မူးယစ္သားေကာင္ေတြအတြက္ ထြက္ေပါက္

ရွမ္းျပည္နယ္ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ စိတ္ၾကြေဆးျပား ထုတ္လုပ္သည့္ စက္႐ံုအား ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က စီးနင္းရာတြင္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးရဲတပ္ဖြဲ႕)

မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ားဆိုင္ရာဥပေဒအား ျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ ဥပေဒတြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားအား ေထာင္ဒဏ္မေပးဘဲ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္သာ ခ်မွတ္မည့္ အခ်က္က ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ အထူးျခားဆံုးႏွင့္ ေ၀ဖန္မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ခဲ့သည္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၅ တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူကို ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္မွ ငါးႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္ဟု ျပ႒ာန္းထားသည္ကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ယင္းအခ်က္အား ပယ္ဖ်က္ခဲ့ကာ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ကိုသာ ခ်မွတ္ရန္ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္သာ ခ်မွတ္ရန္ ျပင္ဆင္ခဲ့ျခင္းသည္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားကို ပိုမိုဆိုးရြားသြားေစရန္ အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳရာေရာက္ေၾကာင္း ျပည္သူမ်ားက ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

“တိုင္းျပည္အနာဂတ္ လူငယ္ေတြကို အင္အားခ်ည့္နဲ႔ ဖ်က္ဆီးပစ္မွာက မူးယစ္ဥပေဒ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းပါပဲ” ဟု တစ္မ်ဳိး၊ “ေရာင္းတဲ့သူကိုဖမ္း သံုးတဲ့လူမဖမ္းဘူးဆိုေတာ့ လက္၀ယ္ေတြ႕ရင္ သံုးဖို႔ပါလို႔ ေျပာၾကတာေပါ့” ဟု တစ္ဖံု၊ “ဒီဥပ​ေဒ​အတိုင္​း ဆိုရင္​​ေတာ့ ျမန္​မာႏိုင္ငံမွာ​ ေဆးသမား​ေတြခ်ည္း ျဖစ္​​ေတာ့မယ္။ ​ၾကည့္လည္းလုပ္​ပါဦး ထိုင္​ခုံ​​ေပၚက ဆရာတို႔ရယ္။ ​​ေထာင္​သုံးႏွစ္​က​ေန ငါးႏွစ္​ခ်တာေတာင္ ​၁၂ ဘီးကား​ေတြနဲ႔ သယ္​ယူ​ေရာင္​းခ်​ေနတာ ဒီအတိုင္​းဆို ​စဥ္းေတာင္​မစဥ္းစားရဲပါလား ျမန္​မာျပည္​ရယ္​” ဟု ဆိုသည့္ စာသားမ်ားျဖင့္ လူမႈကြန္ရက္သံုးစြဲသူတခ်ဳိ႕က ေ၀ဖန္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္အေပၚ သေရာ္သည့္ အေရးအသားမ်ားလည္း လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာထက္တြင္ ေတြ႕ရသည္။

“ေဆးစြဲလူနာနဲ႔ ေရာင္းတဲ့သူတခ်ဳိ႕က ေဆးစြဲလူနာေတြလည္း အဖမ္းမခံရေတာ့ဘူး။ လက္၀ယ္ထားရွိလို႔ရတဲ့ ဂရမ္ေတြကလည္း တက္လာတယ္ဆိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ေရာင္း၀ယ္ခြင့္ရႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ေကာင္းထင္ႏိုင္တယ္။ ဥပေဒဆိုတာက ဘက္ေပါင္းစံုက ေရးဆြဲထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအေပၚမွာ ေဆးသံုးတဲ့သူက ေျခခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ေဖာက္ဖ်က္လာရင္ သူ႔ရဲ႕ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူမယ္။ ျပစ္ဒဏ္အရ အေရးယူတဲ့အခါ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္နဲ႔ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရမယ္” လို႔ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အသင္း (ျမန္မာ) ဗဟိုမွ ဥကၠ႒ ဦးစံရွိန္က ဆိုသည္။

လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္း

မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားကို ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ မေရာက္မီၾကားထဲ၌ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အဆင့္မ်ားက ရွိေသးသည္။

ယခင္ ဥပေဒပုဒ္မ ၉ (က)တြင္ ‘ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူသည္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္သည့္ဌာန သို႔မဟုတ္ ဤကိစၥအလို႔ငွာ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ ေဆးကုေဂဟာတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ မွတ္ပံုတင္ရမည္’ ဟု ျပ႒ာန္းထားသည့္အတြက္ ေဆးစြဲသူမ်ားက အဖမ္းခံရမည္ကို ေၾကာက္ၿပီး ေဆးျဖတ္ရန္ အခက္အခဲရွိခဲ့သည္။

“အရင္က ေဆးစြဲလူနာေတြ ေဆး႐ံုသြားမယ္ဆို ေၾကာက္ၾကတယ္။ မွတ္ပံုတင္ရတဲ့ အတြက္ ေနာက္တစ္ေန႔က်ရင္ ရဲလာဖမ္းမလားဆိုၿပီး စိတ္ပူၾကတာေတြရွိတယ္” ဟု က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ထိုသို႔ ေဆးျဖတ္သူမ်ား နည္းပါသည့္အတြက္ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းမ်ားတြင္ လာေရာက္သူမ်ား နည္းပါးေသာေၾကာင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေကာင္းေကာင္း မလည္ပတ္ႏိုင္ေၾကာင္း လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးစိုးေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္မွာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညႇိႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ျပန္ထူစခန္းေတြရွိတယ္။ လက္ရွိမွာ ျပန္ထူစခန္း ကိုးခုရွိတယ္။ အဲဒီ ကိုးခုကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ ေကာင္းေကာင္း လည္ပတ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး မရွိေသးဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီမူးယစ္ျပန္ထူေနရာကို လာၾကဖို႔ဆိုတဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ မူးယစ္ကို ေဆး႐ံုမွာလာျဖတ္တဲ့ အခါမ်ဳိးမွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကိုလာမွာကိုး။ အဲဒီဟာက အေရးယူမယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားေတြ အရင္တုန္းက ပံုစံေတြအရ မဟုတ္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကို မ်ားမ်ား ေရာက္လာၾကေတာ့မွာေပါ့။ အခုဟာက တစ္ျပားမိမိ ႏွစ္ျပားမိမိ သံုးစြဲသူအေနနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ပါေနတာကိုး။ ဆီးစစ္လိုက္လို႔ေပၚရင္ ႏွစ္ႏွစ္တို႔ ေလးႏွစ္တို႔ စသျဖင့္ ဒါေတြရွိေနတာကိုး။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ျပားမိမိ ႏွစ္ျပားမိမိ ေထာင္ဒဏ္ေတြက ေလးႏွစ္ ငါးႏွစ္ေတြရွိေနေတာ့ ေစာေစာက ကြၽန္ေတာ္ေျပာတဲ့ ျပန္ထူစခန္းေတြရွိေပမဲ့ လာတဲ့သူနည္းေနတယ္” ဟု ဦးစိုးေအာင္က ဆိုသည္။

ယခုျပင္ဆင္လိုက္သည့္ဥပေဒတြင္ “မွတ္ပံုတင္ရမည္” ဆိုသည့္ စကားရပ္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္ေသာေၾကာင့္ ေဆးျဖတ္ခ်င္သူမ်ား သံသယကင္းကင္းျဖင့္ ဌာန၊ ေဂဟာ သို႔မဟုတ္ အစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ ေဆးကုသဌာန၊ ေဂဟာတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူရမည္ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ သြားေရာက္၍ ေဆးကုသမႈခံယူျခင္း မရွိပါက ျပင္ဆင္လိုက္သည့္ မူးယစ္ဥပေဒပုဒ္မ ၉ ပုဒ္မခြဲ (ဃ) တြင္ “ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႕ရွိပါက ေဆးကုသမႈခံယူႏုိင္ရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္ထားသည့္ ဌာန၊ ေဂဟာ (သို႔မဟုတ္) ဤကိစၥအလို႔ငွာ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ အနီးဆံုး ေဆးကုသဌာန၊ ေဂဟာသို႔ ေဆာလ်င္စြာ ပို႔အပ္ရမည္” ဟု ျပ႒ာန္းထားသည္။

ထို႔ျပင္ သက္ဆုိင္ရာရဲတပ္ဖြဲ႕သည္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ ပ်က္ကြက္သူကို စိစစ္ၿပီး လိုအပ္ပါက ခံ၀န္ခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုေစသည့္ အမိန္႔ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ တရား႐ံုးသို႔ ေလွ်ာက္ထားရမည္ျဖစ္ၿပီး တရား႐ံုးမွ ပ်က္ကြက္သူကို ေဆးကုသမႈခံယူႏိုင္ရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္အညီ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုေစသည့္ အမိန္႔ခ်မွတ္ႏိုင္သည္ဟု ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားသည္။

ေဆးသံုးစြဲသူအေနျဖင့္ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုျခင္းမျပဳလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ပါ စည္းကမ္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္လွ်င္ျဖစ္ေစ သက္ဆိုင္ရာ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးစခန္း သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းသို႔ ေျခာက္လပို႔အပ္သည့္အမိန္႔ ခ်မွတ္ရမည္ဟု အခ်က္မ်ားကို ျဖည့္စြက္ျပ႒ာန္းထားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က ျပင္ပလကၡဏာေတြ ၾကည့္တယ္။ ျပင္ပလကၡဏာေတြအရ ေဆးသံုးစြဲတယ္လို႔ သံသယရွိတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ သံသယရွိတဲ့သူကို ေဆးကုသဖို႔အတြက္ေျပာမယ္။ ေျပာလို႔မွ မလိုက္နာဘူးဆိုရင္ တရား႐ံုးကုိ တင္ျပမယ္။ တရား႐ံုးကိုတင္ျပတဲ့အခါ တရားရံုးကေန ေဆးကုရမယ္ဆိုတဲ့ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ကို သူတို႔ကို လုပ္ခိုင္းမယ္။ ေဆးကုသမယ္ဆိုတဲ့ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ကို သူတို႔ခ်ဳပ္ရမွာေပါ့။ ခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့မွ ေဆးကုရမယ္။ ခံ၀န္ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့မွ ေဆးမကုဘူး ထပ္ၿပီးေတာ့ ေဆးသံုးစြဲေနေသးတယ္ဆိုရင္ တရားသူႀကီးက ေခၚၿပီးေတာ့မွ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းကို ပို႔လိမ့္မယ္။ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းမွာလည္း သူတို႔အတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာသင္တာတို႔၊ ေဆးျဖတ္တာတို႔၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္တာတို႔၊ လူထုထဲမွာ ျပန္လည္၀င္ဆံ့ေအာင္ တျခားလူမႈေရးဆက္စပ္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတာတို႔ လုပ္မယ္” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) ဥပေဒႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ေျပာၾကားသည္။

မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူသည္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးစခန္း သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းသို႔ ပို႔အပ္ထားသည့္ကာလအတြင္း စခန္းမ်ား၏ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ သတ္မွတ္စည္းကမ္းမ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရမွသာ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ကို ခ်မွတ္မည္ျဖစ္သည္။

လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္မ်ားသည္ လူမႈအက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည့္ သစ္ပင္ပန္းမန္စိုက္ပ်ဳိးျခင္း၊ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ လမ္းတံတားမ်ား ျပဳျပင္ျခင္း၊ လူမႈေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း စသည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ေရွ႕ေမွာက္၌ သတ္မွတ္၀တ္စံု၀တ္ၿပီး တစ္ရက္ ႏွစ္နာရီ အနည္းဆံုး နာရီ ၂၄၀ မွ အမ်ားဆံုး နာရီ ၃၆၀ အထိ ကိုယ္တိုင္လုပ္အားျဖင့္ အခမဲ့ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု အစားထိုး ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းထားသည္။

“လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ဆိုတာက သူတို႔ကို ဆင္းရဲေအာင္၊ ပင္ပန္းေအာင္လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ေဆးသံုးစြဲေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ သူတို႔ကို ကင္းကြာသြားေအာင္လို႔လုပ္တာ။ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုစား၀တ္ေနေရးအတြက္ အခ်ိန္ေတြကို မထိခိုက္ေစဘဲနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က လူမႈေရး ျပစ္ဒဏ္ေပးမယ္။ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့လုပ္မယ္။ လုပ္တာကလည္း ပင္ပင္ပန္းပန္းလုပ္ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ တံျမက္စည္းလွည္းတာတို႔၊ သစ္ပင္စိုက္တာတို႔က ပင္ပန္းတဲ့အလုပ္ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕အခ်ိန္ေတြကို လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းထဲမွာ ၀င္ဆံ့ေအာင္လို႔ဆြဲယူမွာ။ သူတို႔ကို ေထာင္ခ်လိုက္ရင္ ႏိုင္ငံေတာ္လည္း ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး ျဖစ္တယ္။ သူတို႔အတြက္လည္း မေကာင္းဘူး။ ေထာင္ကထြက္လာရင္လည္း အမည္းစက္ႀကီးတစ္ခုနဲ႔ ေနရမယ္” ဟု ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ေျပာၾကားသည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္ ဖမ္းမိမႈ

NLD အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးအတြင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးအမႈမ်ား ပိုမိုဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့သည့္အျပင္ တရားခံမ်ား ဖမ္းဆီးရမႈသည္လည္း ျမင့္တက္လာသည္။

၂၀၁၆ ႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း မူးယစ္ေဆးအမႈေပါင္း ၁၈၃၄၄ မႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး တရားခံစုစုေပါင္း ၂၇၅၉၁ ဦးကို ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) မွ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

NLD အစိုးရ တာ၀န္စတင္ယူသည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးအမႈေပါင္း ၈၈၀၀၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အမႈေပါင္း ၉၅၄၄ မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ တရားခံဖမ္းဆီးရမိမႈတြင္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က တရားခံ ၁၃၅၉၁ ဦးကို ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ တရားခံ ၁၄၀၀၀ ကို ဖမ္းမိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၆ ထက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ မူးယစ္ေဆးအမႈႏွင့္ တရားခံမ်ား တိုးလာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္ မူးယစ္ေဆး၀ါး အမႈမ်ား ပိုမိုဖမ္းဆီးလာႏိုင္ေသာ္လည္း ဖမ္းဆီးႏိုင္မႈတြင္ သံုးစြဲသူမ်ားႏွင့္ အနည္းငယ္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားသူမ်ားသာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနၿပီး စံခ်ိန္တင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးဖမ္းမိမႈ၏ ေနာက္ကြယ္မွ အဓိကပိုင္ရွင္မ်ား ဖမ္းမိႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အေပၚ ျပည္သူမ်ားက ေ၀ဖန္မႈရွိခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သို႔ မူးယစ္ေဆးအမႈ အေရအတြက္ႏွင့္ တရားခံလူဦးေရ ဖမ္းမိမႈ မ်ားျပားေနသည့္ အခ်ိန္တြင္ ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလိုက္ျခင္းက အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မည္လားဟု ေမးခြန္းထုတ္သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

“ဒါကေတာ့ လက္ေတြ႕က်က်လုပ္ၿပီးမွပဲ အဲဒီအက်ဳိးရလဒ္အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေျပာလို႔ရမွာေပါ့။ အခုက ရက္ပိုင္းပဲရွိေသးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း မေျပာႏိုင္ဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ေသခ်ာတာကေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး က်သြားမွာေပါ့။ အဓိက သံုးစြဲသူမရွိေတာ့ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးလည္း က်သြားမယ္။ ဒါေပမဲ့ ပုဒ္မ ၁၆ နဲ႔ ၁၉ ကေတာ့ ရွိေနဦးမွာပဲ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) မွ အဆင့္ျမင့္ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ေဆးျဖတ္ခိုင္းသည့္ ဥပေဒျပင္ဆင္မႈ

မူးယစ္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒအသစ္တြင္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားအား သံုးႏွစ္မွ ငါးႏွစ္အထိ ေထာင္ခ်ႏိုင္သည့္ ပုဒ္မ ၁၅ ကို ပယ္ဖ်က္ခဲ့ေသာ္လည္း ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ အခန္း၌ပါရွိသည့္ အေရးယူႏိုင္ေသာ ပုဒ္မ ၁၆ မွ ပုဒ္မ ၂၁ မ်ားအား ပယ္ဖ်က္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးလွ်င္ ေထာင္မက်ႏိုင္ဟု ေတြးထင္စရာျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္မႈ အခ်ိန္မေရြး ဖမ္းဆီးခံရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရႏိုင္သည္။ ပုဒ္မ ၁၅ အား ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလိုက္ျခင္းသည္ အမ်ားအျမင္တြင္ သက္ညႇာသြားသည္ဟု ျမင္ႏိုင္ေသာ္လည္း မူးယစ္ေဆးမိလွ်င္ အခ်ိန္မေရြး ဖမ္းဆီးႏိုင္သည့္ ပုဒ္မမ်ားက ရွိေနသည္။

ပုဒ္မ ၁၆ (ဂ) တြင္ ‘မူးယစ္ေဆး၀ါး သို႔မဟုတ္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာေဆး၀ါးကို လက္၀ယ္ထားျခင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ တစ္ဆင့္ေပးပို႔ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း’ ဟု ျပ႒ာန္းထားၿပီး ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္ ငါးႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ပုဒ္မ ၁၆ (ဂ) အရ ေဆးကုသမႈ မခံယူေသးသည့္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား၏ လက္၀ယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးမိသည္ႏွင့္ ေထာင္က်ႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္က ရွိေနေသးသည္။

“သံုးစြဲသူလက္ထဲမွာ ေဆးျပားတစ္ျပား မဟုတ္ဘူး။ အမႈန္႔မိလည္း ပုဒ္မ ၁၆ နဲ႔ တရားစြဲရမွာပဲ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) ဥပေဒႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ ပုဒ္မ ၁၉ (က) တြင္ ‘မူးယစ္ေဆး၀ါး သို႔မဟုတ္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးကိုေရာင္းခ်ရန္အလို႔ငွာ လက္၀ယ္ထားျခင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ တစ္ဆင့္ေပးပို႔ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း’ ဟု ေဖာ္ျပထားၿပီး က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္မွ ႏွစ္အကန္႔အသတ္မရွိ ခ်မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လူမႈေရး ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းသည္ အမ်ားအျမင္တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားကို ေလွ်ာ့ေပါ့လိုက္သည္ဟု ျမင္ႏိုင္ေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္မႈ ယခုျပင္ဆင္လိုက္သည့္ ဥပေဒသည္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားအား မိမိသေဘာျဖင့္ မိမိကုိယ္တိုင္ ေဆးျဖတ္စခန္းမ်ား၌ ေဆးလာေရာက္ျဖတ္ၾကရန္ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

ေဆးစြဲသူမ်ား လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆးျဖတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒတြင္ မွတ္ပံုတင္ရမည္ဆိုသည့္ စကားရပ္ကို ပယ္ဖ်က္ေပးထားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဥပေဒကို စျပင္တုန္းက သံုးစြဲသူအေနနဲ႔ ပထမအႀကိမ္သံုးရင္ ေျခာက္လေထာင္ခ်မယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ဆိုရင္ တစ္ႏွစ္ခ်မယ္။ တတိယအႀကိမ္ဆိုရင္ တစ္ႏွစ္ခြဲ ႏွစ္ႏွစ္ခ်မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ရည္ရြယ္လိုက္တာ။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံတကာမွာက အဲဒီလိုမ်ဳိးကို လံုး၀ခြင့္မျပဳေတာ့ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အေနအထားအရကလည္း ခြင့္မျပဳေတာ့ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ UN နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေဆးသံုးစြဲတဲ့သူကို အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြက မဖမ္းေစခ်င္ဘူး။ သူတို႔သေဘာနဲ႔သူတို႔ ေဆးျဖတ္ပါ။ ဖမ္းၿပီး ေဆးျဖတ္ခိုင္းတာကို မလုပ္ပါနဲ႔။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို အရင္ဥပေဒႀကီးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ က်င့္သံုးလာတဲ့ေနရာမွာ အတင္းအက်ပ္ ေဆးကုခိုင္းတာေပါ့။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အတင္းအက်ပ္ ေဆးကုခိုင္းခဲ့ၿပီးၿပီ။ ဒါေပမဲ့ မေအာင္ျမင္ဘူး။ ပိုတိုးလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေဆးျဖတ္တဲ့လူေတြက ျပတ္လည္း ျပတ္လြယ္တယ္။ အတင္းျဖတ္ခိုင္းတာက်ေတာ့ ေထာင္ကလြတ္တာနဲ႔ ျပန္သံုးတာမ်ားတယ္” ဟု ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ရွင္းျပသည္။

သို႔ေသာ္ ျပင္ဆင္လိုက္သည့္ မူးယစ္ဥပေဒတြင္ ဘိန္းျဖဴ (ဟီး႐ိုးအင္း) ျဖစ္ပါက သံုးဂရမ္၊ ေမာ္ဖင္းျဖစ္ပါက သံုးဂရမ္၊ ဘိန္းျဖဴ (ဟီး႐ိုးအင္း) ႏွင့္ ေမာ္ဖင္း ႏွစ္ခုေပါင္း သံုးဂရမ္၊ ဘိန္းစိမ္း (သို႔မဟုတ္) ျပဳျပင္ထားသည့္ ဘိန္း (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္ခုေပါင္း ၁၀၀ ဂရမ္၊ ေဆးေျခာက္ (သို႔မဟုတ္) ေဆးေျခာက္အဆီ (သို႔မဟုတ္) ယင္းႏွစ္ခုေပါင္း ၁၀၀ ဂရမ္၊ ကိုကာရြက္ျဖစ္ပါက ၁၀၀ ဂရမ္၊ ကိုကင္းျဖစ္ပါက သံုးဂရမ္၊ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက မူးယစ္ေဆး၀ါး (သို႔မဟုတ္) စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစတတ္ေသာ ေဆး၀ါးအျဖစ္ အခါအားေလ်ာ္စြာ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ ထုတ္ျပန္၍ သတ္မွတ္ထားေသာ အေလးခ်ိန္ပမာဏ (သို႔မဟုတ္) အေရအတြက္ကို သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း ျဖစ္ေစ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္လြန္၍ျဖစ္ေစ လက္၀ယ္ေတြ႕ရွိပါက ေရာင္းခ်ရန္အလို႔ငွာ လက္၀ယ္ထားသည္ဟုလည္းေကာင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ တစ္ဆင့္ေပးပို႔ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းျဖစ္လွ်င္ ေရာင္းခ်ရန္အလို႔ငွာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ တစ္ဆင့္ေပးပို႔ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းျဖစ္သည္ဟု မွတ္ယူရမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ထူးျခားခ်က္အေနျဖင့္ ယခင္ မူးယစ္ဥပေဒတြင္ ေဆးေျခာက္ (သို႔မဟုတ္) ေဆးေျခာက္အဆီ (သို႔မဟုတ္) ယင္းႏွစ္ခုေပါင္းကို ၂၅ ဂရမ္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း ဥပေဒအသစ္တြင္မူ ၁၀၀ ဂရမ္ဟု ျပင္ဆင္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

“ေဆးေျခာက္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ၂၅ ဂရမ္ကေန ၁၀၀ ဂရမ္ကို တိုးလိုက္တယ္ဆိုတာက တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ တရား၀င္ေတာင္ စိုက္ပ်ဳိးခြင့္ျပဳၿပီး သံုးစြဲခြင့္ျပဳထားတဲ့ ပစၥည္းျဖစ္ေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာေတာ့ အေျခအေနအရ ခြင့္မျပဳႏိုင္ေသးဘူး။ ရပ္ကြက္ထဲက လူတခ်ဳိ႕ေတာင္ ၾကက္သားခ်က္စားတဲ့အခါထည့္ၿပီး ခ်က္စားေနၾကတာပဲ။ ၁၀၀ ဂရမ္ဆိုေတာ့ ေျခာက္က်ပ္သားနီးပါးေလာက္ ရွိသြားတယ္။ နည္းနည္းမ်ားသြားတယ္။ ဟိုတစ္ခါ နာမည္ႀကီးတစ္ေယာက္ ဖမ္းလိုက္တယ္။ သူ႔မွာ နည္းနည္းေလး မိသြားတယ္ဆိုေပမဲ့ အရင္သတ္မွတ္ႏႈန္းထားထက္ ေက်ာ္သြားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အေလးခ်ိန္ေလး တိုးေပးထားတာ” ဟု မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) မွ အဆင့္ျမင့္ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ဥပေဒတြင္ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသည့္ မူးယစ္ေဆးပမာဏေအာက္ လက္၀ယ္ေတြ႕ရွိလွ်င္ ျပစ္မႈေျမာက္၊ မေျမာက္ႏွင့္ အေရးယူႏိုင္မႈ ရွိ၊ မရွိက အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္လာသည္။ သို႔ေသာ္ လက္၀ယ္တြင္ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ပါ မူးယစ္ေဆးသတ္မွတ္ ပမာဏေအာက္ ေလ်ာ့နည္းသည္ကို ေတြ႕ရွိပါက ေရာင္းခ်ရန္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ လက္၀ယ္ေတြ႕ရွိမႈျဖင့္ တရားစြဲဆို၍ရေၾကာင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးတားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) ဥပေဒႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ရွင္းျပသည္။

“သတ္မွတ္ပမာဏထက္ ေလ်ာ့နည္းတာဆိုရင္ေတာ့ အဲဒါေတြက ေရာင္းခ်ရန္ အလို႔ငွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ လက္၀ယ္ထားတာ သီးသန္႔ျဖစ္သြားပါၿပီ။ လက္၀ယ္ထားတာဆိုေတာ့ ပုဒ္မ ၁၆ နဲ႔ ၿငိေနပါတယ္။ အဲဒါကို ပုဒ္မ ၁၆ နဲ႔ အေရးယူလို႔ရတယ္။ သူတို႔မွာ ပစၥည္းလက္၀ယ္ထားခြင့္ မရွိဘူး။ သံုးစြဲတာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခြင့္လႊတ္ေပးထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သံုးစြဲဖို႔ အေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့ လက္ထဲမွာ ပစၥည္းထားခြင့္ မျပဳပါဘူး” ဟု ဒုတိယ ရဲမွဴးႀကီး၀င္းကိုကိုက ဆိုသည္။

တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေထာင္က်ေနသူမ်ားထဲတြင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ ခန္႔သည္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမႈျဖင့္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုသို႔ အက်ဥ္းက်ခံရသူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ ခန္႔တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ၊ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားသူ၊ ျဖန္႔ျဖဴးသူမ်ား အားလံုးပါ၀င္သည္။

လက္ရွိ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ မူးယစ္ဥပေဒတြင္ ေဆးသံုးသူမ်ားအား အေရးယူသည့္ ပုဒ္မ ၁၅ ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္သျဖင့္ ဥပေဒမျပ႒ာန္းမီအခ်ိန္က ပုဒ္မ ၁၅ ႏွင့္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူမ်ားႏွင့္ တရားရင္ဆိုင္ေနရသူမ်ားအတြက္ ျပန္လည္စဥ္းစားေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။

“တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ ေထာင္ထဲမွာ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူေတြ အားလံုးရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ ေလာက္က မူးယစ္ေဆးအမႈေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ေရာင္းသူေရာ၊ သံုးသူေရာ၊ ထုတ္လုပ္သူေရာ အကုန္ပါတယ္။ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ၿပီးၿပီဆိုေတာ့ အရင္က ေထာင္က်ခံေနရတဲ့ ေဆးသံုးသူေတြအတြက္ကေတာ့ အစိုးရရဲ႕ အစီအစဥ္ေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္ တရားမ၀င္ စကားသိရတာကေတာ့ အဲဒီလူေတြအတြက္ ျပန္စဥ္းစားေပးဖို႔အတြက္ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ျပင္ဆင္ဥပေဒျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္ေန႔ မတိုင္ခင္က အမႈေတြကေတာ့ အကုန္လံုး ေထာင္က်မွာကို။ ဥပေဒက ၁၄ ရက္ေန႔ ျပ႒ာန္းတယ္။ ၁၄ ရက္ ေနာက္ပိုင္းလူကေတာ့ ေထာင္မက်ဘူး။ ၁၄ ရက္ကစၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ တရားလည္း မစြဲေတာ့ဘူး။ ၁၄ ရက္ေရွ႕ပိုင္း တရားစြဲထားတဲ့သူေတြက ေထာင္က်ဦးမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီလူေတြအတြက္ ဘယ္လိုစီစဥ္ေပးမလဲဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ေလးကို ခ်ဖို႔လုပ္ေနပါတယ္။ အဲဒါေလးလုပ္ေနတာေတာ့ သိတာေပါ့။ အဲဒါက အစိုးရအဖြဲ႕က လုပ္တာေပါ့” ဟု မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) မွ အဆင့္ျမင့္ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ဆိုသည္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က မူ၀ါဒေရးဆြဲတဲ့ပြဲမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြ ေျပာတာကေတာ့ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေရးဆြဲၿပီးရင္ေတာ့ ဒီဥပေဒရဲ႕ သက္ေရာက္မႈကို အားလံုးခံစားရဖို႔ ရွိပါတယ္လို႔ အဲဒီလို ေျပာသြားပါတယ္။ အားလံုးဆိုတာသည္ အားလံုးပါပါတယ္။ ျပစ္ဒဏ္က်တဲ့ ပုဂၢိဳလ္လည္းပါမယ္။ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့သူေတြလည္း ပါမယ္။ ေလွ်ာ့ေပါ့ဖို႔ကေတာ့ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုလိုမယ္။ တစ္ခုေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ကိုယ္ရင္ဆိုင္ရတဲ့ ပုဒ္မအေနအထား။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လက္၀ယ္မိခဲ့တဲ့ ေဆးျပားအေရအတြက္ အေလးခ်ိန္။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ပုဒ္မ ၁၅ အျပင္ ပုဒ္မတြဲေတြရွိတယ္။ ၁၅ ျပဳတ္သြားရင္ေတာင္ ပုဒ္မတြဲေတြက က်န္ေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ လက္၀ယ္မိတဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးရဲ႕ အေလးခ်ိန္ေတြ ရွိဦးမယ္။ ဒါေတြကို ထည့္တြက္စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္” ဟု မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအသင္း (ျမန္မာ) ဗဟိုမွ ဥကၠ႒ ဦးစံရွိန္က ေျပာၾကားသည္။

ယခု ျပင္ဆင္လိုက္သည့္ မူးယစ္ေဆးဥပေဒကို ငါးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ Review လုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ဥပေဒကေတာ့ ၿပီးျပည့္စံုတာေတာ့ ဘယ္ရွိမလဲ။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ငါးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ Review လုပ္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စီစဥ္ထားတာပါ။ ေဆးစြဲတဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ အဆင္ေျပသြားမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ျဖစ္တာ မျဖစ္တာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီငါးႏွစ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံအေနအထားက ဒီလိုမ်ဳိးေတြနဲ႔ ကင္းကြာေနတာ ၾကာပါၿပီ။ ျပန္စလုပ္တာဆိုေတာ့ အခက္အခဲေလးေတြေတာ့ နည္းနည္းပါးပါး ရွိမွာေပါ့” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးအဖြဲ႕ (ဗဟို) ဥပေဒႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ၀င္းကိုကိုက ဆိုသည္။

မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရး အဖြဲ႕ (ဗဟို) ဌာနလက္ေအာက္တြင္ ေရႊျပည္ေအး၊ ေရႊျပည္သာ၊ ေရႊျပည္သစ္ဆိုသည့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္း သံုးခုဖြင့္ထားၿပီး တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္အလိုက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္း ၁၄ ခုကို ထပ္မံဖြင့္လွစ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္တြင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္း ကိုးခုရွိၿပီး မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားအား ေဆးျပတ္ေအာင္ ျဖတ္ေပးရသည့္တာ၀န္ကို လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း လူမႈ၀န္ထမ္းဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးလြင္ဦးက ဆိုသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးရဲ႕ အဓိက လုပ္ေပးရတဲ့တာ၀န္က ေဆးျပတ္ေအာင္ ျဖတ္ေပးရတဲ့တာ၀န္ေပါ့။ ေဆးျဖတ္တာကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဆးအဆိပ္ကို တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်ၿပီးေတာ့ ျပတ္သြားေအာင္ ျဖတ္လိုက္တာေပါ့။ အားခ်င္းျဖတ္လိုက္တဲ့သူကေတာ့ သူ႔စိတ္ထဲမွာ ျပန္ၿပီး သံုးစြဲခ်င္တာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ေဆး႐ံုမွာ ေဆးျဖတ္႐ံုနဲ႔ ေဆးျပတ္ဖို႔ဆိုတာက ရာခိုင္ႏႈန္း အလြန္နည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔လိုတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ကာလတစ္ခုကို ျဖတ္သန္းၿပီးေတာ့ ေဆးျပတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးလြင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ မူးယစ္ေဆးစြဲ ေရာဂါကုသေရးဌာနႀကီးႏွင့္ ဌာနငယ္ စုစုေပါင္း ၇၃ ခုကို ဖြင့္လွစ္ထားေသာ္လည္း လံုေလာက္မႈမရွိေသးေပ။ ယခုဆိုလွ်င္ မူးယစ္ေဆးစြဲလူနာမ်ားအတြက္ ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ကို ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ မူးယစ္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းၿပီးသည့္အျပင္ ေဆးျဖတ္စခန္းမ်ား၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စခန္းမ်ားကိုလည္း အမ်ားအျပား ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္အတြက္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား ေလ်ာ့က်သြားျခင္း ရွိ၊ မရွိႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေအာင္ျမင္မႈ ရွိ၊ မရွိ ကိုမူ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။

“တာ၀န္ရွိသူေတြကလည္း ေစတနာနဲ႔ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။ ထိေရာက္တဲ့ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္တဲ့ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေပးရမယ္။ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကလည္း ျပယုဒ္မျဖစ္ဖို႔ လိုတယ္။ ေဆးစြဲလူနာေတြကလည္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ မွားမွန္းသိတယ္။ မိမိေဆးျဖတ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ သြားရင္ေတာ့ ေအာင္ျမင္မယ္။ ထိေရာက္တဲ့ ယံုၾကည္မႈရွိေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးရင္ ေအာင္ျမင္မွာပဲ” ဟု မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအသင္း (ျမန္မာ) ဗဟိုမွ ဥကၠ႒ ဦးစံရွိန္က ဆိုသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕က လမ္းက်ဴးေျမာင္းက်ဴး စီမံခ်က္ မွ်တမႈရွိၿပီလား

မႏၲေလးၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္အတြင္း ေစ်းဆုိင္မ်ား၊ ေရာင္းကုန္မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းမ်ားကုိ လူသြားလမ္းေပၚတြင္ ခင္းထားစဥ္

“ကြၽန္ေတာ္တကယ္ အေရးယူမွာပါ။ အဲဒီအခါက်ရင္ျပည္သူေတြရဲ႕ ငိုသံေတြ ထြက္လာဦးမယ္” လို႔ လမ္းက်ဴးေျမာင္းက်ဴးစီမံခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဒါက္တာရဲလြင္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုအေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လိုက္လံျပဳလုုပ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ တကယ္ပဲ နင္းျပား ျပည္သူေတြရဲ႕ ငိုသံေတြ ထြက္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလမ္းက်ဴးေျမာင္းက်ဴး စီမံခ်က္ဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ရွိေနပါတယ္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းမွာ ေနအိမ္မ်ား၊ ေစ်းဆိုင္မ်ား၊ ေရာင္းကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းမ်ားအား လူသြားစႀကၤံလမ္းေပၚမွာ က်ဴးေက်ာ္တည္ခင္းထားရွိတာေတြကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ ကစၿပီး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေနမႈမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈထက္ အေျခခံလူတန္းစားေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ားေနၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီးအထက္ကဆိုခဲ့သလို ျပည္သူေတြရဲ႕ ငိုသံေတြထြက္လာပါၿပီ။ ဒီလမ္းက်ဴး ေျမာင္းက်ဴးစီမံခ်က္ဟာ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီးရာထူး တာ၀န္ကို ရယူၿပီး ပထမဆံုးလုပ္ေဆာင္ အေရးယူတဲ့ စီမံခ်က္လည္းျဖစ္တာမို႔ ဘယ္ေလာက္ေအာင္ျမင္မႈရွိခဲ့ၿပီလဲဆိုတာနဲ႔ လမ္းက်ဴးေျမာင္းက်ဴး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမေရြး တစ္ေျပးညီ အေရးယူမႈရွိခဲ့သလား၊ တရားမွ်တပါရဲ႕လားဆိုတဲ့ အေမးေတြ ဒုနဲ႔ေဒး ရွိလာပါတယ္။

လတ္တေလာအေနနဲ႔ လမ္းက်ဴးေျမာင္းက်ဴး စီမံခ်က္ ရွင္းလင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿမိဳ႕ခံေတြအၾကား စိတ္၀င္စားမႈ ျမင့္တက္ေ၀ဖန္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ၇၃ လမ္းမိန္းအနီးက အ႐ုပ္ဆိုင္ ျပႆနာဟာ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီးရဲ႕ လမ္းက်ဴးစီမံခ်က္ကို ျပက္ရယ္ျပဳလိုက္သလိုျဖစ္ၿပီး စည္ပင္အျပာ၀တ္၀န္ထမ္းေတြ မ်က္ႏွာၾကည့္ေနၾကရတဲ့ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြအတြက္ေတာ့ ဒီျဖစ္စဥ္ဟာ ေထာက္ျပခ်င္စရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအ႐ုပ္ဆိုင္ျဖစ္စဥ္မွာ လမ္းေပၚက်ဴးေစ်းဆိုင္ တည္ခင္းေရာင္းခ်မႈ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္တာအျပင္ ပတ္၀န္းက်င္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစမႈ၊ ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားမႈေတြ ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္တာေၾကာင့္ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ ပိတ္သိမ္းအေရးယူထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

“လမ္းေဘးလက္တြန္းလွည္း ေစ်းသည္ေတြ အေရးယူမႈမွာဆုိရင္ ကန္႔သတ္တဲ့ေနရာမွာ ေရာင္းခ်မွ အေရးယူရတာပါ။ ေငြေကာက္ခံမႈ ဆုိရာမွာလည္း ဖြင့္တဲ့ေန႔ပဲေပးရတာပါ။ လုပ္ငန္းလုိင္စင္လုပ္ၿပီး ဖြင့္တဲ့ဆုိင္ေတြ လမ္းေပၚက်ဴးရင္ စည္ပင္သာယာ ဥပေဒအတုိင္း သတိေပး၊ ပစၥည္းသိမ္း၊ ဒဏ္႐ုိက္၊ လုပ္ငန္း လုိင္စင္သိမ္း အဆင့္ဆင့္ အေရးယူရတာပါ။ မီးစက္ေတြ ပလက္ေဖာင္းေပၚမွာ လမ္းေပၚရွိေနမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အထုိက္အေလ်ာက္ေတာ့ ေရႊ႕ထားၾကပါၿပီ။ အကုန္ေတာ့ မေရႊ႕ႏုိင္ၾကေသးဘဲ ဒဏ္ေၾကးေဆာင္ၿပီး ရွိေနၾကတုန္းပါ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ က်ဴးစီမံခ်က္ ေဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ မွ်တမႈရွိလားေမးရင္ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ အခ်ိန္တစ္ခုမွာ အေျဖေပၚပါလိမ့္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္တာ၀န္ယူထားတဲ့ စည္ပင္သာယာေရး၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ေအာင္ျမင္ၿပီလဲဆုိရင္ ငါးရာခုိင္ႏႈန္းပဲ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရတဲ့ အေနအထားက အေကာင္းဆံုး ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္လို႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အခ်ိန္တစ္ခုမွာ သိလာရမွာပါ” လုိ႔ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ က်ဴးေစ်းစီမံခ်က္ ရွင္းလင္းမႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ေဒါက္တာရဲလြင္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လက္တြန္းလွည္းေစ်းသည္ေတြကို လမ္းပိတ္ဆို႔ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ မူေသရပ္နားေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳလုပ္ဖို႔ သတ္မွတ္ၿပီး ရွင္းလင္းၿပီး ဒဏ္႐ိုက္တယ္။ ထပ္မံေတြ႕ရွိရင္ တရားစြဲဆို အေရးယူမယ္ဆိုေပမဲ့ ဟိုတယ္လုပ္ငန္းေတြ၊ ကုမၸဏီ႐ံုးခန္းေတြရဲ႕ ေရွ႕မ်က္ႏွာစာ ပလက္ေဖာင္းေပၚက လမ္းပိတ္ဆို႔ေနရာယူထားတဲ့ မီးစက္ေတြကိုေတာ့ တစ္ေပပတ္လည္ကို တစ္ေထာင္က်ပ္နဲ႔သာ ဒဏ္ေၾကးသတ္မွတ္ၿပီး ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈဟာ မွ်တမႈမရွိပါဘူး။ လမ္းေပၚက်ဴးၿပီး မီးစက္ထားရွိမႈကို ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီး တြက္ျပထားတာက ေပ ၃၀ ရွိလို႔ တစ္လကို က်ပ္သံုးေသာင္းနဲ႔ တစ္ႏွစ္စာ ၃၆၀,၀၀၀ ေပးေဆာင္ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သိန္းေပါင္းရာေထာင္နဲ႔ခ်ီ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ တစ္ႏွစ္ကို ၃၆၀,၀၀၀ ဆိုတဲ့ ေငြေၾကးပမာဏဟာ ေျပာပဖြယ္ရာမရွိသလို ေပးေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြအေပၚ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စည္ပင္ေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးက အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကိုယ့္ဘက္ကလည္း လွ်ပ္စစ္မီးအျပည့္အ၀ မေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး စီမံခ်က္ကို အတင္းကာေရာနဲ႔ ဘီလူးဆိုင္းတီးၿပီး ေျဖရွင္းလို႔မရဘူး။ ညိႇႏိႈင္းကာလအေနနဲ႔ ဒဏ္ေၾကးသတ္မွတ္ရတာပါလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေစ်းဆိုင္ေတြကိုေတာ့ ဒဏ္ေငြတပ္႐ိုက္တာနဲ႔တင္ မၿပီးဘဲ ထပ္စစ္ေဆးလို႔ လိုက္နာျခင္းမရွိရင္ စည္ပင္ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲဆုိ အေရးယူသြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ မွ်တပါရဲ႕လား။

“အမွန္ေတာ့ ထရန္စေဖာ္မာေတြကိုလည္း ဒဏ္ေၾကးတပ္ရမွာပါ။ မီးစက္ေတြကိုလည္း တတ္ႏိုင္သမွ်လုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခက္တာက ကိုယ့္ဘက္က လွ်ပ္စစ္က အျပည့္အ၀မေပးႏိုင္ေတာ့ လူေတြက မီးစက္ေတြကိုထားရတာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္ မီးစက္ေတြ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကိုေတာ့ ေရႊ႕ၿပီးပါၿပီ။ တခ်ဳိ႕ လံုး၀ေရႊ႕လို႔ မရတာေလးေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး တခ်ဳိ႕ဟာေလးေတြကက်ေတာ့ လူအျမင္မတင့္တယ္တာေလးေတြကို ေအာက္ေျခကေန လုပ္လုိက္တာေလးေတြရွိတယ္။ ဥပမာ ေခါင္းရြက္ဗ်ပ္ထိုး ေစ်းသည္ေလးေတြကို ေကာက္သိမ္းလိုက္တာမ်ိဳးဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စီမံခ်က္ထဲမွာ မပါဘူးေပါ့ဗ်ာ” လို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္က ေျပာၾကားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ စက္သံုးဆီမ်ားကို တရား၀င္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲႏွင့္ လမ္းေဘး၊ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ဆီဘူးမ်ားေထာင္ ေရာင္းခ်ျခင္းေတြ မျပဳလုပ္ဖို႔ ပါ၀င္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ဟာအေျခခံ လူတန္းစားေတြကိုသာ ရည္ရြယ္ရွင္းလင္း ေဆာင္ရြက္တဲ့ စီမံခ်က္ျဖစ္ေနသလို လမ္းက်ဴးထားတဲ့ မီးစက္ေတြကိုေတာ့ ဒဏ္ေၾကးသာ ေပးေဆာင္ေစတာမို႔ ဒီစီမံခ်က္ဟာ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ရွာေဖြတဲ့ စီမံခ်က္လို႔သာ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး လမ္းပလက္ေဖာင္းေပၚမွာ ကိုယ္ပိုင္ထရန္စေဖာ္မာထိုင္ၿပီး လမ္းကို အပိုင္သိမ္းထားမႈေတြကိုေရာ ဘယ္လိုအေရးယူ ေဆာင္ရြက္မလဲ သိခ်င္မိတဲ့ အေျဖဟာ စီမံခ်က္စတင္လာတာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာခဲ့ေပမဲ့ ေျဖရွင္းမရတဲ့ ပုစၦာတစ္ပုဒ္လို႔ ဆိုရပါေတာ့မယ္။

ဒီအခ်ိန္ လမ္းေဘးဓာတ္ဆီေရာင္းတာကို ဘာမွမရွိပဲနဲ႔ ခြင့္ျပဳလိုက္မယ္ဆိုရင္ ငါးအိမ္မွာ တစ္အိမ္ေလာက္က ဓာတ္ဆီ ေရာင္းကုန္ေတာ့မွာေပါ့။ လမ္းေဘးက်ဴးေတြကို ခုလိုမရွင္းဘဲထားရင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ႀကီးက ႐ႈပ္ပြေနလိမ့္မယ္” လို႔လည္း ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီးက ျပန္လည္ေခ်ပခဲ့ေပမဲ့ ယခင္ကလည္း လမ္းက်ဴး ဆိုင္က်ဴး ေျမာင္းက်ဴးေတြ ဖယ္ရွားမည္။ ယာဥ္ႏွစ္ထပ္ရပ္ရင္ အေရးယူမည္ဆိုတဲ့ အမိန္႔စာေတြကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေပမဲ့ တစ္ေျပးညီ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမျပဳဘဲ ဆိုင္ႀကီးကနားႀကီးေတြကေတာ့ က်ဴးျမဲက်ဴးဆဲ ရွိေနခဲ့တာပါ။ အခုလည္း က်ဴးဆဲက်ဴးျမဲ မျဖစ္ဖို႔နဲ႔ တစ္ေျပးညီ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

“ဆိုင္ကိုပလက္ေဖာင္းေပၚမွာ အတည္တက် ေနရာယူၿပီး ဖြင့္ေရာင္းေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တြန္းလွည္းနဲ႔ေရြ႕လ်ားေပါ့။ ဒါကို လာစစ္ေတာ့ လမ္းပလက္ေဖာင္းေပၚ က်ဴးတယ္ဆိုၿပီး ဆင့္ေခၚလို႔ တစ္ေသာင္းေဆာင္ခဲ့ရတယ္။ တြန္းလွည္းလုပ္ခဲ့ရတာလည္း စည္ပင္က ခိုင္းလို႔ လုပ္ခဲ့ရတာ။ အရင္က လူႀကီးလမ္းေၾကာင္းရွိရင္ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြကို မရွိမျမင္ေစခ်င္ေတာ့ ေနာက္ဆုတ္ခိုင္းတယ္။ အဲဒီမွာ ခဏခဏဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ေရႊ႕ရေျပာင္းရလြယ္ေအာင္ ဘီးတပ္ပါဆိုလို႔ တပ္လိုက္ရတယ္။ အဲဒီမွာ ဘီးလွိမ့္ခြန္ဆိုၿပီး လစဥ္ ေဆာင္ရတ့ဲ အပိုကုန္ေငြတိုးလာေရာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာက ဒီလမ္းေဘးေလးေစ်းေရာင္းဖို႔ကို လစဥ္ေၾကးကသတ္သတ္၊ ေန႔စဥ္ေစ်းေကာက္တစ္မ်ဳိးနဲ႔ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတာ မလြယ္ပါဘူး။ လမ္းက်ဴးလို႔ ရွင္းလင္းအေရးယူမယ္ဆို လမ္းေပၚပိတ္ၿပီး အခိုင္အမာေနရာ ယူထားတဲ့ဟာေတြကို အရင္ဆံုး ရွင္းလင္းေပးေစခ်င္တယ္” လို႔ ေစ်းသည္တစ္ဦးက ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ၿမိဳ႕ေတာ္သန္႔ရွင္းသာယာဖို႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္တဲ့ အခုစီမံခ်က္ဟာ မွန္ကန္သင့္ ေလ်ာ္ပါတယ္လို႔ဆိုသည့္တိုင္ ေစ်းဆိုင္ေတြအေနနဲ႔ လမ္းက်ဴးထားမိတယ္ဆိုပါက သက္ဆိုင္ရာစည္ပင္႐ံုးခန္းမွာ တရား၀င္ဒဏ္ေဆာင္ အခြန္သြင္းခ်လန္ထုတ္ထားရင္ နည္းဥပေဒအရ အက်ဳံး၀င္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အဲလို ေစ်းဆိုင္တည္ခင္းထားမႈေတြကို ဒဏ္ေၾကးတပ္႐ိုက္မႈေတြနဲ႔ပဲ စီမံေဆာင္ရြက္ေနတယ္ဆိုပါက စီမံခ်က္ရဲ႕အႏွစ္သာရျဖစ္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္သန္႔ရွင္းသာယာၿပီး စည္းကမ္းတက် ျဖစ္ဖို႔ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္ပါတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါသလား။ လမ္းဧရိယာ၊ ေျမာင္းဧရိယာေတြကို ပိတ္ဆို႔ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ အခိုင္အမာျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေစ်းဆုိင္ေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးယူပိတ္သိမ္းၿပီးၿပီလဲ။

“ဒုိင္းမြန္းပလာဇာေျမ ေအာက္ခန္းမွာ ဖြင့္ထားတဲ့ အုိးရွင္းစူပါမားကတ္ဟာဆုိရင္ မူလက ကားပါကင္ေနရာပါ။ ေဟာ အခုက်ေတာ့ ေစ်း၀ယ္စင္တာဖြင့္လိုက္ေတာ့ ကားေတြက လမ္းေပၚေရာက္ေရာ။ စည္ပင္ကုိယ္တုိင္က ဒီလုိစည္းကမ္းေတြကုိ ခ်ိဳးေဖာက္ၿပီး လုပ္ခြင့္ျပဳလုိက္တာ ရွက္စရာေကာင္းပါတယ္။ မူလကားပါကင္ မရွိေတာ့ လမ္းေပၚေရာက္။ လမ္းေပၚေရာက္ေတာ့တစ္ခါက ရိန္းနဲ႔မ ဒဏ္႐ိုက္ျပန္ေရာ သံသရာလည္ေနတယ္။ ျပည္သူလူထုကုိ စည္းကမ္းရွိေစခ်င္ရင္ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းတဲ့ဌာနကလည္း လုိက္နာဖို႔လုိတယ္” လို႔ ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒုိင္းမြန္းပလာဇာနဲ႔ကပ္လ်က္ ရတနာပံုေစ်းပလက္ေဖာင္းေပၚမွာ က်ဴးၿပီး စည္ပင္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ စက္ေလွကားထပ္မံ တည္ေဆာက္ထားမႈဟာလည္း ေထာက္ျပစရာတစ္ခု ျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဒါေတြကို ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီးအေနနဲ႔ ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ စည္ပင္ဘတ္ဂ်က္ရလို႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မွ်တမႈမရွိပါဘူး။

“အတြင္း ဓာတ္ေလွကား ပါၿပီးသား။ ဒါကုိ လူသြားပလက္ေဖာင္း ဧရိယာကုိငံုၿပီး ၃၃လမ္းနဲ႔ ၃၄ လမ္းေပၚမွာ စက္ေလွကားအသစ္ျပန္ထုတ္တယ္။ စည္ပင္နဲ႔ အက်ဳိးတူ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ဒီလုိေစ်းစီမံကိန္းေတြကုိ စည္ပင္ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ လုပ္လုိ႔မရပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အေျခခံလူတန္းစား ေစ်းသည္ေတြက်ေတာ့ က်ဴးဆုိၿပီး ခ်က္ခ်င္းအေရးယူတယ္။ ဒီလုိလုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္က် တရား၀င္ က်ဴးခြင့္ရတာလားလို႔ ေမးခ်င္ပါတယ္” လို႔ ေစ်းသည္တစ္ေယာက္က ဆိုပါတယ္။

အခုဆိုရင္ မႏၲေလးေဆး႐ံုႀကီး ၀န္းက်င္မွာရွိတဲ့ ၄၀၀ က်ပ္တန္ ထမင္းဆိုင္ေလးေတြဟာ ေပၚတစ္လွည့္ေပ်ာက္တစ္လွည့္နဲ႔မို႔ စီမံခ်က္ အသက္၀င္မႈကို ဒက္ထိခံစားေနရတာ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ ေပၚတစ္လွည့္ ေပ်ာက္တစ္လွည့္ ေစ်းဆိုင္ေလးေတြက စီမံခ်က္ သက္ေရာက္ရာေနရာေတြမွာ ေျပးဟယ္၊ ပိတ္ဟယ္နဲ႔ ထိတ္လန္႔စြာနဲ႔ နစၥဓူ၀ျဖတ္သန္းေနၾကပါၿပီ။ ဒီလို အေျခခံလူတန္းစားမ်ား မွီခိုသဟဲျပဳေနၾကတဲ့ ၄၀၀ က်ပ္တန္ ထမင္းဆိုင္ေလးေတြဟာ လမ္းက်ဴးေျမာင္း က်ဴးစီမံခ်က္မွာ အၿပီးတိုင္ပါ၀င္သြားမယ္ဆို အေျခခံ လူတန္းစားေတြအတြက္ ဆံုး႐ံႈးမႈတစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ခုလို ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ ေခါင္ခိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ထမင္းတစ္နပ္ ေလးရာက်ပ္ဆိုတာ အံ့ၾသစရာပါ။ ဒီအခ်က္ေတြကို ထည့္တြက္ၿပီး တစ္ပိုင္တစ္ႏုိင္ေစ်းဆိုင္ေတြကို ဆိုင္ႀကီးကနားႀကီးေတြနဲ႔ တန္းတူထား အေရးယူမလား၊ သူတို႔အတြက္ Plan B တစ္ခုထားၿပီး ဘယ္လိုျပန္လည္ စီမံေနရာခ်ထားေပးမလဲဆိုတာမ်ဳိး ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ စီမံခ်က္အႏွစ္ခ်ဳပ္ဟာ လမ္းေဘးက်ဴးေက်ာ္ ေစ်းဆိုင္ (တြန္းလွည္း၊ပ်ံက်) ဆိုပါက ေငြက်ပ္တစ္ေသာင္း ဒဏ္႐ိုက္ၿပီး မီးစက္ထားရွိမႈလို အခိုင္အမာ က်ဴးယူထားတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကိုေတာ့ တစ္ေပပတ္လည္ တစ္ေထာင္က်ပ္ႏႈန္းနဲ႔ လစဥ္ေပးေဆာင္ေစတာမို႔ ဒီစီမံခ်က္ဟာ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ဘတ္ဂ်က္ရွာေဖြမႈနဲ႔ အေျခခံလူတန္းစားေစ်းသည္မ်ား ပေပ်ာက္ေရးမျဖစ္ဖို႔ သတိခ်ပ္ဖို႔ လုိပါၿပီ။

အီးယူေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဘရီးဇစ္ေခတ္လြန္ ညီညြတ္ေရး

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၆ ရက္က ဘာလင္ရွိ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုးတြင္ ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အင္ဂ်လာမာကယ္က ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဆာေမကို ႏႈတ္ဆက္ေနစဥ္ (Photo: AFP)

ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း အီးယူေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ အလြန္အႏၲရာယ္မ်ားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ ဘရီးဇစ္ေခတ္လြန္ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥႏွင့္ ဥေရာပေကာ္မရွင္ အႀကီးအကဲ ယန္းကေလာ္ဒီယန္ကာအား ဆက္ခံမည့္သူကို ေရြးခ်ယ္ေရးျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔က ၿဗိတိန္ႏုတ္ထြက္သြားၿပီးေနာက္ ၿဗိတိန္မပါသည့္ ေခါင္းေဆာင္ ၂၇ ဦးတို႔သည္ ေသာၾကာေန႔တြင္ ဘရက္ဆဲ၌ တစ္ရက္ၾကာ အထူးထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ရပ္ကို ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းသည္ ပို၍သိပ္သည္းက်စ္လ်စ္ၿပီး ပိုမိုညီညြတ္သည့္ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ဆီသို႔သြားရန္ လမ္းျပေျမပံုတစ္ရပ္အတြက္ အဓိကေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ဥေရာပျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ဦးေဆာင္တာ၀န္ယူထားသူတစ္ဦး ျဖစ္သည့္ ျပင္သစ္သမၼတ အီမန္ႏ်ဴယယ္မက္ခရြန္ႏွင့္ ယန္ကာတို႔အၾကား အနာဂတ္၌ ထိပ္တန္းဥေရာပေခါင္းေဆာင္မ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု ေရြးခ်ယ္မည္ဟူသည္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဖက္ဒရယ္လစ္အျမင္အတြက္ အက္ေၾကာင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေနပံုရသည္။

ယင္းသေဘာထားကြဲလြဲမႈက အီးယူအေနျဖင့္ အဓိကအဖြဲ႕၀င္တစ္ဦး ဆံုး႐ႈံးရမည့္ အေရးကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈကို ေဖာ္ျပေနသည္။ အီးယူကို ဒုကၡပင္လယ္ေ၀ေစေသာ ျပႆနာမ်ားသည္ အဓိကအခ်က္ ႏွစ္ခ်က္အေပၚ၌ အေျခခံေနသည္။ ယင္းမွာ ေငြေၾကးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပိုင္ဆိုင္မႈ ကိစၥျဖစ္သည္။

အျငင္းပြားဖြယ္ရာေကာင္းသည့္ Spitzenkandidat စနစ္ေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဥေရာပေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ ယန္ကာ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံရသည္။ ယင္းစနစ္တြင္ ဦးေဆာင္ကိုယ္စားလွယ္အတြက္ ဂ်ာမနီက ဦးေဆာင္ၿပီး ယင္းေအာက္၌ မဲအမ်ားဆံုး ရရွိသည့္ ႏိုင္ငံေရးအုပ္စုသည္ ယင္းရာထူးအတြက္ သူ၏ကိုယ္စားလွယ္ကို အမည္စာရင္း တင္သြင္းႏုိင္သည္။

ဥေရာပပါလီမန္ႏွင့္ ယန္ကာတို႔ ႏွစ္ဖက္စလံုးသည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ျပဳလုပ္မည့္ ဥေရာပေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ယင္းစနစ္ကို ျပန္လည္က်င့္သံုးရန္ ေထာက္ခံထားသည္။ ၎တို႔က ယင္းစနစ္သည္ အီးယူ၏ အားအေကာင္းဆံုး အလုပ္အမႈေဆာင္ လက္တံျဖစ္ေသာ ေကာ္မရွင္ကို ဦးေဆာင္မည့္သူအား ျပည္သူလူထုက တိုက္႐ိုက္ေျပာၾကားႏုိင္ေစသည္ဟု ဆိုသည္။

အခြင့္အေရးႏွင့္ တာ၀န္၀တၱရား

ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္ေပးရၿပီး အီးယူအဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ ဥေရာပေကာင္စီဥကၠ႒ ေဒၚနယ္တက္သည္ Spitzenkandidat စနစ္ျဖင့္ ေရွ႕ဆက္မည္လား အပါအ၀င္ ေရြးခ်ယ္စရာ အခ်က္မ်ားကို ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ၌ ခ်ျပလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

ဥေရာပေခါင္းေဆာင္မ်ားက ပါလီမန္၏ အျမင္မ်ားကို ထည့္တြက္ေသာ္လည္း အီးယူ၌ လက္မွတ္ထိုးထားေသာ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ၎တို႔သည္ ေကာ္မရွင္အႀကီးအကဲကို ေရြးခ်ယ္ရန္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္အခြင့္အေရးႏွင့္ တာ၀န္၀တၱရားရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ အမ်ားအျပားသည္ Spitzenkandidat လုပ္ငန္းစဥ္ကို ခါးခါးသီးသီး ဆန္႔က်င္ၾကသည္။ ၎တို႔က ယင္းသည္ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရေသာ အစိုးရအႀကီးအကဲမ်ားကို ေဘးဖယ္ၿပီး ဘရက္ဆဲအေျခစိုက္ ႏိုင္ငံေရးအုပ္စုမ်ားက ေနာက္ကြယ္၌ ျပဳလုပ္ထားေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ဦးစားေပးၿပီး ေကာ္မရွင္ အႀကီးအကဲ ရာထူးသည္လည္း ႏုိင္ငံေရးဆန္လြန္းေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း မက္ခရြန္က အီးယူထူေထာင္ထားမႈက အိုင္ဒီယိုလိုဂ်ီအရ မဆီမေလ်ာ္ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီး ေကာ္မရွင္ကို ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆံုးျဖတ္ရျခင္းျဖင့္ ရွင္းလင္းေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္တစ္ရပ္ေပးေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ မြမ္းမံမႈတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယန္ကာက Spitzenkandidat စနစ္သည္ ယုတၱိေဗဒအရ ၿပီးျပည့္စံုေၾကာင္း ယခုသီတင္းပတ္အေစာပိုင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက ေကာ္မရွင္ အႀကီးအကဲရာထူးကို ေဒၚနယ္တက္၏ ရာထူးႏွင့္ ေပါင္းစပ္ရန္လည္း ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ယင္းသေဘာထားကြဲလြဲမႈသည္ ယခုလ အေစာပိုင္းက ဥေရာပပါလီမန္အေနျဖင့္ မက္ခရြန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး၌ ထိုးႏွက္ခ်က္တစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အထူးသျဖင့္ ပို၍ျပင္းထန္လာခဲ့သည္။ ယင္းထိုးႏွက္ခ်က္မွာ ၿဗိတိန္ေၾကာင့္ လစ္လပ္သြားေသာ ေနရာေပါင္း ၇၃ ေနရာအနက္ ၃၀ ကို မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားသို႔ တိုက္႐ိုက္ျဖန္႔ေပးမည့္အစား ဥေရာပတစ္ခြင္လံုးအတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ရန္ ခ်ေပးမည့္ ‘ႏိုင္ငံအားလံုးႏွင့္ဆိုင္ေသာ စာရင္းမ်ား’ ဟူသည့္အဆိုကို ဆန္႔က်င္မဲေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“ေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ႏုိင္ငံအားလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ စာရင္းဆိုတာမ်ဳိးမရွိရင္ ဘာလို႔ Spitzenkandidat ဆိုတာ ရွိေနရမွာလဲ” ဟု လူဇင္ဘတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဇာဗီးယားဘက္တယ္က Twitter ၌ ေရးသားခဲ့သည္။

အေပါက္တစ္ေပါက္ကို ျဖည့္ျခင္း

ဘရီးဇစ္က ထားခဲ့ေသာ အေပါက္ကိုျဖည့္ရန္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္မွစသည့္ အီးယူ၏ ႏွစ္အတန္ၾကာအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥသည္ ပိုမိုနက္႐ႈိင္းေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚလာေစႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိသည္။ ယခုအႀကိမ္၌ အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား အခ်င္းခ်င္း သေဘာထား ကြဲလြဲလာႏုိင္သည္။

၎တို႔အေနျဖင့္ ဘတ္ဂ်က္ကိုတုိးျမႇင့္မည္လား၊ ေလွ်ာ့ခ်မည္လား သို႔မဟုတ္ ယခုအတိုင္းထားမည္လားဟူသည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဒၚနယ္တက္က ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ၌ ေမးျမန္းဖြယ္ရွိသည္။

အီးယူ၏ ဘတ္ဂ်က္ေကာ္မရွင္နာ ဂန္သာေအာ္တင္ဂါက ၿဗိတိန္ႏုတ္ထြက္သြားျခင္းသည္ ဘတ္ဂ်က္၌ ယူ႐ို ၁၂ မွ ၁၅ ဘီလ်ံ (အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၅ မွ ၁၉ ဘီလ်ံ) ရွိေသာ အေပါက္ႀကီးကို ခ်န္ခဲ့လိမ့္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက ယင္းသည္ ခြဲေ၀မႈအရ ၂၀၁၄-၂၀၂၀ ဘတ္ဂ်က္တြင္ ဂ်ီဒီပီ၏ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနသည့္ လက္ရွိအဆင့္မွေန၍ ၁ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ၁ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအၾကား ျမင့္တက္လာလိမ့္မည္ဟု ညႊန္ျပခဲ့သည္။

အသားတင္ထည့္၀င္သူမ်ားျဖစ္ေသာ နယ္သာလန္၊ ဒိန္းမတ္၊ ၾသစႀကီးယား၊ ဆြီဒင္ ႏွင့္ ဖင္လန္ႏုိင္ငံမ်ားအားလံုးသည္ ယင္းစိတ္ကူးကို ဆန္႔က်င္ၾကလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑ကို ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္ေတာက္မည္ဟု ေအာ္တင္ဂါ၏ သတိေပးမႈမ်ား (ျပင္သစ္က မႀကိဳက္သည့္ကိစၥ) ႏွင့္ ပို၍ဆင္းရဲေသာ အေရွ႕ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားကို အက်ဳိးရွိေစမည့္ ေပါင္းစည္းညီညြတ္ေရးရန္ပံု ေငြကိစၥတို႔အား ဆိုးဆိုးရြားရြား ပယ္ခ်ၾကဖြယ္ ရွိသည္။

သို႔ေသာ္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အျပဳအမူမ်ားအတြက္ အခါအားေလ်ာ္စြာေပးမည့္ ေပါင္းစည္းညီညြတ္ေရး ရန္ပံုေငြအားျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ျခင္း ကိစၥမ်ားအပါအ၀င္ အဓိကကိစၥမ်ား၌ ပါ၀င္ေနသည့္ ပိုလန္ႏွင့္ ဟန္ေဂရီကဲ့သုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားကို အီးယူက ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းလိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ညႊန္ျပေနသည့္ ကိစၥမ်ားဟူ၍ မ်ားစြာမေတြ႕ရေပ။

ေနာက္ခံ၌ တင္းမာမႈမ်ား ရွိေနျခင္းႏွင့္အတူ အီးယူအေနျဖင့္ ဘရီးဇစ္ကိစၥအတြက္ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ ေသြးစည္းညီညြတ္ရန္လိုေၾကာင္း အထူးျပဳေျပာၾကားေနသည္မွာ အံ့ၾသဖြယ္ရာမရွိေပ။

ဘရီးဇစ္အလြန္ကာလ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးေပၚ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လာမည့္လအတြင္း ေရွ႕သို႔တြန္း၍လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုလားပါသလားဟု ေဒၚနယ္တက္က လာမည့္ေသာၾကာေန႔တြင္ ဥေရာပေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ေမးျမန္းလိမ့္မည္ဟုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

ဘရီးဇစ္အလြန္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား၌ ၿဗိတိန္၏ ဆႏၵမ်ားႏွင့္ အခက္အခဲမ်ား မေရမရာ ျဖစ္ေနမႈသည္ ယင္းကိစၥကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားေစဖြယ္ ရွိေနသည္။

အုပ္စုဖြဲ႕ ရမ္းကားအတင့္ရဲလာတဲ့ ခါးပုိက္ႏႈိက္ေတြကို ဘယ္လုိအေရးယူမလဲ

ခါးပိုက္ႏိႈက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေဖာ္ျပထားစဥ္

“ကုိယ့္အိတ္ေလးေတြ ေရွ႕မွာ လြယ္ထားမယ္ေနာ္။ ကြၽန္ေတာ္အႀကိမ္ႀကိမ္ သတိေပးပါတယ္ေနာ္။ ထပ္ေျပာပါမယ္။ အိတ္ေတြ၊ ကိုယ့္ပစၥည္းေတြကုိ ကုိယ္တုိင္ဂ႐ုစုိက္ပါ။ ကြၽန္ေတာ္ ဘာမွထပ္ေျပာေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္လည္း ဒါပဲႀကိဳေျပာႏုိင္တယ္။ အဲဒါမွ ျဖစ္ရင္လည္း ကံျဖစ္ကံကုိယ္၊ ကုိယ္ျဖစ္ကုိယ္ခံပဲ။ အခုခ်ိန္က လူက်ပ္ခ်ိန္ပဲ” ဟု YBS ၈၆ မီနီဘတ္ခရီးသည္ ယာဥ္အကူတစ္ဦးက လမ္းနီမွတ္တုိင္မေရာက္မီ ခရီးသည္မ်ားကုိ သတိေပးစကား က်ယ္ေလာင္စြာျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာၾကားေနသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနထုိင္သူ ျပည္သူအမ်ားစု အလုပ္သြား၊ ခရီးသြားရင္းမွ အႏၲရာယ္တစ္ခုကုိ ေတြ႕ၾကံဳေနၾကသည္။ ယင္းအႏၲရာယ္မွာ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” ခံရမႈပင္ ျဖစ္သည္။ အမ်ားစုမွာ မိမိကုိယ္တုိင္ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” အႏၲရာယ္ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ္လည္း မိမိအသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေပၚမည္စိုးရိမ္သျဖင့္ မတု႔ံျပန္ရဲၾကသလုိ တျခားသူ ခါးပုိက္ႏႈိက္အႏၲရာယ္ ၾကံဳေတြ႕ရသည္ကုိ သိရွိသည့္အခါတြင္လည္း မိမိကုိ  “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မ်ား ရန္ျပဳမည္စုိးရိမ္သျဖင့္ ကူညီအသိေပးမႈ တစ္စုံတစ္ရာ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ၾကေပ။ ထုိသုိ႔ပစၥည္း၊ ဥစၥာခုိးႏႈိက္ခံရမႈအျပင္ အသက္အႏၲရာယ္ပါ ရန္ျပဳခံရတတ္ေသာေၾကာင့္ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” အႏၲရာယ္မွာ အမ်ားျပည္ သူလုံျခံဳမႈ၊ လြတ္လပ္စြာသြားလာ ေနထုိင္မႈကို ဆုိးရြားစြာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည့္ မႈခင္းတစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။

အတင့္ရဲ ရမ္းကားလာတဲ့ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မ်ား

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ မႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ရန္ကုန္၌ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မႈ ျဖစ္စဥ္ေပါင္း ၁၀၈ မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ခါးပုိက္ႏႈိက္မ်ားမွာ ရထား၊ ခရီးသည္တင္ယာဥ္မ်ားႏွင့္ လူစည္ကားရာ ေနရာမ်ားတြင္ အဓိက ပစ္မွတ္ထား က်ဴးလြန္ေလ့ရွိသည္။

ယခုႏွစ္ အစပုိင္းတြင္မူ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မ်ားမွာ ခရီးသည္တင္ယာဥ္လုိင္းမ်ားေပၚတြင္ က်င္လည္က်က္စား၍ အုပ္စုဖြဲ႕ပစၥည္းႏႈိက္ယူမႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈႏွင့္ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္မႈမ်ားကုိ ျပဳလုပ္လ်က္ရွိလာသည္ကုိ ေတြ႕ျမင္လာရသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္က YBS ယာဥ္ေပၚတြင္ စီးနင္းလိုက္ပါလာသည့္ ခရီးသည္အမ်ိဳးသမီးထံမွ အုပ္စုဖြဲ႕ ခါးပိုက္ႏႈိက္ၿပီး ထုိးႀကိတ္သည့္ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ က်ဴးလြန္ခံရသူ အမ်ဳိးသမီးမွာ လွည္းကူးၿမိဳ႕နယ္၊ သနပ္ျပင္ေက်းရြာမွ YBS အမွတ္ ၁ ယာဥ္တစ္စီးကိုစီး၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္းသုိ႔ လာေရာက္စဥ္ေတာင္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္၊ နတ္စင္မွတ္တုိင္အေရာက္တိုင္ အေရာက္၌ ၎ပိုက္ဆံအိတ္ကို ယာဥ္ေပၚရိွ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက ႏိႈက္ယူသြားသည္ကို ေတြ႕သျဖင့္ ျပန္ေပးရန္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ထိုသုိ႔ေျပာသည့္အခါ ခါးပုိက္ႏႈိက္က က်ဴးလြန္ခံရသူအမ်ဳိးသမီး၏ ဦးေခါင္းကုိ လက္သီးျဖင့္ထု၍ ဆဲဆိုကာ တံေတြးျဖင့္ေထြးခဲ့သည့္အျပင္ က်န္ခါးပုိက္ႏႈိက္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးကလည္း က်ဴးလြန္ခံရသူ အမ်ဳိးသမီးအား ဆဲဆုိျခင္း၊ လက္လိမ္ခ်ဳိးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ယင္းျဖစ္စဥ္အားေတြ႕ရွိသူ ယာဥ္ေပၚပါ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးက ၀င္ေရာက္ဖ်န္ေျဖစဥ္ ခါးပုိက္ႏႈိက္မ်ားက ယင္းအမ်ိဳးသားကို လည္း တံေတြးျဖင့္ေထြးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ရဲမႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

အဆုိပါျဖစ္စဥ္ကုိ  ယာဥ္ေမာင္းက သိရွိေသာအခါ  နီးစပ္ရာ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းသုိ႔ ယာဥ္ကိုေမာင္း ႏွင္ခဲ့ၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ကို ခါးပုိက္ႏႈိက္မ်ားအား ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးရာ ၎တို႔မွာ အေရွ႕ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ေန ေနဖုန္းေအာင္ (ခ) ဟိန္းေဇာ္ဦး (၃၁ ႏွစ္)၊ ေျမာက္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္ေန ထက္ေအာင္(၃၆ ႏွစ္) ႏွင့္ ၿဖိဳးေ၀ထြန္း(ခ) ၿဖိဳးႀကီး (၂၃ ႏွစ္) တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းက (ပ)၂၈၇/ ၂၀၁၈၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၈၂/ ၃၅၄/ ၂၉၄/ ၁၁၄ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးထားေၾကာင္း သိရသည္။

အလားတူ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေအာက္တုိဘာ ၃၁ ရက္က YBS အမွတ္ ၂၀ ယာဥ္လုိင္းေပၚတြင္ ခါးပုိက္ႏႈိက္မ်ားက ခရီးသည္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၊ ယာဥ္ေမာင္းႏွင့္ ယာဥ္အကူတုိ႔အား ဆဲဆုိႀကိမ္းေမာင္းမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

YBS အမွတ္ ၂၀ ယာဥ္လုိင္းတြင္ စီးနင္းလာသည့္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးမွာ မိမိခါးပုိက္အႏႈိက္ခံရေၾကာင္း သိသျဖင့္ ယာဥ္ေမာင္းႏွင့္ ယာဥ္အကူအား အသိေပးအကူညီေတာင္းခဲ့သည္။ ထုိအခါ ခါးပုိက္ႏႈိက္ႏွစ္ဦးမွာ ဓမၼေစတီလမ္းႏွင့္ အင္းလ်ားလမ္းထိပ္မီးပြိဳင္႔တြင္ ယာဥ္ေပၚမွဆင္းသြား၍ ယာဥ္ေမာင္း၊ ယာဥ္အကူႏွင့္ ခါးပုိက္ႏိႈက္ခံရသည့္ အမ်ိဳးသမီးအား ဆဲဆုိႀကိမ္းေမာင္းခဲ့ေၾကာင္း ရဲမႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္မွာ လူမႈကြန္ရက္ Facebook တြင္ ပ်ံ႕သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ အခင္းျဖစ္  YBS အမွတ္ ၂၀ ယာဥ္ စီစီတီဗြီမွတ္တမ္းမွတစ္ဆင့္ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးခဲ့ကာ ဇန္န၀ါရီ ၉ ရက္တြင္ က်ဴးလြန္သူမ်ားျဖစ္သည့္  စုိးလင္းထုိက္ (၃၂ ႏွစ္)၊ ေက်ာ္လင္းထက္ (၂၁ ႏွစ္) ႏွင့္ ၀င္းေက်ာ္ေက်ာ္ (၄၁ ႏွစ္) တို႔အား ဖမ္းမိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက ခရီးသည္ တင္ယာဥ္လုိင္းေပၚတြင္ လုိက္ပါစီးနင္းၿပီး အသြင္ယူကာ ၎တုိ႔ကုိ  ေျမာက္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္၊ သုဓမၼာလမ္းမႀကီး၊ (ဃ) ေစ်းမွတ္တုိင္တြင္ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲမႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

“ညီမ ခါးပုိက္အႏႈိက္ခံရတာေတာ့ ႏွစ္ႀကိမ္ရွိၿပီ။ တစ္ႀကိမ္က ေရႊဂုံတုိင္မွတ္တိုင္နားမွာပဲ။ လူအနားကုိ အတင္းကပ္တာ ညီမလည္း လူက်ပ္လို႔ပဲထင္တာ။ ၾကာေတာ့ စိတ္မထင္တာနဲ႔ ေနာက္လွည့္ၾကည့္ေတာ့ အသက္ ၂၀ ေက်ာ္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးပဲ။ မ်က္ႏွာက မလုံမလဲပုံျဖစ္ေနတယ္။ ေျမနီကုန္းမွတ္တုိင္ေရာက္ေတာ့ အတင္းဆင္းေျပးသြားတယ္။ ညီမလည္း အိတ္ကုိစမ္းၾကည့္ေတာ့ ဖုန္းပါသြားမွန္းသိတယ္။ ရဲစခန္းေတာ့ မတုိင္ျဖစ္ခဲ့ဘူး။ ဒုတိယတစ္ေခါက္ကေတာ့ ဆူးေလကား မွတ္တုိင္ဆင္း လမ္း ၃၀ ဘက္လမ္းေလွ်ာက္ေတာ့ ေနာက္ကေန အိတ္ကုိ ဇစ္ဖြင့္ၿပီး ပုိက္ဆံရယ္၊ ဖုန္းရယ္ ႏိႈက္တာခံရတယ္။ အဲဒီအေခါက္ကေတာ့ ရဲစခန္းသြားတိုင္လုိက္တယ္။ စခန္းကရဲေတြေျပာတာေတာ့ အဲဒီနားေလးက အျမဲတမ္းလုိလုိ ျဖစ္တယ္တဲ့။ ဖမ္းမိလုိ႔ရွိရင္ ျပန္ဆက္သြယ္ေပးပါမယ္ေျပာတယ္။ ပုိက္ဆံရယ္၊ ပစၥည္းရယ္က ကိစၥမရွိပါဘူး။ မွတ္ပုံတင္၊ ကားလုိင္စင္၊ စာရြက္စာတမ္းေတြက ခံရသူေတြအတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးတယ္။ ခါးပုိက္ႏႈိက္ေတြက ဓားေတြဘာေတြ ေဆာင္တတ္ေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ျပဳမွာစုိးၿပီး မေအာ္ခ်င္ဘူး။ ကုိယ့္ကိစၥနဲ႔ကုိယ္ အေတြးမ်ားေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြရွိတတ္ေတာ့ တစ္ခါတေလ အိတ္ကုိ သတိမထားမိတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ သတိထားပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ခါးပုိက္ႏႈိက္ေတြ မရွိေတာ့ေအာင္၊ မလုပ္ရဲေတာ့ေအာင္ သက္ဆုိင္ရာက အေရးယူေပးခ်င္တယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ အႏၲရာယ္ကင္းကင္း သြားလာလုိ႔ရတဲ့ ႏုိင္ငံမ်ဳိး ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ ခါးပုိက္ႏႈိက္ေရာ၊ မေကာင္းတဲ့ ဒုစ႐ုိက္မႈေတြ အားလုံးမရွိေအာင္ေပါ့ေနာ္” ဟု ခါးပုိက္ႏႈိက္ခံရဖူးသူ တစ္ဦးျဖစ္သူ မႏု၀ါ၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

“ခါးပုိက္ႏႈိက္” ဆုိတာ

“ခါးပုိက္ႏႈိက္” အမ်ားစုမွာ ခုိးႏႈိက္မႈလုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ မွတ္တုိင္မ်ားတြင္ ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈ ျပဳလုပ္တတ္ၾကသည္။ လကုန္ရက္ႏွင့္ လစာထုတ္သည့္ ရက္မ်ား၊ ႐ုံးဆင္း႐ုံးတက္အခ်ိန္မ်ားႏွင့္ လူစည္ကားသည့္ ပြဲလမ္းသဘင္၊ ေစ်းမ်ားတြင္ အမ်ားဆုံး က်ဳးလြန္ေလ့ရွိၾကသည္။ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မ်ားမွာ အသက္အရြယ္ႀကီးသူ၊ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစု၊ လက္၀တ္လက္စား ၀တ္ဆင္မႈႏွင့္ လြယ္သည့္ အိတ္ပုံစံကုိ ေစာင့္ၾကည့္၍ ၎တို႔ကုိ ပစ္မွတ္ထားကာ လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိၾကသည္။ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” မ်ားမွ ေသြးထားသည့္ အေၾကြေစ့၊ ေခါက္ဓားအတို၊ ခြၽန္ျမေနသည့္ အရာ၀တၳဴတုိ႔ကုိ ကိုင္ေဆာင္ၾကၿပီး အိတ္မ်ားကုိခြဲ၌ ႏႈိက္ယူၾကသည္။ ယခုကာလတြင္မႈ လက္ကုိင္ဖုန္းမ်ားကုိ ႏိႈက္ယူၾက၌ ၎တို႔ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ ဖုန္းဆုိင္မ်ားတြင္ ေရာင္းခ်ေလ့ရွိၾကသည္။

“ေၾကြျပားေစ့ကုိ ရထားသံလမ္းေပၚ သြားတင္တယ္။ ရထားျဖတ္ႀကိတ္သြားရင္ အဲဒီေၾကြျပားေစ့က ျမေနေအာင္ ခြၽန္ထက္သြားတာ။ အဲဒါနဲ႔ ႀကိဳက္တဲ့အိတ္ကုိ ခြဲကြဲၿပီးသားပဲ။ အဲဒီေၾကြျပားေစ့ကုိလည္း လုပ္တတ္မွ။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ေခါက္ဓားေပါ့။ အဓိကကေတာ့ လက္ၿငိမ္ဖုိ႔ပဲ။ အဲဒီလုိ လက္ၿငိမ္ဖို႔ ေနအိမ္မွာ က်င့္ၾကတယ္။ အိတ္ကုိခြဲနည္းေတြ က်င့္ၾကတယ္။ အရမ္းလက္သာတဲ့သူဆုိရင္ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၀င္ဖို႔ အိတ္အေပါက္ပြင့္ေနတာေတာင္ ရေအာင္ႏႈိက္လို႔ရတယ္။ အခုဖုန္းေတြ ရလာၿပီဆုိရင္လည္း သူ႔ဟာနဲ႔သူ ခ်ိတ္ေတြရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ျပန္ေရာင္းၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ခ်ိတ္ေတြဆို ေငြႀကိဳသြားယူလို႔ေတာင္ရတယ္။ အဲဒါေတြက ေနာက္မွရွိလာတဲ့ လုပ္ကြက္ေတြေပါ့။ အဘိုးတုိ႔ ေခတ္တုန္းကေတာ့ ဒါေတြမရွိပါဘူး” ဟု အသက္ႀကီးရင့္ေနၿပီျဖစ္သည့္ ခါးပုိက္ႏႈိက္လုပ္ခဲ့ဖူးသူ အမ်ဳိးသားႀကီးတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“ခါးပုိက္ႏႈိက္“ေတြကုိ  ဘယ္လုိသိထား၊ ေရွာင္ရွားမလဲ

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္သက္အရေတာ့ မ်က္ႏွာေတြ ျမင္တာနဲ႔ ဘယ္သူခရီးသည္၊ ဘယ္သူ ခါးပုိက္ႏႈိက္ဆုိတာ ခြဲျခားလုိ႔ရတယ္။ ယာဥ္ေနာက္လုိက္လာတာလည္း ၾကာၿပီေလ။ ဒီေကာင္ေတြ ပါလာလုိ႔ ခရီးသည္ေတြကုိ သတိေပးရင္လည္း ဒီေကာင္ေတြက ရန္ျပဳတတ္ေသးတယ္။ ခါးပိုက္ႏိႈက္က တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ဘူး။ အနည္းဆုံး ႏွစ္ေယာက္၊ သုံးေယာက္၊ တစ္ေယာက္တည္းဆုိလည္း ဓားပါတတ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီေကာင္ကုိ တက္လာႏုိင္တဲ့ မွတ္တုိင္မေရာက္မီ ခရီးသည္ေတြကုိ လြယ္အိတ္ေတြ ေရွ႕ထားၿပီးလြယ္ဖို႔ ကုိယ့္ပစၥည္းေသခ်ာဂ႐ုစုိက္ဖုိ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေအာ္ ေျပာထားတယ္။ သူတုိ႔ တတ္လာရင္ေတာ့ မေျပာဘူး။ မဟုတ္ရင္ကုိယ္ကုိပါ သတ္သြားႏိုင္တယ္ေလ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္ေပးႏုိင္တာလည္း ဒီေကာင္ေတြ မတက္မီ ႀကိဳေအာ္ေပးႏုိင္ပဲရွိတယ္။ ခန္႔မွန္းၿပီးေတာ့ေပါ့” ဟု YBS မွ ယာဥ္အကူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ခရီးသြားျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ခါးပုိက္မႏႈိက္ခံရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ႏွင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္သင့္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားမွာ (၁) ခရီးသည္တင္ ယာဥ္စီးျခင္းႏွင့္ လူစည္ကားရာေနရာမ်ားသုိ႔သြားသည့္ အခါမိမိလြယ္အိတ္မ်ားကို မိမိေရွ႕၌ ထားရွိ၍ လြယ္သင့္သည္။ (၂) ခရီးသည္တင္ ယာဥ္စီးသည့္အခါ အေရးႀကီး စာရြက္စာတမ္းမ်ားႏွင့္ တန္ဖုိးႀကီးပစၥည္းမ်ားပါလွ်င္ ဆင္းရလြယ္ကူသည့္ ေနရာ၌ရပ္သင့္သည့္ (သို႔မဟုတ္) အေဖာ္တစ္ဦး ထက္အပိုေခၚေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အငွားယာဥ္စီးျခင္းကုိ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ (၃) မိမိအား ပိတ္ဆုိ႔၀န္းရံ ကာထားသည့္ အေျခအေနရွိလွ်င္ နီးစပ္ရာမွတ္တိုင္တြင္ ဆင္းသင့္သည္ (သုိ႔မဟုတ္) တျခားေနရာသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕သင့္သည္။ (၄) ေဘာင္းဘီအိတ္ကပ္ႏွင့္ ေဘးအိတ္ကပ္ထဲတုိ႔တြင္ ဖုန္း (သုိ႔မဟုတ္) ပုိက္ဆံအိတ္ထည့္၍ ခရီးသည္တင္ယာဥ္ မစီးသင့္။ စသည့္တို႔ကုိ သတိထား လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။

စာေရးသူ၏ အြန္လုိင္းစစ္တမ္း ေကာက္ခံမႈႏွင့္ ရဲမႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ခါးပုိက္ႏႈိက္မ်ားအား  သတိထားေစာင့္ၾကည့္သင့္သည့္ ကားမွတ္တုိင္မ်ားမွာ “ေအာင္မဂၤလာအေ၀းေျပးကား၀င္း၊ ဒဂုံဧရာ အေ၀းေျပးကား၀င္း၊ လမ္း ၃၀၊ ဘုန္းႀကီးလမ္းစံျပ၊ လသာ၊ ဘုန္းႀကီးလမ္း၊ သမကုန္း၊ ဘီအုိစီ၊ ဇ၀န၊ ျမင္သာ၊ ကညန၊ အသင္းတုိက္၊ ဘ၀ျမင့္၊ သာေကတအ၀ုိင္း၊ ေက်ာက္တုိင္၊ နတ္စင္၊ က်ဳိက္၀ုိင္း၊ ခုိင္ေရႊ၀ါ၊ ပါရမီေညာင္ပင္၊ လင့္လမ္း၊ မုိးေကာင္း၊ ဆင္မလုိက္၊ စံျပငါးေစ်း၊ ေပါက္ေတာ၀၊ မီးခြက္ေစ်း၊ ဂ်မခနာ၊ သခင္ျမပန္းျခံ၊ တာေမြဗလီ၊ ဂ်မာခါနာ၊ ကမ္းနားလမ္း၊ သမၼတ႐ုပ္ရွင္႐ုံ၊ ခေရပင္လမ္းခြဲ၊ ဒညင္းကုန္း၊ ေရႊလင္ဗန္းလမ္းဆုံ၊ လမ္း ၃၀၊ ေထာက္ၾကံ့လမ္းဆုံ၊ လွည္းတန္း၊ သမုိင္း၊ ရွစ္မုိင္၊ လမ္းနီ၊ ကမၻာေအးဘုရား၊ ေျမာက္ဥကၠလာအ၀ုိင္း၊ ေျခာက္ေကြ႕” တုိ႔ပင္ ျဖစ္သည္။

လူမႈကြန္ရက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ခါးပိုက္ႏိႈက္မႈႏွင့္ ျဖစ္စဥ္သတင္းမ်ား

အုပ္စုဖြဲ႕ ရမ္းကားအတင့္ရဲလာတဲ့ “ခါးပုိက္ႏႈိက္” ေတြကို ဘယ္လုိအေရးယူမလဲ

“အဓိကကေတာ့ ကိုယ့္ပစၥည္းကုိယ္ ဂ႐ုစုိက္ဖို႔လိုတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သက္ဆိုင္ရာက ဒုစ႐ုိက္မႈမွန္သမွ် ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔လည္း လုိအပ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒီလုိခါးပုိက္ႏိႈက္ကိစၥ ျဖစ္လာမႈေတြ မ်ားလာၿပီဆုိရင္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕က လုိင္းကားေတြေပၚ အသြင္ယူ စီးနင္းတာတို႔ ေတြ႕ခဲ့ရင္ ဖမ္းဆီးတာမ်ဳိးတုိ႔ လုပ္လာခဲ့ရင္ ခါးပိုက္ႏိႈက္ေတြ လုပ္ရဲမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ နည္းပညာပုိင္းေပါ့ ။ အခုလုိ နည္းပညာေကာင္းမြန္ေနတဲ့ေခတ္မွာ ခရီးသည္တင္ယာဥ္ေတြန႔ဲ ရဲစခန္းတို႔၊ သက္ဆုိင္ရာ ယာဥ္လုိင္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈ႐ုံးေတြမွာ အေရးေပၚ အသိေပး အလန္းစက္ေလး ခ်ိတ္ဆက္ထားသင့္တယ္။ ခါးပုိက္ႏႈိက္မႈျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားကိစၥျဖစ္ပြားလုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ယာဥ္ေမာင္းက ယာဥ္ေပၚမွာရွိတဲ့ ခလုတ္ႏွိပ္လုိက္ရင္၊ အနီးစပ္ဆုံး ရဲစခန္း ဒါမဟုတ္ သက္ဆုိင္ရာဌာနမွ အေရးေပၚ အလန္းျမည္တာတုိ႔ေပါ့။ အခုဆုိရင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ကြန္ထ႐ုိးစင္တာတို႔၊ ဂရက္အငွားယာဥ္တုိ႔လုိ ၀ိုင္ဖုိင္ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနၾကၿပီပဲ။ လုပ္ဖို႔လုိအပ္တာေလးေတြကုိ ေျပာျပတာပါ။ အဲဒီလုိ အေၾကာင္းအရာေလး ျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္” ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးမင္းမင္းက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ စီမံခ်က္ျဖင့္ ခုိး၊ ဆုိး၊ လု၊ ႏႈိက္မႈ က်ဴးလြန္တတ္သူမ်ား၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးျဖန္႔ျဖဴးေရာင္း ခ်သံုးစဲြသူမ်ား၊ ျပည္သူလူထုအေပၚ အႏိုင္က်င့္ဗိုလ္က်အုပ္စုဖဲြ႕ က်ဴးလြန္သူလူဆုိးလူမုိက္မ်ား၊ ေျပး (၄)ေျပးမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖမ္းဆီး အေရးယူလ်က္ရွိၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ အင္အားျပည့္ပိတ္ဆုိ႔ ဖမ္းဆီးအရွိန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

“တုိင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ စီမံခ်က္နဲ႔ေတာ့ ခုိး၊ ဆုိး၊ လု၊ ႏႈိက္ေတြကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ဖမ္းဆီးၿပီး တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈရွိေရး လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ဆုိေတာ့အဲဒီထဲမွာ ခါးပုိက္ႏႈိက္ေတြလည္း ဖမ္းဆီးရမိမႈရွိေနပါတယ္။ လုိအပ္ရင္ အသြင္ယူဖမ္းဆီးမႈေတြလည္း လုပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ စီမံခ်က္ကာလအတြင္း ပေပ်ာက္မႈရွိေအာင္ေတာ့ တပ္ဖြဲ႕၀င္အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါပဲ” ဟု ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴး႐ုံးမွ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိသုိ႔ ခါးပုိက္ႏႈိက္ျဖစ္စဥ္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ေအာင္က “ဒီလို ခါးပုိက္ႏႈိက္ျဖစ္စဥ္ေတြ မၾကာခဏဆုိသလုိ ေတြ႕ျမင္လာရတာ၊ ခရီးသြား ျပည္သူေတြရဲ႕ လုံျခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းသလုိ ျဖစ္လာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ လက္မခံႏိုင္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြပါပဲ။ အဲဒီလုိက်ဳးလြန္သူေတြကုိ စနစ္တက် ႏွိပ္ကြပ္ဖုိ႔ဆုိတာက သက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြက စီမံခ်က္ေတြခ်ၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္။ မွတ္သားေလာက္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြကုိလည္း ေပးသင့္တယ္။ စနစ္တက် စီမံခ်က္ခ်ၿပီးေတာ့ကို ဖမ္းဆီးသင့္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ရွိမယ္ဆုိ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ပေပ်ာက္သြားမယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။ တစ္ဖက္က ျပႆနာကလည္း ရဲတပ္ဖြဲ႕မွာ တပ္ဖြဲ႕၀င္ အင္အားမေလာက္ ငွတာေတြကုိလည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေတြ႕ျမင္လာရပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာ လုံေလာက္မႈလည္း မရွိဘူး။ မျပည့္ဘူးဆုိတာကိုလည္း သိရတယ္။ ရဲအင္အားမေလာက္တာကုိ ၾကည့္ျပန္ရင္လည္း ျပႆနာကုိ မေျဖရွင္းႏုိင္ပဲ လုံလည္းခ်ာလည္ ျဖစ္ေနမယ္။ အင္အားမေလာက္ငွလုိ႔ မဖမ္းဆီးႏုိင္ဘူးဆုိတာလည္း ဒီျပႆနာရဲ႕အေျဖတစ္ခု မဟုတ္ျပန္ဘူး။ ဒီလုိအေျခအေနမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္နည္းရင္မ်ားေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲဆုိတာရယ္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကုိ လုပ္ပုိင္ခြင့္အျပည့္အ၀ ေပးဖုိ႔ရယ္၊ အေထာက္အကူပစၥည္းေတြကုိ လုံေလာက္မႈရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ရယ္၊ လုပ္ငန္းခြင္ေပ်ာ္ရြင္လာရေအာင္ရယ္ ဒီလုိအခင္းအက်င္းေတြကုိ တာ၀န္ရွိသူေတြ  အဆင့္ဆင့္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ယာဥ္လုိင္းအသီးသီးက ၀န္ရွိသူေတြ၊ YRTA က တာ၀န္ရွိသူေတြကလည္း ဒီခါးပုိက္ႏႈိက္ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ယာဥ္အကူ လုံျခံဳေလးထားရွိၿပီး ခရီးသြားျပည္သူေတြရဲ႕ လုံျခံဳေရးကုိ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈေပးမယ္။ ၀န္ေဆာင္မႈေပးမယ္ဆုိရင္ ပုိၿပီးေကာင္းမယ္။ တျခားနည္းလမ္းေတြလည္း ရွိမယ္ဆုိရင္လည္း ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္။ ဒါမွ လူထုယုံၾကည္မႈပုိမုိရရွိလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု သုံးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ေျပာင္းျပန္သြားေစႏိုင္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕ဥပေဒ

ေနျပည္ေတာ္တြင္ျပဳလုပ္ေသာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းသို႔ တက္ေရာက္လာသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စည္သူ)

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂ ရက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔မတိုင္မီ ေလးရက္အလိုတြင္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ႀကီးစိုးေနသည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ျမန္မာႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းလိုက္သည္။ ယင္းဥပေဒအား ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္က အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးခဲ့ရသည့္ ဥပေဒတစ္ခု ျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒအား အတည္ျပဳႏိုင္ရန္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးစဥ္ကတည္းက တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္  တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ခုနစ္လေက်ာ္ၾကာ လႊတ္ေတာ္တြင္း အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည့္ ယင္းဥပေဒမွာ အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ၿပီး ထြက္ေပၚလာခ်ိန္တြင္လည္း ျပည္တြင္းရိွ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူမ်ားအၾကား ေ၀ဖန္မႈ ျမင့္တက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕ဥပေဒမွာ ဘာေတြပါလဲ

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္က ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕ ဥပေဒတြင္ အခန္းေျခာက္ခန္း ပါ၀င္သည္။ ယင္းဥပေဒတြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ဥကၠ႒အျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယက၊ ဒုတိယဥကၠ႒အျဖစ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မ်ားမွ ဥကၠ႒မ်ား၊ အဖြဲ႕၀င္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မ်ားမွ ဒုဥကၠ႒မ်ား၊ အဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ား၊ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဒုတိယနာယက ကတာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ သက္တမ္းမွာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္၏  သက္တမ္းႏွင့္အညီ ျဖစ္သည္။

ယင္းအဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား အခန္းတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ျခင္းမရိွဘဲ ဥပေဒျပဳျခင္းဆုိင္ရာ ကိစၥမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ညိႇႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္မ်ား ဆက္ႏႊယ္အက်ဳံး၀င္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္မ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ တိုးတက္မႈမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ လႊတ္ေတာ္မ်ား သိရိွေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ အခ်က္ခုနစ္ခ်က္ကို ေဖာ္ျပထားသည္။

အဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ တာ၀န္ႏွင့္အခြင့္အေရးမ်ားဟူသည့္ အခန္း (၅)တြင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္၏ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးေၾကာင္းကို လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႔သို႔ ျပန္လည္အစီရင္ခံရမည္၊ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ အစည္းအေ၀းတြင္ လႊတ္ေတာ္အလိုက္  ေတြ႕ၾကံဳရေသာ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲမ်ားကို ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းရန္ တင္ျပခြင့္ရိွသည္ စသည့္အခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ အခ်က္ေလးခ်က္ ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

အဆိုပါ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕အစည္းအေ၀းကို တစ္ႏွစ္လွ်င္တစ္ႀကိမ္ အနည္းဆံုး က်င္းပရမည္ျဖစ္ၿပီး             အထူးအစည္းအေ၀းက်င္းပရန္၊ လုိအပ္မည္ဟုယူဆပါက ေခၚယူက်င္းပႏိုင္ေၾကာင္း ဥပေဒတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းအဖြဲ႕၏ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကို ဘ႑ာေရးလုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္႐ံုး ရန္ပံုေငြမွ က်ခံသံုးစြဲရမည္ ျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒျပ႒ာန္းရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္လႊတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားအၾကား လုပ္ငန္းအေတြ႕အၾကံဳ ဖလွယ္ေရးႏွင့္ စြမ္းရည္တိုးတက္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ရည္ရြယ္ခ်က္တူညီေသာ  အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ စသည့္အခ်က္မ်ား ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

 

ဒီဥပေဒ ဘယ္ကလာလဲ

ယခုဥပေဒအျဖစ္ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕ဥပေဒမွာ ယခင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ သူရေရႊမန္း ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ Myanmar Parliament Union (MPU) အဖြဲ႕၏ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားသာျဖစ္ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ဆက္တြင္ ပါ၀င္လ်က္ရိွသည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္းမ်ားက  တညီတညြတ္တည္း ေျပာၾကားသည္။

“ဦးေရႊမန္းလက္ထက္တုန္းက အဲဒါေတြက လုပ္ထံုးလုပ္နည္းတစ္ခု အဆင့္မွာပဲရိွတယ္။ အခု ဥပဒျပ႒ာန္းလိုက္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သြားတူေနတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ အရင္လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အဆင့္မွာပဲရိွတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းလိုက္တာေပါ့” ဟု လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ဆက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရိွသည့္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းဥပေဒတြင္  ယခင္လႊတ္ေတာ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းျခင္းမရိွခဲ့သည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းလိုက္သည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ဦးရဲထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

“ဥပေဒကို ဖတ္ၾကည့္ေတာ့  ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သြားတူေနတယ္။ တခ်ဳိ႕အခ်က္ေတြကေတာ့ သိပ္မမွတ္မိေပမယ့္ လုပ္ကိုင္ရတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကေတာ့ သူတို႔ျပ႒ာန္းထားတဲ့အတိုင္းပဲ” ဟု ဦးရဲထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းဥပေဒကုိ စတင္တင္သြင္းခဲ့သူမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးတီခြန္ျမတ္ျဖစ္ၿပီး ၎မွာ ယခင္က ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၀င္တစ္ဦး ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ားအၾကား နာမည္ႀကီးခဲ့သည့္ သန္းေခါင္ယံအာဏာ သိမ္းပြဲေနာက္ပိုင္းတြင္ ပါတီမွ ႏုတ္ထြက္ထားသူျဖစ္ၿပီး  ယင္းဥပေဒမွာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္းမရိွေၾကာင္း ၎က မီဒီယာမ်ားတြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

ယခင္အစိုးရလက္ထက္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့သည့္ သူရဦးေရႊမန္းက လက္ရိွအစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒေရးရာႏွင့္ အထူးကိစၥရပ္မ်ား ေလ့လာဆန္းစစ္ သံုးသပ္ေရးေကာ္မရွင္တြင္ ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူထားသည္။ လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ ျပ႒ာန္းအတည္ျပဳခဲ့သည့္ ဥပေဒေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သူရဦးေရႊမန္း၏ ေကာ္မတီမွတစ္ဆင့္လာသည့္ ဥပေဒမ်ားရိွသကဲ့သို႔ အခ်ဳိ႕ေသာ ဥပေဒမ်ားမွာလည္း ယင္းေကာ္မတီအား ျဖတ္သန္းၿပီးမွသာ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

“ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ သူ႔ေကာ္မတီကေန တစ္ဆင့္လာတာမ်ားတယ္။ ဒီဥပေဒကလည္း အဲဒီကတစ္ဆင့္ မလာဘူးဆိုရင္ေတာင္ အဲဒီကေနျဖတ္သန္းလာရတာပဲ” ဟု ဦးေဖသန္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

သူရဦးေရႊမန္းလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒အျဖစ္တာ၀န္ယူခဲ့သည့္ ငါးႏွစ္တာကာလအတြင္း ယင္းဥပေဒတြင္ ျပ႒ာန္းထားသည့္အခ်က္မ်ားကို လုပ္ထံုးလုပ္နည္းပံုစံသာ သတ္မွတ္လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာမွ ယခု လႊတ္ေတာ္တြင္ ဥပေဒအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

“လႊတ္ေတာ္ကုိ ျဖတ္သန္းတဲ့ ဥပေဒေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သူ႔သေဘာဆႏၵပါတာေပါ့။ သူမပါရင္ေတာင္မွ သူ႔ဆီက ျဖတ္သန္းရတာေပါ့။ သူ႔လက္ထက္ ငါးႏွစ္ျပည့္ခါနီးမွာ MPU ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းသင့္တယ္ဆိုၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့တာရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔အေကာင္အထည္မေဖာ္ခဲ့ဘူး။ ဒီလႊတ္ေတာ္မွာေတာ့ သူက ထိုးထည့္ေပးလိုက္တာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္စိတ္မေကာင္းဘူး။ ဒီဥပေဒျပ႒ာန္းလို႔ကို NLD အစိုးရသိကၡာ ဘာမွတက္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။ ပိုၿပီးေတာင္ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ သံသယစိတ္ေတြ ၀င္သြားတာပဲရိွတယ္။ တစ္ဖက္က ခ်င္းထည့္တာလားဆိုတာေတာင္ သံသယျဖစ္လာတယ္” ဟု ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းဥပေဒျပ႒ာန္းမႈျဖင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရအား ေမးခြန္းထုတ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနာက္ကြယ္တြင္ တည္ရိွေနသည့္ အေျခအေနမ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ ေသခ်ာဆန္းစစ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (SNLD) ပါတီမွ စိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

“ဒီဥပေဒကိုဘယ္သူက ဥပေဒၾကမ္းတင္ေပးတာလဲ။ ဒီဥပေဒၾကမ္းကို ဘယ္ကေန စတက္လာတာလဲဆိုတာက ေမးစရာျဖစ္လာၿပီ။ အဲဒီ ဥပေဒဘယ္က သေႏၶတည္လာတာလဲဆိုတဲ့ ရင္းျမစ္ကို လုိက္ရေတာ့မယ္။ သူ႔ရဲ႕ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းအရာက ဘာရိွမလဲဆိုတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ ဆန္းစစ္ဖို႔လိုလာၿပီ” ဟု စိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ မည္သူကတင္တင္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ျဖင့္ သြားမည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ထားသည့္  စိုးရတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳေစမည့္ ဥပေဒမ်ားကိုသာ ျပ႒ာန္းသင့္ေၾကာင္း၊ ဖက္ဒရယ္စနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရာတြင္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစမည့္ ဥပေဒမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

 

ဖက္ဒရယ္စနစ္နဲ႔ ျပဒါးတစ္လမ္း သံတစ္လမ္း ျဖစ္ေနသည့္ ဥပေဒ

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီအေနျဖင့္ အနာဂတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား ဖက္ဒရယ္စနစ္ျဖင့္ ေရွ႕ဆက္မည္ဟု အႀကိမ္ႀကိမ္ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုကဲ့သို႔ ဥပေဒမ်ဳိး ျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္းမွာ ေျပာၾကားမႈႏွင့္ တျခားစီျဖစ္ေနေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။

ပင္နီလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အဆိုပါ ျမန္မာႏိုင္ငံ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕ဥပေဒမွာ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးဆိုသည့္ အခ်က္ႏွင့္လည္း ကိုက္ညီမႈမရိွေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားအင္အားစုမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

“ဒီဥပေဒက ဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္ဆိုတဲ့ အစိုးရက ျပဒါးတစ္လမ္းသံတစ္ လမ္းသြားေနတယ္ဆိုတာကို ျပသရာေရာက္တယ္။ ပါးစပ္ကေတာ့ ဖက္ဒရယ္ဆိုၿပီးေတာ့” ဟု ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးစိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ဦးစိုင္းေက်ာ္ညြန္႔မွာ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနသူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယခုကဲ့သို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းမွာ တိုင္းရင္းသားမ်ားက သံသယျဖစ္စရာ အေျခအေနတစ္ခု ဖန္တီးလိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ဖက္ဒရယ္စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲရာတြင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာလည္း လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ ျပင္ဆင္စရာမ်ားစြာ ရိွေနသည့္ အခ်ိန္တြင္ အဆိုပါ ဥပေဒမွာ ရိွရင္းစြဲ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု ဥပေဒထက္ ျပည္နယ္၊ တိုင္းလႊတ္ေတာ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ပိုမိုတင္းက်ပ္လိုက္သည့္ အေျခအေနတြင္ ရိွေနေၾကာင္း ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

“ဖြဲ႕စည္းပံုအရ သီးျခားကင္းလြတ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ႏွစ္ခုကို ပူးမယ္ဆိုတာက သိပ္ေတာ့မေကာင္းဘူး။ ဖြဲ႕စည္းပံုထဲမွာ ရွားရွားပါးပါးေလး ရထားတဲ့အခြင့္အေရးေလးကို ဘာပဲေျပာေျပာ စစ္အစိုးရ ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ ဥပေဒထဲမွာ ရွားရွားပါးပါးေလး ပါေနတာကို သီးျခားလုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ အဲဒီေလာက္ကိုေတာင္မွ NLD အစုိးရက ဖက္ဒရယ္မဆန္ဘူး။ ဒီမိုကေရစီမဆန္ဘူး။ ေနာက္ဆံုးျခံဳေျပာရရင္ မျပ႒ာန္းသင့္ဘူး။ အၿပိဳင္သြားေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ေတြကို ဗဟိုဦးစီးစနစ္နဲ႔ လုပ္ခ်င္ေနေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔လည္း ဆန္႔က်င္တယ္” ဟု ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ ျပ႒ာန္းထားသည့္ ဥပေဒတြင္ ဖြဲဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ျခင္းမရိွဘဲ ဥပေဒျပဳျခင္းဆုိင္ ရာကိစၥမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းဟု ေဖာ္ျပထားျခင္းေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအား ထိခိုက္ျခင္းမရိွဟု အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၀င္အခ်ဳိ႕က ေျပာၾကားထားသည္။

သို႔ေသာ္ယင္းဥပေဒတြင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕၏ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕သို႔ ျပန္လည္အစီရင္ခံရမည္ဆုိ သည့္အခ်က္မွာ ေမးခြန္းထုတ္ရမည့္ အခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္တစ္ခုခ်င္းစီ၏ လြတ္လပ္မႈကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္ အေနအထားတြင္ရိွေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ဦးရဲထြန္းက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီထဲမွာေတာ့ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုအေနနဲ႔ကေတာ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြက လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕၏ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႕သို႔ ျပန္လည္အစီရင္ခံရမယ္ဆိုတာ ပါလာတယ္။ အဲဒီအခ်က္က ဘာကို ေျပာခ်င္တာလဲဆိုတာ မသိဘူး။ အခုအတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ တစ္ခုခု လုပ္မယ္ဆိုၿပီး သေဘာတူထားတဲ့ဟာကို လုပ္ကိုလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ေနတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ လႊတ္ေတာ္တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ လြတ္လပ္မႈကို ခ်ဳပ္ကိုင္သလိုျဖစ္သြားတာေပါ့” ဟု ဦးရဲထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ ဥပေဒထြက္ေပၚလာျခင္းမွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္တြင္ ကိုဖီအာနန္ေကာ္ မရွင္အား အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္  ရွမ္းျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္က ေျမာက္ပုိင္း မဟာမိတ္လက္နက္ကုိင္သုံးဖြဲ႕ကုိ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းတို႔ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယခုကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ထူေထာင္မည္ဆိုပါက ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ား ၾကံဳေတြ႕ရႏိုင္ၿပီး ေရွရွည္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ အေျခအေနမ်ားကို ႀကိဳတင္တြက္ဆထားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

“လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ NLD ခ်ည္းပဲဆိုရင္ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ပါတီပိုင္းက သြားလို႔ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လို ရခုိင္လို၊ ရွမ္းလို။ ေနာင္လည္း အဲဒီလိုျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ေတြ အမ်ားႀကီးရိွ လာႏိုင္တယ္။ အဲဒီေလာက္အထိကို ေမွ်ာ္မွန္းၿပီး မၾကည့္ဘဲနဲ႔ ငါတို႔ပါတီပဲ ျပည္ေထာင္စုမွာေရာ၊ ျပည္နယ္မွာေရာ၊ တိုင္းေဒသႀကီးမွာေရာ ရေနလိမ့္မယ္ဆိုတာက မွားတာေပါ့။ အဲဒီလိုရေနလိမ့္မယ္လို႔ ေတြးကတည္းကိုက ဖက္ဒရယ္မဆန္ဘူး။ ဗဟုိမွာ အစိုးရတစ္ခု ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ ျပည္နယ္မွာ အစိုးရသတ္သတ္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ အဲဒီေလာက္အထိ သြားရမွာ။ အဲဒီလို စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးလည္းရိွရမယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးလည္း ျမင္တတ္ရမယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ဥပေဒမွာ ျပည့္စံုမႈ မရိွသည့္ ဥပေဒတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္အား လုပ္ကိုင္ျခင္းမရိွပါက အေရးယူမည္ဆိုသည့္ အခ်က္မွာ ပါ၀င္ျခင္းမရိွေၾကာင္း၊ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျပည့္စံုမႈမရိွသည့္ ဥပေဒတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္တိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ သံသယ စိတ္မ်ား၀င္သြားေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“ေနာက္တစ္ခ်က္က စည္းေႏွာင္အား မရိွဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ျပ႒ာန္းထားေပမယ့္ အလိုလိုပ်က္ျပယ္သြားတဲ့ ဥပေဒလို႔ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ညိႇႏိႈင္းမႈနဲ႔ပဲ သြားသင့္တဲ့၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ပဲ သြားသင့္တဲ့ အေျခအေနကို အတင္းဥပေဒလုပ္ေပမယ့္ အျပစ္ေပးတဲ့အပိုင္းမရိွဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အသြင္သဏၭာန္ေရာ၊ အႏွစ္သာရေရာ ဘာမွမရွိတဲ့ ဥပေဒျဖစ္တယ္။ ဖက္ဒရယ္ကို သြားခ်င္တဲ့ ဒီမိုကေရစီကိုသြားခ်င္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးရာေရာက္တဲ့ ဥပေဒျဖစ္တာ ပဲရိွတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လက္မခံဘူး။ ရွင္းရွင္းပဲ” ဟု ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားသည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ ေပးထားသည့္ အနည္းငယ္မွ်ေသာ လြတ္လပ္ခြင့္အား လက္ရိွဥပေဒတြင္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားေပၚလာျခင္းေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီအစိုးရတစ္ရပ္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ထားသည့္ အစိုးရမွာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အားေပးသည့္ ဥပေဒမ်ားကိုသာ ျပ႒ာန္းသင့္ေၾကာင္း ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ စိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ဆိုသည္။

“ဒီအခ်ိန္မွာ ဖက္ဒရယ္ကို သြားမယ္ဆိုတဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔က ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို လွမ္းႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းဖို႔လိုတယ္။ အခုဟာက ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒထဲမွာေတာင္မွ လႊတ္ေတာ္ေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရိွေနၾကတယ္။ ဘယ္သူ႔ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေအာက္မွာမွ ရိွမေနဘူး။ အခုဒီဥပေဒမွာက်ေတာ့ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ေတြက ဒီမွာ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္တယ္။ ေျပာခ်င္တာက ဖက္ဒရယ္ကို သြားမွာက ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ေပါ့ေလ။ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ အာဏာေတြကို ခြဲခြဲျခားျခား လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဥပေဒသစ္က ဖက္ဒရယ္ကို ေျပာင္းျပန္သြားေနတဲ့ ပံုစံျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါက ဘာနဲ႔သြားတူသလဲဆိုေတာ့ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္းပံုနဲ႔ သြားတူတယ္။ ျပည္နယ္ဥကၠ႒ေတြကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေအာက္မွာ ၀န္ႀကီးတစ္ပါးျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး သတ္မွတ္ထားေတာ့ သူက Centralize ပဲျပန္ျဖစ္တာေပ့ါ။ အဲဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပန္မသြားခ်င္ဘူး။ ျပန္မလုပ္ေစခ်င္ဘူး။ ဘာလုိ႔လဲဆိုေတာ့ ပါးစပ္က ဖက္ဒရယ္ကို သြားမယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနေပမယ့္ ဥပေဒျပဳတဲ့ဟာကက်ေတာ့ ဖက္ဒရယ္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနတာက အဓိပၸာယ္မရိွဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေမးစရာရိွတာက ဒီလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားဆံုးရေနတဲ့ ပါတီအေနနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ကို နားမလည္ဘူးလားဆိုတာက ေမးစရာရိွလာတာေပါ့” ဟု စိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ဒီမိုကေရစီအစိုးရတစ္ရပ္ဟု အမ်ားစုက ထင္မွတ္ထားသည့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အပါအ၀င္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕ရိွ လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားစု အႏိုင္ရထားသည့္ ပါတီတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ထူေထာင္မည္ဟု မၾကာခဏထုတ္ ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

လက္ရိွတြင္ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို အဓိကထားလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အေျခအေနတြင္ တိုင္းရင္းသားႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္ သံသယျဖစ္ေစမည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္မွသာ ေရွ႕ဆက္မည့္ အေျခအေနမ်ားတြင္ အေျခအေန ေကာင္းႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ားတြင္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ထူေထာင္မည့္ အေျခအေနေကာင္းမ်ားကို ဖန္တီးႏိုင္ရန္ လိုအပ္သည္။ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရိွေနသည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ဟန္ျပအေျခအေန တစ္ခုသာရိွသည့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္မ်ားအတြက္ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္မွာ အနည္းငယ္သာ ရိွသည္။ ယင္းအေျခအေနအား ထပ္မံတားဆီးပိတ္ဆို႔ေစမည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းမွာ အေျပာႏွင့္ကိုက္ညီမႈမရိွ ျဖစ္ေနေပသည္။ ယင္းအေျခအေနကို ေက်ာ္လႊားရန္မွာ အစိုးရတစ္ရပ္၏ တာ၀န္တစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။

“ဖက္ဒရယ္ ကိုသြားမယ္ဆိုတဲ့ အစိုးရက ဒါမ်ဳိးလုပ္ေနတာေတာ့ အစိုးရပံုရိပ္ဆိုးေစတယ္။ ယံုၾကည္မႈ သံသယေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္တယ္။ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔လည္း ပံုရိပ္က်႐ံုမက ဘာမွအသံုးမတည့္တဲ့ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သိကၡာလည္း က်တာေပါ့။ တိုင္းရင္းသားေတြရင္ထဲ ဆူးထည့္ ေပးတာပဲရိွတယ္” ဟု ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

အခြန္ေဆာင္ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အခြန္ေရွာင္ရင္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာမြဲေတြကို ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစမယ့္ ေငြမဲေလွ်ာ္ဖြပ္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္း ျပင္ဆင္ေပးပါ

အခြန္ေဆာင္ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အခြန္ေရွာင္ရင္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း

ေက်ာမြဲေတြကို ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစမယ့္ ေငြမဲေလွ်ာ္ဖြပ္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္း ျပင္ဆင္ေပးပါ

အခြန္ေဆာင္ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အခြန္ေရွာင္ရင္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း

ေက်ာမြဲေတြကို ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစမယ့္ ေငြမည္းေလွ်ာ္ဖြပ္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္း ျပင္ဆင္ေပးပါ

■ Written by : ၿဖိဳးေဝ

(၁)

ခိုးတယ္ဆိုတာ ခိုးမွ မဟုတ္ပါဘူး။ အခြန္ဘ႑ာေငြကို အသံုး၊ အခြဲ မတတ္တာကလည္း ခိုးျခင္းတစ္ပါး ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေယာအတြင္း၀န္ ဦးဘိုးလႈိင္က သူ႕ရဲ႕ ရာဇဓမၼသဂၤဟက်မ္းနဲ႔ မင္းတုန္းမင္းကို သင္ျပသြားခဲ့ဖူးပါတယ္။

တိုင္းျပည္တစ္ျပည္မွာ အစိုးရက အခြန္ေကာက္ၿပီဆိုရင္ ေကာက္တဲ့အခြန္ဟာ ႏိုင္ငံမွာ ညီညြတ္မွ်တတဲ့ အရအသုံးေငြေၾကးစနစ္ ေပၚေပါက္ေစၿပီး ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈကို မွန္ကန္ေစတဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ မေပၚေပါက္ေအာင္ ထိန္းညွိေပးဖို႔၊ ျပည္တြင္းစားသုံးမႈ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ စုေဆာင္းမႈေတြကို အခြန္အေကာက္စနစ္က ထိန္းညႇိေပးဖို႔၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္း တည္ၿငိမ္မႈအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႔၊ ဓနအင္အားမွ်တေစဖို႔ (၀င္ေငြျဖန္႔ျဖဴးမႈညီမွ်ေစဖို႔) ၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႔ ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႕နဲ႔ ျပည္တြင္းစက္မႈလုပ္ငန္းေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔အတြက္ အခြန္ေကာက္ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ေပမယ့္ ဒီအခ်က္ေတြကို အစိုးရအဆက္ဆက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မႈ အားနည္းခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို အစိုးရအဆက္ဆက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့မႈ အားနည္းခဲ့ထက္ကို ပိုမိုဆိုးရြားေစတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ရပ္ဟာ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ ပထမဆံုး ေပၚထြက္လာခဲ့ၿပီး အဲဒီဥပေဒၾကမ္းကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္မွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ဥပေဒၾကမ္း အမည္နဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေနက် ဒီဥပေဒမွာ ဥပေဒၾကမ္း တစ္ခုလံုးက ဆိုးရြားေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘဲ ပုဒ္မ ၂၅ ပါ ျပဠာန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ “ ျပည္တြင္းေန ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ျပည္ပေန ႏိုင္ငံသား၏ ျပည္ပမွ ၀င္ေငြရလမ္း တစ္ခုခု သို႔မဟုတ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း တစ္ခုခုကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ အခြန္ေပးေဆာင္ရန္ လစ္ဟင္းခဲ့ေသာ သို႔မဟုတ္ ေလ်ာ့နည္းေပးေဆာင္ခဲ့ေသာ ၀င္ေငြမ်ား၊ ႏွစ္တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္တြင္း၌ ေျမ၊ အေဆာက္အအံုႏွင့္ ယင္းအေဆာက္အအံု၏ အဓိက အစိတ္အပိုင္းမ်ား အပါအ၀င္ျဖစ္ေသာ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္း သို႔မဟုတ္ ေရႊႏွင့္ အျခားအဖိုးတန္ပစၥည္းမ်ား အပါအ၀င္ ယာဥ္ကဲ့သို႔ေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ေသာ ပစၥည္းမ်ား ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္၍ မရေသာ ပစၥည္းမ်ားကို ၀ယ္ယူျခင္း၊ တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ရယူျခင္း၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္း၊ အစုရွယ္ယာ ထည့္၀င္ျခင္း စသည္တို႔အတြက္ အသံုးျပဳသည့္ ေငြေၾကးမ်ား၊ လက္၀ယ္ရွိ ေငြေၾကးတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါ အခြန္ႏႈန္းထားမ်ားအတိုင္း အခြန္က်သင့္ေစရမည္၊ ၀င္ေငြခြန္ဥပေဒအရ ဒဏ္ေငြတပ္႐ိုက္ျခင္း မျပဳရ၊ သို႔ရာတြင္ တရားမ၀င္ရရွိသည့္ ပစၥည္းမ်ား ပိုင္ဆိုင္ျခင္း၊ ေရာင္း၀ယ္ျခင္းတို႔ႏွင့္ လည္းေကာင္း ေငြေၾကးခ၀ါခ်မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒအရ အေရးယူသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိေစရ” လို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ဒီလိုေဖာ္ျပခဲ့မႈအရ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ၀င္ေငြေတြကို အရင္ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကေန ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထိ ေကာက္ခံရာကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ဥပေဒ စတင္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္မွ ပထမေျခာက္လအတြင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပုံစံေတြနဲ႔ တင္ျပလာတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ အခြန္သံုးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ဒုတိယေျခာက္လ ကာလအတြင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပံုစံေတြနဲ႔ တင္ျပလာတဲ့့ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ အခြန္ငါးရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ေပးေဆာင္ရေတာ့မွာပါ။

စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ၀င္ေငြဆိုတာ ျပည္သူအမ်ားစုနဲ႔ ေငြေၾကးခ၀ါခ်သူေတြ နားလည္ထားတာဟာ ဘိန္းျဖဴ၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး၊ တရားမ၀င္ လက္နက္အေရာင္းအ၀ယ္၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူက ရေငြ၊ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား၊ ထိုင္းစတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ႏိုင္ငံသားေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံသားအမည္ခံ အိမ္ျခံေျမ ၀ယ္ယူဖို႔အတြက္ ၀င္ေငြရလမ္း မျပႏိုင္ဘဲ အိမ္ျခံေျမေတြ ၀ယ္ယူၾကတယ္လို႔ နားလည္ၾကပါတယ္။ အစိုးရအဆက္ဆက္ ဒီလို စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ၀င္ေငြဆိုတာ ဘယ္လိုရလာတယ္ ဆိုတာကို လံုး၀ မစိစစ္ႏိုင္ဘဲ အိမ္ျခံေျမေစ်းကြက္ထဲ ေငြမည္းေတြ စီး၀င္ခဲ့လို႔ ျမန္မာ့အိမ္ျခံေျမေစ်းဟာ ကမၻာ့အဆိုးရြားဆံုး ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲ ပါ၀င္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးခ်ိန္မွာ ဒီလိုေငြမည္း ခ၀ါခ်ခြင့္ကို သံုးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အခြန္မေပးရသေလာက္ ေကာက္ခံမယ့္ အစီအစဥ္ဟာ ေက်ာမြဲျပည္သူေတြ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြမွာ ကြၽန္အလုပ္သမားအျဖစ္ သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ ပိုလုပ္တဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တရား၀င္ အခြန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ျပည္သူနဲ႔ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေပါင္း ၁၁ သန္းေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလို လူတစ္ဦးခ်င္း၊ ကုမၸဏီတစ္ခုခ်င္းဟာ ရလာတဲ့ လုပ္အားခ၊ အျမတ္ေငြကို ၀င္ေငြခြန္ ထမ္းေဆာင္ရမယ္ဆိုရင္ ၀င္ေငြခြန္ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ အခြန္ထမ္းေဆာင္ ရပါတယ္။ ဒီလိုထမ္းေဆာင္မွသာ အဲဒီေငြဟာ တရား၀င္ အခြန္ထမ္းေဆာင္ၿပီးတဲ့ ေငြျဖဴ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေငြမည္း ခ၀ါခ်တဲ့သေဘာျဖစ္တဲ့ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ၀င္ေငြကို လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္မွာ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ကေန ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထိ ေကာက္ခံေနရာကေန အခြန္မေပးေဆာင္ရသေလာက္ သေဘာျဖစ္တဲ့ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ခုန္ဆင္းလိုက္တာဟာ အခြန္ထမ္းျပည္သူ ၁၁ သန္းေက်ာ္ကို အစိုးရက မထီမဲ့ျမင္ လုပ္လိုက္တဲ့သေဘာ သက္ေရာက္ေနၿပီး မင္းတို႔ တရား၀င္ အခြန္ထမ္းရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်မယ္။ အခြန္ေရွာင္ရင္ ငါတုိ႔က သံုးရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ေကာက္မယ္ဆိုတဲ့ ညီညြတ္မွ်တျခင္း မရွိတဲ့ အခြန္စနစ္ဆိုးတစ္ရပ္ကို ျပည္သူေတြ ေရြးေကာက္ထားတဲ့ အစိုးရကိုယ္တုိင္က ဦးေဆာင္ေဖာ္ထုတ္လုိက္တဲ့ သေဘာကိုပဲ သက္ေရာက္ သြားေစပါတယ္။

(၂)

ဥပေဒၾကမ္း တစ္ရပ္က ဆိုးရြားေနတဲ့ ပုဒ္မေလး တစ္ခုဟာ အတည္မျဖစ္ေသးတာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးျဖဳတ္ခ်ႏုိင္သလို ျပင္ဆင္ ပယ္ဖ်က္မႈလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒေၾကာင့္ ဘယ္သူေတြ ဆိုးက်ဳိးရၿပီး ဘယ္သူေတြ ေကာင္းက်ဳိးရမလဲဆိုတာ အစိုးရကို ေထာက္ျပေ၀ဖန္ရမယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ အတိအက် တာ၀န္ရွိလာပါတယ္။

ေငြမည္းေတြကို သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာဟာ တုိင္းျပည္အတြက္ ဘယ္လိုဆိုးရြားသြားေစမလဲဆို ေရွ႕မွာ နမူနာယူစရာ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ လက္ရွိ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး က်ပ္တည္းေနခ်ိန္၊ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ မ်ားျပားေနခ်ိန္၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ OBOR စီမံကိန္း စတင္ေတာ့မယ့္အခ်ိန္၊ ဘဏ္တုိးႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ေတာင္းဆိုေနခ်ိန္၊ ေျမ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ေစ်းကစားမႈ မထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ခ်ိန္၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြရဲ႕ ပိုင္ဆုိင္မႈေတြကို မစိစစ္ႏိုင္ခ်ိန္၊ လယ္ယာေျမဥပေဒ၊ ေျမလြတ္ ေျမလပ္ ေျမ႐ိုင္း ဥပေဒေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေျမသိမ္းဥပေဒၾကမ္းကို အစိုးရနဲ႔ ခ႐ိုနီေတြကပဲ ေထာက္ခံေနခ်ိိန္မွာ ဒီ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ ဥပေဒၾကမ္းပါ ပုဒ္မ ၂၅ ဟာ မူးယစ္ေဆး၀ါးက ရတဲ့ေငြနဲ႔ ေငြမည္း ခ၀ါခ်သူေတြ၊ ခ႐ိုနီေတြနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ေငြေၾကး ကစားသူေတြပဲ ျဖစ္သြားၿပီးေတာ့ ခံလိုက္ရမွာက တုိင္းျပည္နဲ႔ ေက်ာမြဲျပည္သူပါ။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ အခြန္ႏႈန္းထားကို ေကာက္ခံခဲ့ရာမွာ တစ္က်ပ္ ကေန ၁၀၀,၀၀၀,၀၀၀ (သိန္း ၁၀၀၀) အထိ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၀၀,၀၀၀,၀၀၁ က ၅၀၀,၀၀၀,၀၀၀ (သိန္း ၅၀၀၀) အထိ ငါးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၅၀၀,၀၀၀,၀၀၁ ကေန ၁,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀ (သိန္း ၁၀၀၀၀) အထိ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၁က ၁,၅၀၀,၀၀၀,၀၀၀ အထိ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀၊ ၁,၅၀၀,၀၀၀,၀၀၁ နဲ႔ အထက္ကို ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ လို႔ သတ္မွတ္ ေကာက္ခံခဲ့တာပါ။ ဒီလို ေကာက္ခံခဲ့တာကို ျပည္သူေတြက ေငြမည္း ခ၀ါခ်မႈ ျဖစ္ေစတယ္၊ မမွ်တဘူးလို႔ ေ၀ဖန္မႈေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွာ တစ္က်ပ္ကေန က်ပ္သိန္း ၃၀၀ အထိ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ က်ပ္သိန္း ၃၀,၀၀၀,၀၀၁ ကေန က်ပ္သိန္း ၁၀၀၀ အထိ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နဲ႔ က်ပ္သိန္း ၁၀၀၀ အထက္ဆိုရင္ အခြန္ႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အျဖစ္ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို တုိးျမႇင့္သတ္မွတ္ခဲ့ရာမွာ ေဆြးေႏြး တင္ျပခဲ့တာက၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အခြန္အေကာက္ ဥပေဒၾကမ္းပါ ၀င္ေငြခြန္ စတင္စည္းၾကပ္ရမည့္ ၀င္ေငြရလမ္း ေဖာ္ျပႏိုင္ျခင္း မရွိသည့္ ၀င္ေငြပမာဏ၏ ဥပေဒပါ ႏႈန္းထားမ်ားသည္ တစ္ဦးခ်င္းပုဂၢိဳလ္မ်ား ထမ္းေဆာင္ရမည့္ အခြန္ႏႈန္းထားထက္ နည္းပါးေနသျဖင့္ တရားမွ်တသည့္ အခြန္ျဖစ္ေစေရးအတြက္ တစ္က်ပ္မွ က်ပ္သိန္းသုံးရာထိ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သိန္းသုံးရာ့တစ္က်ပ္မွ က်ပ္သိန္း ၁၀၀၀ အထိ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀၊ က်ပ္သိန္း တစ္ေထာင့္ တစ္က်ပ္ႏွင့္ အထက္ကို ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ နဲ႔ ျပင္ဆင္ဖို႔ ေဒါက္တာ၀င္းျမင့္က လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တာကို အတည္ျပဳၿပီးေတာ့ ဒီလိုစည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ ေငြေတြကို ေကာက္ခံတဲ့ အခြန္ႏႈန္းဟာ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းက စတင္ေနတာေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္အခြန္ထမ္းေနသူေတြရဲ႕ အခြန္ထမ္းေဆာင္လိုစိတ္ကို ေလ်ာ့က်ေစလာႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ၀င္ေငြကို သံုးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နဲ႔ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထိ ေကာက္ခံခဲ့တာကိုေတာင္ အခြန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အခြန္ထမ္းလိုစိတ္ ေလ်ာ့က်မွာ စိုးရိမ္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွာ NLD အစိုးရက ဘာ့ေၾကာင့္ အခြန္မထမ္းရသေလာက္နီးပါး ႏႈန္းထားျဖစ္တဲ့ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာလဲဆိုတာကို မျဖစ္မေန ေမးခြန္းထုတ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ဒီေမးခြန္းအတြက္ အစိုးရရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ အေျဖက လက္ရွိစီးပြားေရး တိုးတက္ဖို႔အတြက္ဆိုတဲ့ အေျဖပဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို ေရတိုေျဖရွင္းမႈေနာက္မွာ ေရရွည္စီမံကိန္း မရွိႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒုကၡပိုမ်ားလာမွာက တိုင္းျပည္နဲ႔ ျပည္သူပဲျဖစ္လို႔ ဒီေငြမည္းခ၀ါခ် မမွ်တတဲ့ပုဒ္မ ၂၅ ကို အတိအက် ျပင္ဆင္ပယ္ဖ်က္ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ကထက္ ဆိုးရြားမသြားေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ဟာ မျဖစ္မေန ႀကိဳးပမ္းရပါလိမ့္မယ္။

(၃)

၁၉၆၀ ျပည့္ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အၾကား ျမန္မာႏုိင္ငံက တရားမ၀င္ေငြေၾကး စီး၀င္မႈ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၉၀ ခန္႔နဲ႔ စီးထြက္ေငြ ေဒၚလာ ၁၉ ဘီလ်ံ ၀န္းက်င္ရွိခဲ့ၿပီး စုစုေပါင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီလ်ံ ၁၀၀ ၀န္းက်င္ထက္မနည္း စီး၀င္စီးထြက္ ျဖစ္ေပၚခဲ့တယ္လို႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ Global Financial Integrity အဖြဲ႕က “ Flight Capital and Illicit financial flows to and from Myanmar ” အမည္နဲ႔ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ဒီလို ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားမ၀င္ စီး၀င္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ မ်ားစြာဟာ အိမ္ျခံေျမ ေစ်းကြက္ဆီကို အဓိကစီး၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို စီး၀င္တဲ့ေနရာမွာ ၂၀၁၀ ေနာက္ပိုင္း ကာလအတြင္း စီး၀င္တဲ့ပမာဏဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ေလာက္ ရွိႏုိင္ၿပီး အဲဒီလို စီး၀င္တဲ့ကာလက ကမၻာ့စီးပြားေရး အေျခအေနကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္စီးပြားေရး မေကာင္းခင္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ Quantitative Easing Program က ထုတ္ခဲ့တဲ့ ေဒၚလာေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္တြင္းမွာ စီးဆင္းေနရာကေန ကမၻာကို စီးဆင္းသြားၿပီးတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကို စီးဆင္းလြန္းလို႔ အိမ္ျခံေျမေစ်းေတြ တအားတက္ကုန္လို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ အေသအခ်ာ စိစစ္လာခ်ိန္မွာ ဒီရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ ျမန္မာျပည္ထဲကို ၀င္လာတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ အေစာပိုင္းမွာ ဒီလို ေငြေၾကးကစားမႈေတြက ျမန္မာ့ အိမ္ျခံေျမဘက္ ဦးတည္၀င္လာၿပီး ေစ်းကစားခ်ိန္မွာ ျမန္မာ့အိမ္ျခံေျမေစ်းဟာ အလြန္အမင္း ေဖာင္းပြသြားခဲ့တယ္။ အေမရိကန္စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈ ရပ္တန္႔သြားလို႔ ေဒၚလာေစ်း ျပန္တက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆီကေန ေဒၚလာပိုက္ျပန္သြားတဲ့ တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြေၾကာင့္ ျပည္တြင္း အိမ္ျခံေျမေစ်းဟာ ကေမာက္ကမျဖစ္ က်န္ခဲ့ခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕က အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအံုေတြ စိစစ္ရပ္ဆိုင္းခ်ိန္မွာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း တစ္ခုလံုး ၿပိဳက်လုမတတ္ ရပ္ဆုိင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

အခုအခ်ိန္မွာ ဒီလို တစ္ေက်ာ့ျပန္ အေျခအေနဆိုးျဖစ္ေအာင္ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ ဥပေဒၾကမ္းပါ ပုဒ္မ ၂၅ က စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ပါလိမ့္မယ္။

တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခ်ိန္ကာလကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိအေျခအေနမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သူ႔ရဲ႕ OBOR စီမံကိန္းအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနတာျဖစ္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ ဒီစီမံကိန္းအတြက္ ကနဦးေျခလွမ္းဟာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစႀကံၤျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒီစႀကံၤဟာ မႏၲေလးကို ဗဟိုျပဳၿပီးေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ကို ခ်ိတ္ဆက္မယ့္ စီမံကိန္း ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စတင္ခ်ိန္မွာ စီမံကိန္း လုပ္ခြင့္ရခဲ့တဲ့ ေရွာက္ပန္း၊ ေရွာက္စန္းတို႔ရဲ႕ ေငြေၾကးေတြနဲ႔ ဒီေငြေၾကးေတြဟာ ေငြျဖဴေငြမည္း အျငင္းပြားမႈ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ စီမံကိန္း ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရေပမယ့္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာပဲ ဒီစီမံကိန္းကို အတည္ျပဳသြားခဲ့လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းကို လက္ရွိအစိုးရက ဆက္ခံအေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလို ဆက္ခံအေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာမွာ လက္ရွိအစိုးရအေနနဲ႔ ေငြျဖဴေငြမည္း ျပႆနာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားခဲ့မႈ ရွိ မရွိဆိုတာ သံုးသပ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္မယ့္ OBOR စီမံကိန္းေၾကာင့္ မႏၲေလးပတ္လည္က ေျမကြက္ေတြဟာ ျမန္မာတ႐ုတ္ မွတ္ပံုတင္ႏွစ္ခု ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြရဲ႕ လက္ေအာက္ကို ေရာက္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သလို လက္ရွိမွာဆိုရင္ အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ဦးေမာင္၀ိတ္ရဲ႕ အမရပူရၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္း ရွိေနပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာဆိုရင္လည္း တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕က စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းဟာ ဒီႏွစ္ထဲ စတင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္း စတင္မဲ့ အေျခအေနမွာ ေငြမဲေတြနဲ႔ ၀င္လာႏုိင္တဲ့ အိမ္ျခံေျမ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်မယ့္ အစီအစဥ္ဟာ ဘယ္သူေတြ ႀကိဳးကိုင္ေနသလဲဆိုတာ စိစစ္ဖို႔ လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ OBOR စီမံကိန္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို ၀င္ေရာက္ျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ တာစူေနခ်ိန္မွာ ဒီလို အခြန္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့တာနဲ႔ ေငြမည္းေတြကို ေလွ်ာ္ဖြပ္ခြင့္ ေပးလိုက္တာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ သာမက အာရွေဒသ တစ္ခုလံုးက မူးယစ္ေဆး၀ါး အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳသူေတြကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆီကုိ ေငြမည္းခ၀ါခ်ဖို႔ ၀င္ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုအေျခအေနကို ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား ဦးစီးဌာန အေနနဲ႔ လံုး၀ၾကပ္မတ္ စိစစ္ႏိုင္စြမ္းရွိမွာ မဟုတ္ဘဲ ဥပေဒၾကမ္းမွာ “တရားမ၀င္ ရရွိသည့္ ပစၥည္းမ်ား ပိုင္ဆိုင္ျခင္း၊ ေရာင္း၀ယ္ျခင္းတို႔ႏွင့္ လည္းေကာင္း ေငြေၾကးခ၀ါခ်မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒအရ အေရးယူသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိေစရ” ဆိုတဲ့အခ်က္ ပါေနေပမယ့္လည္း စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ ၀င္ေငြေတြကို အခြန္ေဆာင္ရာမွာ ေခတ္အဆက္ဆက္ စိစစ္ႏုိင္စြမ္း မရွိပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုလံုးအေပၚ ေကာင္းက်ဳိးထက္ ဆိုးက်ဳိးပိုမ်ားေစမယ့္ ဒီလိုဥပေဒမ်ဳိးဟာ မဆုိင္တဲ့ ဥပေဒတစ္ခုမွာ ပုဒ္မေလးတစ္ခု အေနနဲ႔ ပါ၀င္သင့္တာ မဟုတ္ဘဲ ဥပေဒတစ္ခု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳစုၿပီး စနစ္တက် ခိုင္မာတဲ့၊ မူ၀ါဒရွိတဲ့ ေရတိုေရာ ေရရွည္အတြက္ပါ ေကာင္းက်ဳိးရွိတဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးနဲ႔ ၾကပ္မတ္ ေကာက္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေသခ်ာတာကေတာ့ ဒီဥပေဒၾကမ္းက ပုဒ္မ ၂၅ ဟာ မျဖစ္မေန ျပန္လည္သံုးသပ္ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ ျပင္ဆင္ႏိုင္မႈ မရွိရင္ေတာ့ တ႐ုတ္၊ “၀” နဲ႔ မူးယစ္ရာဇာေတြရဲ႕ ေငြမည္းခ၀ါခ်ရာ ေနရာအျဖစ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္နဲ႔ OBOR စီမံကိန္းဟာ အသြင္ေျပာင္းသြားၿပီးေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အရင္းအျမစ္အားလံုးကို တ႐ုတ္၊ “၀” နဲ႔ မူးယစ္ရာဇာေတြ အလံုးစံု ခ်ဳပ္ကိုင္ကစားခြင့္ ရသြားပါလိိမ့္မယ္။

Data မရွိ၊ Analysis မသိ၊ ျပည္တြင္းအခြန္က ဘယ္ေလာက္ရေအာင္ ေကာက္ရမယ္ဆိုတဲ့ Target ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ အစိုးရမူ၀ါဒေတြေအာက္မွာ အခြန္ေကာက္ခံမႈဟာ Industry Bargain မျဖစ္ဘဲ အခြန္ေရွာင္သူ ပစားေပးတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ နစ္နာမွာက တိုင္းျပည္နဲ႔ ေက်ာမြဲျပည္သူလူထုဆိုတာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

(၄)

ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား ဦးစီးဌာနရဲ႕ အခြန္ႏႈန္းေတြကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ေျဖေလွ်ာ့တာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေရွ႕ပိုင္းကာလေတြမွာ ကုမၸဏီ၀င္ေငြခြန္ကို ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ နဲ႔ လူတစ္ဦးခ်င္း ၀င္ေငြအေပၚမွာ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထိ ေကာက္ခံခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရအဆက္ဆက္ အခြန္ေရွာင္ခဲ့သူေတြ စာရင္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အိမ္ျခံေျမမ်ားစြာကို လာဘ္ေပးလာဘ္ယူနဲ႔ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြနဲ႔ လယ္ယာေျမ အိမ္ျခံေျမမ်ားစြာနဲ႔ ႏုိင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး အေဆာက္အအံုေတြကို ေအာက္ေစ်းေတြနဲ႔ ရသြားတဲ့ ခ႐ိုနီေတြဟာ ေနျပည္ေတာ္ စတင္တည္ေဆာက္ခ်ိန္ ကတည္းက အစိုးရကို လွဴတာတန္းတာ ဗန္းျပၿပီး အခြန္ေရွာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္အထိ ခ႐ိုနီေတြ အခြန္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ေတြကတစ္ဆင့္ ျပည္သူေတြက လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့ရၿပီး ခ႐ိုနီေတြ အခြန္ေဆာင္လာတာ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြရဲ႕ ေျမငွားရမ္းခေတြ အခြန္ထမ္းလာတာ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္ ။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၂ ေလာက္ကတည္းက အခြန္ႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ နဲ႔ တာ၀န္သိသိ အခြန္ထမ္းခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြ ျပည္သူေတြကို “ငတံုး၊ ငအ” လို႔ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ေစမယ့္ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီ အခြန္ေရွာင္ခဲ့သူေတြကို အခြန္ေဆာင္ရင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀၊ အခြန္ေရွာင္ရင္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းဆိုၿပီး ဥပေဒၾကမ္းမွာ ပုဒ္မေလးတစ္ခုထည့္ၿပီး အခြန္ေဆာင္ခဲ့တဲ့သူေတြ ဦးစားမေပးဘဲ အခြန္ေရွာင္ခဲ့သူေတြ ပစားေပးမယ့္ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ အစိုးရတစ္ရပ္ အေနနဲ႔ လုပ္သင့္ရဲ႕လား ဆိုတာကို လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးက ေမးခြန္းထုတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလကုန္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏဟာ က်ပ္ေငြ သံုးထရီလ်ံေလာက္ ရွိေနပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြကို မွတ္ပံုျပန္တင္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစိုးရဘက္က ဗဟိုဘဏ္ကို ဘဏ္ငါးခု ဖြင့္လွစ္ဖို႔ တင္ျပလာတာ ရွိေနျပန္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ဘဏ္ေတြေဖာင္းပြေနၿပီး ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြကို ၿပိဳင္ဆုိင္ႏုိင္ဖို႔ရွိတဲ့ဘဏ္ေတြ ေပါင္းစည္းေရး၊ အစိုးရပိုင္ဘဏ္ေတြ ေပါင္းစည္းေရး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္လို႔ အၾကံျပဳေနခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္က ဘဏ္သစ္ေတြ ဆက္လက္ခြင့္ျပဳသင့္ မသင့္ကို လြတ္လပ္စြာ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႕က ဘဏ္သစ္ငါးခု ဖြင့္ခြင့္ျပဳဖို႔ ဗဟိုဘဏ္ကို တင္ျပတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ ဆက္ႏႊယ္မႈဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့ ဒီဘဏ္ငါးခုက ျမႇဳပ္ႏွံရမယ့္ မတည္ေငြက်ပ္ဘီလ်ံ ၁၀၀ အေပၚ အစိုးရအဖြဲ႕က စိစစ္ၿပီးၿပီလားဆိုတဲ့ ဆင့္ကဲေမးခြန္း ထြက္လာပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေရႊနန္းေစာဘဏ္ဆိုရင္ ကုမၸဏီဒါ႐ိုက္တာ စာရင္းမွာ ဦးဂ်င္မီ (Jimmy)၊ ေဒၚျဖဴသြယ္ခိုင္(Phyu Thwe Khaing)၊ ဦးစိုးေက်ာ္သူ (Soe Kyaw Thu) ၊ ဦးေဇာ္မင္းသန္႔ (Zaw Min Thant) လို႔ပဲ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက ကုမၸဏီစာရင္းမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ျပည္သူသိတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ စာရင္း၀င္ေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလိုဘဏ္မ်ဳိးေတြက မတည္မယ့္ က်ပ္ဘီလ်ံ ၂၀ ကို ဘယ္လို ေငြျဖဴ၊ ေငြမည္း ဘယ္လို စိစစ္ထားလဲဆိုတာ သိရွိရဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ျပည္တြင္း ထိပ္တန္းဘဏ္ျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဇဘဏ္ဟာ အခြန္ထမ္းရာမွာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ စည္းၾကပ္ႏွစ္ကေန ၂၀၁၆-၂၀၁၇ စည္းၾကပ္ႏွစ္အထိ က်ပ္သန္းေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္ အခြန္ထမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အထိ က်ပ္ ၁၃၈ ဘီလ်ံေက်ာ္ကို တုိင္းျပည္အတြက္ လွဴဒါန္းထားပါေသးတယ္။ ဒီလို အစိုးရကို လွဴဒါန္းၿပီဆိုရင္ တျခားခ႐ိုနီေတြက ငါတို႔က အစိုးရကို လွဴထားလို႔ အခြန္ေလွ်ာ့ေဆာင္မယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိေနခ်ိန္မွာ ကေမၻာဇဘဏ္က အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူကို ႏုိင္ငံ့အတြက္ လွဴဒါန္းခဲ့မႈက က်ပ္ ၁၃၈ ဘီလ်ံေက်ာ္နဲ႔ အခြန္က်ပ္သန္းေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္မွာ အစိုးရက တျခားအခြန္ေရွာင္ခဲ့တဲ့ ခ႐ိုနီေတြကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြကို ကေမၻာဇဘဏ္နဲ႔ တန္းတူသေဘာမ်ဳိး ပစားေပးဖို႔ အခြန္ဥပေဒၾကမ္း ျပဌာန္းတာဟာ ျဖစ္သင့္ရဲ႕လားဆိုတာ ဆင့္ကဲေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

လက္ရွိ အိမ္ျခံေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းမႈကို ေလ့လာမယ္ဆိုရင္ တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ အိမ္ျခံေျမေတြဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ေလာက္အထိ က်ဆင္းေနၿပီးေတာ့ တန္ဖိုးနည္း အိမ္ျခံေျမေစ်းဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ေလာက္ က်ဆင္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းေနလို႔ အိမ္ျခံေျမေစ်း ၿပိဳက်ေနခ်ိန္မွာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ထူမႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အခိုက္အတန္႔ ေျပလည္မယ္ထင္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဒီလိုေငြမည္းခ၀ါခ်တဲ့ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ ၀င္ေငြအေပၚ အခြန္သံုးရာခိုင္ႏႈန္းသာ အတည္ျဖစ္သြားရင္ ဘဏ္ေတြမွာ အပ္ႏွံထားတဲ့ ေငြေတြကို အားလံုးက တၿပိဳင္နက္ထုတ္ယူၿပီး အိမ္ၿခံေျမမွာ ေစ်းကစားဖို႔ လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြဆီ အပ္ႏွံထားတဲ့ က်ပ္ ဘီလ်ံ ၂၇၀၀၀ ကိုေတာင္ ဘဏ္တိုးႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ရင္ ေငြေတြ ျပန္ထုတ္မွာ စိုးရိမ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ျဖစ္သင့္တဲ့ဘဏ္တိုးႏႈန္း ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ေတာင္ ျငင္းပယ္ခဲ့တဲ့ ဗဟိုဘဏ္ဟာ ျပည္သူေတြက အိမ္ၿခံေျမမွာ ေစ်းကစားဖို႔ တၿပိဳင္နက္သာ ေငြထုတ္လာၾကရင္ ဘယ္လိုျဖည့္ဆည္းေပးမလဲဆိုတာ ဒီဥပေဒၾကမ္း ေရးဆြဲစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္နဲ႔ တင္ျပညိႇႏႈိင္းခဲ့သလားဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္သလို ဘဏ္မ်ား အသင္းကေရာ ဒီလိုမ်ဳိး သူတို႔ဘဏ္ေတြဆီက ေငြေတြကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၅ ေလးတစ္ခ်က္နဲ႔ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္ရၿပီး ဘဏ္ေတြၿပိဳလဲသြားတာမ်ဳိး၊ ျပည္သူေတြ တၿပိဳင္နက္ ၀ိုင္းထုတ္ခ်ိန္မွာ ေငြထုတ္မေပးႏိုင္လို႔ ဒီဘဏ္ေတာ့ ေငြမရွိေတာ့ဘူး ၿပိဳေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ အမွန္ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးနဲ႔ ကိုယ့္ဘဏ္အၿပိဳခံႏုိင္သလား ေမးခြန္းထုတ္ ကန္႔ကြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ေငြမည္းခ၀ါခ်မယ့္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းသာ အတည္ျဖစ္သြားရင္ ဘဏ္ေတြထဲက ျပည္သူ႔အပ္ႏွံေငြ က်ပ္ဘီလ်ံ ၂၇၀၀၀ ထဲက စုေဆာင္းေငြေတြထုတ္ၿပီး အိမ္ျခံေျမမွာ ျမႇဳပ္ႏွံၾကပါလိမ့္မယ္။ ျပည္သူေတြ တၿပိဳင္နက္ ၀ိုင္းထုတ္ၿပီး အိမ္ျခံေျမမွာ ျမႇဳပ္ႏွံတာနဲ႔ ေျမေစ်းကေမာက္ကမ ျဖစ္မႈနဲ႔အတူ ဘဏ္ေတြၿပိဳလဲသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဘဏ္ေတြၿပိဳလဲသြားတာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ၿပိဳပါမယ္။ အစိုးရမွာေရာ၊ ဗဟိုဘဏ္မွာပါ ျပည္သူေတြ တၿပိဳင္နက္၀ိုင္းၿပီး ေငြထုတ္တာကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္တဲ့ စြမ္းအင္မရွိႏိုင္တာေၾကာင့္မို႔ ခဏတာ စီးပြားေရးေျပလည္မယ့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မွိန္မွိန္ေလးနဲ႔ ေငြမည္းခ၀ါခ်မႈ ျပဳတာဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တက္ရိပ္မျပခင္မွာကို စီးပြားေရးတစ္ခု လံုးၿပိဳက်သြားႏိုင္ေျခ ရွိေနပါတယ္။

(၅)

လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္မွာ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ ပမာဏဟာ ဘီလ်ံ ၁၂၀၀၀ ေလာက္အထိ ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၀န္ႀကီးဌာနေတြက ဘတ္ဂ်က္ေတြ၊ ထပ္တိုးဘတ္ဂ်က္ေတြ ေတာင္းခံတာကို စိစစ္ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္မႈ အားနည္းတဲ့ ျပယုဂ္အျဖစ္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္ကေန ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္အထိ က်ပ္ ဘီလ်ံ ၁၃၀၀၀ ေက်ာ္ ခြင့္ျပဳခဲ့ရာမွာ အသားတင္ ျပန္လည္အပ္ႏွံမႈကတင္ က်ပ္ ဘီလ်ံ ၁၁၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ဘတ္ဂ်က္စိစစ္ႏိုင္စြမ္း အားနည္းမႈက အစိုးရအတြက္ လိုေငြကို ဘယ္လိုရွာမလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနျဖစ္လာၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပက ေခ်းေငြကလည္း ရယူဖို႔ အကန္႔အသတ္ရွိ ေနတာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္အခြန္ဘ႑ာကေန ၀င္ေငြရွာဖို႔ ျဖစ္လာပါတယ္။

ႏွစ္အလိုက္ တိုင္းျပည္အခြန္ ရရွိမႈကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျပည္တြင္းထြက္ကုန္ႏွင့္ ျပည္သူျပည္သားမ်ား သံုးစြဲမႈအေပၚ ေကာက္ခံသည့္ အခြန္အေကာက္ကပဲ အဓိက ရွာေဖြခဲ့တာျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခြန္ရေငြနဲ႔ ဂ်ီဒီပီအခ်ဳိးဟာ ႏွစ္စဥ္က်ဆင္းေနပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးက ကိန္းဂဏန္းေတြနဲ႔ အစိုးရေထာက္ခံတဲ့ Facebook ေပၚကလူ ၁၀၀ ေလာက္က အေကာင့္တု ၃၀၀၀ေလာက္နဲ႔ ေထာက္ခံတဲ့ လူတစ္စု Comment ေတြမွာပဲ ေကာင္းမြန္ေနၿပီး ေန႔စဥ္ျပည္သူလူထု ဘ၀ဟာ က်ပ္တည္းမႈ၊ အဆင္မေျပမႈ၊ မလံုျခံဳမႈ၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးျခင္း ကင္းမဲ့မႈေတြနဲ႔ လူ႔အဆင့္အတန္းနဲ႔ ေလ်ာ္ညီတဲ့ သိကၡာေပ်ာက္ဆံုးမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရ အေနနဲ႔ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး တုိးတက္ေနပါတယ္လို႔ ဘယ္လိုပဲ ကမၻာကို ထြက္ေျပာေနေန က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအတြက္ အေရးေပၚ ေျဖေဆးထိုးဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္ ။ ဒီလိုအေရးေပၚ ေျဖေဆးထိုးဖို႔ လိုအပ္လာရာမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ ဥပေဒၾကမ္းပါ ပုဒ္မ ၂၅ နဲ႔ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ ေငြေတြကို အခြန္ႏႈန္း သံုးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်တာမ်ဳိးဟာ ေငြမည္းခ၀ါခ်ဖို႔အတြက္ မလြယ္ကူတဲ့ တိုက္ခန္း၊ ကြန္ဒိုမီနီယံနဲ႔ ကားအေပၚမွာပဲ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။

တိုက္ခန္းေတြနဲ႔ ကြန္ဒိုမီနီယံေတြကို လက္ရွိေကာက္ခံေနတဲ့ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ ၀င္ေငြခြန္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အစား ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပတ္လည္ေလာက္ ေကာက္ခံမယ္ဆိုရင္ ကြန္ဒိုမီနီယံ နည္းဥပေဒ ျပည့္စံုေကာင္းမြန္မယ္ဆိုရင္ ဒီလို အေျခပစၥည္းကေန အခြန္အခေတြ ရလာပါမယ္။ အလားတူပဲ ကားေတြအေပၚ ၀င္ေငြခြန္ ေကာက္ခံမႈကိုလည္း ေနာက္ဆံုးေပၚေမာ္ဒယ္၊ ကားသစ္တင္သြင္းမႈေတြကိုိ ကန္႔သတ္ထားၿပီး ေမာ္ဒယ္နိမ့္ ကားတင္သြင္းမႈေတြကို အခြန္ႏႈန္း ေျဖေလွ်ာ့မႈ သီးသန္႔လုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ အခြန္ရလာႏုိင္သလို တစ္ဖက္မွာလည္း လက္၀ယ္ရွိယာဥ္ေတြကို လိုင္စင္အမည္ေပါက္ ေျပာင္းမႈေတြကို ထိုက္သင့္တဲ့ ႏႈန္းထားနိမ့္တစ္ခုကို ေျခာက္လေလာက္အတြင္း ေျပာင္းပါေျပာၿပီး လိုင္စင္အမည္ေပါက္ မေျပာင္းတဲ့ ကားေတြကို ျမင့္မားတဲ့ အခြန္ႏႈန္းထားတပ္႐ိုက္မယ္ဆိုရင္လည္း ေျခာက္လေလာက္ အတြင္းမွာ အေျခပစၥည္းေတြကေန အခြန္အမ်ားအျပား ရလာႏိုင္ၿပီး အစိုးရအတြက္ အသက္႐ႈေခ်ာင္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို တိုက္ခန္း၊ ကား၊ ကြန္ဒိုမီနီယံ အခန္းေတြမွာ ေျဖေလွ်ာ့ေပးျခင္းအားျဖင့္ လက္ရွိၿပိဳက်ေနတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြလည္း အေရာင္းအ၀ယ္ ျပန္ျဖစ္လာၿပီး အက်ပ္အတည္းကေန လြတ္ေျမာက္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခပစၥည္းေတြကို စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့ အခြန္ႏႈန္း သံုးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၀ယ္ယူခြင့္ေပးရာမွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေျမေစ်းႀကီးျမင့္တယ္ဆိုတဲ့ ပံုရိပ္ဆိုး မပ်က္ေသးတဲ့၊ ေစ်းကစားမႈ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မႈ မရွိေသးတဲ့၊ “၀” ၊ တ႐ုတ္နဲ႔ မူးယစ္ရာဇာေတြ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေငြမည္းေတြ အလံုးအရင္း ခ၀ါခ်ၿပီး ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ တိုင္းျပည္ကို ကေမာက္ကမျဖစ္ေစမယ့္ အိမ္ျခံေျမကိုေတာ့ လံုး၀ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ မသင့္ဘူးဆိုတာကို ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က ကန္႔ကြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါလိိမ့္မယ္။

(၆)

ျမန္မာဘုရင္ေတြေခတ္မွာ အင္းအိုင္ ဆည္ေျမာင္းခြန္၊ ထန္းခြန္၊ ဆားခြန္ေလာက္ပဲ အခြန္ေကာက္ခံခဲ့ရာက နယ္ခ်ဲ႕ကိုလိုနီေခတ္မွာ လူခြန္၊ သႆေမဓခြန္ (Property Tax) စတဲ့အခြန္အခ ၁၆ မ်ဳိးအထိ ျပင္ဆင္ေကာက္ခံလာပါတယ္။ ဒီလိုေကာက္ခံမႈေတြေၾကာင့္ က်ပ္တည္းလာတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ အခြန္မေဆာင္ဘူး၊ အစိုးရနဲ႔ မပတ္သက္ဘူး၊ အစိုးရက စစ္ရင္ မေျပာဘူးဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအသင္း အဖြဲ႕ေတြအျဖစ္ “ဘူးအသင္း” ေတြေပၚလာၿပီးေတာ့ မတရားသျဖင့္ မမွ်တတဲ့အခြန္ေတြေၾကာင့္ ေတာင္သူလယ္သမားအေရးေတာ္ပံု ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ အခြန္ Base ခ်ဲ႕မယ္ဆိုၿပီး ေတာေရာၿမိဳ႕ပါ ဆိုင္အေသးေလးေတြကအစ အခြန္မရရေအာင္ ေကာက္ခံလာတာကို ေတြ႕ျမင္ေနရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးမွာ အခြန္ေရွာင္ခဲ့တဲ့၊ ေငြမည္းေတြနဲ႔ တုိင္းျပည္ကို နာမည္ပ်က္ေစခဲ့တဲ့ ၊ လက္နက္ကိုင္ေတြ အလြန္မ်ားၿပီး မူးယစ္ေဆး၀ါး ေဖာက္ကားမႈ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ အခြန္ထမ္းေနရတဲ့ ျပည္သူေတြကို မ်က္ႏွာသာ မေပးဘဲ အခြန္ေရွာင္ခဲ့တဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေဟာင္းေတြ၊ ခ႐ိုနီေတြကို မ်က္ႏွာသာေပးခ်င္တဲ့ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနတဲ့အခြန္ဆိုၿပီး အခြန္ႏႈန္း သံုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းဟာ အခြန္ထမ္းေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို ငါတို႔က အခြန္ထမ္းေနရတာ မမွ်တဘူးဆိုတဲ့ အျမင္ကိုပဲ ျဖစ္လာေစၿပီး အခြန္မေဆာင္ေတာ့ဘူး။ အခြန္ေဆာင္ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပးရၿပီး အခြန္ေရွာင္ရင္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ေပးရတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္မ်ဳိးပဲ ျဖစ္လာေစပါမယ္။ တာ၀န္သိသိ အခြန္ထမ္းေနတာ ငါတုိ႔ကိုက တံုးေနတာဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ဳိးကို ဒီေငြမည္းခ၀ါခ်တဲ့ ဥပေဒက ႐ိုက္သြင္းေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဒီလို “မမွ်တတဲ့ ဥပေဒေတြေအာက္မွာ အခြန္မေဆာင္ဘူး” ဆိုတဲ့ အသင္းအဖြဲ႕ေတြ ေပၚမလာဖို႔၊ တာ၀န္သိသိ အခြန္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ျပည္သူေတြက မမွ်တတဲ့ ဥပေဒေတြေၾကာင့္ အခြန္ေဆာင္မႈ သပိတ္ေမွာက္မွ အခြန္ေရွာင္တယ္ဆိုၿပီး စစ္ေဆးအေရးယူမႈေတြ ျဖစ္မလာဖို႔ဆိုရင္ ဒီအခြန္ႏႈန္းကို ျပင္ဆင္ပယ္ဖ်က္ဖို႔ မျဖစ္မေန လိုအပ္ပါတယ္။

ဒီလိုဥပေဒကို မျပင္ဆင္ဘူးဆိုရင္ ေငြမည္းခ၀ါခ်တာကို အားေပးတဲ့ အစိုးရအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာက ႐ႈျမင္လာမွာ ျဖစ္သလို ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ ေနာက္ဆံုးႏွစ္က်မွ အခြန္ထမ္းလာတဲ့ ခ႐ိုနီေတြကို ဒီလိုအခြန္ႏႈန္း သံုးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေကာက္ခံတာဟာ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္သလို ျဖစ္သြားေစမွာျဖစ္ၿပီး ဦးသိန္းစိန္အစိုးရတုန္းက အခြန္ေရွာင္ခဲ့သူေတြကို အေရးမယူႏိုင္သလိုမ်ဳိး လက္ရွိအစိုးရမွာလည္း ရင္ၾကားေစ့ေရး မူ၀ါဒေၾကာင့္ကိုပဲ အခြန္ေရွာင္ခဲ့သူေတြကို ဒီဥပေဒနဲ႔ ေျခာက္လႏွစ္ႀကိမ္ သက္တမ္းေပးမယ္။ တစ္ႏွစ္ျပည့္ရင္ မရေတာ့ဘူး အေရးယူမယ္ဆိုတာ အေကာင္အထည္ေပၚလာဖို႔ မလြယ္ကူပါဘူး။ အိမ္ျခံေျမေစ်းကစားမႈကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရဆီ ေငြမည္းေတြ ၿပိဳ၀င္လာခဲ့ၿပီး ဒီေငြမည္းေတြကို ေစ်းကစားသူေတြက တိုင္းျပည္ထဲက ေဒၚလာပိုက္ၿပီး ျပန္ထြက္သြားခ်ိန္မွာ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးက အဖတ္ဆည္မရဘဲ ၿပိဳက်လာသလိုမ်ဳိး လက္ရွိအစိုးရကလည္း ခဏတာ နာမည္ေကာင္းရဖို႔၊ ေရတိုစီးပြားေရး ေခ်ာင္လည္ၿပီး ၂၀၂၀ မဲအာမခံခ်က္ရဖို႔ ဒီလိုေငြမည္းေတြ ဖြင့္ေပးမယ္၊ အိမ္ျခံေျမ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ ေစ်းကစားခြင့္ေပးမယ္။ အာရွေဒသက မူးယစ္ရာဇာေတြရဲ႕ ေငြေတြကို ခ၀ါခ်ခြင့္ ျပဳလုိက္မယ္ဆိုရင္ အမွားႀကီး မွားသြားပါလိမ့္မယ္။ ခဏတာ ေရတိုကုထံုးဟာ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးကို ေဇာက္ထိုး ထပ္ဆြဲခ်သြားပါလိမ့္မယ္။

အႏွစ္ခ်ဳပ္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ဥပေဒၾကမ္း ပုဒ္မ ၂၅ ဟာ

■ ၁။ ခ႐ိုနီ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း၊ လာဘ္စားခဲ့သူ အရာရွိ၊ တ႐ုတ္၊ “၀”၊ လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ မူးယစ္ရာဇာေတြပဲ အက်ဳိးရွိသြားမွာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့၊ ေငြမည္းခ၀ါခ်ခြင့္ ေပးလိုက္တာဟာ တရားဥပေဒေၾကာင္း အရလည္း အစိုးရကိုယ္တိုင္က ဥပေဒကို ေက်ာ္လြန္ခ်ဳိးေဖာက္သလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

■ ၂။ အခြန္မူ၀ါဒေတြနဲ႔ ကိုက္ညီမႈမရွိတဲ့အျပင္ မၾကာခင္ ကာလမွာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈေတြ ျမင့္တက္လာၿပီးေတာ့ နဂိုကမွ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး မေျပလည္လို႔ ျပည္သူလူထုက က်ပ္တည္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီေငြမည္းခ၀ါခ်တဲ့ ဥပေဒက ဆင္းရဲတြင္းနက္ေနတဲ့ ေက်ာမြဲျပည္သူေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ ဖိစီးလာေစပါမယ္။

■ ၃။ အေျခခံလူတန္းစားေတြနဲ႔ လူလတ္တန္းစားေတြရဲဲ႕ ဘ၀ကို ပ်က္စီးသြားေစၿပီးေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ စတင္ပါ၀င္လာရမယ့္ အာဆီယံစီးပြားေရး အသိုက္အ၀န္းအတြက္ ဘဏ္တုိးႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ပါ ေအာ္ေနတဲ့ SME ေတြကို အေသသတ္သလို ျဖစ္ေစၿပီး လက္ရွိ ေလွ်ာ့ခ်ထားတဲ့ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းဆိုတဲ့ ဘဏ္တိုးႏႈန္းဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သံုးဆေလာက္ ျမင့္ေနေသးတာေၾကာင့္ ျပည္တြင္း SME ေတြၿပိဳလဲသြားႏိုင္ပါတယ္။

■ ၄။ ဒီေငြမည္းခ၀ါခ်တဲ့ ဥပေဒသာ အတည္ျဖစ္သြားရင္ ဘဏ္မွာအပ္ထားတဲ့ ေငြက်ပ္ဘီလ်ံ ၂၇၀၀၀ ကိုထုတ္ၿပီး အိမ္ျခံေျမမွာ ၀င္ျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ျပင္လာမွာေတြေၾကာင့္ ဘဏ္မွာ ေငြအပ္ႏွံသူေတြကို မက္လံုးေပးဖို႔ အေျခအေန ျဖစ္လာမွာေၾကာင့္ ဘဏ္တုိးႏႈန္းေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ဆိုတာထက္ ဘဏ္တိုးႏႈန္းျမႇင့္ရမယ့္ အေျခအေနကို ေရာက္သြားေစပါမယ္။

■ ၅။ တ႐ုတ္က လာမယ့္ေငြမည္းေတြကို ဘယ္လိုမွ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ေတာ့ဘဲ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ၿပိဳက်သြားပါမယ္။

■ ၆။ မတန္တဆ ေစ်းတက္သြားတဲ့ ေျမေစ်းေတြေၾကာင့္ နဂိုကမွ အိမ္ျခံေျမပိုင္ဆိုင္ ၀ယ္ယူႏုိင္မႈမရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြဟာ ဆင္းရဲတြင္းထဲက တက္ႏုိင္မွာ မဟုတ္သလို မူးယစ္ေဆး၀ါးက ရတဲ့ေငြေၾကးေတြဟာ ျမန္မာျပည္ ေငြေၾကးေစ်းကြက္မွာ အလံုးအရင္းနဲ႔ စီးဆင္းေနတယ္ဆိုရင္ ေငြမည္းေတြကို ခ၀ါခ်ခြင့္ေပးတဲ့ အစိုးရအျဖစ္ မူးယစ္ေဆး၀ါးက ရတဲ့ေငြကို အားေပးတဲ့ အစိုးရအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာမွာ နာမည္ပ်က္ႏုိင္သလို ခြၽတ္ျခံဳက်ေနတဲ့ တုိင္းျပည္ဟာလည္း အဖတ္ဆည္မရေအာင္ကို ဂုဏ္သိကၡာ ယိုယြင္းသြားပါလိမ့္မယ္။

■ ၇။ ရခိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက အၾကမ္းဖက္ ေထာက္ပံ့ေငြေတြ စီး၀င္လာမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ဒီလိုေငြမည္းခ၀ါခ်ခြင့္ ေပးလိုက္တာဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကိုပါ ပ်က္ျပားေစမွာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္ပဋိပကၡကို ပိုမိုဆိုးရြားေစမယ့္ အေျခအေနဆီ တြန္းပို႔ပါလိမ့္မယ္။ တိုက္ပြဲေတြ ပိုျဖစ္လာႏုိင္သလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း ပ်က္ျပားသြားေစႏိုင္တဲ့ အျဖစ္ဆိုးေတြအထိ ၾကံဳလာရႏိုင္တာမို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကို ပ်က္ျပားေစမယ့္ ဒီအခြန္ဥပေဒၾကမ္းကို မလြဲမေသြ၊ မျဖစ္မေန ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အစိုးရဟာ မူးယစ္ေဆး၀ါးကရတဲ့ ေငြေတြ ေငြမည္းခ၀ါခ်ခြင့္ ျပဳေနတယ္ဆိုတာမ်ဳိး မျဖစ္ဖို႔၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏုိင္ငံေတြက အၾကမ္းဖက္ ေထာက္ပံ့ေငြေတြ အလြယ္တကူ ခ၀ါခ်လို႔မရဖို႔၊ တရား၀င္ အခြန္ထမ္းေနတဲ့ ျပည္သူ ၁၁ သန္းေက်ာ္ကို “ငတံုး၊ ငအ” စာရင္းသြင္းၿပီး မင္းတို႔ အခြန္မထမ္းသင့္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ အေျခအေနဆိုးမ်ဳိး မျဖစ္ဖို႔ တိုင္းျပည္မွာ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြ ပိုမ်ားလာၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႔၊ ရခိုင္ပဋိပကၡကို ေငြမည္းခ၀ါခ်မႈ ဥပေဒၾကမ္းနဲ႔ ေလာင္စာမတိုက္မိဖို႔ နဲ႔ ခဏတာ စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္မယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ တိုင္းျပည္ကို ေရရွည္ဒုကၡ မေရာက္ေစဖို႔အတြက္ ဒီအခြန္ဥပေဒၾကမ္း သံုးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းကို လႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ပယ္ဖ်က္ေပးပါလို႔ တိုက္တြန္းလိုသလို ျပည္သူလူထုကလည္း တခဲနက္ ကန္႔ကြက္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီး ဒီဥပေဒၾကမ္းက ပုဒ္မ ၂၅ သာ အတည္ျဖစ္သြားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးဟာ အဖတ္ဆည္မရတဲ့ အေျခအေနဆိုး တစ္ရပ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ရႏုိင္ပါတယ္လို႔ ႀကိဳတင္ အသိေပးလိုပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏွစ္အလိုက္ အခြန္ရေငြႏွင့္ အခြန္ႏွင့္ ဂ်ီဒီပီအခ်ဳိး ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပမႈ

ဘ႑ာေရးႏွစ္ အခြန္ရေငြ (က်ပ္/ဘီလ်ံ) အခြန္ႏွင့္ ဂ်ီဒီပီအခ်ဳိး
၂၀၁၁-၂၀၁၂ ၁၆၉၃ ၃.၈
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ၃၃၇၂ ၆.၅
၂၀၁၃-၂၀၁၄ ၄၄၅၁ ၇.၉
၂၀၁၄-၂၀၁၅ ၆၅၁၈ ၁၀
၂၀၁၅-၂၀၁၆ ၆၃၁၄ ၈.၇
၂၀၁၆-၂၀၁၇ ၇၁၂၂ ၈.၅
၂၀၁၇-၂၀၁၈ ၇၅၄၆ ၈.၃

ကိုးကား – စီမံကိန္းႏွင့္ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန

၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ သီးသန္႔ေငြစာရင္း၊ စားသံုးသူအျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရးနဲ႔ ဖက္ဒရယ္စနစ္အေျချပဳ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးစီမံကိန္း

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေစ်းႀကီးတစ္ခုတြင္ ေရာင္းခ်ေနေသာ ေရထြက္ကုန္အေရာင္းဆိုင္ျမင္ကြင္း

အေမရိကန္ ထုတ္ကုန္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ကိုကာကိုလာဟာ အခုရက္ပိုင္းမွာ ၀န္ထမ္း ၂၁၀ ကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေန ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားပိတ္ဆို႔ဖို႔အတြက္ ဥပေဒၾကမ္းကို အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ အေျခအေနအျပင္ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာဆိုင္ရာ ပိတ္ပင္မႈ ဥပေဒကို ျပန္လည္ျပ႒ာန္းဖို႔ ေျခလွမ္းျပင္ေနစဥ္မွာ အေမရိကန္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ သူတို႔နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ အလႈပ္အခတ္ေတြကို ျမင္လာရတာဟာ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ တစ္ေက်ာ့ျပန္လာတာေၾကာင့္မ်ားလားလို႔ ေတြးထင္စရာျဖစ္လာေနတဲ့ အေျခအေနမွာပဲ EU က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္ေပးထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးအထူးခံစားခြင့္ GSP ကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းမယ္ဆိုတဲ့ အသံလႈပ္ခတ္လာတာဟာ ယိုင္နဲ႔နဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ထိုးခ်ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္ လို႔ဆိုႏုိင္မယ့္ အေျခအေနျဖစ္ ေပၚလာေစပါတယ္။

အျခားတစ္ဖက္မွာဆိုရင္လည္း ရခိုင္အေရးနဲ႔အတူ ဆီးသီးဗန္းေမွာက္ ဘတ္ဂ်က္ဂယက္ဟာ အရွိန္ျပင္းျပင္းနဲ႔ ဆက္လိမ့္ေနသလား ထင္ရေလာက္ေအာင္ ၀န္ႀကီးဌာနအခ်ဳိ႕က ေဆာက္လုပ္ဖို႔ေျမေနရာမရွိဘဲ စီမံကိန္းမွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲၿပီး ဘတ္ဂ်က္ေတြ ေတာင္းခံတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ ေခါင္းစဥ္လႊဲေျပာင္း သံုးစြဲတယ္ဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္လာေနၿပီဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြအေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္းပူးေပါင္းေကာ္မတီက လႊတ္ေတာ္ကိုအစီရင္ခံခဲ့တာေၾကာင့္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္ေတြကို က႑အလိုက္စိစစ္ရတဲ့ သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကလည္း ေပၚလြင္လာခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ ျပည္ပအေရးက တစ္ဖက္၊ ျပည္တြင္းက အေျခအေနေတြက တစ္ဖက္နဲ႔ ဦးနင္းပဲ့ေထာင္၊ ပဲ့နင္းဦးေထာင္ျဖစ္ၿပီး ဆန္စင္ရာ က်ည္ေပြ႕လိုက္ေနရတဲ့အၾကားမွာ လႊတ္ေတာ္ကို လံုး၀တင္ျပျခင္းမရွိတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ စီမံကိန္းေတြကလည္း လႈပ္ခတ္မႈဂယက္ ရွိေနခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနေတြနဲ႔ ၾကံဳေနရတဲ့ ဒီရက္သတၱပတ္မွာ စီးပြားေရး သံုးသပ္ခ်က္အျဖစ္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ရန္ပံုေငြအျဖစ္ ရွိေနေပမယ့္ တုိင္းျပည္ဆီကုိ စီး၀င္မလာတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ သီးသန္႔ေငြစာရင္းက က်ပ္ဘီလ်ံ ၁၁၅၇၆ ေက်ာ္အထိရွိေနတာ၊ စားသံုးသူ အျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရးေတြမွာ ၾကံဳလာရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ဖက္ဒရယ္စနစ္အေျချပဳတဲ့ စီမံကိန္းေတြျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ျပည္နယ္နဲ႔တုိင္းေဒသႀကီးေတြက စီမံကိန္းေတြ ဦးေဆာင္ေရးဆြဲဖို႔ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို တင္ျပလိုပါတယ္။

ႏုိင္ငံဘ႑ာဆီ စီး၀င္လာမႈမရွိတဲ့ အ႐ံႈးေပၚေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ရန္ပံုေငြ

ႏိုင္ငံဘ႑ာဆီ ၀င္ေရာက္လာျခင္း မရွိေပမယ့္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ပိုင္ဆုိင္မႈအျဖစ္ရွိေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ သီးသန္႔ေငြစာရင္း Others Account မွာ က်ပ္ဘီလ်ံ ၁၁၅၇၆ ေက်ာ္အထိရွိေနၿပီး ဒီလိုကိုယ္ပိုင္ ေငြစာရင္းရွိေနတဲ့ ဌာနေတြဟာ စီမံကိန္းေတြ လုပ္ေနရင္း အ႐ံႈးျပေနတဲ့ဌာနေတြ ျဖစ္ေနတာကိုလည္း အ့ံၾသစရာ ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ အ႐ံႈးေပၚေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြဟာ ဘယ္ေလာက္အထိေတာင္ မ်ားေနၿပီလဲဆိုရင္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးက စီမံကိန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားတဲ့၊ ၀န္ထမ္းလစာေတြပါ၀င္တဲ့ ႏိုင္ငံ့အသံုးစရိတ္ျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ကာ လတို ေျခာက္လတာအသံုးစရိတ္ က်ပ္ ၁၀၅၄၇ ဘီလ်ံေက်ာ္ထက္ကို က်ပ္ ၁၀၂၉ ဘီလ်ံေက်ာ္ ပိုမ်ားေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဘတ္ဂ်က္မွာအ႐ံႈးျပၿပီး ကိုယ္ပိုင္သီးသန္႔ေငြစာရင္းနဲ႔ ရပ္တည္ေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြမွာဆိုရင္ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ သတင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္းက က်ပ္ ၃၃ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ပိုင္ဆုိင္ထားၿပီး ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ဆက္သြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက က်ပ္ ၂၃၀၅ ဘီ လ်ံေက်ာ္အထိ ပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ က်ပ္သန္းေပါင္း ၁၅၀၀၀၀ ေက်ာ္အထိ အ႐ံႈးေပၚခဲ့တဲ့ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္က အမွတ္ (၁)၊ (၂)၊ (၃) အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ေဆး၀ါးလုပ္ငန္းက က်ပ္ ၂၁၂ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ Others Account မွာရွိေနၿပီး သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာနမွာ က်ပ္ ၂၆၀၃ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ရွိေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနမွာဆိုရင္လည္း က်ပ္ ၆၃၃၆ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ရွိေနပါတယ္။ ဒီစာရင္းဟာ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေငြ ရန္ပံုေငြအတြင္းက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ စာရင္းျဖစ္ေနၿပီးေတာ့  ဘ႑ာေငြျပင္ပက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ စာရင္းမွာဆိုရင္ ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက က်ပ္ ၂၇ ဘီလ်ံေက်ာ္ ရွိေနၿပီး လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနေအာက္ကပဲ ရန္ကုန္လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပးေရးေကာ္ပိုေရးရွင္းမွာ က်ပ္ ၄၂ ဘီလ်ံေက်ာ္နဲ႔ မႏၲေလး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးေရးေကာ္ ပိုေရးရွင္းမွာ ၁၆ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ရွိေနပါတယ္။

လက္ရွိအစိုးရ တက္လာခ်ိန္ကစၿပီးေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ သီးသန္႔ေငြစာရင္းေတြ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာ ဆီကိုျပန္ၿပီးေတာ့၀င္လာေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာ အေျဖရွာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ အေျဖရွာေတြ႕ေသးပံုမေပၚဘဲ ၀န္ႀကီးဌာနေတြက႐ံႈးရင္ ႏုိင္ငံေတာ္ကက်ခံ၊ ရလာတဲ့ ၀င္ေငြနဲ႔ အျမတ္က်ေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ Others Account ဆီ စာရင္း၀င္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဘတ္ဂ်က္လိုေငြမ်ားလြန္းေနတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုအတြက္ေတာ့ အျမန္ဆံုး အေျဖရွာပါလို႔ပဲ တုိက္တြန္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

စားသံုးသူ အျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရး

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္မမီစားသံုးကုန္ေတြ၊ ဘယ္က ထုတ္လုပ္ေနတယ္၊ ဘယ္လိုအခ်ိန္မွာ သက္တမ္းကုန္မယ္ဆိုတာ မသိရတဲ့ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆီ ၀င္လာေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ နားလည္ႏုိင္စြမ္းေ၀းကြာတဲ့ ထိုင္း၊ အိႏိၵယႏိုင္ငံက ဘာသာစကားေတြနဲ႔ ထုတ္ကုန္ေတြနဲ႔ ရွင္သန္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ တစ္မ်ဳိးသားလံုး က်န္းမာေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ အစားအေသာက္ဆိုင္ရာ၊ ၀ယ္ယူစားသံုးတဲ့ ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးေရးဆိုင္ရာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စတင္အသက္၀င္လာၿပီလားလို႔ မ၀ံ့မရဲ ေမွ်ာ္လင့္ရမယ့္ ေရာင္နီသန္းလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ထြက္လာခဲ့တဲ့ စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမသိ သူမသိေရးဆြဲၿပီး ထုတ္ျပန္မွ ျပည္သူေတြသိရတဲ့ ဥပေဒအတိုင္းအားနည္းခ်က္ေတြ၊ ကန္႔ကြက္မႈေတြနဲ႔ေၾကာင့္ အသစ္ျပန္လည္ေရးဆြဲေနရလို႔ လုပ္ငန္းတြင္က်ယ္မႈ မရွိေပမယ့္ ေလးႏွစ္အၾကာမွာေတာ့ စားသံုးသူေရးရာဦးစီးဌာနက လႈပ္ရွားမႈေတြ ရွိလာတာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြက လက္ရွိၾကံဳေနရတဲ့ စားသံုးသူ အျငင္းပြားမႈဆိုင္ရာ အေျခအေနေတြကို တိုင္ၾကားလာခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး လက္ရွိလႈပ္ခတ္မႈအစဟာဆိုရင္ Forever Group နဲ႔ ျပင္သစ္အေျခစိုက္႐ုပ္သံ ကုမၸဏီ Canal + Group ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ Canal + Myanmar FG အခေပး႐ုပ္သံလိုင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲထုတ္လႊင့္ရာမွာ  ျပည္သူေတြကို ႀကိဳတင္အသိေပးမႈမရွိဘဲ မူရင္း႐ုပ္သံလိုင္းေတြ မျပသေတာ့တာ၊ လိုင္းျပတ္ေတာက္တာ စတဲ့အေျခအေနေတြ ၾကံဳခဲ့ရတာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြက ႏွစ္ၿခိဳက္မႈမရွိဘဲ တုိင္ၾကားမႈေတြ ပိုမ်ားလာခဲ့တာျမင္ရသလို စားသံုးသူ အျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရးအဖြဲ႕ဆီကို ဆက္သြယ္ေရး၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြ၊ ႐ုပ္သံလိုင္း၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ေရာင္းခ်ၿပီးပစၥည္းအေပၚ အာမခံခ်က္ေပးတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေက်နပ္မႈမရွိတာေၾကာင့္ တိုင္ၾကားမႈေတြ အရင္ကထက္ ပိုမိုမ်ားျပားလာတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရးဟာ အခုအခ်ိန္မွ စလံုးေရးစေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို စတင္မႈ အရွိန္အဟုန္ပိုေကာင္းဖို႔ စားသံုးသူေရးရာဦး စီးဌာနအေနနဲ႔ ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္းပါဦးလို႔ပဲ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။

“တိုင္ၾကားစာေတြအရအရင္ကေတာ့ အစားအေသာက္ေတြပဲမ်ားတယ္။ ဘာလို႔ လဲဆိုေတာ့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရးဆိုေတာ့လည္း အစားအေသာက္ကိုပဲ ေျပးျမင္ၾကလို႔ပါ။ တကယ္က ကုန္စည္ေတြေရာ၊ ၀န္ေဆာင္မႈေတြေရာ ပါပါတယ္။ အဓိက က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၀န္ေဆာင္မႈက႑မွာ လစ္ဟာေနတဲ့အတြက္ စားသံုးသူ ေရးရာဌာနက ၀န္ေဆာင္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စားသံုးသူေတြ စိတ္ေက်နပ္မႈမျဖစ္ရင္၊ နစ္နာတယ္ထင္ရင္ တိုင္ၾကားတာေတြ ေျဖရွင္းေပးတယ္။ ဥပမာ-ပစၥည္းတစ္ခုကို အာမခံေပးတာမ်ဳိးေပါ့။ ေရာင္းတုန္းကေတာ့ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေပးမယ္၊ ဘာညာေျပာၿပီး တကယ္လက္ေတြ႕မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ တိုင္ၾကားလို႔ရတယ္။ ဥပေဒအရ အေရးယူလို႔ရပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ၀န္ေဆာင္မႈအပိုင္းေတြကို မေက်နပ္လို႔ တိုင္တာေတြမ်ားလာတယ္။ ဥပမာ-ခရီးသြားတယ္။ မူလသူ႔မွာပါတဲ့ ေၾကညာထားတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈကတစ္မ်ဳိး၊ လက္ေတြ႕ကိုယ္သြားတဲ့အခါမွာ ၀န္ေဆာင္မႈက ေျပာင္းသြားတာမ်ဳိး ေတြေပါ့။ ကားအသစ္ဆိုၿပီး ေျပာတယ္ပို႔ေတာ့ အေဟာင္းနဲ႔ပို႔တာ မ်ဳိးေတြေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဌာနကို တိုင္ၾကားလာလို႔ရွိရင္ ေျဖရွင္းေပးတာက်ေတာ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စားသုံးသူ အကာအကြယ္ေပးေရးဥပေဒအရ ေျဖရွင္းေပးပါတယ္။ တိုင္ၾကားမႈ ခိုင္လံုတယ္ဆိုရင္ သတိေပးတာ၊ ျပင္းထန္စြာ သတိေပးတာ၊ ျပန္လည္ေပးေလ်ာ္ခိုင္းတာ၊ လုပ္ငန္းကို ေခတၱရပ္ဆုိင္းတာ၊ ေနာက္တစ္ခု အျမဲတမ္း ရပ္ဆုိင္းဖို႔လိုတယ္ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းလုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိပါတယ္”ဟု စားသံုးသူ ေရးရာဦးစီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေဆြတင့္ၾကဴးက ေျပာပါတယ္။

 

ဖက္ဒရယ္စနစ္အေျချပဳဖို႔ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြက ေရးဆြဲရမယ့္စီမံကိန္း

အရင္တုန္းက စီမံကိန္းေတြေရးဆြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ဗဟိုကေရးဆြဲၿပီး ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြက အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာက လက္ရွိအခ်ိန္မွာ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔  ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ပိုမိုအေရးပါတဲ့ အခန္းက႑က ဦးေဆာင္ေရးဆြဲႏိုင္မွပဲ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အျချပဳတဲ့ စီမံကိန္းေတြျဖစ္ေပၚလာမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းက ဆိုပါတယ္။

ဆီးသီးဗန္းေမွာက္ဘတ္ဂ်က္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြရွိေနသလို တုိင္းျပည္က အျမဲလိုစိုက္ထုတ္ေပးေနရတဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေဒသႀကီးေတြရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ အေျခအေနေတြကလည္း ဗဟိုကခ်ေပးတဲ့ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕မက်တဲ့ သေဘာေတြျမင္ေနရတာျဖစ္လို႔ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျချပဳတဲ့ စီမံကိန္းေတြ ပိုမိုေအာင္ျမင္ဖို႔ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ စီးပြားေရးမူ၀ါဒ ၁၂ ခ်က္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္တဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးအလိုက္ စီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြေရးဆြဲၿပီး တစ္ဖက္တစ္လမ္းက လုပ္ေဆာင္မွလည္း ဖက္ဒရယ္စနစ္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရးစီမံကိန္းေတြ ျဖစ္လာေရးလမ္းစ ပိုမိုပီျပင္လာမွာပါလို႔ တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္ကို ရပ္နားလိုက္ပါတယ္။

ၾကံဳရဆုံရ ဘုံဘ၀၀ယ္

Les Miserables ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားပုိစတာ

ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ ဂႏၴ၀င္၀တၳဳႀကီးေတြကုိ ေလ့လာၾကည့္လုိက္ရင္ လူသားေတြရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားေတြကိုပဲ အေျခခံၿပီးေရးဖြဲ႕ ထားခဲ့ၾကတာကုိေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႐ုရွား၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီ အဂၤလန္နဲ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံေတြက ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ၀တၳဳႀကီးေတြကေတာ့ စစ္ကုိ အေျခခံၿပီးေရးဖြဲ႕ခဲ့ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ အဲဒီအထဲက ၁၈၆၂ ခုႏွစ္မွာ ျပင္သစ္စာေရး ဆရာႀကီး ‘ဗစ္တာဟူးဂုိး’ (ျပင္သစ္အသံထြက္။ ဗိတားလီဂုိ) Victor Hugo (၁၈၀၂-၁၈၈၅) ေရးခဲ့တဲ့ Les Miserables ‘စိတ္မခ်မ္းေျမ့ စရာမ်ား’ ဆိုတဲ့ ၀တၳဳဟာလည္း ျပင္သစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ စစ္ေရးအေျခအေနေတြကုိ ေနာက္ခံထားခဲ့တာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့သူဟာ တကယ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့စစ္ပြဲေတြ အဓိက႐ုဏ္းေတြကုိ စ်ာန္၀င္စားၿပီး စိတ္ကူးယဥ္ အဓိက႐ုဏ္းေတြ ဆႏၵျပပြဲေတြကို ၀တၳဳထဲမွာ ဖန္တီးၿပီး ေရးဖြဲ႕ခဲ့တာမို႔ ထူးျခားေနပါတယ္။ သူေရးခဲ့တဲ့ အဲဒီ၀တၳဳရဲ႕ ဇာတ္လမ္းအက်ဥ္းကုိ မွ်ေ၀လုိက္ရပါတယ္။

‘ရႊန္းဗယ္လ္ရႊန္’ Hugh Jackman ဆိုတဲ့ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးတစ္ေယာက္ဟာ ငတ္ေနတဲ့သူ႔ ႏွမရဲ႕ ကေလးေတြကုိေကြၽးဖို႔ ေပါင္မုန္႔တစ္လုံးကုိခိုးတာ လူမိသြားလုိ႔ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း ေျမထဲပင္လယ္ကမ္းေျခတစ္ေနရာ ‘၀တူလြန္’ ၿမိဳ႕အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ေထာင္ငါးႏွစ္က်သြားပါတယ္။ သူဟာ အႀကိမ္ႀကိမ္ထြက္ေျပးဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့အတြက္ ငါးႏွစ္နဲ႔မလြတ္ေတာ့ဘဲ ေထာင္ထဲမွာ စုစုေပါင္း ၁၉ ႏွစ္ထိ စံျမန္းခဲ့ရၿပီး ၁၈၁၅ ခုႏွစ္က်မွ ခံ၀န္ခ်က္နဲ႔ လြတ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီခံ၀န္ခ်က္ဆုိတာႀကီးကလည္း အေတာ္ဒုကၡေပးပါတယ္။ မွတ္ပုံတင္နဲ႔ အလားသဏၭာန္တူတဲ့ အ၀ါေရာင္ႏုိင္ငံ ကူးလက္မွတ္ Yellow Passport ကုိ ကုိင္ရပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ထဲမွာ ဒီလူဟာ ေထာင္ထြက္ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကုိဘယ္ေနရာေတြမသြားဖုိ႔ ဘာေတြမလုပ္ဖုိ႔ ကန္႔သတ္ထားတယ္ စသျဖင့္ ေရးထားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီစာအုပ္ေၾကာင့္ အလုပ္ရွာရ အလြန္ခက္တာေၾကာင့္ ရႊန္းဟာထမင္း၀ေအာင္ စားႏုိင္ဖုိ႔ေလာက္ေတာင္ အင္မတန္ ႐ုန္းကန္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကံေကာင္းေထာက္မလုိ႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ပါးက သူ႔ေက်ာင္းမွာ ခုိလႈံခြင့္ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ ေနစရာ စားစရာမပူခဲ့ရပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘ၀အာမခံခ်က္တစ္ခုရေအာင္  အရင္းအႏွီးတစ္ခုလုပ္ဖုိ႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ ေငြဒဂၤါးတစ္ျပားကို ရႊန္းခိုးယူခဲ့မိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘ၀ကံအက်ဳိးေပးက မေကာင္းျပန္ေတာ့ ေငြဒဂၤါးခိုးတာကို ရဲကသိသြားတဲ့အတြက္ သူ႔ကိုဖမ္းၿပီး ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းကုိ ျပန္လာအပ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးက ေငြဒဂၤါးျပားကုိ ရႊန္းခုိးယူသြားတာ မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း သူဆင္းဆင္းရဲရဲ ေနရတဲ့ဘ၀က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ကုိင္စားဖုိ႔ တမင္ေပးကမ္းစြန္႔ၾကဲခဲ့တာ သာျဖစ္ေၾကာင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးက ရဲေတြကို ေျပာျပလုိက္လုိ႔ ရႊန္းအံ့ၾသ၀မ္းသာခဲ့ရပါ တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးက ရႊန္းဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းက မျပန္ခင္မွာ ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းဖုိ႔ ေငြသားနဲ႔ထုဆစ္ထားတဲ့ ေအာက္ခံတုိင္ႏွစ္တုိင္ကုိလည္း ေရာင္းစားလုိ႔ရေအာင္ သူ႔ကုိေပးလုိက္ပါေသးတယ္။

ေနာက္ေတာ့ ရႊန္းဟာဆင္းရဲႏုံခ်ာလွတဲ့ ဘ၀ကလြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၾကံစည္အားထုတ္ရင္းနဲ႔ ေထာင္ကုိေပးခဲ့တဲ့ ခံ၀န္ကတိေတြအား လုံးနီးပါးကုိ ခ်ဳိးေဖာက္မိပါတယ္။ ဒီလုိမွ မလုပ္ရင္လည္း ခ်မ္းသာဖုိ႔ လြယ္မွမလြယ္ေတာ့ဘဲဟာကုိး။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိလုပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာင္ရွစ္ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္း အတၱလန္တိတ္ကမ္းေျခတစ္ေနရာက ‘မြန္ထ ရီးယူး’ ဆုိတဲ့ၿမိဳ႕ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ျဖစ္လာ႐ုံမက အဲဒီၿမိဳ႕က စက္႐ုံတစ္႐ုံရဲ႕ ပုိင္ရွင္တစ္ဦးလည္း ျဖစ္လာလုိ႔ ကံေကာင္းလာတယ္လို႔ပဲ ဆုိရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကံဆုိးခ်င္ျပန္ေတာ့ တူလြန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ ေထာင္တာ၀န္က်ရဲအျဖစ္နဲ႔ သူ႔ကုိႏွိပ္စက္ခဲ့တဲ့ ‘ရွက္ဗတ္’ Russell Crowe ဆိုတဲ့ရဲဟာ မြန္ထရီယူးရဲ႕ ၿမိဳ႕နယ္ျပည္သူ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴးအျဖစ္ ေျပာင္းေရႊ႕ေရာက္ရွိလာျပန္ပါတယ္။ အကင္းပါးတဲ့ ရွက္ဗတ္ဟာ လူတစ္ေယာက္ လွည္းပိေနလုိ႔ လွည္းကုိမၿပီး အဲဒီလူရဲ႕ အသက္ကိုကယ္ေနတဲ့ ရႊန္းဟာ သူသိခဲ့ဖူးတဲ့ ရႊန္းပဲျဖစ္ရမယ္လုိ႔ ထင္ေနမိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဒီေလာက္ေလးတဲ့ လွည္းလုိဟာမ်ဳိးကို မႏုိင္တဲ့ သူဟာ တူလြန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ သူေတြ႕ခဲ့ဖူးတဲ့ ရႊန္းတစ္ေယာက္ကလြဲၿပီး လူ႔ျပည္မွာ ဘယ္သူမွ မရွိႏုိင္ ဘူးလုိ႔ သူယုံၾကည္ထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေထာင္ခံ၀န္ကတိေတြကို ေဖာက္ဖ်က္ထားတဲ့ ရႊန္းကိုရေအာင္ဖမ္းမယ္လို႔ ရွက္ဗတ္က ဆုံးျဖတ္လုိက္ပါတယ္။

ရႊန္းပုိင္တဲ့စက္႐ုံမွာ ‘ဖန္တိန္း’ Anne Hathaway ဆိုတဲ့ အလုပ္သမေလး တစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။ ဖန္တိန္းဟာ တစ္ခ်ိန္က ပဲရစ္မွာ လူငယ္တစ္ေယာက္နဲ႔ ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္ၿပီး “ေကာဆက္ဆို” တဲ့ သမီးေလးတစ္ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့ပါတယ္။ သမီးေကာဆက္အတြက္ ဖခင္ျဖစ္သူက ဘာမွတာ၀န္မယူတဲ့အတြက္ ဖန္တိန္းဟာ မြန္ထရီယူးကုိ ေျပာင္းလာၿပီး ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္သမီးေလးကို အဲဒီၿမိဳ႕က ထမင္းဆုိင္ပုိင္ရွင္ ‘သင္နာဒီးယားစ္’ တို႔ လင္မယားဆီမွာ အခေၾကးေငြေပးၿပီး ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အပ္ႏွံထားပါတယ္။ ဖန္တိန္းဟာ စက္႐ုံမွာ အလုပ္လုပ္လုိ႔ရတဲ့ လုပ္ခေငြေတြကုိ သမီးေလးကို ေကြၽးေမြးထားတဲ့ ထမင္းဆုိင္ပုိင္ရွင္လင္ မယားဆီကို ပုိ႔ေပးပါတယ္။ စက္႐ုံက အလုပ္ၾကပ္ကေတာ့ ေကာဆက္ဟာ ဖန္တိန္းရဲ႕ တရား၀င္သမီးျဖစ္ေၾကာင္း အေထာက္အထားမျပႏုိင္လုိ႔ တရားမ၀င္သမီးဆီကုိ ဒီလုိ ေငြပုိ႔ေပးတာဟာ တရားမ၀င္ဘူးဆုိၿပီး ဖန္တိန္းကို စက္႐ုံကေန အလုပ္ထုတ္ပစ္လုိက္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဖန္တိန္းဟာ သမီးေလးဆီ ေငြဆက္ပုိ႔ေပးႏိုင္ဖို႔ ခႏၶာကုိယ္နဲ႔ရင္းၿပီး အသက္ေမြးရသူေတြက်က္စားရာ ရပ္ကြက္ဆီကို ေျခဦးလွည့္ခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ အဲဒီမွာ ေဖာက္သည္တစ္ေယာက္နဲ႔ ျပႆနာျဖစ္ၿပီး ေဖာက္သည္ကုိျပန္လည္တုိက္ခုိက္လို႔ ဖန္တိန္းဟာ ရဲအရာရွိ ရွက္ဗတ္ရဲ႕ဖမ္းဆီးတာကို ခံလုိက္ရပါတယ္။ ဖန္တိန္းဟာ တစ္ခ်ိန္က သူ႔စက္႐ုံက အလုပ္သမေလးမွန္း သိသြားတဲ့အတြက္ ရႊန္းဟာဖန္တိန္းကုိ ကယ္တင္ၿပီး ေဆး႐ုံကုိ ပုိ႔ေပးလုိက္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ လူတစ္ေယာက္ဟာ ရႊန္းလို႔ အထင္ခံေနရလို႔ အဖမ္းခံေနရတာကုိ ရႊန္းသိလုိက္ရပါတယ္။ အျပစ္မရွိတဲ့လူကုိ ကယ္တင္ဖို႔ အဲဒီလူဟာ ရႊန္းမဟုတ္ေၾကာင္း တရား႐ုံးကုိ သြားေလွ်ာက္ထားၿပီး ေဆး႐ုံကုိ ရႊန္းျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ ေဆး႐ုံမွာ ေသအံ့ဆဲဆဲ ဖန္တိန္းကို သမီးေလးေကာဆက္အတြက္ စိတ္မပူဖုိ႔နဲ႔ သူတစ္သက္လုံး ေစာင့္ေရွာက္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ရႊန္းကတိေပးအၿပီးမွာ ရွက္ဗတ္ေရာက္လာလုိ႔ ထြက္ေျပးရပါတယ္။ ေနာက္ရႊန္းဟာ ေကာဆက္ကုိသြားရွာၿပီး ေကာဆက္ကုိ ေစာင့္ထိန္းေပးခဲ့တဲ့ ထမင္းဆုိင္ပုိင္ရွင္ သင္နာဒီးယားစ္ လင္မယားဆီမွာ ကေလးေစာင့္ထိန္းခတင္ေနတဲ့ အေၾကြးေတြကုိ ဆပ္လုိက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ရွက္ဗတ္လုိက္လာျပန္လုိ႔ ေကာဆက္နဲ႔အတူ သီလရွင္ေက်ာင္းထဲမွာ ၀င္ပုန္းေနရပါတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းထဲမွာ ေရာက္ေနတဲ့ လွည္းပိလုိ႔ သူကယ္ခဲ့ဖူးသူက ရႊန္းကို အကူအညီေပးလို႔ အဆင္ေျပသြားပါတယ္။ ေနာင္ ကိုးႏွစ္ၾကာတဲ့အခါပဲ ရစ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရ ပရဟိတဒါန ရွင္ႀကီးျဖစ္ေနတဲ့ ရႊန္းဟာပဲရစ္က ဆင္းရဲသားေတြကို ရက္ရက္ေရာေရာ ေပးကမ္းလွဴဒါန္းေနတာကုိ ေတြ႕ၾကရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဆင္းရဲသား လူတန္းစားအေပၚမွာ စာနာနားလည္တဲ့ တစ္ဦးတည္းေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ‘လန္းမတ္’ ကြယ္လြန္သြားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားေတြဦးစီးတဲ့ ေဆြသဟာေအဘီစီ လူငယ္အသင္းဟာ လူထုကုိစည္း႐ုံးၿပီး အာဏာရွင္စနစ္ကုိ ေတာ္လွန္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲက အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ‘မားရီးယပ္စ္’ ဆုိတဲ့လူ ရြယ္တစ္ဦးဟာ သင္းနားဒီးယားစ္ ထမင္းဆိုင္ ပုိင္ရွင္လင္မယားရဲ႕သမီး ‘အင္ပုိနင္း’ ဆုိသူရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ေကာဆက္ Amanda Seyfride ကုိ ေတြ႕သြားၿပီး ႏွစ္ဦးသား ခ်စ္ႀကိဳက္သြားၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရွက္ဗတ္က သူတုိ႔ ေနာက္ကုိ လုိက္ေနၿပီျဖစ္လုိ႔ ရွက္ဗတ္ရန္က လြတ္ေအာင္ရႊန္းဟာ ေကာဆက္ကုိေခၚၿပီး အဂၤလန္ကုိ ထြက္ေျပးသြားရျပန္ပါတယ္။ ေကာဆက္ဟာ ျပင္သစ္က မထြက္ခြာခင္မွာ မားရီးယပ္စ္အတြက္ စာတစ္ေစာင္ေရးၿပီး အင္ပုိနင္းကုိေပးခဲ့ေပမယ့္ မားရီးယပ္စ္ကုိ တစ္ဖက္သတ္ခ်စ္ေနတဲ့ အင္ပုိနင္းက စာကုိမေပးဘဲ သိမ္းထားလုိက္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး လန္းမတ္ရဲ႕ စ်ာပနပြဲ ျပဳလုပ္တဲ့ေန႔မွာ ေအဘီစီေက်ာင္းသား အေရးအခင္းႀကီး ျဖစ္ပြားပါတယ္။ ျပည္သူေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕အိမ္ေတြထဲက ရွိရွိသမွ် စားပြဲကုလားထုိင္ေတြကုိ လမ္းမေပၚ ပစ္ခ်ၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြက အဲဒါေတြကို ခံတပ္တစ္ခုသဖြယ္ျဖစ္ေအာင္စုပုံၿပီး အစုိးရတပ္ေတြကုိ ခုခံတုိက္ခုိက္ၾကတာပါပဲ။ ရဲစစ္ေဆးေရး အရာရွိ ရွက္ဗတ္ဟာ မဟာမိတ္အေယာင္ေဆာင္ၿပီး ေက်ာင္းသားေတြကုိ လာေထာက္လွမ္းရာမွာ ေက်ာင္းသားေလးတစ္ေယာက္က သူ႔ကုိသိသြားလို႔ အစီအစဥ္ပ်က္သြားရပါတယ္။ ပထမဆုံးျဖစ္တဲ့ ပစ္ခတ္မႈအတြင္းမွာ မားရီးယပ္စ္က်ည္ထိမွာစုိးလို႔ ကာကြယ္ေပးလုိက္တဲ့ အင္ပုိနင္းဟာ က်ည္သင့္သြားပါတယ္။ မားရီးယပ္စ္က ဒဏ္ရာရေနတဲ့ အင္ပုိနင္းကုိ ေပြ႕ထားပါတယ္။ အင္ပိုနင္း မေသခင္မွာ အျပစ္ကို၀န္ခံၿပီး သူသိမ္းထားခဲ့တဲ့ ေကာဆက္ရဲ႕ စာကုိထုတ္ေပးသြားခဲ့ပါတယ္။ မားရီးယပ္စ္ဟာ ေကာဆက္အတြက္ ျပန္စာေရးၿပီး စာကုိ ခုနက ေက်ာင္းသားေလးကတစ္ဆင့္ ရႊန္းဆီကုိ ပုိ႔ခုိင္းလုိက္ပါတယ္။ စာရတဲ့အခါ သမီးလုိ ျဖစ္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ ေကာဆက္ရဲ႕ခ်စ္သူ မားရီးယပ္စ္ အႏၲရာယ္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးဖုိ႔  ရႊန္းဟာ ဆႏၵျပတဲ့ေနရာကုိ လုိက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းသားေတြဖမ္းမိထားတဲ့ ရွက္ဗတ္ကုိ သူကုိယ္တုိင္ သတ္ခ်င္လို႔ လုိ႔ေျပာၿပီး ရႊန္းကေတာင္းယူတဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြက ေပးလုိက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္သတ္ခါနီးေရာက္ေတာ့ ရႊန္းက မသတ္ဘဲ ရွက္ဗတ္ကုိ လႊတ္ေပးလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ကေနထက္ၾကပ္လုိက္ေနတဲ့ အကုသုိလ္၀ိပါက္ကုိ လြတ္ေအာင္ ေရွာင္မေျပးႏုိင္ေတာ့ဘူးဆိုတာကုိ သိသြားတဲ့ ရွက္ဗတ္ဟာ ‘စိန္း’ ျမစ္ထဲကုိ ခုန္ခ်ၿပီး သူ႔ကုိယ္သူ အဆုံးစီရင္သြားပါတယ္။ ေနာက္အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္မွာ စစ္သားေတြဟာ ေက်ာင္းသားေတြလုပ္ထားတဲ့ခံတပ္ကုိ အေျမာက္နဲ႔ပစ္ၿပီး ၿဖိဳခြင္းပါတယ္။ ရႊန္းဟာ ဒဏ္ရာရေနတဲ့ မားရီးယပ္စ္ကုိ ပဲရစ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေရဆိုးထုတ္ေျမာင္းထဲကုိဆြဲခ်ၿပီး ႏွစ္ေယာက္သား ထြက္ေျပးႏုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာက္သူတုိ႔ႏွစ္ဦးဟာ သီလရွင္ေက်ာင္းထဲေရာက္သြားၾကၿပီး အဲဒီမွာ ေကာဆက္ေရာ သူ႔ကုိ ေငြဒဂၤါးေပးခဲ့တဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးပါ ေတြ႕လုိက္ရပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးမွာ ရႊန္းဟာ မာရီးယပ္စ္နဲ႔ ေကာဆက္တို႔ကုိ လက္ထပ္ေပးသြားခဲ့ၿပီး မကြယ္လြန္ခင္မွာ ေထာင္၀န္ခံကတိကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့တဲ့ အျပစ္၀န္ခံစာေတြကိုလည္း ေရးေပးသြားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီဇာတ္ကားထဲက ေအဘီစီေက်ာင္းသား အေရးအခင္းဟာ စိတ္ကူးယဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရးဟာ (၅.၅.၁၇၈၉) ကေန (၉.၁၁.၁၇၉၉) ထိ ၁၀ ႏွစ္ ခြဲၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး အေရးေတာ္ပုံလည္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔ကေတာ့ သက္ဦးဆံပုိင္ ဘုရင္စနစ္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားျခင္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ရလဒ္အားလုံးဟာ အေကာင္းခ်ည္းပဲေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆိုးက်ဳိးေတြလည္း ေပၚထြန္းခဲ့ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ျပင္သစ္ဟာ ဒီမိုကေရစီအသားက်ေနၿပီး စက္မႈအဖြံ႕ၿဖိဳးဆုံးႏုိင္ငံ ခုနစ္ႏုိင္ငံထဲမွာလည္း ပါေနပါၿပီ။ ပဲရစ္စ္ဟာ အလြန္လွပၿပီး တန္ဖိုးႀကီးမားလွတဲ့ ႐ုပ္ထုေတြအပါအ၀င္ ၾကည့္ခ်င္စရာေတြ ေပါမ်ားလြန္းလုိ႔ ပဲရစ္စ္ၿမိဳ႕ထဲ၀င္သြားမိရင္ ျပတုိက္တစ္ခုထဲ ေရာက္သြားေလသလားလို႔ ခံစားမိရပါတယ္။ ျပင္သစ္ ျပည္သူေတြဟာ တုိက္တုန္းကတိုက္ ဆႏၵျပစရာရွိတုန္းက ဆႏၵျပခဲ့ၾကေပမယ့္ အခု အဲဒီအေၾကာင္းေတြကုိ ျပန္မေျပာႏုိင္အားၾကေတာ့ပါဘူး။ ဘုံဘ၀မွာ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ၾကံဳခဲ့ဆုံခဲ့ရတာေတြလုိ႔ပဲ သေဘာထားႏုိင္ၾကပါေတာ့တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေဘးပတ္၀န္းက်င္ႏုိင္ငံေတြအားလုံးလုိလုိက ထိပ္ထိပ္ၾကဲေတြခ်ည္းျဖစ္ေနၾကလုိ႔ ကုိယ့္ႏုိင္ငံစီးပြားေရး အင္အားေတာင့္တင္းေအာင္ အျမဲ၀ါယမစုိက္ေနၾကရလုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရး ေကာင္းလာေတာ့လည္း ကုိယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈဟာ ဘယ္လိုဆိုတာ လူသိေအာင္လုပ္ဖုိ႔ စုိင္းျပင္းလာၾကရျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံဟာ အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါအလုိက္ ေျပာင္းလဲေနတာျဖစ္လုိ႔ ဦးတည္ခ်က္မွားလုိ႔ မျဖစ္ပါဘူး။ လက္ရွိျပင္သစ္ႏုိင္ငံအတြက္ အေရးအႀကီးဆုံးအခ်က္ဟာ ဘာလဲဆုိတာကုိ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးေတြမသိရင္ အခ်ိန္နဲ႔ လုပ္အားေတြဟာ ႏွေျမာစရာေတြျဖစ္ကုန္ၾကမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

နန္းေတာ္ထဲ ရွင္သန္ကုန္ဆုံးရတာကလည္း

ေသာ့ မၾကာခဏ ေပ်ာက္ေလ့ရွိသည္။

အ၀င္၀ဂိတ္၀င္းတံခါးမ်ားတြင္ ႀကီးမားေသာ ေသာ့ခေလာက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ေသာ့ခတ္ထားသည္ကုိ မၾကာခဏ ေတြ႕ရေလ့ရွိသည္။ ႀကီးမားသေလာက္ ခုိင္ခံ့မည့္ပုံေပၚသည္။ ဖြင့္ျခင္း၊ ပိတ္ျခင္းတုိ႔ကုိ ေသာ့ခေလာက္မ်ား ၾကည့္၍သိႏုိင္သည္။ တစ္ခုခုကုိ ပိတ္ေလွာင္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ တစ္ခုခုကုိ လက္ခံရန္အတြက္လည္းေကာင္း ေသာ့မ်ားကုိ ဖြင့္ရပိတ္ရျမဲ ျဖစ္ပါသည္။ ေသာ့မ်ား၏ အျပင္ဘက္ သုိ႔မဟုတ္ အတြင္းဘက္တြင္ပါ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ရွိေနၾကပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ မၾကာခဏ ေပ်ာက္သြားေလ့ရွိသည္။

အုတ္တံတုိင္းႀကီးမ်ား ႀကီးမားစြာ ခတ္ထားၿပီး သံပန္းတံခါးႀကီးမ်ားတြင္ ေသာ့ခတ္လ်က္ရွိေသာ ျခံ၀င္းႀကီးမ်ားကုိ ေတြ႕ဖူးၾကမည္ျဖစ္သည္။ စိတ္မလုံျခံဳရမႈအတြက္ တံတုိင္းမ်ား ႀကီးမားခုိင္ခံ့ေနျခင္းလား။ အိပ္စက္နားခုိရာေနရာသည္ လုံျခံဳစိတ္ခ်ရသည့္ ေနရာ ျဖစ္ေစခ်င္ၾကသည္မွာ လူတုိင္းဆႏၵ ျဖစ္ပါသည္။ ကုိယ္က အနားယူအိပ္စက္ေနႏုိင္ခ်ိန္တြင္ ကမၻာတစ္လႊား စစ္ပြဲမ်ား တင္ပုိ႔လ်က္ရွိေသာ သူေဌးမင္းမ်ား မ်ားစြာရွိသည္။ သူတုိ႔ ႏွင့္ သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိေတာ့ သကဲ့သို႔ပင္။

လစ္ဟာမႈကုိ အျမဲေစာင့္ၾကည့္ေနေသာ သူ၏အျမင္တြင္ ေသာ့မ်ားရွိေနျခင္းကပင္ လြယ္ကူသေယာင္ရွိ၏။ အတြင္းလူ၏စကားေလး ဟထား႐ုံမွ်ျဖင့္ ၀င္းတံခါးမ်ား အလုိလုိ ပြင့္ႏုိင္သည္။ ပိတ္ဆုိ႔ထားေသာ အရံအတားမ်ား ၿပိဳက်သြားႏုိင္သည္။ ၀ွက္ထားသည့္ စကားလုံးမ်ား ျပန္ေဖာ္ႏုိင္လိမ့္မည္။ ေသာ့ရွိေနလ်က္ လူတို႔၏စိတ္ကုိ ပိတ္ဆုိ႔မထားႏုိင္ျခင္းကပင္ ေသာ့မ်ားကုိ လြယ္ကူစြာ ပြင့္ေစႏုိင္ပါသည္။

ေသခ်ာသိမ္းထားရန္ကား ဆုံးျဖတ္ၿပီးသြားၿပီ။ ဖြင့္မၾကည့္ျဖစ္ေအာင္လည္း ႀကိဳးစားရဦးမည္။ ေဟာင္းျမင္းသြားႏုိင္ေသာ ေလာကနိယာမမွ်သာ။ လုံျခံဳေအာင္ သိမ္းထားရမည့္ အသံမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ အမွန္တရားအတြက္ စကားမ်ား မေျပာရဲၾကပါ။ ေျပာၾကလွ်င္လည္း အမွန္တရား၏ သက္ေရာက္မႈတို႔ကလည္း မ်ားသည္။ သစၥာတရားေၾကာင့္သာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ရွိေနရျခင္းရွိပါသည္။ စိတ္မ်ား၌လည္း ေသာ့ရွိသည္။ ေသာ့မ်ားအေၾကာင္း ေတြးေနမိသည္။

ေနၾကာေစ့မ်ား အခြံခြၽတ္ထားေသာ စားသုံးရန္ အသင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ မုန္႔အိတ္ကုိ မေန႔ကမွ ေတြ႕ဖူးသည္။ ရြာဘုန္းႀကီးကုိ ၾကည္ညိဳလြန္း၍ ဂဏန္းလက္မေလးေတြ အခြံခြာေပးကာ ကပ္ဖူးသူပုံျပင္အေၾကာင္း ဘႀကီး ေျပာျပ၍သိရသည္။ ကြၽန္ေတာ့္ အဘုိးမ်ားက ကြယ္လြန္ခဲ့ၾကၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္ တစ္ခုေတာ့ ကံေကာင္းသည္။ အဘုိးမ်ားက ခ်စ္ၾကသည္။ အဘုိးတုိ႔ေခတ္က ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ နယ္ေျမက အညဳိေရာင္နယ္ေျမ။ ကြၽန္ေတာ္ လူမွန္းသိသည္အထိ ရြာမွာ ကင္းေစာင့္ရဖူးသည္။ ရြာတံခါးမွာ ေသာ့ႀကီးရွိသည္။ ကြၽန္ေတာ္၏အဘုိး၌ ဓားႀကီးရွိသည္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ဘႀကီး ေျပာျပေသာ ပုံျပင္ေလးမ်ားႏွင့္သာ အိပ္ေပ်ာ္ခဲ့ရသည္။

မုိးျမင့္ တပည့္ပါ။ ၁၀ တန္း၊ ကုိးတန္း သူ႔ေၾကာင့္ ေအာင္တာပါ။ ဆရာႀကီးက စာအလြန္ အသင္ေကာင္းသည္။ အတန္းထဲ၌ စာသင္စဥ္ထ၍ ရွင္းမျပရဲလွ်င္ “ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီမရတာ မင္းတုိ႔ေၾကာင့္” ဟု ဆိုသည္။ သူက ေတာင္တြင္းႀကီးမွ ျဖစ္သည္။ ဘလက္ဘုတ္ေပၚမွ သူ႔လက္ေရးမ်ားက အလြန္လွသည္။ အညံ့ဆုံးေကာင္သည္ပင္ ကဗ်ာဆရာ ျဖစ္လာသည္။ သူ႔တပည့္မ်ားထဲ ဓမၼာစရိယမ်ားလည္း ရွိကုန္ၿပီ။ သူက ကုိရင္မ်ားဆိုလွ်င္ အလကားသင္ေပးသည္။ က်ဴရွင္ စတက္သည့္အခါ စက္ဘီးမ်ားကို ေသာ့ခတ္ပါဟု ဆိုသည္။ သူ ပုိင္ေအာင္ ေပါင္းထားသည္မ်ား ရွိႏိုင္သည္။ စက္ဘီးမ်ား ဘယ္သူမွ မေပ်ာက္ၾကပါ။ ေသာ့မ်ား ေသခ်ာ၍သာ ျဖစ္မည္။

သူမ၏လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ထဲ ကြၽန္ေတာ္ က်ေရာက္မိသည္။ မွန္မ်ားေရွ႕၌ သံတုိင္မ်ားရွိသည္။ ဆရာသမားကဲ့သို႔ ခ်စ္ရေသာ အစ္ကုိႀကီးက ေျပာသည္။ မွန္မ်ားကုိ အလြယ္ျဖဳတ္၍ ရပါသည္ဟု။ သူ ျပသြားသည္။ လြတ္ေျမာက္ေနစဥ္ အသာယာဆံုးအခ်ိန္မ်ား၌ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔တစ္ေတြ ေတြးတတ္ေသာ အက်င့္မရွိေတာ့ပါ။

ဆရာေအာ္ပီက်ယ္၏ ကာတြန္းမ်ားကုိ သေဘာက်ပါသည္။ ကာတြန္းမ်ားက ဟာသထက္ အေတြးမ်ားစြာပါ၏။ ေတြးရင္းျဖင့္ တစိမ့္စိမ့္ ေတြးေနရတတ္၏။ သူ ေရးထားေသာ ကာတြန္းတစ္ပုဒ္ကုိ ခုထိ မွတ္မိေနေသးသည္။ ယခု ေတြး၍ မဆုံးႏုိင္ေသးပါ။ ဆရာ ဆြဲထားသည္က လူတစ္ဦးက စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းဆြဲလုိက္သည္။ သစ္ပင္ေလးတစ္ပင္၌ လူတစ္ဦးမွီၿပီး ရပ္ေနသည့္ပုံေပၚလာသည္။ ထုိရပ္ေနသူကပင္ စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ား ထပ္ဆြဲလုိက္ျပန္သည္။ လွပေသာပင္လယ္ႀကီးေပၚလာသည္။ လႈိင္းမ်ား တ၀ုန္း၀ုန္းႏွင့္ ပင္လယ္ႀကီး ျဖစ္လာသည္။ ထုိသူက စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ား ထပ္ဆြဲျပန္သည္။ ေနာက္ဆုံး သူရပ္ေနသည့္ေနရာႏွင့္ သစ္ပင္ေလး တစ္ပင္သာရွိေသာ ေနရာေလးကုိ မ်ဥ္းဆြဲ၍ ပိတ္လုိက္သည္။ လႈိင္းမ်ားထန္ေနေသာ ပင္လယ္ႀကီးထဲ၌ သစ္တစ္ပင္တည္းရွိေသာ ကြၽန္းေလးႏွင့္ ကယ္သူမဲ့ေနေသာ လူတစ္ဦး၏ အေနအထား ျဖစ္သြားသည္။ ကယ္သူက မရွိၿပီ။

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔တြင္လည္း စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ား ရွိသည္။ ကုိယ့္ဘာသာဘာ၀ကုိ စိတ္ႀကိဳက္ ေရးဆြဲၾကသည္။ စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ားျဖင့္ မိမိဘ၀ကုိ စီမံၾကသည္။ ယင္းသည္ပင္ လူသား၏ လြတ္လပ္ခြင့္ျဖစ္မည္ထင္သည္။ ထုိစိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ားေၾကာင့္ပင္ မိမိဘာသာ အက်ဥ္းအက်ပ္ထဲ ေရာက္ေနရသကဲ့သို႔ မၾကာခဏ ၾကံဳေတြ႕ရေလ့ရွိသည္။ မိမိဘာသာ မက္မိေသာ အိပ္မက္မွာ အက်ဥ္းက်ေနရေလ့ ရွိပါသည္။

ရင္းႏွီးလြန္း၍လည္း ယင္းစကားလုံးကုိ အမွတ္တရ ျဖစ္ေနျခင္းလည္း ျဖစ္မည္။ အေတြးအခ်ဳိ႕ ေလးနက္ေလ့ရွိသျဖင့္ လူငယ္ဘ၀ ေပါင္းသင္းရခုိက္တြင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔တစ္ေတြ ရင္းႏွီးခဲ့ၾကသည္။ ၀ါသနာတူရင္းစြဲ ရွိသျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔၏ စကား၀ုိင္းမ်ားသည္ စာသံေပသံေလးမ်ား ၾကားရေလ့ရွိသည္။ သူက ေရးလက္ရွိေသာ္လည္း ခုေတာ့ စာမေရးေတာ့။ ကြၽန္ေတာ္ သူ႔စကားလုံးေလးကုိ ခုိးယူခ်င္မိသည္။ ခုိးလည္း ခုိးမည္ျဖစ္ပါသည္။ ေတြးလည္း ေတြးေနမိပါသည္။ ယခုထိလည္း ေတြးေနမိပါသည္။ သူက ကုလားေလးေခၚ မင္းမင္းသန္းျဖစ္ပါသည္။ ယခင္တုန္းကေတာ့ ၀ါသနာမ်ား အေတာ္တူခဲ့ၾကပါသည္။

“နန္းေတာ္ထဲ ရွင္သန္ကုန္ဆုံးရတာလည္း အက်ဥ္းက်တာနဲ႔ မဆန္းပါဘူး” သူ၏စကားလုံးေလးကုိ ခုထိေမ့၍မရ။ အေဆာင္အေယာင္ အဖြဲ႕အႏြဲ႕မ်ားႏွင့္ အလြန္ခမ္းနားလြန္းေသာ အေျခအေနမ်ား၌ မြန္းက်ပ္မႈ ကုိယ္စီကေတာ့ ရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ လွပေသာ နန္းေတာ္ႀကီး၏ အလယ္၌ အိမ္ေတာ္၏ ၀ဋ္ေၾကြးအခ်ဳိ႕ကုိ ထမ္းေဆာင္ေနရသည့္ အညတရတစ္ဦး၏ မြန္းက်ပ္မႈမ်ားလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မည္။ ပန္းေမြ႕ရာ သလြန္ေညာင္ေစာင္းထက္၌ တုိင္းျပည္ကုိ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္ေနရေသာ္လည္း သူ၏ လြတ္လပ္ျခင္းမ်ား ဆုံး႐ႈံးလုိက္ရသကဲ့သို႔ရွိသည့္ ဘုရင္တစ္ပါး၏ မြန္းက်ပ္မႈမ်ားလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မည္။ ေအာင္ျမင္မႈသရဖူမ်ားႏွင့္ တည္ေဆာက္ထားေသာ နန္းေတာ္ႀကီးထဲတြင္ပင္ ကုိယ္တုိင္အက်ဥ္းစံပမာ ရွင္သန္ကုန္ဆုံးေနရမည့္ ဘ၀မ်ားရွိမည္။ သူတစ္ပါး၏ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကုိ အားက်ေနရင္း ပူေလာင္မြန္းက်ပ္ေနသည့္ ဘ၀မ်ားလည္းရွိမွာ ေသခ်ာသည္။

ကြၽန္ေတာ္သည္ မိမိ စိတ္ကူးယဥ္ တည္ေဆာက္ထားေသာ နန္းေတာ္ႀကီးထဲတြင္ပင္ ကုိယ္တုိင္အက်ဥ္းသားျဖစ္ေနရသည္။ သူငယ္ခ်င္းကေတာ့ ‘အက်ဥ္းသားပါ’ ဟု သူ႔စာသားက ဆုိေလသည္။ ကြၽန္ေတာ္သည္လည္း စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ား၏ အလယ္၌ အက်ဥ္းစံ ျဖစ္ေနရပါသည္။ လူတုိင္း ျဖစ္ပ်က္ေနက် ျဖစ္မည္ထင္သည္။

ျမတ္ဗုဒၶသည္ပင္ ဘုရင့္သားေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ဘုရင္ျဖစ္ရန္ အလြန္ကုိေသခ်ာေနေသာ မင္းသားတစ္ပါးျဖစ္ပါသည္။ ညဥ့္ယံတြင္ ေရႊနားေတာ္သြင္းမည့္ ကေခ်သည္မ်ား၊ သဘင္သည္မ်ားႏွင့္ မင္း၏စည္းစိမ္ဥစၥာသည္ ၿငိမ့္ေညာင္းလွ၏။ လုိတရႏုိင္ေသာ မင္းအာဏာႏွင့္ သက္ဦးဆံပုိင္ဘုရင္၏ စည္းစိမ္သည္ သာမန္လူမ်ားအဖုိ႔ရာ မက္ေမာစရာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဗုဒၶသည္ သံသရာျပတ္ေၾကာင္းကုိသာ ႀကဳိးစားသည္။ သတၱ၀ါမ်ားကုိ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရာလမ္းကုိျပ၍ ေမတၱာေတာ္ျဖင့္ ကယ္တင္ခ်င္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလာကမာယာ မင္းစည္းစိမ္ကုိစြန္႔၍ ေလာကမွ လြတ္ေျမာက္ရာလမ္းကုိ ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။ သတၱ၀ါမ်ားကုိလည္း က႐ုုဏာထား၍ သံသရာမွ ကယ္ခြၽတ္ေတာ္မူခဲ့ေလသည္။

ဗုဒၶတြင္ ညီေတာ္မင္းနႏၵာဟုေခၚေသာ ညီငယ္မင္းသားတစ္ပါးရွိသည္။ ဗုဒၶဘုရားျဖစ္ေသာအခါ ညီငယ္မင္းသားကုိ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ေသာ တရားက်င့္ရန္ တရားေဟာေလ၏။ ညီေတာ္မင္းသားခမ်ာမွာလည္း ဘုရင့္သားေတာ္စည္းစိမ္၌ တြယ္တာမိေနရင္း နတ္သမီးမွ် လွပတင့္တယ္ေသာ မင္းသမီးေလးတစ္ပါးကုိ စုံမက္မိေနသည္။ ခ်စ္ျခင္းကမ္းက မခြာႏုိင္။ အလွမာယာ၌ အၾကည္ကမ္းဆုိက္ေန၏။ ေနာင္ေတာ္ဗုဒၶ၏စကားကုိ နားပင္မ၀င္ေပ။ တစ္ေန႔ေသာအခါ ဗုဒၶက ညီေတာ္ကုိ နတ္ျပည္က နတ္သမီးေလးမ်ားျပ၍ ညီေတာ္၏ မင္းသမီး မည္သူက လွသနည္း။ ထုိသုိ႔ နတ္သမီးကုိ လုိခ်င္လွ်င္ သူ ျပသည့္ တရားကုိက်င့္ခုိင္း၏။ ညီေတာ္မင္းသားလည္း နတ္သမီးမ်ား၏ အလွကုိ တပ္မက္၍ ဗုဒၶလမ္းစဥ္အတုိင္း က်င့္ၾကံအားထုတ္ေလသည္။ တရားက်င့္ၾကံလာေသာအခါ သံသရာ၏ ဆင္းရဲပုံကုိ ႐ႈျမင္မိ၍ သံသရာျပတ္ေၾကာင္းကုိသာ ႀကဳိးစားေလေတာ့သည္။ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရာလမ္းကုိ ေတြ႕သြားေသာ ညီေတာ္အရွင္အာနႏၵာ ျဖစ္လာရေတာ့သည္။ ျမတ္ေသာလမ္းစဥ္အတြက္ သံသရာဆင္းရဲမွ လြတ္ေျမာက္ရာလမ္းကုိ ေတြ႕သြား၍ ဘ၀မ်ား ၿငိမ္းခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ သတၱ၀ါအေပါင္းကုိလည္း သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရာလမ္းကုိ ျပသြားႏုိင္ပါၿပီ။ သူတုိ႔၏ လြတ္ေျမာက္ျခင္းသည္ စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ား၏ အျပင္၌ ဘ၀ဆင္းရဲမွ လြတ္ေျမာက္သြားၾကၿပီျဖစ္သည္။

ခုတင္ေပၚတြင္ လဲေလ်ာင္းေနေသာ ခႏၶာကုိယ္တစ္ခုထဲတြင္ ကြၽန္ေတာ္ ရွိေနသည္။ ဆာေလာင္မႈအခ်ဳိ႕လည္း ရွိေနသည္။ နံရံႀကီးေလးဘက္က ပိတ္ကာရံထား၍ အခန္းထဲ ကြၽန္ေတာ္ ရွိေနသည္ဟု ယူဆရမည္ျဖစ္သည္။ ေသာ့ မရွိေသာ္လည္း ဖြင့္မၾကည့္ျဖစ္ေသာ ၀တၱရားမ်ား ရွိေနပါသည္။ ေအာင္ျမင္လုိစိတ္ေၾကာင့္ပင္ ကြၽန္ေတာ္ ပိတ္ေလွာင္ခံေနရသည္ဟုေတာ့ မခံစားမိပါ။ စကားလုံးမ်ား နည္းလာ၍ ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလာေသာ ကုိယ္သင္းရနံ႔ကုိ စြဲေနမိပါသည္။ အခ်ိန္က်လွ်င္ ဆာေလာင္တတ္ေသာ ခႏၶာတစ္ခုထဲမွ စိတ္ကူးယဥ္မ်ဥ္းမ်ားႏွင့္ ပိတ္မိေနေတာ့သည္။

လြတ္ေျမာက္ျခင္းက နန္းေတာ္ႀကီးကဲ့သို႔ ခမ္းနားပါ၏လား။ နန္းေတာ္ႀကီးက လြတ္ေျမာက္ျခင္းေလာက္ ႀကီးျမတ္ပါ၏လား။ အေတြးမ်ား ရွိေနႏုိင္ေသာ ခႏၶာကုိယ္တစ္ခုထဲ၌ ျဖစ္ပ်က္ေနရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ပဲေစ့ကေလးေတြ

ေျပာျပရင္ ယံုႏိုင္စရာမရွိဘူး။ မေန႔ညပိုင္းက အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အသင့္၀ယ္ယူထားတဲ့ ပဲကို ျပဳတ္လိုက္တယ္။ ပဲအိုးထဲ ေရထည့္ၿပီး ႐ုပ္သံက လႊင့္ေနတဲ့ ဇာတ္လမ္းတြဲကို ၾကည့္ေနမိတယ္။ ‘ဒံုယီ’ ဇာတ္လမ္းတြဲ။ အဲဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာျပခ်င္တာက ဒယ္အိုးထဲက ပဲေစ့ေတြအေၾကာင္းျဖစ္တယ္။ ဇာတ္လမ္းတြဲလည္း ၿပီးေလၿပီ။ တျခားအစီအစဥ္ေတြ လာေနတယ္။ ဒယ္အိုးထဲမွာ ေရခန္းလိုက္၊ ေရထပ္ထည့္လိုက္နဲ႔ ျပဳတ္ေနလိုက္တာ ငါးႀကိမ္ေလာက္ရွိပါၿပီ။ ဒယ္အိုးထဲက ပဲက မနပ္ႏိုင္။ ခက္ေတာ့ ခက္ေနၿပီ။ ည ၁၁ နာရီေက်ာ္ၿပီ။ ခုထိ ပဲက မနပ္ေသးဘူး။

ကြၽန္ေတာ္ ေရကန္ကိုသြားၿပီး ေရတစ္ဖလား ခပ္ယူတယ္။ ပဲအုိးထဲ ထည့္တယ္။ ပဲအိုးနားက ထိုင္ခံုမွာ ထိုင္ရင္း ခုလိုစဥ္းစားမိပါေတာ့တယ္။ ဦးစြာ အုိေအာင္ရဲ႕ ကဗ်ာစာသားကို အမွတ္ရတယ္။ အိုေအာင္က သူ႔ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ထဲမွာ ဒီလိုေရးတယ္။ ဒီပုတ္ထဲမွာ ဒီပဲေတြ ရွိေနတာ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ကတည္းကလားတဲ့။

ပဲအုိးက တပြက္ပြက္ ျမည္သံကို ၾကားေနရတယ္။ ပဲေတြက သိပ္ၾကာေနခဲ့လို႔ ထင္ပါရဲ႕။ ကြၽန္ေတာ္ ပဲအုိးကို ဖြင့္၊ ဇြန္းနဲ႔ ေကာ္ယူၿပီး ျမည္းၾကည့္တယ္။ သိပ္မဆိုးေတာ့ဘူး။ ညကလည္း ၁၂ နာရီ ထိုးေတာ့မယ္။ ပဲအိုးထဲက ေရကိုခန္းေအာင္ ျပဳတ္လိုက္တယ္။ ဒီပဲ အေၾကာင္းစဥ္းစားရင္း သိပ္ကိုေဟာင္းတဲ့ ပဲေစ့ေတြျဖစ္ေနမွာလို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳမိတယ္။

တစ္ခါတုန္းက အီဂ်စ္ႏိုင္ငံက ပိရမစ္ေတြကို တူးေဖာ္ရင္း ႐ုပ္အေလာင္းေတြနဲ႔အတူ သစ္ေစ့ေတြ ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္ ဖတ္ဖူးတယ္။ ထူးဆန္းတာက ႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ အဲဒီသစ္ေစ့ေတြကုိ ပညာရွင္ေတြက ေလ့လာၿပီး စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုၾကျခင္းျဖစ္တယ္။ အင္း ကြၽန္ေတာ့္ပဲေတြေရာ ဘယ္တုန္းက ဘယ္ေလာက္ေတာင္ၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ ပဲေတြပါလိမ့္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ထဲမွာ ကြၽန္ေတာ္ ဒီလိုေရးဖူးတယ္။ ‘ဒုတိယကမၻာစစ္လက္က်န္ ၀ီစကီပုလင္းႀကီး’ လို႔။ ခုလည္း ဒီပဲေတြကိုၾကည့္ရင္း ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက ပဲေစ့ေတြ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမွာလို႔ ေတြးမိတယ္။ မိမိ ကိုယ္ကိုယ္ ေဖ်ာ္ေျဖတင္ဆက္မႈဆန္ဆန္ စဥ္းစားၾကည့္ျခင္းပါပဲ။ အဲဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာကို ဦးတည္မိပါၿပီ။ အဲဒါက ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေရးျဖစ္ပံုပါပဲ။ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္ေျပာပါမယ္။ ကဗ်ာေခါင္းစဥ္ကို ကြၽန္ေတာ္ ေဖာ္ျပပါမယ္။ ႐ႈပါ။

ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက ပဲေစ့ေတြ
ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက
အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုပါ။
ႏွစ္ေတြ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီမို႔
မွတ္မိသိရွိသူေတြ
မရွိေတာ့သေလာက္ပါပဲ။
စစ္ေျမျပင္ဆီ ဦးတည္ေမာင္းႏွင္ေနတဲ့
ရိကၡာယာဥ္တန္းဟာ က်ီးနဲ႔ဖုတ္ဖုတ္
လူသူမရွိသေလာက္ တိတ္ဆိတ္ေနတဲ့
ရြာကေလးကို ျဖတ္သန္းတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္ ရိကၡာတင္ထရပ္ကားတစ္စီး
ဘီးေပါက္ၿပီး ထိုးရပ္သြားတယ္။
ကားေပၚက မည္းမည္းတုတ္တုတ္နဲ႔
စစ္သားႀကီးတစ္ေယာက္ ဆင္းလာၿပီး
ဘီးကို ေျခေထာက္နဲ႔ ကန္လိုက္တယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ တုန္ခ်ည့္ခ်ည့္
အဘြားအိုတစ္ေယာက္ကို သူ ျမင္တယ္။
အဘြားအိုဟာ စစ္ေၾကာင့္
စြန္႔ခြာထြက္ေျပးသြားသူေတြေနာက္
လိုက္ပါမသြားဘဲ ရြာထဲမွာ
က်န္ရစ္ေနသူပါ။
စစ္သားႀကီးဟာ ေရဘူးကို ေမာ့လုိက္ရင္း အဘြားအုိကို ေမးတယ္။
အဘြားအိုက စစ္သားႀကီးရဲ႕
စကားကို နားမလည္ဘူး။
ေနာက္ေတာ့
သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ ေျခဟန္လက္ဟန္နဲ႔
စကားေျပာၾကတယ္။
အဘြားအိုဟာ သူ႔ပါးစပ္ကို ဟၿပီး
လက္ႏႈိက္ကာ လက္၀ါးကို ခ်ျပတယ္။
ၿပီး အေ၀းက အိမ္ကေလးကို
လက္ညိႇဳးထိုးျပတယ္။
မည္းမည္းတုတ္တုတ္စစ္သားႀကီးဟာ
လြယ္ထားတဲ့ေသနတ္ကို
ေနရာနည္းနည္းျပင္လိုက္တယ္။
ၿပီးေတာ့ ထရပ္ကားေပၚက
အိတ္ငယ္တစ္ခုကို ဆြဲယူလိုက္ပါတယ္။
ဒါဟာ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက
ပဲေစ့ေတြ ထည့္ထားတဲ့
အိတ္ငယ္တစ္ခုပါပဲ။
စစ္သားႀကီးဟာ
အဘြားအိုကို အဲဒီပဲေစ့ေတြေပးၿပီး
လက္ခါျပတယ္။
ၿပီးေတာ့ သူ႔ကားဘီးကို ျဖဳတ္လဲေတာ့တယ္။
ရိကၡာယာဥ္တန္းဟာ ခပ္ေ၀းေ၀းကို
ေမာင္းႏွင္ေရာက္ရွိသြားပါၿပီ။
အဲဒီေနရာမွာ ထရပ္ကားသံုးစီးရပ္လို႔။
ႏွစ္ေတြၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီမို႔
အဘြားအို ရွိေသးသလား
မရွိေတာ့ဘူးလားလို႔
ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ၾကေတာ့ပါဘူး။
ခုေတာ့ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးလည္း
ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ပါၿပီ။
ရိကၡာတင္ထရပ္ကား ဘီးေပါက္လို႔
ရပ္နားခဲ့တဲ့ေနရာ
လူသူကင္းဆိတ္တဲ့ရြာဟာ
ခုေတာ့ ေအာင္ျမင္ျဖစ္ထြန္းတဲ့
ပဲစိုက္ခင္းေတြနဲ႔
သီးႏွံအထြက္ေကာင္းတဲ့ ရြာေလ
စကားဆိုသံ၊ ရယ္သံ၊ ကေလးငိုသံ၊
ေခြးေဟာင္သံ၊ ေမာင္းေထာင္းသံ၊
သီခ်င္းဆိုသံ ဆူညံလို႔။

ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက
ပဲေစ့ေတြအေၾကာင္း
ျပန္ေျပာင္းေျပာျပႏိုင္သူမ်ား
ရွိေလဦးမလား
ဘယ္ေတာ့မဆို ပဲေစ့ေတြဟာ
လူသားရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းသာျဖစ္တယ္။
၁၃-၂-၂၀၁၈

ဒီကဗ်ာေရးၿပီးေတာ့ အၾကမ္းထည္ေပါ့ေလ။ အဲဒါကို ေနာက္တစ္ခါဖတ္ တခ်ဳိ႕ေနရာ နည္းနည္းပါးပါးေလာက္ပဲျပင္ၿပီး အတည္ျပဳလုိက္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္ သတိရမိတာက မနက္ေစာေစာ အိမ္ေရွ႕ကို ျဖတ္သြားတဲ့ ‘ပဲျပဳတ္’ ဆိုတဲ့ ပဲသည္ ေကာင္မေလးရဲ႕ အသံပါပဲ။ မ်က္ႏွာ၀ိုင္း၀ိုင္း၊ အသားခပ္ညိဳညိဳ၊ သနပ္ခါးပါးကြက္နဲ႔ ခ်စ္ခင္စရာ ႏွမကေလးတစ္ေယာက္လိုပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ နံနက္စာကို သူ႔ဆီက ၀ယ္ယူခဲ့ဖူးတာေပါ့ေလ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ဟာ မႏူးမနပ္ ပဲေစ့ကေလးတစ္ေစ့ပါပဲ။ မႏူးမနပ္ ပဲေစ့ကေလးတစ္ေစ့ရဲ႕ အေတြးမ်ားပါပဲ။ ပဲေစ့ကေလး တစ္ေစ့ကေပးတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ့္အဖို႔ မႏၲေလးနန္းေတာ္ေရွ႕က ပန္းခ်ီပန္းပုေက်ာင္းမွာ သံုးႏွစ္တာ နံနက္ေစာေစာ ပဲဟင္းနဲ႔ ထမင္းစားခဲ့ရပံုေတြလည္း အမွတ္ရဖြယ္ပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေက်ာင္းသားဘ၀က ေခတ္စားခဲ့တဲ့ ‘ပဲျပဳတ္သည္ မထား’ ဆိုတဲ့ လႊမ္းမိုးရဲ႕ သီခ်င္းကိုလည္း ၾကားေယာင္မိရျပန္တယ္။

ပဲကေလးက ဆိမ့္လိုက္တာ၊
ေျပာစရာရွိဘူး။
ညအခါ လသာသာ ကိုယ္ေတာ္သံုးတယ္
ေလပုန္းကျမဴး

ဆိုတဲ့ ဖိုးသူေတာ္ဦးမင္းနဲ႔ လူဦးမင္းတို႔ စာဆိုခဲ့ပံုကို ကြၽန္ေတာ္ သတိရမိျပန္တယ္။

‘ဆင္းရဲသားတို႔ရပ္ကြက္မွာ ကြၽန္ေတာ္ ေမြး×××မီးမရွိတဲ့တဲကေလးဟာ ကြၽန္ေတာ့္အိမ္ပါ×××ပန္းေရာင္းရင္းနဲ႔ ေက်ာင္းတက္ရသူမို႔×××သူေဌးသားမ်ားက ကြၽန္ေတာ့္ကို မေပါင္းပါခင္ဗ်ာ××× ေက်ာင္းခန္းထဲက ပဲျပဳတ္သည္ မထား××× မ်က္စိစပ္လို႔ အိပ္ငိုက္ကာေက်ာင္းကိုလာ×××’ တဲ့

ကိုလႊမ္းမိုး အဲဒီလိုသီဆိုခဲ့တဲ့ သီခ်င္းေလ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုးရဲ႕ အသည္းႏွလံုးထဲအထိ လာျမည္တဲ့ သီခ်င္းပါေလ။ ကေလးေတြႏႈတ္ခမ္းကို ထမင္းရည္သုတ္ေပးၿပီး လမ္းတစ္ေလွ်ာက္ခ်ခဲ့တဲ့ ပဲေစ့ကေလးေတြအတိုင္း အေ၀းႀကီးထိ လိုက္သြားရတဲ့ ပံုျပင္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္ ငယ္စဥ္က နားေထာင္ခဲ့ဖူးတယ္။

ပဲေစ့ကေလးေတြအတိုင္း လိုက္သြားရင္ ကြၽန္ေတာ္ ဘယ္ကိုေရာက္သြားမွာလဲဟင္။ မိုးဦးက်ခါနီး တစ္ညေန ကြၽန္ေတာ့္အခန္း ေဘးျပတင္းေပါက္ေအာက္ဘက္ကို ၾကည့္လုိက္ေတာ့ ပဲေစ့ကေလးေတြ အပင္ေပါက္ေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရဖူးတယ္။ ပဲေစ့အဖ်င္းကေလးေတြမို႔ ကြၽန္ေတာ္ လႊင့္ပစ္ခဲ့တာ။ ဒါေပမဲ့ မိုးေငြ႕၊ ေရေငြ႕ရေတာ့ သူတို႔ဟာ အပင္ေပါက္လာၾကတယ္။ ပဲေစ့ကေလးေတြကို အၾကာႀကီး သိမ္းဆည္းထားသူတစ္ေယာက္ေတာ့ ရွိေနၿပီထင္တယ္။ မႏူးမနပ္ ပဲေစ့ေတြကိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ပိုင္ဆိုင္ထားႏိုင္ခဲ့ၿပီ။ ခင္ဗ်ား အားလပ္တဲ့အခါ ဒုတိယကမၻာ စစ္အတြင္းက ပဲေစ့ေတြအေၾကာင္း အတူတကြ စဥ္းစားၾကည့္ၾကမလား။ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ေဖ်ာ္ေျဖတင္ဆက္မႈ တစ္ခုပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါက မႏူးမနပ္ျဖစ္ေနတဲ့ ပဲေစ့ေတြ မဟုတ္လား။ ပဲေစ့ကေလးေတြအေၾကာင္း စာလံုးေပါင္း ၾကည့္ခဲ့တာ။