမင္းငါစုိင္း၊ စစ္ကုိင္းေရာက္ေရာက္ဆုိၿပီးလုပ္တဲ့ အေနအထား မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ငါ့ျမင္းမဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူေတြရဲ႕ ျမင္းပါ။ ျပည္သူေတြရဲ႕သေဘာက် စီးႏုိင္မွေကာင္းမွာပါ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ႏွစ္သန္းလား၊ က်ဴးႏွစ္သန္းတုိးမယ့္ စီမံကိန္းလား

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ န၀တအစုိးရက ၿမိဳ႕သစ္ခုနစ္ၿမိဳ႕တည္ၿပီး က်ဴးေက်ာ္ေတြကို ရွင္းလင္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ဴးေက်ာ္ေတြကို ေနရာခ်ထားေပးမႈ မရွိေတာ့ေပမယ့္ ၁၉၉၆ ကေန ၂၀၀၅ ခုႏွစ္အထိ က်ဴးေက်ာ္အိမ္ရာေတြ သိသိသာသာ တုိးပြားခဲ့တာ မေတြ႕ခဲ့ရဘူးလို႔ ၿမိဳ႕ျပပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ျမင့္မိုရ္ေဆြရဲ႕ “က်ဴးေက်ာ္အိမ္ရာ ေျဖရွင္းရာေဖြရွာ နည္းလမ္းသစ္” ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ က်ဴးေက်ာ္ေတြဟာ နာဂစ္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုမ်ားလာၿပီးေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ စတင္တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ ေနာက္ပိုင္းမွာ စံခ်ိန္တင္အမ်ားဆံုးရွိလာခဲ့ၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာ က်ဴးေက်ာ္ေထာင္ဂဏန္းကေန သိန္းဂဏန္းဆီ ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း က်ဴးေက်ာ္ငါးဆတုိးလာတယ္လို႔ ၿမိဳ႕ျပပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ၾကၿပီး ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းတို႔ ေကာက္ယူထားတဲ့ ေနာက္ဆံုးစာရင္းေတြအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ က်ဴးေက်ာ္အိမ္ေျခေပါင္း ၁၁၀၀၀၀ ေက်ာ္၊ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၁၅၀၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ လူဦးေရ ၄၅၀၀၀၀ ခန္႔ ရွိေနပါတယ္။

ဒီလိုက်ဴးေက်ာ္ေတြ တုိးပြားလာမႈအေပၚ ၿမိဳ႕ျပပညာရွင္ ျမင့္မိုရ္ေဆြက “ေျပာင္းသံုးေျပာင္းေၾကာင့္လို႔ အမည္တပ္ခဲ့ၿပီး ပထမေျပာင္းက ‘ရန္ကုန္ကေန ေနျပည္ေတာ္ကို အစိုးရ႐ံုးေတြေျပာင္းေရႊ႕မႈေၾကာင့္ ေနျပည္ေတာ္ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈပဲ အာ႐ံုစိုက္ခဲ့တာေၾကာင့္” လို႔ သံုးသပ္ခဲ့ၿပီး ဒုတိယကိုေတာ့ “အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆီ ေျပာင္းလဲမႈ” လို႔ သံုးသပ္ခဲ့ၿပီး တတိယကိုေတာ့ “ၿမိဳ႕သစ္ေတြ၊ စက္မႈဇုန္ေတြရဲ႕ ေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကို ၿမိဳ႕/အိုးဦးစီးဌာနကေန ရန္ကုန္စည္ပင္ကို လႊဲေပးလိုက္တဲ့ အလႊဲအေျပာင္းၾကားမွာ သူလိုလို ကိုယ္လိုလိုနဲ႔ ဌာနႏွစ္ခု အေျပာင္းအလဲၾကား ေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈ အားနည္းခဲ့တယ္” လို႔ သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၈ မွာ တစ္ႀကိမ္၊ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစ္ႀကိမ္ စုပံုလာတဲ့ က်ဳးေတြကို ရွင္းထုတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ စုပံုလာျပန္တဲ့ က်ဳးေတြအတြက္ NLD အစိုးရဆီကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီး က်ဳးေက်ာ္ေတြအတြက္ အိမ္ရာဖန္တီးေပးမယ္ဆိုတဲ့ ကတိေတြနဲ႔ စာရင္းေကာက္ယူမႈေတြ ရွိလာခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ပထမဆံုးေပးခဲ့တဲ့ ကတိလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔အခ်ိန္အထိ ေအာင္ျမင္မႈမရွိေသးပါဘူး။ က်ဳးေက်ာ္ေတြအတြက္ တိုက္ခန္းေတြ ေပးမယ္ဆိုတာေၾကာင့္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ပိုမိုတုိးပြားလာတဲ့ က်ဳးေက်ာ္ေတြလည္း ရွိေနျပန္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းတို႔က က်ဴးေက်ာ္အေရအတြက္ သံုးသိန္းေလာက္ပဲရွိမယ္ ခန္႔မွန္းထားခဲ့ေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ေလးသိန္းေက်ာ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းက က်ဴးေက်ာ္ေတြအတြက္ ေနရာခ်ထားမႈကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာမွာ စတင္မယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာၾကားခဲ့ေပမဲ့ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ျဖစ္မလာေသးပါဘူး။

ဒီလိုအေျခအေန ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းႏွစ္သန္းကို ဖန္တီးေပးမယ္လို႔ ရန္ကုန္တုိင္း အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ NYDC ရဲ႕ CEO ဦးသိမ္းေ၀တို႔က ေၾကြးေၾကာ္ၾကပါတယ္။

ဒီလိုေၾကြးေက်ာ္ေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ေၾကြးေၾကာ္သလိုျဖစ္ဖို႔ အလြန္ခဲယဥ္းပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Skill Labour လံုး၀ကို မရွိသေလာက္လို႔ ေျပာလို႔ရတဲ့အေျခအေနမို႔လို႔ တ႐ုတ္ CCCC ကုမၸဏီက သူေခၚလာတဲ့ သူ႔လုပ္သားေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္သြားတာမ်ဳိး၊ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းမွာ ပါ၀င္ခြင့္ရတဲ့ ျပည္ပကုမၸဏီေတြက သူ႔ႏိုင္ငံသားေတြ ေခၚလာတာမ်ဳိးပဲ ျဖစ္လာမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းႏွစ္သန္းဆိုတာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ ျဖစ္လာမယ့္ အေျခအေနမွာ မရွိပါဘူး။ ပိုဆိုးတာက ႏုိင္ငံတစ္၀န္းမွာ အလုပ္လက္မဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းႀကီးစေနၿပီဆိုတာနဲ႔ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားသိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ရန္ကုန္ဆီ ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ သေဘာ သဘာ၀ဟာ ေငြေၾကးအခက္အခဲေၾကာင့္ ေနစရာ၊ သြားစရာ အခက္မၾကံဳေအာင္ စီမံကိန္းပတ္လည္မွာပဲ အဆင္ေျပသလိုေနၾကမွာျဖစ္လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းပတ္လည္မွာ က်ဳးေက်ာ္ေတြ ပိုမ်ားလာၿပီး ဒုတိယလႈိင္သာယာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

Skill Labour မရွိလို႔ တုိင္းျပည္အတြက္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းႏွစ္သန္း ဖန္တီးေပးမယ္ဆိုတာက အိပ္မက္စိတ္ကူးပဲ ျဖစ္လာမွာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိက်ဴးေတြနဲ႔ အရင္က်ဴးေတြေပါင္းၿပီး သူေဌးေတြအတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ႀကီးဟာ က်ဴးေတြႏွိမ္နင္းေနရတာ၊ ေနရာေပးေနရတာနဲ႔ပဲ ေရွ႕မဆက္ႏိုင္ဘဲ က်ဴးႏွစ္သန္းတုိးမယ့္ စီမံကိန္းျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

“က်ဴးေက်ာ္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေရာ တစ္ကမၻာလံုးမွာပါ ရွင္းလင္းၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ မေအာင္ျမင္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ဴးေက်ာ္ေတြဆိုတာက သူတို႔ရဲ႕အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရွိတဲ့ေနရာမွာ သြားေနၾကတယ္။ လႈိင္သာယာ စက္မႈဇုန္မွာေနတဲ့သူ တစ္ေယာက္ကို ေျမာက္ဒဂံုမွာ သြားထားရင္ သူက ကားခနဲ႔တင္ကို သူ႔၀င္ေငြထက္၀က္ေလာက္ ကုန္သြားမယ္။ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔က လႈိင္သာယာစက္မႈဇုန္နားမွာပဲ သြားေနၾကတယ္။ အဲဒီလိုပဲ ေတာင္ဒဂံု၊ ေျမာက္ဒဂံုစက္မႈဇုန္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြကလည္း အဲဒီနားမွာပဲ သြားေနတယ္။ ေဆး႐ံုနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွင္သန္ေနၾကတဲ့သူေတြကလည္း ေဆး႐ံုနားပတ္၀န္းက်င္မွာပဲ မရရေအာင္ ေနတယ္။ ေစ်းကို မီွခိုၿပီးေနတဲ့သူေတြကလည္း ေစ်းနားမွာပဲ မရရေအာင္ေနရတယ္။ အဲဒီအေျခခံ အခ်က္ေတြ မစဥ္းစားႏုိင္ဘဲနဲ႔ က်ဴးေက်ာ္ေတြကို Upgrade လုပ္ေပးလိုက္မယ္။ အိမ္ရာလုပ္ေပးလိုက္မယ္ ဆိုတာမ်ဳိးနဲ႔ မရဘူး” လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းမွာပါ၀င္တဲ့ ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Modular Architects Firm ရဲ႕ MD ဦးခိုင္၀င္းလတ္က Next for Yangon ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုအတြင္းရွိ က်ဴးေက်ာ္မိသားစုမ်ား၏ ျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း စီမံကိန္းမွန္သမွ် ေအာင္ျမင္ခဲ့လား

စီးပြားျဖစ္သႀကၤန္ကို ေျပာင္းလဲမယ္ဆိုၿပီး ေၾကြးေၾကာ္မႈနဲ႔ စတက္လာခဲ့ေပမဲ့ ႏွစ္ႏွစ္အၾကာမွာ စီးပြားျဖစ္သႀကၤန္ကို ျပန္ခြင့္ျပဳခဲ့ရတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ဟာ ဘာလုပ္လုပ္ေအာင္ျမင္ေအာင္ လက္စသတ္ မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ နာမည္ေတြနဲ႔ နာမည္ေက်ာ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းရဲ႕ အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအံုေတြ ရပ္ဆုိင္းလိုက္မႈဟာ NLD အစိုးရလက္ထက္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အထိ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေတြရဲ႕ ဇာတ္ေကာင္အျဖစ္ သံုးသပ္ခံေနရသလို ကမ္းနားလမ္းညေစ်းဟာလည္း မေအာင္မျမင္နဲ႔ ေျပာင္းလဲႏိုင္မႈ နည္းပါးခဲ့ၿပီး ဘီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္က်မႈေတြပဲ အဖတ္တင္ခဲ့ပါတယ္။

သံုးရက္နဲ႔ ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ YBS စီမံကိန္းဟာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာရွိေနၿပီး ညဦးပိုင္းျပန္ခ်ိန္အခက္အခဲ၊ ေငြအေၾကြျပႆနာေတြနဲ႔ပါ။ စီးနင္းသူမရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနၿပီး အေပ်ာ္စီးနင္းသူေတြပဲ စီးေနၾကတဲ့ Water Taxi၊ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကား စီမံကိန္းေတြရဲ႕ မေအာင္ျမင္မႈ၊ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈ မေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တာေတြနဲ႔ တစ္ခ်ိန္လံုးေျပာေနခဲ့တဲ့ မီးပိြဳင့္စနစ္ကို အသက္မသြင္းႏိုင္မႈစတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ အစမွာ မေကာင္းခဲ့သလို အဆံုးသတ္မွာလည္း ေ၀ဖန္ခံရမႈေတြ အျပည့္နဲ႔ပါ။ အခုအခ်ိန္အထိလည္း မေအာင္ျမင္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ဒုစ႐ိုက္သမားေတြအတြက္ ေနရာမရွိေစရဘူးဆိုတဲ့ က်ံဳး၀ါးသံဟာလည္း ရန္ကုန္ဟာ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈမရွိဆံုးၿမိဳ႕ေတြထဲမွာ ဒုတိယလိုက္မႈနဲ႔ အဆံုးသတ္ခဲ့ရတာပါ။

အဆိုးဆံုးကေတာ့ ျပည္သူေတြအတြက္ မက္လံုးေပးခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရ စတက္လာကတည္းက လုပ္ေဆာင္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ က်ဴးေက်ာ္အိမ္ရာစီမံကိန္းပါ။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ဟာ ဒီစီမံကိန္းကို ေျပာထားတဲ့အတိုင္း လုပ္ေဆာင္မေပးႏိုင္ဘဲ ျပည္သူကိုေပးထားတဲ့ ကတိပ်က္ေနပါတယ္။ ခ်မ္းသာသူတုိင္း မာစီဒီးစီးရဖို႔ထက္ မရွိဆင္းရဲသားတိုင္း ေက်ာတစ္ခင္းစာရဖို႔နဲ႔ ထမင္း၀၀စားႏိုင္ဖို႔ ပိုအေရးႀကီးပါတယ္။

လက္ရွိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ တည္ေဆာက္မယ့္ပံုစံကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ CCCC က ၿမိဳ႕သစ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စီမံကိန္းအႀကိဳ အဆုိျပဳလႊာေရးမယ္။ ဒီဟာကို ျပည္သူေတြဆီ ခ်ျပမယ္။ အဲဒီ စီမံကိန္းအႀကိဳ အဆုိျပဳလႊာထက္ ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ႏိုင္သူ မည္သူမဆိုပါ ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္လို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံျဖစ္သလို လက္ရွိရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ ကုမၸဏီတည္ေထာင္ထားတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ပါ၀င္တည္ေဆာက္မႈေတြ လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။ တုိင္းျပည္မွာ က်ပ္တည္းေနလို႔ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ၿပိဳေနပါၿပီလို႔ေအာ္ေနတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဘယ္ကေငြနဲ႔ ဒီလုပ္ငန္းေတြမွာ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္မလဲဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါ။

“PPP ဆိုတာက Public Private Partnership လုပ္တာ။ Private က ဘယ္ကေငြရလို႔လဲ။ အခုက ခ႐ိုနီလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြပဲ ရွိတယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဘယ္ကေငြရလို႔ PPP ေျပာေျပာေနတာလဲ။ Private ေတြက ဘယ္ကေငြရလို႔ Public အစိုးရကိုကူၿပီး Partnership လုပ္ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး တည္ေဆာက္မွာလဲ။ ဒီျပည္တြင္း လွည့္လည္ေငြထဲကပဲ ဘယ္ဘက္အိတ္ထဲကေန ညာဘက္အိတ္ ေျပာင္းရတာ။ ေငြက တိုးလာတာမွ မဟုတ္ဘဲ။ အကယ္၍ ႏုိင္ငံျခားက ကုမၸဏီႀကီးေတြက Invest လုပ္ရင္ေတာ့ မဆိုးဘူးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ Loan ကို မေခ်းနဲ႔။ ေနာင္လာေနာင္သားေတြ သားစဥ္ေျမးဆက္ ဆပ္ေနရမယ္” လို႔ ဦးလွေမာင္က ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

ေျမေပးမယ္။ တံတားနဲ႔လဲမယ္ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ဳိးဟာ လံုး၀မျဖစ္သင့္သလို လက္ရွိ ရန္ကုန္ဟာ ေနရာအႏွံ႔မွာ ေျမလြတ္ေျမလပ္ အမ်ားႀကီးရွိေနတာေၾကာင့္မို႔လို႔ လက္ရွိ လူဦးေရရဲ႕ ႏွစ္ဆတက္လာရင္ကို ၿမိဳ႕သစ္ခ်ဲ႕စရာမလုိပါဘူး။ ဥပမာအားျဖင့္ လက္ရွိ ရန္ကုန္လူဦးေရ သိပ္သည္းဆဟာ တစ္စတုရန္း ကီလိုမီတာမွာ ၄၅၉၈ ဦးရွိၿပီးေတာ့ ဘန္ေကာက္ဟာ ၉၅၁၀ ဦး ရွိပါတယ္။ လူဦးေရ သိပ္သည္းဆျမင့္ၿပီးေတာ့ Mega City အဆင့္ေရာက္ေနတဲ့ ဘန္ေကာက္ေတာင္ ၿမိဳ႕သစ္မခ်ဲ႕ေသးခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္က အိုးကမပူ စေလာင္းပူၿပီး ၿမိဳ႕သစ္ခ်ဲ႕ခ်င္ေနတာဟာ မွားယြင္းမႈပါ။ ဒါ့အျပင္ ဘယ္သူေတြခန္႔မွန္းမသိတဲ့ ဦးသိမ္းေ၀ကို NYDC CEO အျဖစ္ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ပံုအပ္လိုက္မႈ၊ တင္ဒါမေခၚဘဲ CCCC ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းအတြက္ ပံုအပ္လိုက္မႈ၊ ဘယ္အခ်ိန္က တင္ဒါေခၚမွန္း မသိလိုက္ဘဲ နယ္သာလန္အေျခစိုက္ Royal Haskoning DHV ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းအတြက္ ေရလႊမ္းမိုးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ စိစစ္အကဲျဖတ္ခ်က္ ျပဳလုပ္ဖို႔အၾကံေပးအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္လိုက္မႈေတြကလည္း ဆိုးရြားပါတယ္။ ေနာက္ထက္ ဘယ္ေလာက္အထိ ျပည္သူနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကို ခ်မျပဘဲ လုပ္ေနတဲ့စီမံကိန္းေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိေနလဲမသိရတာက ပိုဆိုးပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က တာ၀န္ခံအတည္ျပဳရမယ့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္

လက္ရွိတည္ေဆာက္မယ့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းေနရာဟာ လႈိင္သာယာေအာက္ဘက္ျဖစ္ၿပီး Sea Level ေအာက္ ၁၀ ေပေလာက္ ေရာက္ေနတာေၾကာင့္ အစိုးရအဆက္ဆက္ ၿမိဳ႕သစ္တည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ခ်န္ခဲ့တဲ့ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုေနရာကို ၿမိဳ႕သစ္တည္မယ္ဆိုရင္ ေျမဖို႔ရမွာက Sea Level အထက္ေရာက္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အနည္းဆံုး ေပ ၃၀ ေလာက္ျမင့္ေအာင္ ေျမဖို႔ရမွာျဖစ္လို႔ ပထမအဆင့္မွာတင္ ကုန္က်စရိတ္ မ်ားျပားလြန္းပါတယ္။

ဖို႔ထားတဲ့ေျမ အသားေသဖို႔ ေစာင့္ရမယ့္အခ်ိန္၊ ဖို႔ေျမရဲ႕ ၾကံ့ခိုင္မႈ အေျခအေနနဲ႔ ၿမိဳ႕သစ္မွာ တည္ေဆာက္လာမယ့္ အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ ဖိအားဟာ ငလ်င္ဒဏ္ကို ေၾကာက္ရြံ႕ရမယ့္ အေျခအေနလည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ ဒီရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ေနရာရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ မက္လံုးဟာ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာတစ္ခုပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလို ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာဆိုတာေလးတစ္ခုကလည္း ေရစူးအေျခအေနေၾကာင့္ မ်ားစြာတူးေဖာ္ရဦးမွာပါ။

ဒီလို ဘက္ေပါင္းစံုက ည့ံဖ်င္းေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းေနရာကို ဘယ္သူက ေရြးခ်ယ္မွန္းမသိဘဲ ပါ၀င္လာတဲ့ CCCC ဟာလည္း အေျခအေနမွန္ကို မသိဘဲနဲ႔ သူတို႔ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ OBOR စီမံကိန္းမွာ ဒီေနရာသာ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာျဖစ္ရင္ လက္ဦးမႈရယူတဲ့သေဘာနဲ႔ပဲ စီမံကိန္းမွာ ပါ၀င္ေနတာျဖစ္ၿပီး ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Eleven Media Group က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဆီ သြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာလည္း ေရရာတဲ့ အေျဖေပးႏုိင္ခဲ့မႈ မရွိပါဘူး။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၀ ရက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္က ကန္႔သတ္တဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ ၁၅/၂၀၁၇ နဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ တစ္ေစာင္ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ၿမိဳ႕သစ္တည္ေထာင္ျခင္းလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေဆာက္လုပ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕က ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနရာမွာ တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာတူညီမႈမယူဘဲ တင္ဒါေခၚတာေတြ၊ စီမံကိန္းေတြအတြက္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုေနတာေတြ လုပ္ေန႐ံုမက ေဆာက္လုပ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူထားမႈ ရွိ မရွိကိုလည္း ရွင္းလင္းမႈမရွိဘဲ တိုင္းအစိုးရရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဆိုၿပီး လုပ္ကိုင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္လည္း မရေသးဘဲ ကုမၸဏီေတြ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္၊ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ အေနနဲ႔ အထိန္းအကြပ္မရွိ လုပ္ကိုင္ေနတာေတြဟာ သင့္ေလ်ာ္မႈရွိ မရွိ ဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ စတင္လုပ္ေဆာင္မယ္ဆုိတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းဟာ ၿမိဳ႕သစ္ဆိုတာ တစ္ခုထက္ တ႐ုတ္အက်ဳိးအျမတ္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း ထြက္ေပါက္တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာဟာ ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔ လိုအပ္ျခင္း အေၾကာင္းအခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး ဒီအခ်က္ဟာ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။

“ၿမိဳ႕သစ္မွာ ဘယ္လိုလူေတြ ေနမလဲ။ ဘယ္ Target ကို အဓိကထားၿပီး ေဖာ္ေဆာင္မလဲဆိုတာ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒါေတြအတြက္ Social Policy, Urban Development Guideline ေတြက ရွိထားရမယ္။ ရွိထားတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့မွ တစ္ဆင့္ခ်င္းေပါ့။ ဘယ္လို Investment လုပ္မယ္။ ဘယ္လိုေတြ စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္မယ္။ ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းေတြက ၿမိဳ႕သစ္မွာ ပါ၀င္လာမယ္။ ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းေတြက ၿမိဳ႕သစ္တည္ေထာင္မႈမွာ ပါ၀င္မလဲ။ ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းေတြက ၿမိဳ႕သစ္စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြမွာ ပါ၀င္လာမလဲ။ ၿမိဳ႕သစ္ေလး တိုးခ်ဲ႕လိုက္မယ္။ အကြက္ဆြဲလိုက္မယ္။ လူေတြ ေရာင္းလိုက္မယ္။ အိမ္ေတြ တည္ေဆာက္လုိက္မယ္ဆိုတာမ်ဳိး သိပ္ၿပီး႐ိုးရွင္းတဲ့က႑ မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ ေဆာက္လုပ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚေအးေအးျမင့္က Next for Yangon ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အက်ဳိးရွိရွိ မရွိရွိ တ႐ုတ္ CCCC က ေငြစိုက္ထုတ္ၿပီးလုပ္မယ္။ အဲဒီလိုလုပ္တဲ့အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ေဒၚလာဘီလ်ံမ်ားစြာ ေပးဆပ္ရမယ္။ ၿမိဳ႕သစ္ႀကီးတည္ၿပီး ေနျပည္ေတာ္လို ေနမယ့္သူမရွိ၊ သြားမယ့္သူမရွိဘဲ ဒီစီမံကိန္းႀကီးက Ghost City ႀကီးျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ နစ္နာရမွာက ျမန္မာႏိုင္ငံပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

“ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အခုလိုအေျခအေနမ်ဳိးမွာ တည္ေဆာက္ဖို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ စီးပြားေရး႐ႈေထာင့္က သံုးသပ္လို႔ရပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ႀကီးလာတယ္ဆိုေပမဲ့ အခုအခ်ိန္မွာ Metropolitan အဆင့္ပဲ ေရာက္ပါေသးတယ္။ Mega City အဆင့္မေရာက္ေသးပါဘူး။ Mega City ဆိုတာ လူဦးေရ ၁၀ သန္းေက်ာ္မွ သတ္မွတ္တယ္။ ဘန္ေကာက္ဆို ေက်ာ္သြားၿပီ။ မြမ္ဘိုင္းတုိ႔ ရွန္ဟုိင္းတို႔၊ တိုက်ဳိတို႔ဆိုတာ Mega City ေတြ။ အဲဒီလို Mega City ေတြေတာင္ ၿမိဳ႕သစ္မတည္ၾကဘူး။ ဘာလို႔မတည္လဲဆိုေတာ့ သူ႔ဟာသူ သဘာ၀က်က် တိုးခ်ဲ႕သြားတာေပါ့။ ၿမိဳ႕သစ္တည္တယ္ဆိုတာ ဥပမာ မေလးရွား။ ပူထရာဂ်ာယားဆိုတဲ့ ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး တည္တယ္။ သူကအရမ္း စီးပြားေရးတုိးတက္ေအာင္ျမင္တဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္တာ။ အခု ျမန္မာျပည္က်ေတာ့ စီးပြားေရးမတိုးတက္ဘဲ လုပ္လိုက္ေတာ့ စီးပြားေရးက်တယ္။ တန္႔တယ္ေပါ့။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက လက္ရွိအေျခအေနမွာဆိုရင္ GDP,GNI,Inflation တို႔ Trade Deficit တို႔ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပတာတို႔ ထင္ထင္ရွားရွားျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ၿမိဳ႕သစ္တည္စရာအေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ၿမိဳ႕သစ္မတည္ဖို႔ဘက္က ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ စီးပြားေရး႐ႈေထာင့္ဆိုတာထက္ လႊတ္ေတာ္ကို အတည္ျပဳခ်က္မယူဘဲနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘဲနဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရတုန္းက ေရးဆြဲထားတဲ့ စီမံကိန္းႀကီးကို ဒီအတုိင္းဆက္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္။ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ေနရာမွာလည္း လူသာေျပာင္းမယ္။ ၿမိဳ႕သစ္ကလည္း တစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘူး။ ရန္ကုန္တစ္ဖက္ကမ္းမွာတစ္ခု၊ လွည္းကူးဘက္မွာတစ္ခု။ ဒီလိုလုပ္ေနတာေတြက စီးပြားေရး႐ႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္လည္း မလိုအပ္ဘူး ထင္ပါတယ္” လို႔ စီးပြားေရးေဆာင္းပါးရွင္ ေအာင္ခ်ိန္ဘြားက သံုးသပ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္က ဆင္းရဲသားေတြက က်ဴးေက်ာ္တဲေတြနဲ႔ ေနေနရခ်ိန္မွာ ေနျပည္ေတာ္ဟာ လူမေနတဲ့အိမ္ေတြနဲ႔ က်ဆင္းေနတဲ့ ေျမေစ်းေတြနဲ႔ပါ။ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ေနျပည္ေတာ္ဟာ ဘီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္က်ခံထားရတဲ့ လမ္းမႀကီးေတြနဲ႔ သြားလာသူမရွိလို႔ စပါးလွန္းေနရတဲ့ အေျခအေနပါ။ ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕သစ္ဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ဆြဲခ်သြားသလိုမ်ဳိး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ဟာလည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ထပ္ၿပီးဆြဲခ်ပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြ၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ OBOR စီမံကိန္းေအာက္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို အေၾကြးဗရပြနဲ႔ ထိုးအပ္ရမယ့္ အေျခအေနေတြကို ေက်ာ္လြန္ဖို႔၊ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ တိုင္းတစ္ပါးရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ မရွိဖို႔ဆိုရင္ ဒီရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ တာ၀န္ခံအတည္ျပဳမႈေတြ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းခဲ့ရသလိုမ်ဳိး ေနာက္ထပ္သမိုင္းအမွားတစ္ခုကို NLD အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က မက်ဴးလြန္မိဖို႔ဆိုရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ျပည္သူေတြဆီခ်ျပၿပီး ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ပါတယ္။

ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႕ပါတီ အမည္သံုးစြဲျခင္းအေပၚ လူ ၅၀၀ လက္မွတ္ေရးထိုး၍ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သို႔ ကန္႔ကြက္စာေပးပို႔ထားျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးေဆာင္ကန္႔ကြက္ထားသူမ်ား ရွင္းလင္း

ျမန္မာဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္႐ံုးတြင္ ေမ ၁၉ ရက္က ကန္႔ကြက္သူမ်ား သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနစဥ္

ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔ပါတီ အမည္သံုးစြဲျခင္းအေပၚ လူ ၅၀၀ လက္မွတ္ထိုး၍ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သို႔ ကန္႔ကြက္စာ ေပးပို႔ထားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဦးေဆာင္ကန္႔ကြက္ထားသည့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာေရာက္ (၈၈) မ်ဳိးဆက္ ျပည္သူ႕အင္အားစုတို႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္႐ံုးတြင္ ေမ ၁၉ ရက္တြင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္သည္။

ရွစ္ေလးလံုးျပည္္သူ႔ပါတီ အသံုးျပဳမည့္ ပါတီအမည္၊ အလံႏွင့္တံဆိပ္တို႔ကို ကန္႔ကြက္လိုပါက ခုနစ္ရက္အတြင္း ကန္႔ကြက္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေမ ၅ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

“ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုဟာ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ တစ္ဦးတစ္ဖြဲ႕တည္းဆိုင္တဲ့ဥစၥာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးဂုဏ္ရည္ အျပည့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီဂုဏ္ရည္အျပည့္ရွိတဲ့ ၈၈၈၈ သို႔မဟုတ္ ရွစ္ေလးလံုးကို လိုသလိုဆြဲသံုးလိုက္ရင္ ပါတီတစ္ပါတီ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၊ ကြန္ရက္တစ္ခု၊ သမဂၢတစ္ခု လူပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္သည္ သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ ရွိမယ္မထင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အေလးအနက္ ကန္႔ကြက္တာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးခ်စ္ေဆာင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

လယ္သမားသမဂၢ၊ အလုပ္သမားသမဂၢႏွင့္ စသည့္ကြန္ရက္မ်ားမွ လူဦးေရ ၅၀၀ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း လက္မွတ္ေရးထိုး၍ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သို႔ ေမ ၁၁ ရက္တြင္ စာပို႔ေပးထားေၾကာင္း ဦးခ်စ္ေဆာင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔ပါတီအမည္ သံုးစြဲျခင္းအေပၚ ကန္႔ကြက္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာေရာက္ (၈၈) မ်ဳိးဆက္ျပည္သူ႔အင္အားစုက ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေမ ၂၁ ရက္တြင္ ေတြ႕ဆံုသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ပေရာက္ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ပါတီအမည္သံုးစြဲျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကန္႔ကြက္ျခင္းအေပၚ “အထူးအေထြေတာ့ ေျပာစရာမရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရပ္တည္ခ်က္ကို ရွင္းလင္းၿပီးသားျဖစ္တယ္။ ဒီဟာကေတာ့ သူတို႔သေဘာထား သူတို႔ေျပာတာပဲျဖစ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီနာမည္ကိုေရြးတယ္၊ ဘယ္လုိခံယူခ်က္နဲ႔လုပ္တယ္ဆိုတာ ရွင္းထားၿပီးသားဆိုေတာ့ အထူးအေထြ ထပ္ရွင္းစရာမရွိိပါဘူးေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေကာ္မရွင္ကေနၿပီးေတာ့ တရား၀င္အေၾကာင္းၾကားတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ေနပါတယ္။ လူတစ္ဦးတစ္ဖြဲ႕ခ်င္း ေျပာတာကေတာ့ ဘာမွအေထြအထူး ေျပာစရာမရွိပါဘူး။ သူတို႔အခြင့္အေရးပါပဲ” ဟု ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႕ပါတီ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ ဦးရဲႏိုင္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ဦးကုိကုိႀကီးအပါအ၀င္ ပါတီတည္ေထာင္လုိသူမ်ားက ႏုိင္ငံေရးပါတီတစ္ရပ္အား ရွစ္ေလးလုံးပါတီအမည္ျဖင့္ ပါတီမွတ္ပုံတင္ျခင္းကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၉ ရက္တြင္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္။

ထုိသုိ႔ ရွစ္ေလးလံုးပါတီအမည္ အသံုးျပဳျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒အပါအ၀င္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ဦးကိုကိုႀကီးဦးေဆာင္ေသာ ပါတီတည္ေထာင္လုိသူမ်ားသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၆ ရက္က ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ံုးတြင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရာတြင္ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ပါတီအမည္အား အသံုးျပဳျခင္းမျပဳရန္ ေျပာဆုိျခင္းမျပဳေသာ္လည္း ပါတီအမည္အေပၚ ကန္႔ကြက္မႈႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္မည္လားဆိုသည့္ အခ်က္ေပၚတြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ပါတီအမည္အား ‘ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔ပါတီ’ ဟု အမည္ေျပာင္းလဲ၍ ျပန္လည္မွတ္ပုံတင္ခဲ့ၿပီး အဆုိပါအမည္ျဖင့္ ဧၿပီ ၂၆ ရက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ပါတီတည္ေထာင္ခြင့္ျပဳေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားစာ ရရွိၿပီးေနာက္ ပါတီမွတ္ပုံတင္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနဆဲျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားကို အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ခ်က္ခ်င္းေၾကညာရန္ ေတာင္းဆို

မူဆယ္ၿမိဳ႕အတြင္း လံုျခံဳေရးရယူေနသည့္ ျပည္သူ႕စစ္အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ေမ ၁၂ ရက္ နံနက္က ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-က႐ုဏာလူမႈကူညီေရးအသင္း)

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းရွိ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအား ခ်ဳပ္တည္းမႈကို ျပသရန္ႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ခ်က္ခ်င္းေၾကညာရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါေဒသအတြင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေသာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားသံုးဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုကဲ့သို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အဆိုပါတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဒံုးက်ည္သံုးစင္းႏွင့္ လမ္းလြဲလာေသာ က်ည္ဆန္အခ်ဳိ႕သည္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပိုင္နက္အတြင္း က်ေရာက္ခဲ့သည္ဟု တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေမ ၁၈ ရက္ အေႏွာင္းပိုင္းတြင္ Weibo လူမႈမီဒီယာရွိ ၎တို႔၏ တရား၀င္အေကာင့္၌ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ေၾကညာခ်က္မွတစ္ဆင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၎တို႔သည္ ယင္းကိစၥကို အနီးကပ္အာ႐ံုစိုက္ေနေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ကင္းလွည့္ျခင္းမ်ားႏွင့္ လံုျခံဳေရးေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို အင္အားတိုးျမႇင့္ထားေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“တ႐ုတ္တပ္မေတာ္ဟာ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို အားေကာင္းေအာင္လုပ္ဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆိုင္မႈ၊ နယ္စပ္တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈေတြကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လိုအပ္သမွ်နည္းလမ္းေတြကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ” ဟု တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေျပာၾကားထားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ တင္းမာမႈမ်ားသည္ လြန္ခဲ့သည့္လအတြင္း ျမင့္တက္၍လာခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးသည့္ ျပည္ပကုန္သြယ္ေရး အခ်က္အခ်ာက်ရာေနရာျဖစ္ေသာ မူဆယ္ၿမိဳ႕သို႔ တအန္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (TNLA) က ၀င္ေရာက္ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေဒသခံအရပ္သား အမ်ဳိးသား ၁၃ ဦး၊ အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦး၊ ရဲအရာရွိတစ္ဦး၊ ျပည္သူ႔စစ္သံုးဦး စုစုေပါင္း ၁၉ ဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီး အရပ္သားအမ်ဳိးသား ၁၇ ဦး၊ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္သံုးဦး၊ ျပည္သူ႔စစ္ေျခာက္ဦး စုစုေပါင္း ၂၇ ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ားထဲမွ ေသဆုံးသူ အခ်ဳိ႕ရွိသည္္။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ံုးက ေမ ၁၂ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ရာတြင္ TNLA အဖြဲ႕သာမက ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIA) လည္း ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈတြင္ ပါ၀င္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

မူဆယ္ၿမိဳ႕သုိ႔ ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္ျခင္းသည္ ေတာတြင္း၌ တပ္မေတာ္မွ အင္အားအဆမတန္ ျဖည့္တင္းလာျခင္းႏွင့္ မဟာမိတ္ KIA ႏွင့္ တုိက္ပြဲျပင္းထန္မႈေၾကာင့္ အေသးစားစစ္ဆင္ေရး ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း TNLA က ကနဦးထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ TNLA က ရွင္းလင္းခ်က္ထုတ္ျပန္ရာတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ျခင္းအပါအ၀င္ အျခားလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ပန္ေဆးျပည္သူ႔စစ္ပုိင္ ေလာင္းကစား႐ုံအား ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိသို႔ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအၿပီးတြင္ TNLA က အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ထားသည့္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (Federal Political Negotiation and Consultative Committee-FPNCC) ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အာရွေရးရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥတာဆြန္ေကာ့ရွန္တုိ႔ ေမ ၁၈ ရက္က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကူမင္းၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။

အဆုိပါေတြ႕ဆုံပြဲအား မစၥတာဆြန္ေကာ့ရွန္က ဖိတ္ၾကားျခင္းျဖစ္ၿပီး FPNCC အဖြဲ႕၀င္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ကာ FPNCC အဖြဲ႕၀င္မ်ားအေနျဖင့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ၀ိုင္း၀န္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကရန္၊ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ ေဒသတည္ၿငိမ္ေရး ျပႆနာမ်ားကို လက္နက္ကိုင္နည္းလမ္းျဖင့္ မေျဖရွင္းဘဲ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာသြားၾကရန္ တိုက္တြန္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း FPNCC က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္သည္္။

ထုိ႔ျပင္ေတြ႕ဆုံမႈ၌ မစၥတာဆြန္ေကာ့ရွန္က လာမည့္ (၂၁) ရာစု တတိယအႀကိမ္ ပင္လံုအစည္းအေ၀းသို႔ FPNCC အဖြဲ႕၀င္မ်ားအား တက္ေရာက္ရန္ ဖိတ္ၾကားလာပါက တက္ေရာက္ၾကရန္ တိုက္တြန္းအၾကံျပဳခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးျပႆနာမ်ား၊ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေရးကိစၥမ်ားကို ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာရန္ FPNCC အဖြဲ႕၀င္မ်ားအေနျဖင့္ အဆင္သင့္ရွိသည္ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေၾကာင္း FPNCC ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုခ္ဓာတ္ေလွကား စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး အပါအ၀င္ ဘုရားဖူး ၁၆ ဦး တစ္နာရီေက်ာ္ၾကာ ပိတ္မိ

ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုဒ္ဓာတ္ေလွကား စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ပိတ္မိေနသူမ်ားအား ကယ္ဆယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ (Photo: ေရႊတိဂုံဘုရားရုံးအဖြဲ႕မွဴး )

ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုဒ္ဓာတ္ေလွကား စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ တစ္နာရီေက်ာ္ၾကာ ပိတ္မိေနသည့္ ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး အပါအ၀င္ ဘုရာဖူးလာသူ ၁၆ ဦးအား ကယ္ထုတ္ခဲ့ရမႈ ေမ ၁၉ ရက္ နံနက္ ၈ နာရီ၀န္းက်င္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေရႊတိဂုံဘုရားရုံးအဖြဲ႕မွဴးရုံးမွ သိရသည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္မွာ ဒဂုံၿမဳိ႕နယ္ ဘရားႀကီးရပ္ကြက္ ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုဒ္ရွိ ညာဘက္အျခမ္း အတက္ဓာတ္ေလွကားသည္ နံနက္ ၇ နာရီ ၅၀ မိနစ္တြင္ ကေလးငယ္ ႏွစ္ဦး၊ က်ား ၅ ဦးႏွင့္ မ ၉ ဦး တင္ကာ ၂၅ ေပအေရာက္၌ ရပ္တန္႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆုိပါ ဓာတ္ေလွကား စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ဓာတ္ေလွကားအတြင္း ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး၊ အမ်ဳိးသား ငါးဦးႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး ကိုးဦးတုိ႔မွာ တစ္နာရီေက်ာ္ၾကာ ပိတ္မိခဲ့ေၾကာင္း ေရႊတိဂုံဘုရားရုံးအဖြဲ႕မွဴး ဦးထြန္းေအာင္ေငြက ေျပာၾကားသည္။

ဓာတ္ေလွကားအတြင္း ပိတ္မိေနသူမ်ားကို နံနက္ ၈ နာရီခန္႔တြင္ ေရႊတိဂံုဘုရားရိွ လံုျခံဳေရးမ်ား၊ မီးသတ္၀န္ထမ္းမ်ား၊ ဓာတ္ေလွကား၀န္ထမ္း အစရိွသူမ်ားက ကယ္ဆယ္ခဲ့ရေၾကာင္း၊ ဓာတ္ေလွကား အမိုးဖြင့္ကာ ႀကိဳးျဖင့္ ခက္ခက္ခဲခဲ ကယ္ဆယ္ခဲ့ရေၾကာင္း ၄င္းကေျပာၾကားသည္။

ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုဒ္ဓာတ္ေလွကား စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ပိတ္မိေနသူမ်ားအား ကယ္ဆယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ (Photo: ေရႊတိဂုံဘုရားရုံးအဖြဲ႕မွဴး)

” ဒီေန႔ မနက္ ၇ နာရီ ၅၀ မိနစ္မွာ အေရွ႕ဘက္မုဒ္ဓာတ္ေလွကား ေအာက္ကေနၾကည့္ရင္ ညာဘက္ျခမ္းေပါ့။ က်ား ေျခာက္ဦး၊ မ ကိုးဦး၊ ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး တင္လာရင္း ၂၅ ေပ အေရာက္မွာ စက္ခ်ဳိ႕ယြင္းၿပီး ရပ္သြားတယ္။ ရပ္သြားတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အရင္တုန္းကလုိမ်ဳိးပဲ ဓာတ္ေလွကားသည္ ရပ္သြားရင္ ေအာ္တုိဘရိတ္ဖမ္းပီး ရပ္သြားတာေပါ့။ ရပ္သြားတဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က manual နဲ႔ ျပန္ဆြဲတာေပါ့။ အေပၚစက္အိမ္ထဲ၀င္ၿပီး ဘရိတ္ေလ်ာ့ေလ်ာ့ၿပီး manual နဲ႔ ခ်ဖုိ႔ႀကဳိးစားေပမဲ့ မရပါဘူး။ အဲဒီလုိ လုပ္လုိ႔မရလုိ႔ ၈ နာရီ ၁၅ မွာ ႀကဳိးနဲ႔ပဲ ဆြဲဆင္းၿပီးေတာ့ ဓာတ္ေလွကား အမုိးဖြင့္တယ္။ အဲဒီကေန ႀကိဳးနဲ႔သုိင္းၿပီး အေပၚကုိေလွကားနဲ႔ ဆြဲတင္ကယ္ထုတ္ခဲ့ရပါတယ္။ တစ္နာရီေက်ာ္ေလာက္ ပိတ္မိခဲ့တာေပါ့။ ၉ နာရီ ၁၅ မွာ အားလုံးၿပီးစီးသြားပါတယ္” ဟု ေရႊတိဂုံဘုရားရုံးအဖြဲ႕မွဴး ဦးထြန္းေအာင္ေငြက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရိွခဲ့သူ မရိွေၾကာင္း၊ ပိတ္မိေနသည့္ ကေလးငယ္ႏွစ္ဦးမွာ အသက္ႏွစ္ႏွစ္ႏွင့္ သံုးႏွစ္အရြယ္ရိွေၾကာင္း ၄င္း၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ေရႊတိဂုံဘုရား အေရွ႕ဘက္မုဒ္ဓာတ္ေလွကားအား ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ေအာင္မ်ိဳးသန္႔)

အဆိုပါ ဓာတ္ေလွကားမွာ မစ္ဆူဘီရီွကုမၸဏီမွ လာေရာက္ လွဴဒါန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဧၿပီ ၃ ရက္က ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါကုမၸဏီမွ တာ၀န္ရိွသူမ်ားလည္း ဓာတ္ေလွကား ပိတ္မိသည့္အခ်ိန္တြင္ လာေရာက္ၾကည့္ရႈ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရႊတိဂံုဘုရားတြင္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ဓာတ္ေလွကား ပိတ္မိသည့္ျဖစ္စဥ္မွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္လည္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းျဖစ္စဥ္တြင္လည္း လူအမ်ားအျပား ပိတ္မိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ေရႊတိဂံုဘုရားသို႔ လာေရာက္ဖူးေျမာ္သူမွာ ေန႔စဥ္ ရွစ္ေသာင္းခန္႔ ရိွေၾကာင္း၊ အခါႀကီးရက္ႀကီးမ်ားတြင္ ႏွစ္သိန္းမွ သံုးသိန္းအၾကားရိွေၾကာင္း သိရသည္။

 

ႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္နိမိတ္မ်ဥ္းအနီး အေဆာက္အအုံ မေဆာက္လုပ္ရဇုန္အတြင္း ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ဖ်က္သိမ္းရန္အတြက္ ပူးတြဲလုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာဘက္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အား ေတာင္းဆုိ

ဒုတိယအႀကိမ္ ပူးတြဲလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ အစည္းအေ၀းကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ အစုိးရဧည့္ေဂဟာတြင္ ေမ ၁၇ ရက္က ျပဳလုပ္ေနစဥ္(ဓာတ္ပံု- Dhaka Tribune)

ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္းအနီး အေဆာက္အအံု မေဆာက္လုပ္ရဇုန္အတြင္း ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ အေဆာက္အအံုမ်ား ဖ်က္သိမ္းပစ္ရန္အတြက္ ပူးတြဲလုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာဘက္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအား ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း ေမ ၁၈ ရက္တြင္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားသူမ်ား ျပန္လည္ေခၚယူေရးဆိုင္ရာ ဒုတိယအႀကိမ္ ပူးတြဲလုပ္ငန္း အဖြဲ႕ အစည္းအေ၀းကုိ ေမ ၁၇ ရက္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ အစုိးရဧည့္ေဂဟာတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

အဆုိပါ ဒုတိယအႀကိမ္ ပူးတြဲလုပ္ငန္း အဖြဲ႕အစည္းအေ၀းသုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ႏိုင္ငံျခားေရးအတြင္း၀န္ မစၥတာရွာ ဟီဒူလ္ဟတ္ခ္တို႔က ပူးတြဲသဘာပတိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ပူးတြဲအစည္းအေ၀း တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တြင္ သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရတို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္း အစည္းအေ၀းတြင္ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာသူမ်ားအတြက္ အဆင္ေျပေစမည့္ ပတ္၀န္းက်င္ ဖန္တီးထားရွိမႈ အေျခအေန၊ လုံျခံဳေရးအစီအမံမ်ား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူမ်ား၏ လက္ရွိအေျခအေန၊ ႏိုင္ငံတကာ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္းအနီးတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈမ်ားႏွင့္ လူမႈအသိုက္အ၀န္းႏွစ္ခုအၾကား ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာမည့္သူမ်ားအၾကား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ေဆာင္ရြက္ေပးမည့္ အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ေခၚယူေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပါ၀င္ႏိုင္မႈ အေျခအေနတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏွစ္ဖက္အျမင္ခ်င္းဖလွယ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ပါရွိသည္။

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က UEHRD လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အပါအ၀င္ ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ စီစဥ္ထားရွိမႈမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ေၾကာင္း စိစစ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရး ကတ္ထုတ္ေပးမႈ အေျခအေနႏွင့္ ျပန္လည္ေခၚယူေရး၊ ေနရာခ်ထားေရးႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးေနမႈ အေျခအေနမ်ားကို အသိေပးေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ စိစစ္ၿပီး ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားသူမ်ား ျပန္လည္လက္ခံရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ထားရွိမႈႏွင့္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနမႈမ်ားကို ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၊ ယခင္ေပးပို႔ထားသည့္ စိစစ္အတည္ျပဳၿပီး မူဆလင္ ၇၇၈ ဦးႏွင့္ ဟိႏၵဴ ၄၄၄ ဦးအျပင္ ဘဂၤ လားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္မွ လက္ခံရရွိခဲ့သည့္ ၈၀၃၂ ဦးအနက္ (၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၂ ရက္ ေန႔အထိ) စိစစ္ၿပီး ၁၁၀၁ ဦးအား ေဆာလ်င္စြာ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို႔ တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ထုိ႔အတူ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည့္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား နတ္ျမစ္ေျမာက္ပိုင္း ကုန္းနယ္နိမိတ္ သတ္မွတ္ျခင္းဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အပိုဒ္ ၁၄ ပါ အခ်က္ကို ခ်ဳိးေဖာက္လ်က္ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္မ်ဥ္းအနီး အေဆာက္အအံုမေဆာက္လုပ္ရ ဇုန္အတြင္း ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ အေဆာက္အအံုမ်ား ဖ်က္သိမ္းပစ္ရန္အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအား ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွ ျပန္လည္ေခၚယူေရး လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ႏိုင္ရန္အတြက္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားရွိမႈႏွင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား သေဘာတူညီခ်က္မ်ားႏွင့္ စိစစ္ေရးပုံစံမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပန္လည္၀င္ေရာက္မည့္သူ မ်ားအၾကား နားလည္သေဘာေပါက္မႈ ျမႇင့္တင္ရန္ ေဆာင္ရြက္သြားမည့္ အစီအမံမ်ား အပါအ၀င္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္၌ ၾကားစခန္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီးမႈ အေျခအေနတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို႔ ေမးျမန္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ျပည္သူအားလုံးအတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ လူမႈစီးပြား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ အသိုက္အ၀န္းမ်ားအၾကား သဟဇာတျဖစ္မႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈ ျပန္လည္ရရွိေစရန္ ပတ္၀န္းက်င္ ဖန္တီးရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္အ၀န္းအေနျဖင့္ အတူတကြ လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားရန္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းသို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္နားလည္မႈ၊ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈႏွင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ေလးစားလိုက္နာေရးသည္ ျပန္လည္ေခၚယူေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ေကာင္းမြန္ေသာရလဒ္မ်ား ရရွိေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေလးထား ေျပာၾကားခဲ့ ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ပါရွိသည္။

အလားတူ တတိယအႀကိမ္ ပူးတြဲလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ အစည္းအေ၀းအား ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပသြားမည္ျဖစ္ၿပီး က်င္းပမည့္ ေန႔ရက္ ႏွင့္အခ်ိန္တို႔အား သံတမန္လမ္းေၾကာင္းမွ တစ္ဆင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

စြပ္စြဲထားသည့္ အခ်က္မ်ားမွာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိ ခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကား

အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္အား ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ ေတြ႕ရစဥ္

စြပ္စြဲထားသည့္ အခ်က္မ်ားမွာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စီမံကိန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ခြင့္ ခ်ထားေပးမႈမ်ားသည္ အဖြဲ႕ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရျခင္းေၾကာင့္ မိမိသည္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ စြပ္စြဲထားသည့္ အိမ္ေဆာက္ခုိင္းသည္ဆုိေသာ ျခံ၀င္းမွာလည္း ၎ပိုင္ဆုိင္ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ အဂတိလိုက္စားသည္ ဟုဆုိကာ ဧၿပီ ၂၀ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၁) ၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီး ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိသုိ႔ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္သို႔ တရားစြဲတင္ပုိ႔ခဲ့ၿပီး ေမ ၄ ရက္မွစ၍ တရားလိုျဖစ္သူ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္မွ စံုစမ္းေရးမွဴး ဦးသန္းေဇာ္၀င္းကုိ စတင္စစ္ေဆး ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေဆာက္အအံုမ်ား အရည္အေသြး ျပည့္မီမႈ မရွိျခင္း၊ ဌာနအႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕၏ ျပည္သူ႔ဘ႑ာအေပၚ ကုိယ္က်ဳိးသံုးစြဲျခင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးေပးရန္ တုိင္ၾကားလာမႈအေပၚ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္႐ံုးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးထုတ္တြင္ ၎က အဆုိပါဌာန၏ တာ၀န္ကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာမွစ၍ အစမ္းခန္႔တာ၀န္ ေပးအပ္ခံခဲ့ရၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ အတည္ျပဳ ခန္႔အပ္ခံခဲ့ရေၾကာင္း၊ လုပ္သက္ႏွစ္ႏွစ္ခြဲခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္ကာ ၎တာ၀န္ယူသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ အန္ကယ္အခု ျပႆနာတက္တာ Laboratory (ဓာတ္ခြဲခန္း) ေဆာက္တဲ့ ကိစၥပါပဲ။ တည္ေဆာက္မႈေတြ အတြက္ အဆင့္ဆင့္ တင္ရပါတယ္။ဘ႑ာေငြပိုတင္လို႔ ဘယ္လိုမွ မရပါဘူး။ တင္ဒါေရြးတဲ့အခါမွာ အန္ကယ္တစ္ေယာက္တည္း ေရြးလို႔မရပါဘူး။ ေကာ္မတီအဆင့္ဆင့္ကေန ေရြးတာ။ အဆင့္ျမင့္ဆံုး ၀န္ႀကီး႐ံုးရဲ႕ EC ကေန အတည္ျပဳရတာ။ ဒါေၾကာင့္ မွ်တစြာ ေရြးခ်ယ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းထဲမွာ သူတုိ႔ေၾကညာသလို ကြာလတီကုိေလွ်ာ့ၿပီး လုပ္လို႔ဘယ္ရမလဲ။ ကမၻာ့ပညာရွင္ေတြ ပါပါတယ္။ ကြာလတီကို တာ၀န္ယူရတာလည္း ကုမၸဏီက ယူရတာပါ။ ကုမၸဏီက QC ငွားရတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ အစုိးရ ဖြဲ႕ေပးထားတဲ့ ႀကီးၾကပ္ေကာ္မတီရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြာလတီနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထိန္းထားတာ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီလို အဖြဲ႕နဲ႔ ေပးထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အန္ကယ္ဟာ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ မဟုတ္ဘူး” ဟု FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က မီဒီယာမ်ားကို ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္ၿပီး စြပ္စြဲထားသည့္ အိမ္ေဆာက္ခုိင္းထားသည္ဆုိေသာ ေျမကြက္မွာလည္း ၎ပုိင္ဆုိင္ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ႐ံုးခ်ိန္းအသီးသီးတြင္ ရင္ဆုိင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္မံေျပာၾကားသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ ၎၏ လုပ္ကုိင္ခြင့္ အခြင့္အာဏာကုိ အလြဲသံုးစားၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၎ပိုင္ဆုိင္သည့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေနအိမ္အတြင္း အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ၎ပုိင္ဆုိင္သည့္ အျခားေျမကြက္ေပၚတြင္ ျခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တုိက္ေနအိမ္ တစ္လံုး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါ ႏွစ္ထပ္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ဂိတ္တဲတစ္လံုး၊ ေရကူးကန္တစ္ခုႏွင့္ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္း တန္ဖုိး ေငြ ၁၅၁၄၃၉၇၈၆ က်ပ္အား အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ရန္ တင္ဒါေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီမွ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခဲ့သည္ ဟုဆိုကာ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အား ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆုိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။