ပို႔ကုန္အတြက္ ဆန္နဲ႔ပဲအျပင္ ဘာေတြေျပာင္းစိုက္သင့္ၿပီလဲ

ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ေတာင္ငူၿမိဳ႕တြင္ မိုးစပါးစိုက္ပ်ဳိးေနသည္ကို စပါးစိုက္ရာသီခ်ိန္က ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေဇာ္၀င္းခ်စ္)

စိုက္ပ်ဳိးေရးႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ အဓိကပို႔ကုန္မ်ားကလည္း လယ္ယာထြက္ကုန္ ပစၥည္းေတြျဖစ္ၿပီး ဆန္စပါးႏွင့္ ပဲမ်ဳိးစံုသာ ျဖစ္သည္။

မတ္ပဲကို အိႏၵိယႏုိင္ငံသို႔ အဓိက တင္ပုိ႔ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ဆန္ကို နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ မွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို အဓိကတင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ပ ဆန္တင္ပို႔မႈမွာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးထက္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မႈမွ တင္ပို႔မႈ ျမင့္တက္လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ပဲမ်ဳိးစံုကို အိႏၵိယေစ်းကြက္သို႔သာ အဓိကအားထားၿပီး ဆက္လက္ ေရာင္း၀ယ္ေနပါက ပဲမ်ဳိးစံုစိုက္ပ်ဳိးေရးက႑တြင္ ယခုထက္ ပိုမိုဆိုးရြားလာကာ လုပ္ငန္းမ်ား ပ်က္သြားႏုိင္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္စက္မႈ လက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ႏွင့္ ပဲလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးအုန္းဆိုင္က ေျပာၾကားထားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ပဲမ်ဳိးစံုစိုက္ပါတယ္။ ပဲမ်ဳိးစံုကို ျပည္တြင္းမွာစားသလို ႏုိင္ငံျခားကို တင္ပို႔တာရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲမ်ဳိးစံုကို အဓိကအားထားၿပီးေတာ့ ေရာင္း၀ယ္ရတဲ့ႏုိင္ငံက အိႏၵိယႏုိင္ငံပါ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒီလိုပဲ အိႏၵိယႏုိင္ငံကိုအားထားၿပီး ေရာင္း၀ယ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲမ်ဳိးစံုစိုက္ပ်ဳိးေရးက႑က ဒီထက္ ပိုမိုဆိုးရြားၿပီးေတာ့မွ ေတာင္သူလယ္သမားေတြ၊ ကုန္သည္ေတြေရာ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္း ေရွ႕ေလွ်ာက္ပ်က္မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေျပာဆိုလိုပါတယ္”ဟု ဦးအုန္းဆိုင္က လယ္ ယာက႑ဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုတြင္ ေျပာၾကားလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“စိုက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္တဲ့ႏုိင္ငံကေန ၿပီးေတာ့မွ ၀ယ္ယူစားေသာက္ရတဲ့ တုိင္းျပည္အထိ ျပန္ျဖစ္မယ္ဆိုတာကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ အခ်ဳိ႕က႑ေတြမွာလည္း ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဥပမာ င႐ုတ္သီးဆို ၀ယ္စားေနရၿပီ။ ၾကက္သြန္ျဖဴ ၀ယ္စားရတယ္။ ၾကက္သြန္နီ အခုသြင္းေနရတယ္။ အစံုေပါ့ေနာ္။ အခုဆို ကေနဒါကေန စားေတာ္ပဲေတြ ၀ယ္သြင္းေနၿပီ။ တိရစၦာန္အစာေတြလည္း ၀ယ္သြင္းေနရၿပီ။ အဲဒါေတြအေပၚမွာ အေျခခံ သံုးသပ္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားသင့္ပါတယ္”ဟု ဦးအုန္းဆိုင္က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံက မတ္ပဲ၊ ပဲစင္းငံုႏွင့္ ပဲတီစိမ္း စသည့္ ပဲသံုးမ်ဳိးအေပၚ ကန္႔သတ္ကုန္စည္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္သျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ပဲတင္ပို႔မႈအေပၚ သက္ေရာက္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ ပဲမ်ဳိးစံုစုိက္ ဧက ၁၁ သန္းေက်ာ္ရွိၿပီး မတ္ပဲႏွင့္ ပဲစင္းငံု စုိက္ပ်ဳိးမႈ ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိကာ လတ္တေလာ ေစ်းကြက္ေပ်ာက္ေနေသာ မတ္ပဲႏွင့္ ပဲစင္းငံုအစား ျပည္တြင္းျပည္ပေစ်းကြက္ရွိသည့္ အျခားပဲအမ်ဳိးအစားမ်ားစုိက္ပ်ဳိးရန္ စုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနက အၾကံျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ပဲမ်ဳိးစံု ၁၈ မ်ဳိးအား ႏွစ္စဥ္စုိက္ဧက စုစုေပါင္း ၁၁ ဒသမ ၄၅ သန္းခန္႔ စုိက္ပ်ဳိးလ်က္ရွိရာ ပဲတီစိမ္း ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ မတ္ပဲ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ပဲစင္းငံု ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ကုလားပဲ ရွစ္ရာခုိင္ႏႈန္း စုိက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္လ်က္ရွိသည္။

ယင္းပဲမ်ဳိးစံု စုစုေပါင္း စိုက္ဧက၏ ၆၆ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ မတ္ပဲ၊ ပဲတီစိမ္း၊ ပဲစင္းငံုသီးႏွံမ်ား စုိက္ပ်ဳိးလ်က္ရွိၿပီး ေဒသေရေျမကုိက္ညီမႈအေပၚ မူတည္၍ ပဲစင္းငံုသီးႏွံအား စစ္ကုိင္း၊ မႏၲေလး၊ မေကြး၊ ရွမ္းျပည္နယ္တုိ႔တြင္ မုိးရာသီ၌လည္းေကာင္း၊ ပဲတီစိမ္းသီးႏွံအား မေကြး၊ စစ္ကုိင္း၊ ပဲခူး၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီးတုိ႔တြင္ မုိးႀကိဳ (သုိ႔ မဟုတ္) ေဆာင္းသီးႏွံအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ မတ္ပဲသီးႏွံအား ပဲခူး၊ ဧရာ၀တီ၊ စစ္ကုိင္း၊ ေနျပည္ေတာ္တုိ႔တြင္ မုိး/ေဆာင္းသီးႏွံ အျဖစ္လည္းေကာင္း အဓိကထားစုိက္ပ်ဳိး ၿပီး ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးအႏွံ႔တြင္ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္သည့္ သီးႏွံမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပဲမ်ဳိးစံု အမ်ားဆံုး၀ယ္ယူလ်က္ရွိသည့္ အိႏၵိယသမၼတႏုိင္ငံ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ပဲစင္း ငံု၊ မတ္ပဲ၊ ပဲတီစိမ္းသီးႏွံမ်ားအား ကန္႔သတ္ ကုန္စည္အမ်ဳိးအစားအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ပဲတင္သြင္းမႈ မူ၀ါဒေျပာင္းလဲလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးဌာနက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၅ ရက္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္အထိ ပဲစင္းငံုတင္သြင္းမႈကုိ ကန္႔သတ္ကုန္စည္အျဖစ္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သိန္း၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၁ ရက္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္အထိ မတ္ ပဲႏွင့္ ပဲတီစိမ္းတင္သြင္းမႈကုိ ကန္႔သတ္ကုန္စည္အျဖစ္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ သံုးသိန္း သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေစ်းကြက္အတြင္း ပဲေစ်းႏႈန္းမ်ား ထုိးဆင္းခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း မတ္ပဲ ႏွင့္ ပဲစင္းငံုေစ်းကြက္ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ရာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအတြင္း ေရေျမေဒသ ရာသီဥတုႏွင့္ ကုိက္ညီၿပီး ျပည္တြင္းေစ်းကြက္သာမက ျပည္ပေစ်းကြက္ရွိသည့္ ေဆာင္းသီးႏွံမ်ား အေနျဖင့္ ကုလားပဲ၊ ပဲလြမ္း၊ ပဲပုပ္၊ ပဲတီစိမ္း၊ ေျမေထာက္ပဲ၊ ပဲနီေလး၊ တ႐ုတ္ပဲ၀ါေလး၊ စားေတာ္ပဲ၊ ႏွမ္း၊ ေျမပဲႏွင့္ ေနၾကာတုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္ဟု စုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြး ျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနက ေၾကညာခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ပဲအစား ေစ်းကြက္ရွိတဲ့သီးႏွံကို စိုက္တာကို ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ ပိုၿပီးလိုလားတာေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ပဲက ကြၽန္ေတာ္တို႔သြားေနတဲ့ အိႏၵိယလမ္းေၾကာင္းက မေကာင္းေတာ့ဘူးဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဒီဘက္က ပ်က္မယ္။ အဲဒီေတာ့ ခုကတည္းက ပဲအစား အျခားေစ်းကြက္ရွိတဲ့သီးႏွံေတြကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ စိုက္ႏုိင္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္” ဟု ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး သံုးခြၿမိဳ႕နယ္မွ ပဲစိုက္ေတာင္သူ ဦးသိန္းေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ခရမ္းၿမိဳ႕နယ္ ႏွင့္ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ပဲအမ်ားအျပား စိုက္ပ်ဳိးေလ့ရွိသည္။ လတ္တေလာျဖစ္ေပၚေနသည့္ ပဲေစ်းကြက္ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္  ပဲအစား အျခားသီးႏွံေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးပါက ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္အေပၚ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခရမ္း၊ သံုးခြဘက္မွာ အရင္တုန္းက ပဲကို အရင္ဆံုး စိုက္တာမဟုတ္ဘူး။ အရင္တုန္းက ေျမပဲတို႔၊ ေနၾကာတို႔ကို အရင္ဆံုးစိုက္တာ။ ကြၽန္ေတာ္သိသေလာက္ဆိုရင္ ၁၉၈၄ မတုိင္ ခင္ေလာက္ကတည္းက ေနၾကာတို႔ကို စမ္းစိုက္ခဲ့တာ။ အဲဒီလိုစိုက္ရင္းနဲ႔ ဒီဘက္ေခတ္မွာ ပဲကို ေျပာင္းစိုက္လာတာေပါ့။ ေစ်းကြက္ကလည္း ရွိတယ္။ ေစ်းကြက္လိုအပ္ခ်က္အရ ပဲကို ေျပာင္းစိုက္တာပါ။ အဲဒီလိုေျပာင္းစိုက္ေတာ့ တစ္ဖက္ကလည္း ေစ်းကြက္ကရွိေတာ့ ေတာင္သူေတြလည္း တြက္ေျခကိုက္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အစားထိုးသီးႏွံေပါ့ဗ်ာ။ ေျမပဲတို႔၊ ေန ၾကာတို႔ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အရင္တုန္းကလည္း စိုက္ခဲ့တာပဲ။ အခုေစ်းကြက္က အျပင္ မေရာင္းေတာင္ ျပည္တြင္းသံုးဖို႔အတြက္က အရမ္းေကာင္းေနတယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပဲတစ္မ်ဳိးတည္းစိုက္ၿပီး ေစ်းကြက္တစ္ခုတည္း ေမွ်ာ္ရတာနဲ႔စာရင္ သီးႏွံ သံုး၊ ေလးမ်ဳိးစိုက္ၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပမယ့္ ေစ်းကြက္ရွိတဲ့ဟာေတြကို စိုက္တာက ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္ပါတယ္ ဟု ပဲစိုက္ေတာင္သူ ဦးသိန္းေက်ာ္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေျမပဲသိမ္းရာသီခ်ိန္က ျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု-ေအာင္သူၿငိမ္း)

ထုိ႔ျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ႏွစ္စဥ္ ဆန္တင္ပုိ႔လ်က္ရွိရာ ယခုႏွစ္ ဆန္တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သန္း တင္ပုိ႔ရန္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္မွသိရၿပီး စပါးသီးႏွံအေနျဖင့္ ေရရရွိႏုိင္ေသာေဒသမ်ားတြင္ ေႏြစပါးသီးႏွံအေနျဖင့္လည္း စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ေသာ သီးႏွံျဖစ္သည္။

ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ သီးႏွံမ်ားစုိက္ပ်ဳိးရာတြင္ စုိက္ပ်ဳိးမည့္သီးႏွံမ်ားအား ဓာတုေဆးဓာတ္ၾကြင္း မပါ၀င္ေစဘဲ အစားအစာ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈရွိမွသာ ႏုိင္ငံတကာေစ်းကြက္၀င္ သီးႏွံမ်ားအျဖစ္ စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ ေရာင္း၀ယ္ႏုိင္မည္ျဖစ္သျဖင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးဆုိင္ရာ အေလ့အက်င့္ေကာင္း (GAP) စနစ္ အသံုးျပဳစုိက္ပ်ဳိးရန္ လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ပါ၍ မ်ဳိးႏွင့္ နည္းပညာ အကူအညီမ်ား ရယူလုိပါက နီးစပ္ရာ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာန၊ ဦးစီးမွဴး႐ုံးမ်ား၊ ျခံ၊ စုိက္ကြင္းမ်ားတြင္ ေလ့လာေဆြးေႏြး အကူအညီ ရယူႏုိင္ပါေၾကာင္း စုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴ ေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ လယ္ဧက ၁၂ သိန္းခန္႔ကို အျခားသီးႏွံ ေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ဳိးရန္ ညိႇႏႈိင္းေနၿပီး ထိုသို႔ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးမႈေၾကာင့္ အေျပာင္းအလဲႀကီးႀကီးမားမား ႏွင့္ လႈပ္ခတ္မႈမရွိႏိုင္ဟု ယူဆထားေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက စက္တင္ဘာ ၂၃ ရက္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

“လယ္ယာက႑နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Master Plan တစ္ခုကို ေရးဆြဲေနပါတယ္။ ဒီ Master Plan ထြက္မလာခင္ ရန္ကုန္ဟာ ၿမိဳ႕ျပနဲ႔အလြန္နီးၿပီး ႏုိင္ငံတကာအထိကို ပို႔ကုန္ေတြျဖန္႔ၾကက္ႏိုင္တဲ့ Gateway ေတြ တည္ရွိပါတယ္။ ဒါ့ ေၾကာင့္မို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ လယ္စိုက္ပ်ဳိးေနတဲ့ ဧကဟာ ၁၂ သိန္းခန္႔ရွိေနပါတယ္။ ဒီ ၁၂ သိန္းမွာ အျခားသီးႏွံစိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ဖို႔အတြက္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ညိႇႏႈိင္းေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို ၁၂ သိန္းေလာက္ကို အျခားသီးႏွံကို ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးဖို႔အေျခအေနဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲ တစ္ရပ္ကို ႀကီးႀကီးမားမား မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ယူဆပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲ တစ္ရပ္ဟာ ဘာကိုဆိုသလဲဆိုရင္ စပါးစိုက္ကိုစိုက္ရမယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဒီ ၁၂ သိန္းေလာက္ ေျပာင္းစိုက္ျခင္းဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ လႈပ္ခတ္မသြားႏိုင္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီ ၁၂ သိန္းကို အျခားသင့္ေတာ္ၿပီး ေအာင္ျမင္ႏိုင္တဲ့သီးႏွံေတြ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးဖို႔ တင္ျပထားပါတယ္” ဟု ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔သို႔ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးမႈအျပင္ လယ္ယာက႑ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဥပေဒႏွစ္ရပ္ ျဖစ္ေသာ ေတာင္သူလယ္သမားအက်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရးဥပေဒႏွင့္ လယ္ယာေျမ ဥပေဒႏွစ္ခုအၾကား အခက္အခဲျဖစ္ေနသည္ကို ညိႇႏႈိင္းေနေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

“ေတာင္သူ လယ္သမားအက်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရးဥပေဒမွာ လယ္ပဲစိုက္ရမယ္လို႔ မေရးထားပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လယ္ယာေျမ ဥပေဒမွာေတာ့ လယ္ပဲစိုက္ရမယ္ဆိုၿပီးျဖစ္ ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီလယ္နဲ႔ ဥပေဒဆိုုင္ရာ အခက္အခဲျဖစ္ေနတာကို ညိႇႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ေျပာလိုပါတယ္” ဟု ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ပသို႔ ဆန္တင္ပို႔မႈ အေနအထားမွာ ငါးလေက်ာ္ကာလအတြင္း ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၂၉ သန္းခန္႔ တင္ပို႔ထားၿပီး ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ တန္ခ်ိန္ရွစ္သိန္း ပိုမိုတင္ပို႔ႏုိင္ခဲ့သည္။

ပဲတင္ပို႔မႈအေနအထားမွာမူ စက္တင္ဘာ ၁ ရက္အထိ ျပည္ပသို႔ ပဲမ်ဳိးစံုတင္ပို႔မႈမွ  ေဒၚလာ သန္း ၅၇၀ ေက်ာ္ ရရွိထားေသာ္ လည္း ယခင္ႏွစ္တင္ပို႔မႈထက္ ေဒၚလာသန္း ၂၅၀ ခန္႔ ေလ်ာ့နည္းလ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ပဲမ်ဳိးစံုျပည္ပတင္ပို႔မႈသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္းတစ္ေထာင္  (ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံ) ခန္႔ ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ရရွိသကဲ့သို႔ တစ္နည္းအားျဖင့္ တုိင္းျပည္၏ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ အခြန္ရရွိမႈတြင္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိေၾကာင္း ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးရဲမင္းေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ထိုနည္းတူစြာ ပဲစိုက္ေတာင္သူမ်ား၊ ပဲမ်ဳိးစံု စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈကို မွီခိုေနသည့္ Micro Finance ကုမၸဏီမ်ား၊ အဆိုပါ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလံုးတြင္ ပါ၀င္ေနသည့္ ဘဏ္မ်ား၊ ကုန္သည္၊ ပြဲစားမ်ား စသည္ျဖင့္ ပဲမ်ဳိးစံု စိုက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္သည္ သက္ေရာက္မႈ အလြန္ႀကီးမားႏိုင္ေၾကာင္း၊ Macro Economy တစ္ခုလံုးကို သက္ေရာက္ႏုိင္သကဲ့သို႔ တစ္ဖက္တြင္လည္း တိုင္းျပည္၏အခြန္ရရွိမႈကိုသက္ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ ျပည္ပသို႔ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕တင္ပို႔မႈမွ ရေငြေလ်ာ့က်ေနခ်ိန္ တြင္ ပဲတင္ပို႔မႈမွပါ ထပ္မံေလ်ာ့က်လာပါက တိုင္းျပည္၏စီးပြားေရးကို ထိခိုက္ႏုိင္သျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ ယခုျဖစ္စဥ္မ်ားကို အထူး ဦးစားေပးၿပီး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

“ဒီဘက္မွာလည္း ဘယ္သီးႏွံ ေျပာင္းစိုက္ရမလဲဆိုတာ စိုက္ပ်ဳိးေရးက ေဆာင္ရြက္ေနတာရွိတယ္။ ဥပမာ-ပဲတီစိမ္းစိုက္မလား၊ ေႏြစပါးစိုက္မလား၊ ဆီထြက္သီးႏွံစိုက္မလား ဆိုတဲ့အေသးစိတ္စီမံကိန္းေတြကို စိုက္ပ်ဳိးေရး ဦးစီးဌာနက ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း ေစ်းကြက္ရွိတဲ့ သီးႏွံေတြကို စိုက္ပ်ဳိးဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အရည္အေသြးျမင့္တဲ့ ပဲေတြကိုထြက္လာဖို႔၊ ဥပမာ ပဲတီစိမ္းဆိုရင္ ဂ်ပန္ကေန ျပန္ပို႔တဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးဓာတ္ၾကြင္းေတြ ပါလို႔ဆိုၿပီး ျပန္ ပို႔တာရွိတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး GAP စနစ္နဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ဖို႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနက ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း ပိုးသတ္ေဆးကုမၸဏီေတြ၊ ေတာင္သူေတြနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာရွင္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ၿပီး ပိုးသတ္ေဆးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဓာတ္ၾကြင္းပါ ၀င္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိပါတယ္” ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ လက္ေထာက္အတြင္း၀န္ ဦးခင္ေမာင္လြင္က ေျပာၾကားသည္။

အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း အဓိကပို႔ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ဆန္စပါး၊ ပဲစသည့္ ကုန္စည္ အမ်ဳိးအစားတစ္ခုကို ေစ်းႏႈန္းတစ္ခုတည္း သတ္မွတ္၀ယ္ယူျခင္းမျပဳဘဲ အရည္အေသြးေပၚလိုက္ၿပီး ေစ်းႏႈန္းေျပာင္းလဲ ၀ယ္ယူေပးရန္ ကုန္သည္မ်ားကို စီးပြားေရး ႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ တိုက္တြန္းထားေၾကာင္း လက္ေထာက္အတြင္း၀န္ ဦးခင္ေမာင္လြင္က ေျပာၾကားသည္။

“မတ္ပဲအစား အျခားသီးႏွံမ်ား ေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ေနပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္ေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတကာေစ်းကြက္ ရရွိတဲ့သီးႏွံေတြကို ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္ေတြေရာ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြေရာ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ရွိပါတယ္။ လာမယ့္ရာသီမွာစိုက္ ပ်ဳိးမယ့္ပဲမ်ဳိးစံုသီးႏွံေတြေနရာမွာ တျခားသီးႏွံ ဘာေတြကို စိုက္ပ်ဳိးသင့္လဲ။ အဲဒီလိုစိုက္ပ်ဳိးမယ္ဆိုရင္ လိုအပ္မယ့္မ်ဳိး၊ နည္းပညာေတြကို ေတာင္သူေတြ လိုက္ပါႏုိင္ဖို႔ရွိမလားဆိုတဲ့ အပိုင္းကို အားလံုး၀ိုင္း ေဆြးေႏြးေနၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာလည္း တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အႏွံ႔မွာရွိေနတဲ့ ေတာင္သူလယ္သမားေတြ စတာေတြကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးၿပီး ျဖစ္သင့္တဲ့ အေနအထားေတြကို ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔အဖြဲ႕ကေတာ့ အၾကံျပဳသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအပိုင္း ကေတာ့ ေတာင္သူမ်ားအပါအ၀င္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အပိုင္းက ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းကြက္ဆိုတာက ခန္႔မွန္းလို႔ မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့အလားအလာမ်ားကို ခ်ျပၿပီးေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္” ဟု စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ဆည္ေျမာင္း ၀န္ႀကီးဌာန၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာရဲတင့္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။အိႏၵိယက ၀ယ္ယူမႈေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည့္ မတ္ပဲအစား ျပည္တြင္း၌ ေႏြစပါးေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ေရးအတြက္ ျမစ္ေရတင္စီမံကိန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္က ဒုတိယသမၼတ (၁) ဦးျမင့္ေဆြႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ တင္ျပခဲ့သည္။

ပဲစိုက္ပ်ဳိးျခင္းအစား အျခားသီးႏွံ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးျခင္းက ေစ်းကြက္တစ္ခုတည္းအေပၚ မွီခိုတင္ပို႔ေနရျခင္း မဟုတ္ဘဲ ကြာလတီေကာင္းသည့္သီးႏွံမ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္ကာ ေစ်းကြက္တိုးခ်ဲ႕ တင္ပို႔ႏုိင္ပါက ပို႔ကုန္တင္ပို႔မႈျမင့္တက္လာႏုိင္သည့္ အျမင္မ်ားလည္း ရွိသည္။

“ဒါက အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ အစီအစဥ္ပါဗ်။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပဲကစိုက္လာတာက  ႏွစ္ၾကာလာၿပီေပါ့။ ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ေစ်းကြက္ကိုေမွ်ာ္ၿပီး စိုက္ရတာထက္စာရင္ ကြာလတီေစ်းကြက္ကို သြားခ်င္ေနၿပီ။ ကြာလတီ ေစ်းကြက္ကိုသြားဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတာင္သူ ေတြမွာ GAP တို႔လို သင္တန္းေတြကို ဌာနဆိုင္ရာေတြက ေတာင္သူေတြကို ဒီအသိေတြ ပို႔ခ်ေပးရင္ ကြာလတီေစ်းကြက္ကို သြားႏုိင္တာေပါ့ေနာ္။ ကြာလတီေစ်းကြက္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔သြားႏုိင္ရင္ အိႏၵိယေစ်းကြက္ကိုလည္း ပူစရာမလိုဘူး။ ကိုယ့္ေစ်းကြက္ကိုယ့္ ဟာရသြားႏုိင္တာေပါ့” ဟု ပဲစိုက္ေတာင္သူ ဦးသိန္းေက်ာ္က သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ ပဲအျပင္ ဆန္ကိုလည္း နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ေစ်းကြက္သို႔ အဓိက တင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွဆန္ကို ျမန္မာဘက္မွ တရား၀င္တင္ပို႔ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ဘက္မွ မူ တရား၀င္တင္ပို႔သည္ဟု သတ္မွတ္ထား ျခင္းမရွိသျဖင့္ မၾကာခဏဆိုသလို အဖမ္းအဆီးမ်ားျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ ယင္းကာလအတြင္း ျမန္မာ့ဆန္တင္ပို႔မႈေလ်ာ့က်ၿပီး ေစ်းလည္း က်ဆင္းေလ့ရွိသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသတြင္ အားထားစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ေနေသာ ဆန္စပါးႏွင့္ ေျပာင္းသီးႏွံအျပင္ အျခားစီးပြားျဖစ္သီးႏွံမ်ားအား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ရာ၌ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံ၏ ၀ယ္လိုအားအေပၚ မူတည္၍ ေစ်းႏႈန္းတည္ၿငိမ္မႈမရွိျခင္း၊ သတ္ မွတ္ေစ်းႏႈန္းထက္ ေလ်ာ့၍ တင္ပို႔ေရာင္းခ် ေနရျခင္းေၾကာင့္ ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ ကုန္သည္မ်ား နစ္နာလ်က္ရွိေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္ (ေျမာက္ပိုင္း) ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးေဇာ္ေဇာ္က ေျပာၾကားသည္။

ဆန္စပါးတင္ပို႔မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ပေစ်းကြက္သစ္မ်ား တိုးခ်ဲ႕ရရွိမႈေၾကာင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးထက္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ကုန္သြယ္မႈမွ ဆန္တင္ပို႔မႈ ျမင့္တက္လာသည့္အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏွင့္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ G to G စာခ်ဳပ္မ်ားခ်ဳပ္ဆိုကာ ျမန္မာ့ဆန္၀ယ္ယူရန္ ကမ္းလွမ္းမႈ မ်ားျပားေနသျဖင့္ ျပည္ပဆန္ေစ်းကြက္တြင္ ျမန္မာ့ဆန္ အလားအလာေကာင္းမ်ား ရွိေနသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ လူဦးေရ၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀ မွာ ေက်းလက္ေဒသတြင္ေနထိုင္ၾကၿပီး အမ်ားစုမွာ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းကိုသာ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ တုိင္းျပည္၏ အဓိက ပို႔ကုန္သည္လည္း လယ္ယာထြက္ကုန္မ်ားပင္ျဖစ္သည့္အျပင္ ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ပ ဆန္တင္ပို႔မႈ အလားအလာေကာင္းမ်ား ရွိေနသျဖင့္ လာမည့္ရာသီတြင္ ေႏြစပါးမ်ား တိုးခ်ဲ႕စိုက္ပ်ဳိးသင့္ေၾကာင္းလည္း စိုက္ပ်ဳိးေရး ပညာရွင္အခ်ဳိ႕ကလည္း တိုက္တြန္းထားသည္။

သို႔ေသာ္ ႏွစ္ကာလၾကာျမင့္စြာ မတ္ပဲ စိုက္ပ်ဳိးေနမႈအစား အျခားအစားထိုးသီးႏွံမ်ား ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ရန္မွာ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ား ရွိလာႏုိင္သည္။ ယင္းအတြက္ ဆန္စပါးအပါအ၀င္ ေစ်းကြက္ အလားအလာရွိသည့္ ပို႔ကုန္သီးႏွံ မ်ား အစားထိုးစိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ေရး၊ မ်ဳိး၊ ေစ်းကြက္ သတင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ အလားအလာ၊ စီးပြားေရးအရ တြက္ေျခကိုက္မႈ စသည့္ အေျခအေနမ်ား၊ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မတ္ပဲအစား စပါးအား လြတ္လပ္စြာ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ေရးအတြက္ ေစ်းကြက္သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအား ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်းရြာမ်ားအထိ ေရာက္ရွိေအာင္ ျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္ေရးႏွင့္ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္လည္း လိုအပ္လ်က္ ရွိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဓိက ျပည္ပပို႔ကုန္မ်ား ေစ်းကြက္တစ္ခုတည္းကိုသာ အားထားေနရျခင္းအစား ေစ်းေကာင္းလည္းရရွိမည့္  ျပည္ပေစ်းကြက္မ်ား တိုးခ်ဲ႕တင္ပို႔ႏုိင္ရန္၊  ပို႔ကုန္၀င္ေငြတိုးတက္ရရွိေစရန္၊ လယ္ယာလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ မွီခိုေနရသည့္ စိုက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္သူ ေတာင္သူမ်ား တြက္ေျခကိုက္ေစရန္၊ မည္သည့္သီးႏွံပင္ျဖစ္ေစ ေစ်းကြက္ရွိသည့္၊ စီးပြားေရးအရတြက္ေျခကိုက္သည့္  သီးႏွံမ်ား ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ရန္မွာ စိုက္ပ်ဳိးေရး ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ မ်ားစြာအေရးပါလ်က္ ရွိပါသည္။

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြအတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ အနာဂတ္

ျမန္မာႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ထုတ္ေပးေရး႐ံုးေရွ႕တြင္ တန္းစီေစာင့္ဆုိင္းေနသူမ်ားအား စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-႐ိႈင္းလင္းေအာင္)

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ကြၽန္ေတာ္ ပတ္စ္ပို႔႐ုံးကို သတင္းကိစၥနဲ႔ ေရာက္သြားေတာ့ ပတ္စ္ပို႔႐ုံးအေရွ႕နဲ႔ ႐ုံးေဘးလမ္းၾကားမွာ ႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ရဖုိ႔အတြက္ တန္းစီေနၾကတဲ့ လူေတြအမ်ားႀကီးကို ေတြ႕လိုက္ရပါတယ္။ တန္းစီေနတဲ့ လူေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သက္တမ္းလာတိုးတဲ့လူေတြ ပါသလို၊ ပညာသြားသင္ဖုိ႔၊ ေဆးသြားကုဖုိ႔နဲ႔ အလည္အပတ္ သြားဖို႔လူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသြားၿပီး အလုပ္လုပ္ၾကဖုိ႔ပဲ။

ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ရဖုိ႔အတြက္ တခ်ဳိ႕လူေတြဆို ပတ္စ္ပို႔႐ုံးမဖြင့္ခင္ မနက္အေစာႀကီး ကတည္းကလာၿပီး ေစာင့္ေနၾကတာလုိ႔ သိရတယ္။ ဒီရက္ပိုင္း ေနကလည္းပူေတာ့ ပတ္စ္ပို႔  ရဖုိ႔ တန္းစီေနတဲ့လူေတြက ထီးကိုယ္စီ၊ ေရဘူး ကိုယ္စီနဲ႔ ဖိုင္တြဲေလးေတြ ေခါင္းေပၚတင္ရင္း ကိုယ့္အလွည့္ေရာက္မယ့္အခ်ိန္ကို ေစာင့္ေနၾကတယ္။ ေန႔လယ္ထမင္းစားခ်ိန္ဆို ထမင္းဘူး ဖြင့္စားတဲ့လူကစား၊ ၾကာဆန္ေၾကာ္နဲ႔ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ ဘူးေလးေတြ၀ယ္စားၿပီး တန္းစီေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရတယ္။ “ထိုင္းႏိုင္ငံကို သြားဖုိ႔အတြက္ ပတ္စ္ပို႔ လာေလွ်ာက္တာ။ မနက္ ၈ နာရီကတည္းကလာၿပီး တန္းစီေနတာ။ အခုထိအထဲကို မေရာက္ေသးဘူး။ ပဲခူးမွာက လုပ္စားကိုင္စားရတာ အဆင္ေျပေတာ့ ေျပေပမယ့္ ရတဲ့ေငြက အရမ္းနည္းတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူမ်ားႏိုင္ငံသြားၿပီး အလုပ္လုပ္မလုိ႔”ဟု ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕နယ္ကေန ပတ္စ္ပို႔လာေလွ်ာက္တဲ့ မခင္မာၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူ႔လိုပဲ ကိုယ့္ရဲ႕ေမြးရပ္ေျမေဒသျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စီးပြားေရး အဆင္မေျပလုိ႔၊ အလုပ္အကိုင္ ရွားပါးလို႔၊ ၀င္ေငြနည္းလုိ႔ စတဲ့ အေၾကာင္း အရာအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြေၾကာင့္ ျပည္ပထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား (Migrant Workers) အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။

 

■ တန္းမစီခ်င္ရင္ ပြဲစားေတြရွိတယ္

ဒီလိုေစာင့္ေနတဲ့လူေတြကိုမွ အားမနာတဲ့ လူတစ္စုေတာ့ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ ပတ္စ္ပို႔႐ုံးအျပင္ဘက္က ပြဲစားေတြပါ။ “ပတ္စ္ ပို႔လုပ္မလား … တန္းစီစရာမလိုဘဲ လုပ္ေပးမယ္ေလ..” လုိ႔ ေတြ႕သမွ်လူကို လိုက္ေျပာေနေတာ့တာပဲ။ ပတ္စ္ပို႔လုပ္ခ်င္လုိ႔ မနက္ကတည္းက လာရတဲ့လူေတြ၊ ေနပူႀကီးထဲမွာ တန္းစီေန တာေတြ လုပ္စရာမလိုဘဲ လုပ္ေပးမယ္ဆိုေတာ့ သူတို႔က ဘာအကန္႔ေတြရွိလို႔ တန္းစီစရာမလိုဘဲ လုပ္ေပးမယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာလဲ ဆိုတာစဥ္းစားစရာပဲ။ တခ်ဳိ႕ပြဲစားေတြက ပတ္စ္ပို႔လုပ္ေပးမယ္ဆိုၿပီး လိမ္လည္သြားတာေတြ ရွိတယ္လုိ႔ ၾကားရပါတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတာ အဆင္မေျပလို႔ သူမ်ားႏိုင္ငံသြားၿပီး အလုပ္လုပ္မယ့္သူေတြဆီက ေငြေၾကးလိမ္လည္ေနတဲ့ ဒီလိုလူလိမ္ပြဲစားအခ်ဳိ႕ကို ပတ္စ္ပို႔႐ုံးက တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေပးဖုိ႔ လိုပါတယ္။

■ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဆိုတာ ဘာလဲ

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကေန အျခားႏိုင္ငံတစ္ခုခုကို ေျပာင္းေရႊ႕အလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြကို ေခၚေ၀ၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ အမ်ားစုက မိမိႏိုင္ငံမွာလုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတာ အဆင္မေျပၾကတဲ့အတြက္ ေျပာင္းေရႊ႕ ၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ International Labour Organization (ILO) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ တစ္ကမၻာလုံးမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေပါင္း ၂၃၂ သန္းခန္႔ ရွိတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားထဲမွာ အမ်ဳိးသားေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေနာက္ပိုင္းေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္သူ အေရအတြက္က အရင္ကထက္ ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းက အမ်ဳိးသမီး ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြျဖစ္ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီး ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားအမ်ားစုကေတာ့ အိမ္အကူလုပ္ငန္း နဲ႔ အျခားလုပ္ငန္းေတြမွာ လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရင္ကထက္ အမ်ဳိးသမီး ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအေရအတြက္ ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ ေတာင္ ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္ စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ အမ်ားဆုံးရွိပါတယ္။

■  ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအေရအတြက္

၂၀၁၄ ခုႏွစ္သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕လူဦးေရက ၅၁ သန္းေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရွားပါးတာေတြ၊ တစ္ရက္လုံးလုပ္မွ တစ္ေန႔ ၃၆၀၀ ပဲ ရတာေတြနဲ႔ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း နည္းေနေသး တဲ့အတြက္ ၅၁ သန္းေသာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း (လူဦးေရ ငါးသန္း) ၀န္းက်င္က ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြအျဖစ္ ျပည္ပမွာ သြားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္လုိ႔ ျမန္မာ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (MOEAF) က တာ၀န္ရွိ သူတစ္ဦးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရပါတယ္။

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ငါးသန္း၀န္းက်င္ထဲမွာ တရား၀င္သြားတဲ့လူေရာ တရားမ၀င္ (ေအာက္လမ္း) သြားတဲ့လူေရာ ပါတယ္။ ျပည္ပကို ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအျဖစ္ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္တဲ့လူေတြထဲမွာ တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအေရအတြက္က တရား၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအေရအတြက္ထက္ ပိုမ်ားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ဒီ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္စကေန ၾသဂုတ္လအထိ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြကို တရား၀င္သြားၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ပမာဏက တစ္သိန္းနီးပါးပဲ ရွိတယ္လုိ႔ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ သိရတယ္။ ဒီစာရင္းဟာ တရားမ၀င္ (ေအာက္လမ္း) ကသြားတဲ့ အေရအတြက္ မပါေသးဘူး။ သူတို႔ေတြဟာ ကိုယ့္ ေမြးရပ္ေျမကိုစြန္႔ၿပီး ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာကို ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာေနၾကတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

■ ဘယ္လုိလူေတြ အသြားမ်ားလဲ

ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးေတြမွာေတာင္ ဘြဲ႕ရလူငယ္ အမ်ားအျပားဟာ အလုပ္ရဖုိ႔ သင္တန္းေပါင္းမ်ားစြာ တက္ေနရတယ္။ တခ်ဳိ႕လူငယ္ေတြဟာဘြဲ႕လက္မွတ္နဲ႔ သင္တန္းဆင္းလက္မွတ္ တစ္ေပြ႕တစ္ပိုက္နဲ႔ အလုပ္ရဖုိ႔ရွာေဖြေနရပါတယ္။ ဘြဲ႕ရလူငယ္ေတြေတာင္ အလုပ္ အကိုင္ရွားပါးေနခ်ိန္မွာ ပညာေရးဆုံးခန္းတိုင္ေအာင္ မသင္ၾကားႏိုင္တဲ့လူေတြ၊ နယ္ၿမိဳ႕ေလးေတြ၊ ေတာရြာေတြမွာေနၾကတဲ့လူေတြဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ရတာ အဆင္မေျပေတာ့တဲ့အတြက္ ျပည္ပကိုေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားအျဖစ္ အလုပ္သြားလုပ္ရတယ္။

■ ဘယ္ႏိုင္ငံကို အသြားမ်ားလဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလုပ္အကိုင္မေကာင္းလုိ႔ ျပည္ပအလုပ္ထြက္လုပ္တဲ့သူေတြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀ ေက်ာ္က ထိုင္းႏိုင္ငံကို သြားၾကပါတယ္။ ထိုင္းက ျမန္မာနဲ႔လည္း နီးကပ္တယ္။သြားရတာလည္း လြယ္ကူတယ္။ ေအာက္လမ္းက တရားမ၀င္ သြားမလား၊ တရား၀င္ သြားမလား ထိုင္းကို တစ္ေန႔မကူးဘဲ ေရာက္ႏိုင္တယ္။ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္နဲ႔ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လုိ႔ ၂၀၁၅ ခု ႏွစ္ ျမန္မာလုပ္သားအင္အား စစ္တမ္းအစီရင္ခံစာအရ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေတာင္ကို ရီးယား၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတို႔မွာလည္း ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ကာတာ၊ ယူေအအီး၊ ဒူဘိုင္းႏိုင္ငံေတြကိုေတာင္ သြားေနၾကပါၿပီ။ ျပည္ပကိုသြားၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့အထဲမွာ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ ေန တဲ့သူေတြက ထိုင္းနဲ႔မေလးရွားႏိုင္ငံေတြကို အသြားမ်ားၾကတယ္။ ၿမိဳ႕ျပေဒသေတြမွာေနတဲ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ စင္ကာပူ၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္နဲ႔အျခားႏိုင္ငံေတြကို  အသြားမ်ားၾကတယ္။

■ တရား၀င္ သြားမလား၊ တရားမ၀င္ သြားမလား 

ျပည္ပထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ တရား၀င္သြားၿပီး အလုပ္လုပ္တာနဲ႔ တရားမ၀င္သြားၿပီး အလုပ္လုပ္တာဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးရွိတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို တရားမ၀င္ေအာက္လမ္းက သြားရင္ ၾကံဳေတြ႕ရႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲအက်ပ္အတည္းကို အရင္ဆုံးေျပာျပခ်င္ ပါတယ္။ တရားမ၀င္ ေအာက္လမ္းကသြားတဲ့ လူေတြက ပြဲစားေတြကတစ္ဆင့္ သြားၾကတာ မ်ားတယ္။ ပြဲစားတိုင္းကို ယုံၾကည္လုိ႔ေတာ့ မရဘူး။ အခ်ဳိ႕ပြဲစားေတြက ေငြေၾကးလိမ္လည္ၿပီး ထြက္ေျပးသြားတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္လုိ႔ ၾကားရတယ္။ ပြဲစားနဲ႔ သြားတာက တရားေတာ့ မ၀င္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ တရား၀င္သြားတာနဲ႔ ကုန္က်စရိတ္ခ်င္း ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ တရားမ၀င္သြားတာက အကုန္အက် အနည္းငယ္ သက္သာတယ္လို႔ သိရတယ္။ တရားမ၀င္ သြားတဲ့သူက တစ္ဖက္ႏိုင္ငံေရာက္ရင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေနလုိ႔မရဘူး။ ခိုးေၾကာင္ ခိုး၀ွက္ေနရတယ္။ ဟိုမွာ အလုပ္လုပ္လုိ႔ လုပ္အားခ ေခါင္းပုံျဖတ္ခံရတာ၊ ထိုင္းနဲ႔အင္ဒိုနီးရွားက ငါးဖမ္းေလွေတြမွာ အဓမၼကြၽန္ျပဳခိုင္း ေစျခင္းခံရတာ၊ အတင္းအဓမၼ ျပည့္တန္ဆာ ျပဳျခင္းခံရတာေတြ၊ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတာ စတာေတြခံရရင္ တိုင္ၾကားဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ ခိုး၀င္ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားျဖစ္တဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ခံစားပိုင္ခြင့္လည္း မရွိပါဘူး။ ျဖစ္လာသမွ် အခက္အခဲကိုေခါင္းငုံ႔ခံရႏိုင္တယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံကို တရားမ၀င္ ခိုး၀င္ထားတဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရကလည္း ကူညီေပးဖုိ႔ ခက္ခဲတယ္။  ဟိုမွာ ျပႆနာတစ္ခုခုျဖစ္လို႔ ရဲကိုတိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ သူတို႔ႏိုင္ငံကို တရားမ၀င္ခိုး၀င္လာတဲ့အတြက္ အရင္ဆုံး အဖမ္းခံရႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တရားမ၀င္သြားတာဟာ အဘက္ဘက္က ဆုံး႐ႈံးနစ္နာမႈ ရွိတယ္။

တရား၀င္သြားတဲ့သူကေတာ့ အစိုးရအသိအမွတ္ျပဳ ေအဂ်င္စီေတြကတစ္ဆင့္ သြားရတာျဖစ္လုိ႔ လုပ္အားခ ေခါင္းပုံျဖတ္ခံရတာတို႔၊ အဓမၼကြၽန္ျပဳခိုင္းေစတာတို႔၊ အလုပ္သမားအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတာတို႔ စတဲ့ အခက္အခဲေတြျဖစ္ရင္ ကိုယ့္ကိုေစလႊတ္တဲ့ ေအဂ်င္စီကို အကူအညီေတာင္းႏိုင္တယ္။ ေအဂ်င္စီက အလုပ္သမားရဲ႕ အခက္အခဲကို ေျဖရွင္းေပးတယ္။ ျပႆနာတစ္ခုခု ျဖစ္ရင္ သူတို႔ေစလႊတ္တဲ့အလုပ္သမားကို သူတို႔ အကုန္အက်ခံၿပီး ျပန္ေခၚရတယ္။ အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ေခါင္းေရွာင္ေနတဲ့ ေအဂ်င္  စီကိုတိုင္ရင္ အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာနက ျပည္ပကို အလုပ္သမား ေစလႊတ္ခြင့္လိုင္စင္ ပိတ္သိမ္းတယ္။ ေနာက္ဆုံး ေအဂ်င္စီကို တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်တဲ့အထိ လုပ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ တရား၀င္ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားက တစ္ဖက္ႏိုင္ငံထဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလုိ႔ရတယ္။ တရား၀င္သြားတဲ့လူရဲ႕ အားသာခ်က္က အဲဒါေတြပါပဲ။

■ ျပည္ပမွာ ဘယ္လိုအခက္အခဲေတြနဲ႔ ေတြ႕ၾကံဳရႏိုင္လဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတာ အဆင္မေျပလုိ႔ ျပည္ပထြက္အလုပ္လုပ္တဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ  ျပႆနာမ်ဳိးစုံနဲ႔ ၾကံဳေနရႏိုင္ပါတယ္။ တရားမ၀င္သြားတဲ့လူဆို ဘယ္ေန႔ အဖမ္းခံရမလဲဆိုတာ ရင္တထိတ္ထိတ္နဲ႔ေနရတာ။ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္  သားမ်ား အသြားမ်ားတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာေတာ့ လုပ္အားခ ေခါင္းပုံျဖတ္ခံရတာေတြ၊ လုပ္အားခ မရတာေတြနဲ႔ ေနထိုင္တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲေတြျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံ႐ုံးရဲ႕အကူအညီမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ မရွိဘူးလုိ႔ ထိုင္းေရာက္ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ ေျပာျပခ်က္အရ သိရပါတယ္။

“ထိုင္းမွာေတာ့ အလုပ္ရွင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အလုပ္ခိုင္းၿပီး လုပ္အားခမေပးတဲ့ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ျမန္မာသံ႐ုံးကို အကူအညီေတာင္းလုိ႔မရတဲ့ျပႆနာေတြ ၾကံဳေနရတယ္။ သံအရာရွိဆို ေျခာက္ေယာက္ခုနစ္ေယာက္ရွိတယ္။ အလုပ္သမား ေတြ ဖုန္းဆက္ရင္ ဖုန္းမကိုင္ၾကဘူး။ သံ႐ုံးက ထိထိေရာက္ေရာက္ မကူညီေပးဘူး။ ေနထိုင္ခြင့္ေတြ ခဏခဏ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေနေတာ့ ကုန္က်စရိတ္ေတြ မ်ားေနတယ္။ ထိုင္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္သမား  ရာခိုင္ႏႈန္း ၈၀ က လုပ္ခလစာေတြ အျပည့္အ၀ေတြနဲ႔ ၾကံဳေနရတယ္”လို႔ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားမ်ားကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေနသည့္ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕မွ ကိုခိုင္ႀကီးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာလည္း ျမန္မာအလုပ္သမားေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္။ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ အလုပ္ကျပန္လာတဲ့ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြကို အုပ္စုလိုက္ ၀ိုင္း၀န္းတိုက္ခိုက္တာေၾကာင့္ လူေသခဲ့တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီး ျပည္ပႏိုင္ငံေတြထဲကိုခိုး၀င္ၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ထိုင္းနဲ႔အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံေတြမွာ ပင္လယ္ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ကြၽန္ျပဳခိုင္းေစခံရတာေတြ ရွိပါတယ္။

■ ေနရပ္ျပန္ အလုပ္လုပ္ၾကမလား

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာၿပီး အလုပ္လုပ္ရင္လည္း အဆင္မေျပႏိုင္ပါဘူး။၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနိမ့္ဆုံး လုပ္ခလစာႏႈန္းကို တစ္ရက္ကို ၃၆၀၀ က်ပ္နဲ႔ တစ္လကို တစ္သိန္းရွစ္ေထာင္က်ပ္ဆိုၿပီး အစိုးရက သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပမာဏက အေျခခံလူတန္းစား အလုပ္သမားေတြအတြက္ အဆင္ေျပတဲ့ပမာဏႏႈန္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရး ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ကစက္မႈဇုန္ေတြက အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံေတြမွာ အလုပ္သမား ဆႏၵျပတာေတြ မၾကာခဏျဖစ္ေနတယ္။ အမ်ားစုက လုပ္ခလစာ အျပည့္အ၀ မရတာ၊ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ အျပည့္အ၀ မရတာေတြပဲ ျဖစ္တယ္။

ရန္ကုန္မွာ အိမ္ငွားခေတြ ေစ်းႀကီးတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္တယ္ ဒီ ျပႆနာေတြၾကားထဲမွာ အလုပ္သမားအမ်ားစုက လုံးလည္ခ်ာလည္ လိုက္ေနတာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္လာၿပီး အလုပ္လုပ္ဖုိ႔အတြက္လည္း အဆင္ မေျပႏိုင္ပါဘူး။

■ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ အိပ္မက္

ျမန္မာႏိုင္ငံကထြက္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ အလုပ္သြားလုပ္တဲ့လူတိုင္းက ဟိုမွာ အလုပ္လုပ္ၿပီး အိမ္ကို ေငြေထာက္ပ့ံမယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ ျခစ္ကုပ္ေနထိုင္စားေသာက္ၿပီး ေငြစုမယ္။ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ေရာက္ရင္ ေငြထုပ္ပိုက္ၿပီး ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျပန္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ကူးအိပ္မက္ေတြ ကိုယ္စီရွိၾကတယ္။

■ အဲဒီ စိတ္ကူးအိပ္မက္ေတြ ဘယ္ေတာ့ အေကာင္အထည္ေပၚမလဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အစိုးရသစ္တက္လာတာလဲ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီ။ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကလည္း အားရစရာမရွိေသးဘူး။ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ရွားပါးေနဆဲပဲ။ အဲဒီလိုျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ အိမ္ျပန္ၿပီး အလုပ္လုပ္ဖို႔ဆိုတာ လည္း မျဖစ္ႏိုင္ေသးတာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒီက တစ္ရက္အနိမ့္ဆုံး လုပ္ခလစာ ၃၆၀၀ ဟာ သူတို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္တဲ့ႏိုင္ငံက ပမာဏထက္ နည္းေနပါေသးတယ္။ ေသခ်ာတာတစ္ခုကေတာ့ ျပည္ပထြက္သြားတဲ့ ေရႊ႕ ေျပာင္းလုပ္သားေတြ တစ္ေန႔ေန႔တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္ မွာ သူတို႔ ဇာတိခ်က္ျမႇဳပ္ ေမြးရပ္ေျမျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာၾကမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ သူ တို႔ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္ကာလမွာ ျပန္လာမလဲ ဆိုေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူး။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔မိသားစုေတြ ကိုယ္စီရွိတဲ့ အိမ္ေတြကို အျမန္ဆုံး ျပန္လာႏိုင္ၾကပါေစလုိ႔လည္း ဆုေတာင္းေပးပါတယ္။

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား အလံုးအရင္းျဖင့္ ထြက္ေျပးမႈက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္းေစမည္လား

စက္တင္ဘာ ၇ ရက္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေဂၚဒူသာရရြာတြင္ မီးေလာင္ေနေသာ အိမ္တစ္လံုးကို ေတြ႕ျမင္ရစဥ္ (Photo: AP)

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားမွ ပထမဆံုး ဖမ္းယူရရွိသည္မွာ မီးေလာင္ေနေသာ ရြာမ်ားျဖစ္သည္။ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္  အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ လံုျခံဳေရးစခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ တစ္ရြာၿပီးတစ္ရြာ မီးေလာင္ေနၾကသည္။

မၾကာမီ ဒုကၡသည္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ တဖြဲဖြဲ ၀င္ေရာက္လာသည္။ ျမန္မာတပ္မေတာ္က လက္တံု႔ျပန္ပံုရေသာေၾကာင့္ သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား ထြက္ေျပးလာခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာတပ္မေတာ္သည္ ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားကို မီး႐ႈိ႕ခဲ့ၿပီး ထြက္ေျပးမည့္ လမ္းေၾကာင္းတြင္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းမ်ား ေထာင္ထားခ့ဲေၾကာင္း ဒုကၡသည္မ်ားက အကူအညီေပးေရး ၀န္ထမ္းမ်ားကို ေျပာျပခဲ့ၾကသည္။ သူတို႔က ျမန္မာတပ္မေတာ္သားမ်ားသည္ ထြက္ေျပးေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားကို ပစ္ခတ္ခဲ့သည္ဟုလည္း ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အသံတစ္သံက သိသိသာသာ တိတ္ဆိတ္၍ေနသည္။ လူ႔အခြင့္အေရး အိုုင္ကြန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုရွင္ႏွင့္ ယခုအခါ အရပ္သားအစိုးရအဖြဲ႕၏ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကို ေ၀ဖန္ျပစ္တင္ ခဲ့ျခင္းမရွိပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကဲ့သို႔ပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆု ရရွိခဲ့သူမ်ားက ယင္းအခ်က္ကို ေထာက္ျပၾကသည္။ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသူ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ မာလာလာယူဆြတ္ဇိုင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံမွ ထြက္လာမည့္အသံကို ကမၻာႀကီးက ေစာင့္စားေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံသား ဒက္စမြန္တူးတူးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ထပ္မံၿပီး သတိၱရွိကာ တြန္းလွန္ လြန္ေျမာက္ႏုိင္ပါေစဟု ဆုေတာင္းေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတင္း မွားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိေနမႈကိုသာ အျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာ အေႏွာင္းပိုင္းတြင္ျပဳလုပ္မည့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းကိုသာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ပထမဆံုးရြာ စတင္မီးေလာင္ၿပီးေနာက္ ၂၅ ရက္အၾကာ၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကမၻာႀကီးကို လွမ္းေျပာေသာအသံ ထြက္ေပၚလာသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံျခား သံတမန္မ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားေသာမိန္႔ခြန္းကို ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွ တိုက္႐ိုက္ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တပ္မေတာ္ကို ေ၀ဖန္ခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားထံသို႔ သြားေရာက္ရမည့္အစား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏုိင္ငံတကာက ၀ိုင္းေအာ္ ေနမႈမ်ားကိုသာ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။ သူက ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရြာမ်ား မီးေလာင္သည့္ သတင္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ သူ၏အစိုးရအဖြဲ႕အေနျဖင့္ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ အတည္မယူမီ စြပ္စြဲမႈမ်ားႏွင့္ တန္ျပန္စြပ္စြဲမႈမ်ားကို ခ်ိန္ဆရန္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနေသာ ေနရာမ်ားထက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေနေသာ ေနရာမ်ားကို ပိုမိုအာ႐ံုစိုက္သင့္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စလင္ေတြ အမ်ားႀကီးဟာ အလံုးအရင္းနဲ႔ ထြက္ခြာသြား တဲ့သူေတြထဲ မပါဘူးဆိုတာ သိသူ သိပ္ကို နည္းပါတယ္”ဟု သူက ဆိုသည္။ “ကြၽန္မအေနနဲ႔ ကြၽန္မတို႔ျပႆနာေတြထဲက သိပ္ကို နည္းတ့ဲ ပမာဏေလာက္ပဲ မျဖစ္မေန အာ႐ံု စိုက္ႏုိင္တာမို႔ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ သံတမန္အသိုုင္း အ၀ိုင္းနဲ႔ေတြ႕ရတာ ၀မ္းနည္းစရာပါ”ဟု လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိန္႔ခြန္းသည္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈမ်ားႏွင့္ အလ်င္အျမန္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ “သူ႔မိန္႔ခြန္းက လူမ်ဳိးစုလိုက္ သုတ္သင္မႈကို သၾကားလာအုပ္ေနတာပါ”ဟု လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ (HRW) ၏ အလုပ္အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ကက္နက္႐ို႕သ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းသည္ အိုင္ကြန္တစ္ဦး၏ က်ဆံုးခန္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သူ႔ႏုိင္ငံအတြက္ ကယ္တင္ရွင္အျဖစ္သာမက အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အၾကမ္းမဖက္ အာခံရဲေသာ စံျပပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ပါ စံထားခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢကလည္း ျမန္ မာႏုိင္ငံအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေခါင္းေဆာင္မႈကို အေမွ်ာ္လင့္ႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့သည္။ ယခုအခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကြဲျပားျခားနားေသာ ဦးစားေပးမႈမ်ားကိုသာ ျပသခဲ့ေလၿပီ။ “သူဟာ သူ႔ကိုယ္သူ အခုေတာ့ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ႏုိင္ငံေရး သ႐ုပ္ေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ပဲ ျပသဖို႔ သိပ္ကို စိတ္အားထက္သန္ေနပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မျဖစ္မေန ေျပာၾကားေပးမယ့္ အိုင္ကြန္တစ္ဦး မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး” ဟု သမၼတ ဘာရက္အိုဘားမားလက္ထက္က လက္ေထာက္အမ်ဳိးသား လံုျခံဳေရးအၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ ဘင္႐ုဒ္က ဆိုသည္။ “ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ေရးဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုေနာက္ပဲ လိုက္တဲ့ သူဟာ အလြန္႐ုပ္ဆိုးၿပီး ေၾကကြဲဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ဟာကြက္ႀကီးကို ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္”ဟုလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အမွန္တကယ္၌ ေက်ာ္ေဇာမႈဂုဏ္သတင္း ပ်က္စီးသြားျခင္းထက္ မ်ားစြာပိုသည္။ တကၠဆက္ျပည္နယ္၏ လူဦးေရ ႏွစ္ဆခန္႔ရွိၿပီး အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံတို႔အၾကားတြင္ ညပ္ေနသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားသည္ တပ္မေတာ္က အစုိးရ ေနရာ၀င္ယူၿပီး ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားေစျခင္းဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစႏုိင္သည္။ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကလည္း မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈကို ၎တို႔အတြက္ လူသစ္စုေဆာင္းေရး လက္နက္အျဖစ္ အသံုးျပဳသြားႏိုင္သည္။ အယ္ေကးဒါး အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ အျပစ္ေပးရမည္ဟုပင္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနႏွင့္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ဆက္လက္ဆက္ဆံပါက အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ေတာက္ပစ္မည္ဟု အေမရိကန္က ျမန္ မာတပ္မေတာ္ကို ဖိအားေပးခဲ့ဖူးသည္။ ယခုအခါတြင္ တ႐ုတ္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္သို႔ လံုျခံဳစြာ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေရး မဟာဗ်ဴဟာအျပင္ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္မ်ားအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လိုလားေနသည္။ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူတို႔၏အသက္သည္ တစ္ခ်ိန္က ေလးစား ၾကည္ညိဳမႈခံရသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တစ္ေယာက္ ပိုမိုခိုင္မာစြာ ရပ္တည္လာမည္လားဟူသည့္အ ခ်က္အေပၚ မူတည္၍ေနႏုိင္သည္။

ဒီမိုကေရစီသို႔သြားရာလမ္းသည္ ႐ႈပ္ေထြးေပြလီတတ္ေပသည္။ ျမန္မာဗဟိုအစိုးရ ႏွင့္ ေျမာက္ျမားလွစြာေသာ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုမ်ားအၾကား ေရရွည္ပဋိပကၡတို႔အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ပတ္ သက္၍ ဗီတိုအာဏာရထားေသာ တပ္မေတာ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားသာမက ၾသဇာျမင့္တက္လာေနေသာ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၏ ဖိအားမ်ားေအာက္သို႔ က်ေရာက္ေနသည္။ “အေမရိက ပထမ” ဟူသည့္ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒကို ကိုင္စြဲလာေသာ ထရန္႔ အစိုးရအေနျဖင့္ ယခုပဋိပကၡအား မည္သို႔မည္ပံု ကိုင္တြယ္မည္ကို ဆံုးျဖတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ကြန္ဂရက္တြင္ ဥပေဒျပဳအမတ္အခ်ဳိ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ႏွင့္ အိုဘားမားလက္ထက္က ခြင့္ျပဳထားေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ကန္႔သတ္ ဆက္ဆံေရးကို အဆံုးသတ္ရန္ လိုလားေနၾကသည္။ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ပတ္သက္၍ ရွားရွားပါးပါး ေၾက ညာခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ရာတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈကို အျပစ္တင္ခဲ့ေသာ္လည္း တ႐ုတ္က ဗီတိုအာဏာ သံုးစြဲဖြယ္ရွိေသာေၾကာင့္ ျမန္မာတပ္မေတာ္ကို ျပစ္တင္ႀကိမ္းေမာင္းရန္ ကိစၥမွာ မျဖစ္ႏုိင္ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား ထြက္ေျပးရမႈသည္ကား ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚေနဦးမည္သာ။

(Time မဂၢဇင္းတြင္ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က ေဖာ္ျပေသာ Elizabeth Dias ၏ Will the Rohingya Exodus Be Aung San Suu Kyi’s Fall From Grace?  ေဆာင္းပါး ပထမပိုင္းကို ျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ၿပီး မူရင္း၌ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အစား ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္)

ေငြက်ပ္ ၃၀၀၊ ပုဒ္မ ၃၇၉ နဲ႔ ကေလးသံုးဦးရဲ႕ ကံၾကမၼာ

အလွဴခံပံုးထဲမွ က်ပ္ ၃၀၀ အား ကေလးသံုးဦးက ထုတ္ယူမႈျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေအာင္ေဗာဓိ ဆုေတာင္းျပည့္ေစတီေတာ္ အ၀င္မုခ္ဦးကို ေတြ႕ရစဥ္

ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း) က အထက္တန္းေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းမွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္း ေက်ာင္းသားေလးတစ္ေယာက္ ေက်ာင္းဆင္းလာပံုက ျပံဳးေပ်ာ္ၿပီး ေပါ့ပါးလန္းဆန္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီေက်ာင္းသားေလးကို လာႀကိဳတဲ့ မိဘႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ မ်က္ႏွာမွာလည္း ေက်နပ္ပီတိျဖစ္ေနတာကို သူတို႔ရင္ထဲအထိ မျမင္ရေပမယ့္ၾကည့္႐ံုနဲ႔ သိႏိုင္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေလးက သူ႔မိဘေတြရဲ႕ လက္ကိုဆြဲရင္း ေပ်ာ္ရႊင္ျမဴးထူးစြာနဲ႔ အိမ္ျပန္သြားပံုက ျမင္ရသူတိုင္းအတြက္ေတာ့ ၾကည္ႏူးစရာပံုရိပ္ေတြပါ။

“ဒီေန႔ (စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္) ေက်ာင္းျပန္တက္ရလို႔ သားေပ်ာ္ပါတယ္” လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားေလးက ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူ႔အေနနဲ႔ မိဘေတြနဲ႔ ျပန္ေနရတဲ့အတြက္လည္း ေပ်ာ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

မိဘေတြအေနနဲ႔ကလည္း အိမ္မွာ သူတို႔သားေလးရဲ႕ အသံကို ျပန္ၾကားရတဲ့အတြက္ စိတ္ခ်မ္းသာေနၾကပါတယ္။

“ကေလးက ေက်ာင္းတက္ရတာကို ေပ်ာ္ေနတာၾကည့္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္စိတ္ခ်မ္းသာရတယ္” လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္း ေက်ာင္းသားေလးရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီအသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္း ေက်ာင္းသားေလးနဲ႔ သူ႔မိဘေတြက ဘာေၾကာင့္ေပ်ာ္ေနရလဲဆို တဲ့ေနာက္ကြယ္မွာ ထိတ္လန္႔အံ့ၾသဖို႔ေကာင္းတဲ့ ဇာတ္လမ္းက ရွိေနပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္က သူတို႔ မိသားစုဘ၀ထဲကို ထင္မွတ္မထားတဲ့ ၾကမၼာဆိုးႀကီးတစ္ခုက ၀င္လာပါတယ္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားေလးက သူ႔ရဲ႕ညီအစ္ကို ၀မ္းကြဲေတြျဖစ္တဲ့ အသက္ ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ သံုးတန္းေက်ာင္းသားေလးနဲ႔ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ငါးတန္းေက်ာင္းသားေတြနဲ႔အတူ က်ဴရွင္ကအျပန္မွာ မိုးေရထဲ ထြက္ေဆာ့ရင္း ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေအာင္ေဗာဓိဘုရား၀င္းထဲကို ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဘုရား၀င္းထဲမွာ ညီအစ္ကို သံုးဦး ေဆာ့ကစားရင္း အလွဴခံပံုးရဲ႕ အ၀မွာ တစ္ေနတဲ့ ေငြက်ပ္ ၃၀၀ ကို အေမႊးတိုင္တုတ္နဲ႔ ကေလာ္ထုတ္ၿပီး မုန္႔စားၾကဖို႔ လုပ္ေနတုန္းမွာ ဘုရားေဂါပကအဖြဲ႕ကေန ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္မွာ ကေလးသံုးေယာက္က က်ဴရွင္ကအျပန္ ေအာင္ေဗာဓိဘုရား၀င္းထဲမွာ သြားေဆာ့ၾကတာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ လူတစ္ေယာက္က အလွဴခံပံုးထဲကို ပိုက္ဆံထည့္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ပိုက္ဆံက မက်သြားဘူး။ အဲဒီလို မက်ေတာ့ ကေလးေတြက ကေလးသဘာ၀အရ အေမႊးတိုင္တုတ္နဲ႔ ကေလာ္ၿပီး မုန္႔စားၾကမယ္ဆိုၿပီး လုပ္ၾကေရာ။ အဲဒါကို CCTV ကေန ေဂါပကအဖြဲ႕ကျမင္သြားၿပီး ကေလးေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုးကို ေခၚသြားတယ္” လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားေလးရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူက ျပန္ေျပာျပပါတယ္။။

အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကေလးေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုးကေန ဧရာ၀ဏ္ရဲစခန္းကို ပို႔လိုက္တဲ့အတြက္ မိဘေတြ လိုက္သြားခ်ိန္မွာေတာ့ ေနာက္ေန႔ျပန္လာဖို႔ ေျပာၿပီး မိဘေတြကို ျပန္လႊတ္လိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေနာက္တစ္ေန႔ ဧရာ၀ဏ္ရဲစခန္းကို မိဘေတြေရာက္တဲ့အခါမွာ အဲဒီစခန္းက ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္က ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းကို ေခၚသြားတယ္လို႔ ကေလးမိဘေတြက ဆိုပါတယ္။

“ၿမိဳ႕မရဲစခန္းကိုေရာက္ေတာ့ စခန္းမွဴးက နာနတ္ေတာ ကေလးထိန္းသိမ္းေရးေက်ာင္းကို ဖုန္းဆက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေက်ာင္းက ကေလးေတြက ေက်ာင္းသားေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္သင့္မခံတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ စခန္းမွဴးကလည္း သနားေသာအားျဖင့္ ကေလးေတြက ေက်ာင္းသားလည္းျဖစ္ေနလို႔ ခံ၀န္ကတိထိုးခိုင္းၿပီးမွ ကေလးေတြကို ျပန္ေခၚသြားခိုင္းတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ လက္မွတ္ထိုးခဲ့ရပါတယ္” လို႔  အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားေလးရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလို ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွ စခန္းမွဴးကေန ကေလးေတြနဲ႔ မိဘေတြကို ခံ၀န္ထိုးခိုင္းၿပီး လႊတ္ခဲ့ေပမယ့္ အိမ္ေရာက္လို႔ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ရဲစခန္းက ျပန္လာေခၚသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဲဒီေန႔က ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ အသက္ ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ သံုးတန္းေက်ာင္းသားနဲ႔ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ငါးတန္းေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ မိခင္ကလည္း အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ကေလးေတြကို လႊတ္ေပးၿပီးေတာ့ ၁၀ မိနစ္ေတာင္ မၾကာဘူး။ ျပန္ဖမ္းသြားတယ္။ နယ္ထိန္းေက်ာ္ ေက်ာ္ခိုင္ကလာၿပီး ျပန္ေခၚသြားတာ။ အဲဒါနဲ႔ ကြၽန္မတို႔က ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းကို လိုက္သြားေတာ့ စခန္းမွဴးႀကီးက ဦးႏိုင္ဦးဆီကို သြားေတာင္းပန္ဖို႔ ေျပာတဲ့အတြက္ ကြၽန္မတို႔က သြားေတာင္းပန္ဖို႔ လုပ္ပါတယ္။ ဦးႏိုင္ဦးအိမ္ကို လိုက္သြားေတာ့ သူ႔သားေလးက အျပင္သြားလို႔ ခဏေစာင့္ပါဆိုၿပီး ေျပာပါတယ္။ ေစာင့္ေနတုန္း သူ႔သားေလးက လာၿပီးေတာ့ အေဖက ေျပာလိုက္တယ္။ ဇဗၺဴရတနာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသြားၿပီး ဆရာေတာ္ႀကီးဆီက ေက်ေအးစာရမွ အမႈေက်ေအးေပးမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္”  လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ေအာင္ေဗာဓိဘုရား၀င္းထဲက အလွဴခံပံုးထဲကေန ပိုက္ဆံသံုးရာက်ပ္ကို ခိုးယူတယ္လို႔ဆိုၿပီး ကေလးသံုးဦးကို ဘုရားေဂါပက အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးက တရားလိုျပဳလုပ္ၿပီး ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ တိုင္တန္းခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီလို တိုင္တန္းမႈေၾကာင့္ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းကေန ကေလးငယ္သံုးဦးကို (ပ) ၁၇၂၆/၂၀၁၇၊ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၃၇၉ နဲ႔ အမႈဖြင့္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အမႈဖြင့္ခံရတဲ့ ကေလးငယ္သံုးဦးထဲက အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားေလးက ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ထဲက အထက္တန္းေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွာ တက္ေနတာျဖစ္ၿပီး အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ငါးတန္းေက်ာင္းသားေလးနဲ႔ အသက္ ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ သံုးတန္းေက်ာင္းသားေလးေတြကေတာ့ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ထဲက ဘုန္းေတာ္ႀကီး စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းတက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးငယ္ သံုးဦးကို စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္က ဧရာ၀ဏ္ရဲစခန္း၊ စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္ကေန ၁၇ ရက္ အထိ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ ထိန္းသိမ္းထားခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္မွာေတာ့ သန္လ်င္လူငယ္ ေလ့က်င့္ေရးေက်ာင္းကို ပို႔လိုက္တယ္လို႔ ကေလးမိဘေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒီလို ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ကေလးသူငယ္ေတြကို ေငြက်ပ္ ၃၀၀ ခိုးယူတယ္      ဆိုၿပီး ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၃၇၉ နဲ႔ အမႈဖြင့္ခဲ့တဲ့ အေပၚမွာ ေ၀ဖန္မႈေတြက က်ယ္ေလာင္စြာ ထြက္လာပါတယ္။

“ဘာမွ မဟုတ္တဲ့ ပိုက္ဆံေလးနဲ႔ အခုလိုမ်ိဳး ပုဒ္မ ၃၇၉ တပ္ၿပီး အမႈဖြင့္ထားတာကေတာ့ ကြၽန္မအေနနဲ႔ မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ကေလးေတြကလည္း ခိုး၀ွက္ေနတဲ့ ကေလးေတြ မဟုတ္ဘူး။ ကေလး သဘာ၀အေလ်ာက္ တစ္ခါတေလ မွားသြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မိဘေတြကို ခံ၀န္ထိုးခိုင္းၿပီး ကေလးေတြကို ျပန္အပ္သင့္တယ္။  ကေလးေတြကိုလည္း ေျပာဆိုဆံုးမလို႔ရတဲ့ အေနအထားလည္း လုပ္လို႔ ရေနတာပဲ” လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ လူမႈ၀န္ထမ္း႐ံုး ကေလးသူငယ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ေဒၚခ်ိဳခ်ိဳမာက ဆိုပါတယ္။

ေတာင္ဒဂံုအမွတ္(၁) မဲဆႏၵနယ္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးညီညီကေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ အရြယ္နဲ႔ ပုဒ္မနဲ႔က မွ်တရဲ႕လားဆုိတာကို ေမးခြန္းထုတ္လိုက္ပါတယ္။

“အခုျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ ဆရာမ အေနနဲ႔ဆို ကေလးကို႐ိုက္ေတာ့ ႐ိုက္လိုက္မယ္။ အခု သူတို႔ေျပာတာက ကေလးယူတာကို ျမင္တယ္လို႔ ေျပာတာကို။ အဲဒီလို ျမင္တယ္ဆို ႐ိုက္လိုက္မယ္။ သူတို႔ ခ်ဳပ္မယ္ဆိုလည္း တစ္ညေပါ့။ သူတို႔ ေခၚၿပီးသြားၿပီေလ။ ၿပီးေလာက္ၿပီလို႔ပဲ ထင္တာေပါ့။ ဒီေလာက္အထိေတာ့ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ထင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ပိုက္ဆံက အမ်ားႀကီးလည္း မဟုတ္ဘူး။ ကေလးေတြက ညေနေစာင္းဆိုေတာ့ ဆာလို႔လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မွာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ပိုက္ဆံကလည္း သံုးရာတည္းနဲ႔။ ကိုယ့္ကေလးဆိုေတာ့ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္” လို႔အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္း ေက်ာင္းသားရဲ႕ ဆရာမတစ္ဦးက သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

ကေလးေတြကို ခံ၀န္ကတိနဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးၿပီးေတာ့မွ ျပန္လည္ဖမ္းဆီးၿပီး ပုဒ္မတပ္အမႈဖြင့္တဲ့အေပၚမွာ ေက်နပ္မႈမရွိတဲ့အတြက္ ေတာင္ဒဂံုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးညီညီက ရန္ကုန္တိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီးနဲ႔ လူမႈေရး၀န္ႀကီးေတြဆီကို စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္တုန္းက စံုခံုဖြဲ႕ၿပီး စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ စာတင္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“ဒီအမႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဆီကို စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္က ကြၽန္ေတာ္စာတင္ၿပီးသြားပါၿပီ။ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ဆီ စာတင္ထားပါတယ္။ လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရး ရာ၀န္ႀကီးဆီကို ကြၽန္ေတာ္ စာတင္ထားပါတယ္။ လူမႈေရး၀န္ႀကီးဆီကို တင္ထားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ပါ၀င္တဲ့ လႊတ္ေတာ္လူမႈေရးရာနဲ႔ စီမံခန္႔ ခြဲေရးေကာ္မတီကိုလည္း တင္ထားပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ကြၽန္ေတာ္တင္လိုက္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ဟာေတြက ထူးျခားလာတာပါ။ ကြၽန္ေတာ္ စာတင္တဲ့အခါမွာ ဒီကိစၥကို စံုခံုစစ္ေဆးေပဖို႔ တင္ခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ တင္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဖိအားေပးမႈေတြ ေပၚေပါက္လာေအာင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဒီလိုမ်ဳိး စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ မနက္ပိုင္းမွာ စာတင္လိုက္တာနဲ႔ အစိုးရပိုင္းလူႀကီးေတြက ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို အဲဒီေန႔ ညေနပိုင္းမွာပဲ အဲဒီကိစၥကို စံုခံုစစ္ေဆးပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အေျဖတစ္ခုေလာက္ ထြက္ေနၿပီလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္” လို႔ ဦးညီညီက ေျပာပါတယ္။

ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၃၇၉ မွာ “မည္သူမဆို ခိုးမႈက်ဴးလြန္လွ်င္ ထိုသူကို သံုးႏွစ္အထိ ေထာင္ဒဏ္တစ္ မ်ဳိးမ်ိဳးျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီလိုခိုးမႈနဲ႔ အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ ကေလးငယ္သံုးဦးအေနနဲ႔ ရပ္ကြက္ထဲမွာ ဘယ္တုန္းကမွ ဒီလိုမ်ိဳးကိစၥမ်ိဳးကို လုပ္ေဆာင္ဖူးတာ မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ အမႈေက်ေအးေပးဖို႔ ကေလးမိဘေတြက ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။

“ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ကေလးေတြက တစ္ခါမွ ျပစ္မႈလည္း မရွိဘူး။ တစ္ခါမွလည္း ဒီလိုမ်ိဳး မလုပ္ဖူးဘူး။ မလုပ္ ဖူးတဲ့အတြက္ ဒီကေလးေတြကို အမႈကေန ေက်ေအးေပးဖို႔ ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္” လို႔ အသက္ ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ သံုးတန္းေက်ာင္းသားနဲ႔အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ငါးတန္းေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ မိခင္က ေျပာပါတယ္။

ကေလးမိဘေတြအေနနဲ႔ သြားေရာက္ေတာင္းပန္ေပမယ့္ ေဂါပက လူႀကီးက အေတြ႕မခံတဲ့အတြက္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ကေလးမိဘေတြရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြအရ သိရပါတယ္။

“ကြၽန္မတို႔ လက္အုပ္ခ်ီၿပီး ရွိခိုးမတတ္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။ အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အသက္ ၈၀ အရြယ္ ဘိုးေအေတြေတာင္ ပါပါတယ္။ ဒါကို သူတို႔က ထြက္ေတာင္မေတြ႕ဘူး” လို႔  အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားရဲ႕ မိခင္ျဖစ္သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီလို ကေလးငယ္သံုးဦး အမႈ ဖြင့္ခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မိဘေတြသာမက ဆရာ၊ ဆရာမေတြကလည္း ကေလးေတြ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အားတက္သေရာ လိုက္လံကူညီမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

က်ပ္ ၃၀၀ ခိုးယူသည္ဟုဆိုကာ ကေလးငယ္သံုးဦးအား ထိန္းသိမ္းခဲ့ေသာ သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းအား ေတြ႕ရစဥ္

“ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီးကေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္လိုက္ကူညီေပးေနတယ္။ စျဖစ္တုန္းကလည္း သိသိခ်င္း ဆရာႀကီးက ရဲစခန္းကို သြားၿပီးသြားၿပီ။ ၿမိဳ႕နယ္မွဴးနဲ႔လည္း ေတြ႕ၿပီးသြားၿပီ။ ကေလးက စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ေၾကာင္း ေထာက္ခံခ်က္ကိုလည္း ေထာက္ခံခ်က္ေရးေပးခဲ့တာ ႏွစ္ခါရွိၿပီ။ ေက်ာင္းမွာ စာရိတၱ ပ်က္ျပားျခင္းမရွိေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာျပၿပီးသြားၿပီ”  လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားရဲ႕ ဆရာမတစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

လာမယ့္ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္ကေန ေအာက္တိုဘာ ၃ ရက္အထိ ပထမႏွစ္၀က္ စာေမးပြဲေတြရွိေနတဲ့ အတြက္အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ စာေမးပြဲေျဖဆိုခြင့္ရႏိုင္ဖို႔ ေတာင္ဒဂံု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးညီညီ၊ ရန္ကုန္တိုင္းလူမႈ၀န္ထမ္း႐ံုးမွ ကေလးသူငယ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ေဒၚခ်ိဳခ်ိဳမာနဲ႔ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမေတြက စုေပါင္းၿပီး ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

“ကြၽန္မတို႔ လူမႈ၀န္ထမ္းအေနနဲ႔ကေတာ့ အခုကေလးေတြက စာေမးပြဲေျဖရေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ကြၽန္မကေန သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းက ဒုေက်ာင္းအုပ္နဲ႔ ဖုန္းေျပာျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြ စာေမးပြဲေျဖရမယ္လို႔ ေျပာေတာ့ရတယ္။ ေက်ာင္းေထာက္ခံစာသာ ယူခဲ့ပါ။ သူတို႔အေနနဲ႔ ကေလးေတြကို ခြင့္ေပးပါ့မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္” လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းလူမႈ၀န္ထမ္း႐ံုးမွ ကေလးသူငယ္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ေဒၚခ်ိဳခ်ိဳမာက ဆိုပါတယ္။

ဒီလို ေဆာင္ရြက္ေပးမႈေၾကာင့္ သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းမွာ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ကေလးသူငယ္သံုးဦးရဲ႕ စာေမးပြဲေျဖဆိုခြင့္ကို ခြင့္အျဖစ္နဲ႔ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္တယ္လို႔ သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းအုပ္ ဦးညီညီစိုးက ေျပာပါတယ္။

“ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္ အေရးအရသူတို႔မွာ အခြင့္အေရး ေလးရပ္ရွိတယ္။  ရွင္သန္ႏိုင္ခြင့္၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ပိုင္ခြင့္၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခံပိုင္ခြင့္ရယ္၊ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ဆိုတဲ့ အခြင့္အေရး ေလးရပ္ရွိတယ္။ အဲဒီအထဲကမွ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ပိုင္ခြင့္ဆိုတဲ့ အခြင့္အေရး တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဒီကေလးေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအေနနဲ႔ ပညာေရးကလည္း ပါပါတယ္။ ပါတဲ့အတြက္ ဒီကေလးေတြက စာေမးပြဲေျဖဆိုရမယ့္ ကာလအတြင္းမွာ စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုႏိုင္ၿပီဆိုမွသာ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀တိုးတက္ခြင့္ဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးက သူတို႔အေနနဲ႔ ျပည့္ျပည့္စံုစံုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြေရာ၊ တိုင္းလူမႈ၀န္ထမ္း႐ံုးကေနေရာ လာၿပီးေတာ့မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေက်ာင္းက ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္တဲ့သေဘာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒမွာလည္း ဒါကပါၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးေပၚထြက္ခြာခြင့္ဆိုတဲ့ ခြင့္အမ်ဳိးအစားေပးလို႔ ရပါတယ္။ ေပးလို႔ရတဲ့အတြက္ ဥပေဒေဘာင္ထဲကေနပဲ မိဘေတြက ဒီကေလးေတြရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ခြင့္အရ စာေမးပြဲေျဖဆိုဖို႔ဆိုတဲ့ ေလွ်ာက္လႊာေလးတင္လာတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က ခြင့္ျပဳေပးလိုက္သေဘာပါ။ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္တဲ့ရက္က စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္ကေန စာေမးပြဲၿပီးမယ့္ ေအာက္တိုဘာ ၃ ရက္ အထိ ခြင့္ျပဳေပးလိုက္ပါတယ္” လို႔ ဦးညီညီစိုးက ဆိုပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ကေလးသံုး ဦးလံုးက မိဘေတြရဲ႕ ရင္ခြင္ရိပ္ကို ျပန္လည္ခိုလံႈခြင့္ရေနေပမယ့္ ဒါက စာေမးပြဲေျဖဆိုခ်ိန္အထိသာျဖစ္ၿပီး စာေမးပြဲၿပီးတာနဲ႔ သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းကို ျပန္ပို႔ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းကို မပို႔ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ လာမယ့္စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ တရား႐ံုးခ်ိန္းမွာ ကေလးေတြအတြက္ အာမခံရေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ လိုေနပါတယ္။

“စာေမးပြဲေျဖဆိုဖို႔ခြင့္ေပးထားတဲ့ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ကေလးေတြအတြက္ အာမခံရခဲ့ရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သင္တန္းေက်ာင္းကို ျပန္ပို႔စရာမလိုပါဘူး။ အာမခံရေၾကာင္း စာရြက္စာတမ္း အေထာက္အထားေလးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီပို႔ေပးရင္ ရပါတယ္” လို႔ သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းအုပ္ဦး ညီညီစိုးက ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ ကေလးသူငယ္ သံုးဦးရဲ႕ ျဖစ္စဥ္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အလွဴခံပံုးထဲက ေငြက်ပ္ ၃၀၀ ယူမိတဲ့အေပၚမွာ ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္အထိ ခ်လို႔ရတဲ့ပုဒ္မနဲ႔ အမႈဖြင့္ခံထားရတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ကေလးသူငယ္ေတြအေပၚ ဘုရားေဂါပကအဖြဲ႕အေနနဲ႔ ပုဒ္မတပ္ၿပီး တရားစြဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ ေ၀ဖန္မႈေတြမ်ားစြာ ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆံုးသိရတဲ့ သတင္းေတြအရ ဆႏၵျပဖို႔အထိ စီစဥ္မႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ေတာင္ဒဂံုလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ဦးညီညီက ဆိုပါတယ္။

“ေတာင္ဒဂံုက ျပည္သူေတြဟာ ဒီကေလးေတြကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ကေလးသူငယ္ဥပေဒမွာ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ မျပည့္ေသးတဲ့သူေတြကို ကေလးသူငယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကေလးသူငယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ေတြ ျဖစ္သလို ႏိုင္ငံရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ့ရဲ႕ အနာဂတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ဘ၀ကို လူႀကီးေတြက အညြန္႔ခ်ိဳးသလိုမ်ိဳး မျဖစ္ေစဖို႔ လိုပါတယ္။

“ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေရွ႕ေရးဆိုတာ ရွိတယ္ေလ။ လူတိုင္းကေတာ့ အမွားနဲ႔ မကင္းဘူး။ မွားတာကို ျပဳျပင္ခြင့္ေတာ့ ေပးရမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကေလးက အရမ္းငယ္ေသးတယ္။ ဒါေတြဟာ သူ႔ဘ၀အတြက္ အမည္းစက္ျဖစ္သြားရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ” လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသား ေလးရဲ႕ဆရာမတစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

သန္လ်င္လူငယ္သင္တန္း ေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းအုပ္ျဖစ္သူ ဦးညီညီစိုးကေတာ့ “ကေလးေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီေလာက္ႀကီးတဲ့ ျပစ္မႈပုဒ္မနဲ႔လုပ္တာ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ယူဆပါတယ္။ ေသးေသးမႊားမႊားျဖစ္တဲ့ ျပစ္မႈေလးေတြကိုေတာ့ တျခားအႀကီးႀကီးခ်ဲ႕ၿပီး လုပ္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာလည္း တစ္ေန႔တစ္ျခား ကေလးေတြက အရမ္းတိုးတိုးလာတယ္။ ျမန္မာစကားပံု တစ္ခုလိုေပါ့။ “ႀကီးတဲ့အမႈ ငယ္ေအာင္၊ ငယ္တဲ့အမႈ ပေပ်ာက္ေအာင္” ဆိုၿပီးလုပ္ေပးမယ္ဆို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္တဲ့အပိုင္းမွာ အစိုးရကုန္က်ေနတဲ့ စရိတ္ကလည္း တစ္ပိုင္းေလ်ာ့သြားမယ္။ တျခားဘက္မွာလည္း ကေလးေတြကို ပညာေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္မယ္ဆိုလည္း အဆင္ေျပမယ္” လို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ကေလးသူငယ္သံုးဦးကို ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္အထိ ခ်လို႔ရတဲ့ ပုဒ္မနဲ႔ အမႈဖြင့္ထားေပမယ့္ ေရွ႕ဆက္ဘာေတြ ဆက္ျဖစ္မယ္ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္သူမွ မသိေသးပါဘူး။ ကေလးငယ္သံုးဦးရဲ႕ အနာဂတ္ ကံၾကမၼာက လူႀကီးေတြရဲ႕ ဆင္ျခင္တံုတရားမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကေလးေတြကို ဘုရားေဂါပကလူႀကီးေတြဘက္က အမႈေက်ေအးေပးမွာလား ဒါမွမဟုတ္ တရား႐ံုးဘက္ကေန ကေလးေတြကို အာမခံေပးမွာလား ဘာေတြဆက္ျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာကေတာ့ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္႐ံုသာ ရွိပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ခုနစ္တန္းေက်ာင္းသားရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူက “ပိုက္ဆံ ၃၀၀ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ဘ၀ကို အညြန္႔က်ိဳးမသြားေအာင္လို႔ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြ အေနနဲ႔ စာနာစိတ္ေလးထားၿပီး စဥ္းစားေပးေစခ်င္ပါတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။