လူလိမ္ပြဲစားေတြေၾကာင့္ ျမ၀တီမွာေသာင္တင္ၿပီး ဒုကၡေရာက္ရသည့္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား

ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္မည့္ MoU ျမန္မာလုပ္သားအခ်ဳိ႕ကို ျမ၀တီၿမိဳ႕ စစ္ေဆးေရးဂိတ္တြင္ ေတြ႕ရစဥ္

အိမ္၊ ျခံ ေပါင္ႏွံၿပီး တစ္ဖက္ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သြားလုပ္ဖို႔ ေနရပ္စြန္႔ခြာခဲ့ၾကေပမဲ့ အေျပာၾကြယ္သူ လူလိမ္ပြဲစားေတြေၾကာင့္ ျမ၀တီမွာေသာင္တင္ၿပီး ဒုကၡေရာက္ေနရတ့ဲ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနပါတယ္။

ယခင္က ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔အေထာက္အထားမဲ့ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကေပမဲ့ ယခု ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ MoU လုပ္သားေတြအျဖစ္သာ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ MoU စနစ္ကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး တရား၀င္သဖြယ္ လူကုန္ကူးသူေတြရွိသလို တရားမ၀င္ လူကုန္ကူးသူေတြလည္း ရွိတယ္။

ယခု ျမ၀တီမွာ ေသာင္တင္ၿပီး ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြကေတာ့ MoU ကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး ပြဲစားဆိုသူက တရား၀င္ေရာ တရားမ၀င္ပါ ပို႔ေဆာင္ျခင္းမရွိဘဲ လိမ္လည္ေရွာငေျပးသြားတဲ့အတြက္ ျမ၀တီမွာ သံုး-ေလးလ တိုင္တိုင္ေသာင္တင္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မိမိေနရပ္ေတြမွာ အလုပ္အကိုင္ ရွားပါးျခင္းနဲ႔ အလုပ္ရွိျပန္ေတာ့လည္း မိသားစု၀င္ေငြက ၀မ္း၀႐ံုသာရရွိၿပီး ခါးလွဖို႔၊ လွဴဖို႔တန္းဖို႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ပိုပိုလွ်ံလွ်ံမရရွိၾကတဲ့အတြက္ အမ်ားနည္းတူ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သြားလုပ္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတာလို ့ဆိုတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး သာစည္ၿမိဳ႕နယ္ သာဂရေက်းရြာ အုပ္စုသုံးပတ္လည္ေက်းရြာမွ ရြာသား ၂၈  ဦးကတစ္ဖဲြ႕နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ နယ္ျဖဴေခ်ာင္းေက်းရြာက အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီး ၁၁ ဦးတို႔မွာ ေနစရာလည္း အိမ္မရွိ၊ စားစရာလည္း ဆန္မရွိေပမဲ့ သူတို႔ကို ပို႔ေဆာင္ေပးမယ့္၊ သူတို႔ဆီက ေငြေတြယူသြား သူကိုေစာင့္ဆိုင္းရင္း ဒုကၡပင္လယ္ေ၀ေနရတယ္လို ့ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျဖဴေခ်ာင္းေက်းရြာမွ မိသားစုအလိုက္ ျမ၀တီမွာ ေသာင္တင္ေနသူ ဦးေအာင္ေရႊလိႈင္က  “ရခိုင္မွာ လယ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္လယ္ယာပါပဲ။ တစ္ႏွစ္မွတစ္ႀကိမ္သာရတ့ဲ ၀င္ေငြနဲ႔ ၀မ္း၀ေပမ့ဲ ခါးလွဖို႔ လိုတာေၾကာင့္ အမ်ားနည္းတူ ထိုင္းမွာ သြားလုပ္မယ္ဆိုၿပီး လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္ကိုစြန္႔ကာ မိသားစု ေလးေယာက္လာခ့ဲၾကတာပါ။ အရင္ရြာကလူေတြ သြားထားတ့ဲ ပြဲစားန႔ဲ ခ်ိတ္ဆက္တယ္။ က်သင့္ေငြကို ဒီခုငွားေနတ့ဲ အိမ္မွာပဲ ေပး လိုက္ၾကပါတယ္။ အားလံုး ၁၁ ေယာက္အတြက္။ ကိုယ္တို႔မိသားစုအေနန႔ဲေတာ့ သိန္းေလး၊ ငါးဆယ္ကုန္သြားပါၿပီ။ ေငြသြင္းၿပီး၂၅ ရက္ၾကာရင္ သြားရမယ္ဆိုေပမဲ့ ခုေတာ့ သုံးလေက်ာ္သြားပါၿပီ။ အဆက္သြယ္လည္း မရေတာ့ပါဘူး။ အေတာ္ဒုကၡေရာက္ေနၾကပါၿပီ” လိို႔ ဆိုတယ္။

အဆိုပါ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာၿမိဳ႕နယ္ ျဖဴေခ်ာင္းေက်းရြာမွ ျမ၀တီမွာ လာေရာက္ေသာင္တင္ေနသူေတြက ျမ၀တီၿမိဳ႕၊ အမွတ္ (၃) ရပ္ကြက္၊ ကြၽန္းေတာေန ကိုစိုးထြန္း (ခ) ကိုစိုးထြဋ္ဆိုသူအား ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ တရား၀င္ အလုပ္သြားလုပ္ဖို႔အတြက္ တစ္ဦးလွ်င္ က်ပ္ ၁၀၁၃၀၀၀ စီေပးထားၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္မွာက လယ္အလုပ္ရယ္၊ ငါးလုပ္ငန္းရယ္ပဲ လုပ္ၾကတာပါ။ ၀င္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြ မမွ်တာရယ္။ စား၀တ္ေနေရး အေျခအေနေတြ မေကာင္းတာရယ္ေၾကာင့္ပါ။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သြားလုပ္ယ္ဆိုၿပီး ျမ၀တီကို တက္လာခ့ဲၾကတာ။ ျမ၀တီေရာက္ေတာ့ ထိုင္းကို ယခင္ကသြားဖူးတ့ဲ ကိုယ့္ရြာသားန႔ဲ ဆက္သြယ္တယ္။ သူတို႔ကလည္း ယပြဲစားဖုန္းနံပတ္ေပးတယ္။ အဆက္အသြယ္ရတယ္။ ကိုစိုးထြန္းဆိုသူေပါ့။ သူကေျပာတယ္ တရား၀င္ MoU နဲ႔ ပို႔ေပးမယ္ေပါ့။ ကုမၸဏီနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္မယ္။ ေငြေပးၿပီးတ့ဲေနာက္ ၂၅ ရက္ၾကာရင္ ထိုင္းကိုသြားရေတာ့မယ္ေပါ့။ လူ ၁၁ ေယာက္ဆိုေတာ့ သိန္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ေပးလိုက္ၾကပါတယ္။ ကိုယ္ပုိင္ေငြေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သူငယ္ခ်င္းေတြဆီကေန ေခ်းထားတာပါ။ ထိုင္းကိုေရာက္ရင္ အလုပ္လုပ္ဆပ္မယ္ေပါ့၊ ခုလိုအလိမ္ခံရေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြကိုလည္း မ်က္ႏွာပ်က္ရ။ မိဘကိုလည္း လုပ္မေကြၽးရ၊ ကိုယ္တိုင္လည္း စားေသာက္ေရး အခက္အခဲန႔ဲ အေတာ့္ကို ဒုကၡေရာက္ေနတာပါ” ဟုကိုေနဆန္းဦးက ေျပာဆိုခ့ဲပါတယ္။

ထို႔အတူပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း သာစည္ၿမိဳ႕နယ္ သာဂရေက်းရြာအုပ္စု သံုးပတ္လည္ရြာမွ လူငယ္ ၁၁ ဦးဟာ ျမ၀တီၿမိဳ႕က ပရဟိတ ကို၀င္းေဇာ္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ေအာက္တုိဘာ ၁၇ ရက္ ညေန ၅ နာရီက ျမ၀တီၿမိဳ႕သုိ႔  ေရာက္ရွိလာၾကပါတယ္။

၎တုိ႔ရြာသား ၂၈ ဦးအား ပြဲစား ေက်ာ္စိုးဆိုသူက ထုိင္းသုိ႔အလုပ္ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမည္ဟုဆုိကာ ေငြမ်ားလိမ္လည္ယူသြားတာကုိ လူကုန္တား႐ုံးသုိ႔ လာေရာက္တုိင္ၾကားဖို႔ ေရာက္ရိွလာတာလို႔ သိရပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အားလုံး ၂၈ ေယာက္ပါ။ သုံးပတ္လည္ရြာသားေတြခ်ည္းပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရြာက နယ္ခံရြာသား ေက်ာ္ေက်ာ္က ထုိင္းႏုိင္ငံ ‘နခြတ္ပထုံ’ ၿမိဳ႕နယ္က ေၾကး၀ိုင္ယာႀကိဳးထုတ္တဲ့စက္႐ုံမွာ အလုပ္လုပ္ေနၿပီး စက္႐ုံမွာ အလုပ္သမားလုိေၾကာင္း လူၾကံဳ နဲ႔ေျပာတာေၾကာင့္ ေမာ္လၿမိဳင္က ပြဲစား မစုိးဇာဇာနဲ႔ ပတ္စ္ပုိ႔လုပ္ၿပီး လာၾကဖုိ႔မွာတဲ့အတြက္ ၂၀၁၈ ခု ၄ လပုိင္း ၁ ရက္ေန႔မွာ စုစုေပါင္း ရြာသား ၂၈ ဦးက ပြဲစားျဖစ္သူ မစုိးဇာဇာကုိ တစ္ဦးကုိ က်ပ္ ၃၀၀,၀၀၀ စီ ၂၈ ဦး လုံးေပးလုိက္ၿပီး ရန္ကုန္မွာ ပတ္စ္ပုိ႔လုပ္ေပးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၄ လပုိင္း ၂၅ ရက္မွာ ရန္ကုန္က ကုမၸဏီတစ္ခုနဲ႔စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္မယ္ဆုိလုိ႔  ရန္ကုန္ကုိ သြားခဲ့ေပမယ့္ စာခ်ဳပ္မခ်ဳပ္ခဲ့ရပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခါ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႔ေခၚျပန္တာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ကုိ ၅ လပုိင္း ၂၂ ရက္မွာ ထြက္လာခဲ့ၿပီး ေျမာက္ဒဂုံက ပင္လုံခန္းမမွာ မစုိးဇာဇာရဲ႕ေမာင္ေက်ာ္စုိးဆုိသူက တစ္ဦးကုိ က်ပ္ ၅၀၀,၀၀၀ သိန္းစီထပ္ေတာင္းလုိ႔ ေပးလုိက္ရပါတယ္။ ဒီေတာ့ တစ္ဦးကုိ စုစုေပါင္း က်ပ္ ၈၀၀,၀၀၀ စီ ေပးလုိက္ရတာေပ ါ့။ ဒီေငြေတြကုိလည္း ရြာမွာ တစ္ရာ တစ္ဆယ္တုိးနဲ႔ ေခ်းေပးလုိက္ရတာပါ။ ေနာက္ေတာ့ စာခ်ဳပ္လည္း မခ်ဳပ္ျဖစ္ဘဲနဲ႔ မစိုးဇာဇာနဲ႔ သူ႔ေမာင္ေက်ာ္စုိးတုိ႔ဟာ ဘယ္လုိမွဆက္သြယ္လုိ႔မရေတာ့ဘဲ ျမ၀တီဘက္ကုိ ေရွာင္တိမ္းသြားတာေၾကာင့္ အခုလုိျမ၀တီထိ လာေရာက္တုိင္ၾကားတာပါ” လို႔ ကုိေဇာ္၀မ္းဆုိသူက ေျပာဆိုခ့ဲပါတယ္။

သာစည္ၿမိဳ႕နယ္ သုံးပတ္လည္ရြာသား စုစုေပါင္း ၂၈ ဦးထံမွ တစ္ဦးလွ်င္ ၈၀၀၀၀၀ ႏႈန္းႏွင့္စုစုေပါင္း ၂၂၄ သိန္းကို မစုိးဇာဇာႏွင့္ ေမာင္ျဖစ္သူ ေက်ာ္စုိးတုိ႔ေမာင္ႏွမႏွစ္ဦးရဲ႕ အေျပာၾကြယ္မႈကို အယံုလြယ္မိတ့ဲ သံုးပတ္လည္ရြာသား ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြဟာ ဒုကၡေတြနဲ႔ ေ၀ေနရပါၿပီ။

သံုးပတ္လည္ရြာသား ကိုေ၀လင္းထူးက “ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေငြရိွတ့ဲသူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္လုပ္လက္စားေတြပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ စက္႐ံုအလုပ္႐ံု ေလာက္ေလာက္လားလား မရိွ၊ ရိွ ျပန္ေတာ့လည္း လုပ္အားခက တစ္ေန႔ ၄၈၀၀ က်ပ္တည္းရယ္။ စားမေလာက္ဘူး။ ဒီေတာ့ တစ္ေန႔ ၁၅၀၀၀ ေလာက္ရတ့ဲ ထိုင္းကိုသြားမယ္ေပါ့။ ပြဲစားေက်ာ္စိုးဆိုတာ  အရင္ကလည္း ရြာသားေတြကိုပို႔ဖူးတယ္။ ရႊန္းရႊန္းေ၀ေနတ့ဲ စကားေတြကို ယံုမွတ္လို႔ ပံုအပ္လိုက္တယ္လို႔ ေျပာရမလား၊၊ တစ္ေယာက္ ရွစ္သိန္းေပးထားၾကပါတယ္။ ခုေျခာက္လေက်ာ္လာၿပီ။ ဖုန္းအဆက္အသြယ္လည္း မရပါဘူး။ သူမ်ားဆီက အတိုးနဲ႔ေခ်းထားတာပါ။ ငါးက်ပ္တိုး။ မေပးႏိုင္ရင္ လက္ရိွအေဖတို႔၊ အေမတို႔ ေနတ့ဲ ျခံ၀ိုင္းန႔ဲ အိမ္ကို ေပးရေတာ့မယ္။ သူတစ္ပါးရဲ႕ မိသားစုဘ၀ အသိုက္အျမံဳ ပ်က္စီးေအာင္ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားတ့ဲ လူလိမ္ပြဲစားေတြကို ဥပေဒနဲ႔ ဆံုးမေစခ်င္ပါတယ္” ဟု ၀မ္းနည္းစြာ ရင္ဖြင့္လာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေနရာအႏွံ႔အျပားက လူရြယ္လူငယ္ေတြဟာ မိမိႏိုင္ငံမွာ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ၾကမယ့္ အလုပ္႐ံုစက္႐ံု ေလာက္ေလာက္ငင မရိွေလေတာ့ တစ္ဖက္အိမ္နီး ခ်င္းႏိုင္ငံသို႔သာ ထြက္ခြာလုပ္ကိုင္ဖို႔ စိုင္းျပင္းေနၾကပါတယ္။

လူငယ္ေတြရဲ႕ အလုပ္လုပ္ခ်င္စိတ္၊ မိသားစုဘ၀ ျဖည့္ဆည္းလိုစိတ္ေတြကို လူလိမ္ပြဲစားေတြက အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး လူသားခ်င္း၊ ကိုယ္ႏိုင္ငံသားခ်င္းစာနာစိတ္မရိွဘဲ လိမ္လည္လွည့္ျဖားေနၾကျခင္းရယ္ပါ။

တခ်ဳိ႕က ကုမၸဏီကို ခုတံုးလုပ္တယ္။ တခ်ဳိ႕က MoU  ကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး Demand မရိွဘဲ လူ (အလုပ္သမား) ပို႔ေဆာင္တယ္။ ထိုင္းကိုေရာက္ေတာ့ လုပ္သားေတြကို ဟိုစက္႐ံု ေလးငါးေယာက္၊ ဒီစက္႐ံု ေလးငါးေယာက္ ဆီးသီးဗန္းလိုက္ေရာင္းသလိုပို႔ၿပီး အလုပ္အတည္တက်မရဘဲ ေနရပ္သို႔ ျပန္ေရာက္လာသူမ်ားလည္း အမ်ားအျပား ရိွေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု ေက်ာ္ေနထိုင္ၿပီး အလုပ္သမားအေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးခ့ဲသူ ဦးေက်ာ္ေသာင္း (MAT) က “MoU စနစ္ကို သံုးသပ္ျပင္ဆင္ရပါမယ္။ ခုအေနအထားကေတာ့ MoU စနစ္ဟာ တရား၀င္ လူကုန္ကူးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕မွ အစျပဳခဲ့သည့္ မီးထြန္းပြဲေတာ္ကို ျဖတ္သန္းၾကည့္ျခင္း

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ သီတင္းကြၽတ္ကာလက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေရေက်ာ္ပြဲေစ်းျမင္ကြင္း

အိႏၵိယႏိုင္ငံ၌ သကၤႆနဂိုရ္ဟု အမည္ရသည့္ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ရွိခဲ့ဖူးသည္။  မ်က္ေမွာက္ေခတ္အရ ဒီၿမိဳ႕တည္ရွိသည့္ ေနရာသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဖာရပ္ခါဘတ္ၿမိဳ႕အနီးတြင္ရွိေသာ သံကိသ-၀သႏၲပုရဟုအမည္ရွိ ရြာေလး၌ျဖစ္ေၾကာင္း  ၁၈၄၂ ခုႏွစ္၌ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး ေက်ာက္စာ၀န္ အလက္ဇႏၵရားကမ္းနီဟမ္က ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ထား၏။ ဒီေနရာသည္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္တိုင္း မစြန္႔ေသာ အ၀ိဇဟိတဌာန ( မေရႊ႕ေျပာင္းေသာ အထိမ္းအမွတ္ေနရာ) ေလးေနရာအနက္မွ တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕သည္ အ၀ိဇဟိတဌာန ေလးေနရာအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါသနည္း။

လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀၀ ေက်ာ္ ကာလတြင္ျဖစ္ၿပီး သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕၀င္တံခါး၀တြင္ျဖစ္၏။ ေကာင္းကင္၌ ေငြလ၀န္းသည္ ေတာက္ပစြာျဖင့္ ရႊန္းလဲ့၀င္းလက္စြာ တည္ရွိေနသျဖင့္ ညအခ်ိန္သည္ အလြန္တရာ လွပေနခဲ့ၿပီး ေကာင္းကင္ႏွင့္ ေျမျပင္အၾကားတြင္ ေရႊေစာင္းတန္း၊ ေငြေစာင္းတန္း၊ ပတၱျမားေစာင္းတန္းသံုးခုတို႔ကလည္း အဆန္းတၾကယ္ တည္ရွိေန၏။ ျမတ္စြာ ဘုရားရွင္၏ တပည့္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ဥာဏ္ပညာအရာတြင္ ဘုရားရွင္ေနာက္တြင္ အထူးခြၽန္ဆံုးျဖစ္သည့္ ရွင္သာရိပုတၱရာမေထရ္ျမတ္ႏွင့္ ရဟန္းသံဃာမ်ား၊ ရွင္ဘုရင္ႏွင့္ သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားကလည္း ေစာင္းတန္းႀကီး သံုးခုအနီးတြင္ ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္သည့္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးအား ေစာင့္ဆိုင္းေနဟန္ ရွိေနသည္။

ထိုအခ်ိန္တြင္ ေစာင္းတန္းသံုးခုတြင္ အလယ္ေစာင္းတန္းျဖစ္သည့္ ပတၱျမားေစာင္းတန္းမွ ေလာကသံုးပါး၌ အျမတ္ဆံုးေသာ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ တာ၀တံသာ နတ္ျပည္၌ အဘိဓမၼာတရား ေဟာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ နတ္ျဗဟၼာမ်ား ျခံရံမႈႏွင့္အတူ ၾကြခ်ီလာခဲ့၏။  သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕တံခါး၀အနီး ႀကိဳဆိုေနၾကသည့္ လူပရိသတ္မ်ားကလည္း ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကို ဆီမီးမ်ား၊ ပန္းနံ႔သာမ်ားျဖင့္ ႀကိဳဆိုပူေဇာ္ခဲ့ၾကၿပီး ထိုအခ်ိန္က သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕၏ ျမင္ကြင္းသည္ ကမၻာေပၚတြင္ အလွပဆံုး၊ အလင္းလက္ဆံုး ျဖစ္ခဲ့ေပလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ဒါသည္ အ၀ိဇဟိတ ဌာနေလးေနရာအနက္မွ တစ္ခုအျဖစ္ သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕ကို သတ္မွတ္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္လည္းျဖစ္ၿပီး ျမန္မာတို႔၏ လသတ္မွတ္မႈအရ သီတင္းကြၽတ္လတြင္ ျဖစ္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္၏။

ထိုအခ်ိန္မွစတင္၍ ဗုဒၶဘာသာတို႔ထံတြင္ သီတင္းကြၽတ္လေရာက္တိုင္း ဆီမီးထြန္း၍ ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား ရည္စူးပူေဇာ္သည့္ ဓေလ့တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာခဲ့ျခင္းဟု ဆိုႏိုင္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ားသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၁၀၀၀ ေလာက္ကပင္ ဒီဓေလ့ကို အစဥ္အဆက္ ထိန္းသိမ္းခဲ့ၾကသည္။ သီတင္းကြၽတ္လသည္ တန္ခူးလမွစသည့္ ျမန္မာလမ်ားထဲတြင္ သတၱမေျမာက္ျဖစ္ၿပီး ဥပုသ္သီတင္းသီလမ်ား အထူးေစာင့္ထိန္းၾကသည့္ ၀ါတြင္းကာလအၿပီး သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္တြင္ သီတင္းကြၽတ္ျခင္းေၾကာင့္ သီတင္းကြၽတ္လဟု ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ါဟာရလီနတၳဒီပနီက်မ္း၌ ေရးသားထားမႈအရ သိခြင့္ရခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အတြက္ သီတင္းကြၽတ္ကာလသည္ အလွဴဒါနမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား၊ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ား ျပဳလုပ္ရာ ကာလတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား ဆီမီးမ်ားျဖင့္ ပူေဇာ္ျခင္းသည္ ဒီကာလ၏ အဓိကအဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္ခ်က္တစ္ခုလည္း ျဖစ္၏။  ထို႔ျပင္ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔အား အဘိဓမၼာ အခါေတာ္ေန႔ဟုလည္း ေခၚဆိုၾကၿပီး ထိုကဲ့သို႔ ေခၚဆိုရျခင္းမွာ ခိုင္မာသည့္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။

သီတင္းကြၽတ္လမတိုင္မီ ၀ါတြင္းသံုးလတာကာလတြင္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္၌ နတ္သားျဖစ္ေနသည့္ ယခင္ဘ၀က မိခင္ေတာ္စပ္ခဲ့ဖူးသူ မယ္ေတာ္မိနတ္သားအား ေမြးေက်းဇူးဆပ္သည့္အေနျဖင့္ အဘိဓမၼာတရားေတာ္အား ေဟာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ဗုဒၶ၀င္က်မ္းဂန္မ်ားတြင္ ေရးသားထားမႈအရ သိရ၏။ ထိုသို႔ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ တရားေဟာၾကားျပသမႈေၾကာင့္ မယ္ေတာ္မိနတ္သားသည္ အပါယ္တံခါးပိတ္ရာ အရိယာအျဖစ္သို႔ ကြၽတ္တမ္း၀င္ခဲ့သည့္အတြက္ ဘုရားရွင္သည္ မိဘေက်းဇူးကို အေက်ဆပ္ႏိုင္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ အဘိဓမၼာတရားေတာ္အား ေဟာၾကားၿပီး လူ႕ျပည္သို႔ ျပန္လည္ၾကြခ်ီလာခဲ့သည့္ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔အား အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကျခင္းလည္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရ၏။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔ မတိုင္မီတစ္ရက္အလိုမွ လျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္ေန႔အထိ ညစဥ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ အိမ္မ်ားတြင္ ဆီမီးမ်ား ထြန္းညိႇထားသည္ကို လွပစြာျမင္ေတြ႕ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လမ္းမ်ားတြင္လည္း မီးပံုးမ်ား၊ မီးသီးမ်ားျဖင့္ လင္းလက္ေနမည္ျဖစ္ၿပီး အခ်ဳိ႕ေသာေနရာမ်ားတြင္ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားျဖင့္ အထူးစည္ကားေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရႏိုင္မည္လည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူပင္ မီးပံုးပ်ံမ်ားအားလည္းေကာင္းကင္တြင္ မၾကာမၾကာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး မီးရွဴးမီးပန္းမ်ား ပစ္ေဖာက္သံကိုလည္း ၾကားႏိုင္သည့္ ကာလလည္းျဖစ္၏။

ကုန္တိုက္မ်ား၊ စတိုးဆိုင္မ်ား၊ ေစ်းမ်ားတြင္လည္း လူႀကီးမိဘမ်ားကို ကန္ေတာ့ရန္အတြက္ လွဴဖြယ္ပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးအား ထုပ္ပိုးမႈ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနသည္ကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္၏။ ဒီကာလသည္ ကေလး၊ လူငယ္မ်ားအတြက္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားစြာတုိ႔ျဖင့္ ျပည့္ ႏွက္ေနသည့္ကာလတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ရႏိုင္ၿပီး လူႀကီးမိဘမ်ားအား ကန္ေတာ့ဂါ၀ရျပဳၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ေပးသည့္ မုန္႔ဖိုးမ်ားျဖင့္ ဟိုဟိုဒီဒီ သြားလာလည္ပတ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။ ဒီကာလသည္ လူႀကီးလူရြယ္ ကေလးသူငယ္မေရြး ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကသည္ဟုဆိုႏိုင္မည့္ ကာလတစ္ခုလည္း ျဖစ္၏။

မၾကာမီ သီတင္းကြၽတ္ကာလသို႔ ေရာက္ရွိေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ သီတင္းကြၽတ္တြင္ ပလႅင္ေဆးမိုး ရြာသြန္းၿဖိဳး ဟူသည့္ ကဗ်ာစာခ်ဳိးအတိုင္းပင္ မိုးကလည္း ၿဖိဳင္ၿဖိဳင္ရြာသြန္းခဲ့ၿပီးလည္း ျဖစ္၏။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုးနီးပါး သီတင္းကြၽတ္ပြဲေတာ္အတြက္ ျပင္ဆင္ထားမႈမ်ားကို ေတြ႕ေနရၿပီလည္း ျဖစ္သည္။ အားလပ္ရက္အခ်ဳိ႕ရရွိႏိုင္သည့္ ကာလျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ခရီးသြားသူမ်ား၊ မိသားစုႏွင့္ ေ၀းေနၾကသူမ်ားကလည္း မိသားစုထံ သြားလာၾကသည္ကိုလည္း ႏွစ္စဥ္ျမင္ေတြ႕ေနက်အတိုင္း ျမင္ေတြ႕ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားကလည္း လက္ရွိမ်က္ေမွာက္ေခတ္ကဲ့သို႔ပင္ သီတင္းကြၽတ္ကာလသည္ စည္ကားခဲ့၏။ အခ်ဳိ႕ေသာ အရာေလးမ်ားကေတာ့ ရွားပါးခဲ့ၿပီလည္း ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ဖေယာင္းစက္ေလးမ်ားအား သံအဖံုးေလးထဲထည့္ၿပီး ေျမတြင္းခပ္ေသးေသးေလးတူးကာ မီးအပူေပး၍ ငရဲမီးေဆာ့ကစားျခင္းမ်ဳိးကို လက္ရွိကာလတြင္ သိပ္မေတြ႕ရေတာ့ေပ။ ဒါကလည္း ေပ်ာ္ရႊင္စရာျဖစ္ေပမယ့္ မီးေဘးအႏၱရာယ္ရွိႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

ေနာက္ထပ္ မေတြ႕ျဖစ္ေတာ့သည့္ အရာေလးတစ္ခုက လက္ျဖင့္တြန္းရသည့္ ပံုစံမ်ဳိးစံုျဖင့္ လုပ္ထားသည့္ အ႐ုပ္မီးပံုးေလးမ်ားျဖစ္ၿပီး ယခင္ႏွစ္မ်ားစြာကေတာ့ သီတင္းကြၽတ္ကာလေရာက္သည္ႏွင့္ ဒီလက္လုပ္မီးပံုးတြန္းလွည္းေလးမ်ားက ကေလးငယ္ေလးမ်ားအတြက္ အဓိကေဆာ့ကစားရာတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ဖူး၏။ ထို႔အတူပင္ တေဖာင္းေဖာင္းျမည္သည့္ ယမ္းေသနတ္ေလးမ်ားအား မေတြ႕ရေတာ့ေပ။ ဒါေတြက ေခတ္ကာလေျပာင္းလဲျခင္း၏ေနာက္ အမွတ္ရစရာမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္ေပမည္။

မေျပာင္းလဲဘဲ ပီတိျဖစ္စရာ ၾကည္ႏူးစရာမ်ားအျဖစ္ သီတင္းကြၽတ္ကာလတိုင္းတြင္ ဘုရားေစတီပုထိုးမ်ား၌ ဆီမီးမ်ားအား ထူးျခားလွပစြာ ပူေဇာ္ၾကျခင္းမ်ားကို အစဥ္အလာမျပတ္ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ထပ္တိုးလာသည့္ သီတင္းကြၽတ္ကာလ အမွတ္အသားမ်ားေတာ့ ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္ခန္႔မွ စတင္ကာ သီတင္းကြၽတ္ကာလမ်ားတြင္ နာမည္ေက်ာ္ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲမ်ားစြာတုိ႔ကို ႏွစ္စဥ္ျမင္ေတြ႕ခဲ့ၾကရ၏။ သီတင္းကြၽတ္ကာလသည္ လူငယ္မ်ား၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အတြက္ သူတို႔ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္အားေပးသည့္ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲမ်ားကို သြားေရာက္အားေပးၾကျခင္းကလည္း ေနာက္ထပ္တိုးလာသည့္ သီတင္းကြၽတ္အမွတ္အသားမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အျခားေသာအရာမ်ားလည္း ရွိေနမည္လည္း ျဖစ္သည္။

သီတင္းကြၽတ္ကာလသည္ စတုဒိသာ ကုသိုလ္ျပဳသည့္ အလွဴမ်ား၊ ဘုရားပြဲေစ်းမ်ား စသည့္ျဖင့္ အလွဴအတန္းပြဲမ်ား၊ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ရာကာလျဖစ္ၿပီး အားလပ္ရက္ကာလျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္လည္း လာေရာက္ဆင္ႏႊဲသူ မ်ားျပားေလ့ရွိသည့္ ကာလလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔သို႔ လာေရာက္ဆင္ႏႊဲသူ မ်ားျပားျခင္းေၾကာင့္ ပြဲေတာ္ရက္ကာလအၿပီးတြင္ ပြဲေတာ္ဆင္ႏႊဲသူမ်ား ခ်န္ခဲ့သည့္ အမႈိက္သ႐ိုက္မ်ားစြာတို႔ျဖင့္ ပြဲေစ်းတန္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္က်န္ခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ဳိးမ်ားက ယခင့္ယခင္ ႏွစ္မ်ားတြင္ ေတြ႕ၾကံဳျမင္ေတြ႕ခဲ့ ရဖူးသည္။ ဒီလိုမ်ဳိးအေျခအေနမ်ဳိးအတြက္ လည္း စနစ္တက် စည္းကမ္းရွိစြာျဖင့္ ပြဲေစ်း တန္းေနရာမ်ား၌ ဆင္ႏႊဲျခင္းမ်ဳိးလည္း လိုအပ္လ်က္ရွိ၏။

သီတင္းကြၽတ္ပြဲေတာ္ရက္ ဆင္ႏႊဲသူမ်ားအတြက္ ေနာက္ထပ္သတိျပဳရမည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္က မီးျဖင့္ ဆင္ႏႊဲသည့္ပြဲေတာ္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ မီးေဘးအႏၲရာယ္ကို သတိျပဳရန္လိုအပ္လွ၏။ လွပစြာ လႊတ္တင္လိုက္သည့္ မီးပံုးပ်ံမ်ားစြာတို႔သည္ သီတင္းကြၽတ္ကာလတြင္ ေကာင္းကင္၌ ပ်ံ၀ဲေနၾကသည္ကို ျမင္ေတြ႕ရသည္က သီတင္းကြၽတ္ပြဲေတာ္၏ အစဥ္အလာအနက္မွ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ မီးပံုးပ်ံလႊတ္တင္ျခင္း အေျခအေနမ်ားမွတစ္ဆင့္ သီတင္းကြၽတ္ကာလတြင္ မီးေဘးၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရဖူးသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားစြာ ရွိခဲ့ဖူးျခင္းေၾကာင့္ အထူးဂ႐ုျပဳ လႊတ္တင္ရန္လည္း လိုအပ္လွ၏။

ထို႔ျပင္ အိမ္ေရွ႕ အိမ္ေနာက္တစ္အိမ္လံုးအႏွံ႔ ဆီမီးဖေယာင္းတိုင္မ်ား ထြန္းညိႇသည့္ အေလ့အထသည္လည္း သီတင္းကြၽတ္ကာလ၏ အဓိက အမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ထိုသို႔ မီးထြန္းညိႇရာမွလည္း မီးေဘးကို ၾကံဳေတြခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ား ရွိခဲ့ဖူး၏။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ဆီမီးမ်ားကို ထြန္းညိႇၾကရာတြင္လည္း ဂ႐ုတစိုက္ရွိမွသာလွ်င္ မီးေဘးအတြက္ စိတ္ခ်ရမည္လည္း ျဖစ္၏။

သီတင္းကြၽတ္မီးထြန္းပြဲေတာ္ဟူသည္ သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕မွ စတင္ခဲ့ၿပီး ဘုရားရွင္အား ဆီမီးမ်ားျဖင့္ ပူေဇာ္ရာမွ အစျပဳခဲ့သည့္ ထူးျခားျမင့္ျမတ္သည့္ ပြဲေတာ္တစ္ခုလည္း ျဖစ္၏။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ မိဘေက်းဇူးကို အေက်ဆပ္ခဲ့သည့္ ကာလလည္းျဖစ္ၿပီး မေရမတြက္ႏိုင္သည့္ လူနတ္ျဗဟၼာမ်ားစြာ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္ေၾကာင့္ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည့္ ကာလလည္း ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သီတင္းကြၽတ္ကာလတြင္ ျမတ္စြာဘုရားအား ရည္စူး၍ ဆီမီးမ်ားျဖင့္ ပူေဇာ္ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ဘုရားရွင္က မိဘေက်းဇူးအေက်ဆပ္ခဲ့သည့္ ကာလျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ မိမိတို႔၏ လူႀကီးမိဘမ်ား၊ ေက်းဇူးရွိသူမ်ားအား ဂါရ၀ျပဳ ကန္ေတာ့ၾကသည့္ ကာလလည္း ျဖစ္သည္။

ျမင့္ျမတ္ထူးျခားသည့္ ဒီကာလတြင္ မြန္ျမတ္တန္ဖိုးရွိသည့္ ကုသိုလ္ဒါနျပဳလုပ္ျခင္း အလုပ္မ်ားျဖင့္ ကုန္လြန္ျဖတ္သန္းျခင္း၊ မိဘမ်ား ဂါရ၀ျပဳ ေက်းဇူးဆပ္ျခင္းမ်ားျဖင့္ ကုန္လြန္ျဖတ္သန္းျခင္းသည္ သီတင္းကြၽတ္ဆိုသည့္ အခ်ိန္ကာလအား အေကာင္းဆံုး ပံုေဖာ္ေပးျခင္းလည္း ျဖစ္ေပမည္။ ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္းမ်ား၊ အရက္ေသစာ အလြန္အကြၽံ ေသာက္သံုးမႈမ်ားစသည့္ မေကာင္းမႈမ်ားကို တတ္ႏိုင္သမွ် ဒီကာလတြင္ မျပဳလုပ္ျခင္းကလည္း သီတင္းကြၽတ္ကာလအား ေနာက္ထပ္အေကာင္းဆံုးပံုေဖာ္ျခင္းလည္း ျဖစ္မည္ျဖစ္ၿပီး သကၤႆနဂိုရ္ၿမိဳ႕မွ ျဖစ္တည္လာခဲ့သည့္ မီးထြန္းပြဲေတာ္ကာလအား ျပည္သူအမ်ား ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ဆင္ႏႊဲႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းေနမိေတာ့သည္။

ေန၀န္းထက္

ဒ႑ာရီဘုရင္ႏွင့္ ကိုရီးယားညီညြတ္ေရးအိပ္မက္

ဒန္ဂန္ဘုရင္၏ ႐ုပ္ပုံကို ၿပံဳယမ္းအျပင္ဘက္ရွိ ၎၏သခ်ဳႋင္းအနီးမွ ဆုိင္တစ္ခုအတြင္း ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AP)

တန္ခိုးရွင္ဘုရင္မ်ား၊ ေရွးေဟာင္းဂူဗိမာန္မ်ားႏွင့္ အစိုးရေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားေသာ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ႀကီးက်ယ္ေသာ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုအတြက္ ဒ႑ာရီစြမ္းအားတစ္ခုကို အသုံးခ်ရန္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကမႈသည္ အင္ဒီယာနာဂ်ဳံးစ္႐ုပ္ရွင္ကားႏွင့္ တူေနသည္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကြဲျပားေနေသာ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၃၅၀ ေက်ာ္က ပထမဆုံးေသာ ကိုရီးယားဘုရင့္ႏုိင္ငံကို တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ဒန္ဂန္ဘုရင္ ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ပုံျပင္မ်ားသည္ ကိုရီးယားျပန္လည္ညီညြတ္ေရး အိပ္မက္တြင္ အေရးႀကီးေသာ က႑တစ္ခုမွ ၿငိမ္သက္စြာ ပါ၀င္ေနခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္သည္ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ မြန္းေဂ်အင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာလက ေပကတူေတာင္ထိပ္တြင္ ေတြ႕ဆုံခ်ိန္၌ ကိုရီးယားႏုိင္ငံေမြးဖြားျခင္း ဒ႑ာရီက ျပန္လည္ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ ထိုေတာင္သည္ ဒန္ဂန္ဘုရင္ ေမြးဖြားသည့္ေနရာဟု ယူဆၾကေသာ ေနရာျဖစ္သည္။

ၿပံဳယမ္းတြင္ ကိုရီးယားျပန္လည္ညီညြတ္ေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ မြန္းေဂ်အင္း၏ မိန္႔ခြန္းတြင္လည္း ကိုရီးယားဒ႑ာရီကို ျပန္လည္ႏႈိးဆြခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ နီးပါး အတူတကြ ေနထုိင္ခဲ့ၾကၿပီး ကြဲကြာသြားခဲ့တာႏွစ္ ၇၀ ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္” ဟု မြန္းကေျပာၾကားခဲ့သည္။ မြန္း၏ မိဘမ်ားသည္ ယခုအခါ ေျမာက္ကိုရီးယားဟု သတ္မွတ္ထားသည့္ေဒသမွ လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။

ေတာင္ကိုရီးယားမ်ားစြာအတြက္ေတာ့ ျပန္လည္ညီညြတ္ေရး စိတ္ကူးၾကံဆမႈသည္ လက္ေတြ႕မဆန္ဘဲ ျဖစ္ေနသည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ ၿပီးဆုံးခ်ိန္တြင္ ကြဲကြာသြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏွစ္ ၇၀ ေက်ာ္အၾကာတြင္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ကြာဟမႈက ပို၍ႀကီးမားလာေနသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒန္ဂန္ဘုရင္၏ ဒ႑ာရီက ျပန္လည္ညီညြတ္ေရးကို လႈံ႔ေဆာ္ရာတြင္ ခုိင္မာေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ေနသည္။

ကိုရီးယားတို႔သည္ အတူတကြေနထုိင္ရန္အတြက္ ရွင္သန္ေနၾကေသာ မ်ဳိးႏြယ္တူတစ္စုျဖစ္သည္ဟု ဒ႑ာရီက ပုံေဖာ္ထားေသာေၾကာင့္ ျပန္လည္ညီညြတ္ေရးအတြက္ အေရးပါေၾကာင္း ဆိုးလ္ရွိ ကိုရီးယားဆုိင္ရာ ေလ့လာမႈအကယ္ဒမီမွ ပါေမာကၡ ေဂ်ာင္ေရာင္ဟြန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“သဟဇာတျဖစ္မႈနဲ႔ ျပန္လည္ညီညြတ္မႈကိုရဖို႔အတြက္ ဒန္ဂန္ဒ႑ာရီဟာ ကိုရီးယားေတြအတြက္ မရွိမျဖစ္ အေျခခံတစ္ခုပါပဲ” ဟု သူက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒန္ဂန္ဘုရင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္ဟုဆိုေသာ ကိုရီးယားတို႔၏ ညီညြတ္မႈႏွင့္ ထိုဘုရင္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အေထာက္အထားက အနည္းငယ္သာရွိသည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔က ဒန္ဂန္ဘုရင္၏ အုတ္ဂူကို ေတြ႕ရွိထားသည္ဟု ေျပာၾကားထားၿပီး တ႐ုတ္မင္းဆက္မ်ား၏ ၾသဇာကို စိန္ေခၚခဲ့ဖူးသည့္ ညီညြတ္ေသာ ဘုရင့္ႏုိင္ငံတစ္ခုအား ကိုရီးယားတို႔က တည္ေထာင္ခဲ့ဖူူးသည္ဟု ေတာင္ကိုရီးယားတို႔က အမႊမ္းတင္ထားခဲ့သည္။

“ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံစလုံးမွာ တမူထူးျခားမႈ၊ တညီတညြတ္တည္းျဖစ္မႈ၊ ကိုရီးယားလူမ်ဳိးတို႔ရဲ႕ ေရွးက်မႈေတြအတြက္ ဒန္ဂန္ဒ႑ာရီကို  အသုံးျပဳၾကပါတယ္” ဟု ဗာဂ်ီးနီးယားရွိ ဂ်ိမ္းမက္ဒီဆင္တကၠသိုလ္မွ ကိုရီးယားသမုိင္းပါေမာကၡ မုိက္ကယ္ဆက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“သူကတကယ့္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး ဟုတ္ ဟုတ္၊ မဟုတ္ ဟုတ္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံ စလုံးက ညီညြတ္မႈကို အေလးထားေဖာ္ထုတ္ဖို႔နဲ႔ ကိုရီးယားလူမ်ဳိးတို႔ရဲ႕ တမူထူးျခားမႈကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔သူ႔ကို အသုံးျပဳၾကပါတယ္” ဟု ဆက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒန္ဂန္ဘုရင္ အမွန္တကယ္တည္ရွိခဲ့မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္ႏုိင္ေျခသည္ သုညရာခုိင္ႏႈန္းနီးပါးသာရွိသည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားၾကသည္။ ကိုရီးယားဒ႑ာရီအရ ဒန္ဂန္သည္ လူသားတစ္ဦးျဖစ္လိုေသာ နတ္သားတစ္ဦးႏွင့္ လူအမ်ဳိးသမီးျဖစ္လိုေသာ ၀က္၀ံမတစ္ေကာင္တို႔၏ သားျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

“ဒန္ဂန္က ဒ႑ာရီပါပဲ” ဟု ေရာင္နန္ တကၠသိုလ္မွ ေရွးေဟာင္းသုေတသနပညာရွင္ လီခ်န္က်ဴက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံကို တည္ေထာင္သူတို႔က ၎တို႔၏ ဆိုရွယ္လစ္အေတြးအေခၚႏွင့္ မညီမညြတ္ျဖစ္ေနေသာ သဘာ၀လြန္ျဖစ္ရပ္တစ္ခုအျဖစ္ ဒန္ဂန္ဒ႑ာရီကို မူလက ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အာဏာရ ကင္မိသားစုသည္ ဒန္ဂန္၏အေမြကို ဆက္ခံသူမ်ားအျဖစ္ ဒ႑ာရီကို အသုံးခ်လာခဲ့သည္။

ေပကတူေတာင္သည္ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အထြက္အျမတ္ေတာင္ျဖစ္ၿပီး ကင္ဂ်ဳံအြန္၏ဖခင္ ကင္ဂ်ဳံအီသည္ ထိုေတာင္ေစာင္းတြင္ ေမြးဖြားခဲ့ေၾကာင္း ကိုရီးယားတို႔က ၀ါဒျဖန္႔စကားေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကင္ဂ်ဳံအီ၏ ေမြးရပ္သည္ ယခင္ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ေၾကာင္း သမုိင္းပညာရွင္အမ်ားအျပားက ဆိုၾကသည္။

၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားအာဏာပုိင္မ်ားက ၿပံဳယမ္းၿမိဳ႕စြန္တြင္ ဒန္ဂန္ဘုရင္ႏွင့္ မိဖုရားတို႔၏ အုတ္ဂူကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္က ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္အီဆြန္းသည္ ဒန္ဂန္ဘုရင္၏ ဗိမာန္ကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေစခဲ့ၿပီး ႏွစ္ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ရွည္လ်ားေသာ ကိုရီးယားသမုိင္းကို သ႐ုပ္ေပၚေစမည့္ ဗိမာန္အျဖစ္ တည္ေဆာက္ေစခဲ့ေၾကာင္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏုိင္ငံပုိင္မီဒီယာ၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ခုက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကမၻာ့လွည့္ခရီးသြားမ်ားသည္ ထိုေနရာသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္လွ်င္ ဒန္ဂန္ဘုရင္ႏွင့္ ဇနီးျဖစ္သူတို႔၏ အ႐ိုးမ်ားကို ထည့္ထားေသာ ဖန္ေသတၱာကို ၾကည့္႐ႈလိုပါက ယူ႐ို ၁၀၀ သို႔မဟုတ္ ၁၁၅ ေဒၚလာ ေပးရသည္။ ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈႏွင့္ မထူးျခားေသာ အေတြ႕အႀကံဳတို႔ကို ခံစားရသည္ဆိုေသာ သတင္းေၾကာင့္ အ႐ိုးမ်ားကို လာၾကည့္သည့္ ခရီးသြား အနည္းငယ္သာရွိသည္ဟု အေနာက္တုိင္းဧည့္လမ္းညႊန္မ်ားက ဆိုသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ေႏြးေထြးလာခဲ့ၿပီးေနာက္ ေတာင္ကိုရီးယား ျပန္လည္ဦးေဆာင္ေရးအဖြဲ႕သည္ ဒန္ဂန္ဘုရင္၏ ေတာ္၀င္ဗိမာန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၿပံဳယမ္းက ေပကတူေတာင္ကို ေတာင္ကိုရီးယား ခရီးသြားမ်ားအား လာေရာက္လည္ ပတ္ခြင့္ျပဳရန္ ၿပံဳယမ္းက ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။

ဒန္ဂန္ဘုရင္ႏွင့္မတူဘဲ သူတည္ေထာင္ခဲ့သည္ဆိုေသာ ေရွးေဟာင္းဘုရင့္ ႏုိင္ငံဂိုဂ်ဳိဆြန္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အေထာက္အထားမ်ားပို၍  ရွိေနသည္။ ဆိုးလ္ရွိ ကိုရီးယား အမ်ဳိးသားျပတုိက္တြင္ ဂိုဂ်ဳိဆြန္လက္ထက္မွဆိုသည့္ ဓားမ်ား၊ ေၾကြထည္လက္ရာမ်ားႏွင့္ အျခားအေမြ အႏွစ္မ်ားကို ျပသထားၿပီး ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္တြင္ ေပၚထြက္ခဲ့ေသာ ပထမဆုံးေသာ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ခရစ္မေပၚမီ ၂၃၃၃ မွ ၁၀၈ ႏွစ္အထိ တည္တံခဲ့ေသာ ဂိုဂ်ဳိဆြန္ေခတ္သည္ တ႐ုတ္ရွိ အဓိကမင္းဆက္မ်ားႏွင့္အတူ ၾသဇာၿပိဳင္ရွိခဲ့သည့္ ေခတ္ဟုျပတုိက္က ဆို ထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အေသးစိတ္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အျငင္းပြားေနေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ အခ်ဳိ႕သည္ ခ်ဲ႕ကားထားေၾကာင္း သမုိင္းပညာရွင္မ်ားက ဆုိသည္။

“ဂိုဂ်ဳိဆြန္ေခတ္ အေစာပုိင္းဟာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္လို႔မရႏုိင္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုတစ္ခုတည္းက အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ တည္ေထာင္တည္ရွိတယ္လိုိ႔ ဆိုလို႔မရပါဘူး” ဟု  ယန္နန္တကၠသိုလ္မွလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူမ်ဳိးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားက အုပ္စိုးေသာ ကာလျဖစ္ၿပီး ေနာက္မ်ားစြာၾကာမွ ညီညြတ္ေသာ ဘုရင့္ႏုိင္ငံတစ္ခုကို တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း လီက ဆုိသည္။ ၁၉၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္အထိ ဂ်ပန္ကုိလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ကိုရီးယားတို႔ ေရာက္ရွိခ်ိန္၌ ဒန္ဂန္ဒ႑ာရီက ပို၍ေခတ္စားခဲ့သည္။ ယေန႔အထိ ဆက္လက္တည္တံ့ေစခဲ့ေသာ ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈတစ္ခုကို ထိုကာလက အစျပဳခဲ့သည္။

တစ္ခါတစ္ရံဒ႑ာရီကို အလြဲသုံးစားမႈက အစြန္းေရာက္အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကို ျဖစ္ေစေၾကာင္း လီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံစလုံးတြင္ ဒန္ဂန္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အထိမ္းအမွတ္မ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံတည္ေထာင္ေန႔ ေအာက္တိုဘာ ၃ ရက္တြင္ ေတာင္ကိုရီးယား အေျမာက္အျမားတြင္ ဆိုးလ္ရွိ ဘုရားေက်ာင္းမ်ား၌ စုေ၀းခဲ့ၿပီး မုတ္ဆိတ္ႏွင့္ ဒန္ဂန္ဘုရင္ကို သ႐ုပ္ေဖာ္ထားေသာ မ်က္ႏွာဖုံးမ်ား၀တ္ကာ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ညီညြတ္ေသာ ကိုရီးယားေပၚထြန္းေရးအတြက္ စုေ၀းေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ထိုေန႔မွာပင္ ေျမာက္ကိုရီးယား၌လည္း ျပန္လည္ညီညြတ္ေရးဆုိင္ရာ အႀကီးတန္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဒန္ဂန္ဘုရင္အုတ္ဂူသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ပူေဇာ္မႈမ်ားေဆာင္ရြက္ခဲ့ကာ ကိုရီးယား ညီညြတ္ေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ကြဲလြဲမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံက ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္တြင္ ဒန္ဂန္ႏွင့္ ဂိုဂ်ဳိဆြန္တို႔သည္ အေရးႀကီးေသာ ညီညြတ္ေရးပုံရိပ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ကိုရီးယားေလ့လာေရးအကယ္ဒမီ ေဂ်ာင္ေရာင္ဟြန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အတူေနထုိင္ခဲ့ၿပီး အနာဂတ္မွာလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ အတူတကြ ဆက္လက္ရွိေနမယ္ဆိုတဲ့ ဘုံရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ စည္းေႏွာင္ထားတဲ့ မ်ဳိးႏြယ္စုတစ္စုျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အုိင္ဒီယာထဲမွာ ျပန္လည္ညီညြတ္ေရးကို ရွင္းျပဖို႔ အေရးအႀကီးဆုံး အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္” ဟု ေဂ်ာင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစိုးရအသစ္နဲ႔ အေဟာင္းၾကားက မီးလင္းေရးေကာ္မတီေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ဒုကၡ

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ရမည္းသင္းၿမိဳ႕နယ္ ရြာတန္းေက်းရြာတြင္ ဇူလိုင္ ၃ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ေက်းလက္မီးလင္းေရး သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြကို ေတြ႕ရစဥ္

ေက်းရြာမီးလင္းရန္အတြက္ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာ ႀကိဳးစားခဲ့ျခင္း၏ ေနာက္ဆုံးရလဒ္အေနျဖင့္ ရမည္းသင္းခ႐ိုင္ ရြာတန္းတိုက္နယ္ေလးတြင္ လွ်ပ္စစ္မီး စတင္လင္းခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ေက်းရြာသူ ေက်းရြာသားမ်ားအေနျဖင့္ လူေနမႈဘ၀လြန္စြာ အဆင္ေျပလာေသာေၾကာင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကေသာ္လည္း မီးလင္းေရး ေကာ္မတီဒုဥကၠ႒ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္ႏိုင္တစ္ေယာက္ မေပ်ာ္ႏိုင္ပါ။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ လြန္ခဲ့ေသာ ေျခာက္ႏွစ္ကို ျပန္သြားလိုက္ခ်င္ၿပီး မီးလင္းေရး ေကာ္မတီဖြဲ႕စည္းျခင္း၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားသုိ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္တင္ျပျခင္း၊ ေက်းရြာသူ ေက်းရြာသားမ်ားႏွင့္ အစည္းအေ၀း အႀကိမ္ႀကိမ္လုပ္ၿပီး ေက်းရြာမီးလင္းေရးအတြက္ က်ားကုပ္က်ားခဲ အားထုတ္ခဲ့ရျခင္း စသည့္ကိစၥရပ္မ်ား အားလုံးကို ရပ္ပစ္ခဲ့့ခ်င္ ေနပါေတာ့သည္။

“ဥပေဒဆိုတာ ခဏခဏျပဳလို႔ ျပင္လို႔ရတယ္လို႔ မသိခဲ႔ဘူးဗ်။ ဒီလိုမ်ိဳး အစိုးရအသစ္နဲ႔ အေဟာင္းၾကား လုပ္ပုံကိုင္ပုံ မတူဘူးဆိုရင္ အဲဒီလို ဘယ္လုပ္ခဲ့မလဲဗ်ာ။ ရြာကေတာ့ မီးလင္းပါၿပီ။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ဘယ္လိုရွင္းရမလဲေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း မစဥ္းစားတတ္ေတာ့ဘူး” ဟု ဦးေအာင္ႏိုင္က ေျပာသည္။

မိတၳီလာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ျမာေက်းရြာသူ ေက်းရြာသားမ်ားမွာမူ ဦးေအာင္ႏိုင္တို႔ထက္ အေျခအေနပိုဆိုးသည္။ မိမိတို႔ေက်းရြာ မီးလင္းေရး လုပ္ေဆာင္ရင္းမွ ၿပီးခဲ့ေသာ ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္အထိ က်ခံႏိုင္ေသာ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၃၃ အပါအ၀င္ ပုဒ္မေလးခုျဖင္႔ ရြာသား ၁၀ ဦး အမႈဖြင့္ ခံထားရသည့္အျပင္ လွ်ပ္စစ္မီး သြယ္တန္းၿပီးၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္မူ ထုိပဋိပကၡ မၿပီးမခ်င္း မီးျဖတ္ေတာက္ခံ ေနရျခင္းျဖစ္သည္။

“မီးလင္းေရးအတြက္ လူႀကီးေတြ အကုန္စည္းေ၀းၿပီး လုပ္ၾကတယ္။ ကတိေတြတည္ၾကေပါ့။ အခုေတာ့ မျဖစ္သင့္တာေတြ ျဖစ္ကုန္ေတာ့ ဘုန္းႀကီးတို႔လည္း စိတ္မခ်မ္းသာဘူး” ဟု ျမာေက်းရြာမွ ျမာတလိုင္းက်င္း ေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက,က မိန္႔ၾကားသည္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာတင္ မီးလင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အၿပီးအျပတ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ မီးလင္းေရး ေကာ္မတီမ်ား အေနျဖင့္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ျပႆနာမ်ား ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရျခင္း မရွိေသာ္လည္း ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ေက်းရြာမီးလင္းေရး ေကာ္မတီ စတင္ဖြဲ႕စည္းကာ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ဦး၀င္းျမင့္ အစုိးရလက္ထက္တြင္ မီးစတင္လင္းေသာ ေက်းရြာအမ်ားစုတြင္ ယင္းကဲ့သို႔ မီးလင္းေရး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားေနျခင္းျဖစ္သည္။ ရမည္းသင္းရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ျဖစ္သည္။ မိတၳီလာတြင္ ျဖစ္သည္။ ႏြားထုိးႀကီးတြင္ ျဖစ္သည္။ အမရပူရတြင္ ျဖစ္သည္။ ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ျဖစ္သည္။ မႏၲေလးတိုင္း အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၂၈ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေက်း လက္မီးလင္းေရးကိုယ္ထူကိုယ္ထေဆာင္ရြက္ေသာ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ယင္းျပႆနာျဖစ္ပြားေနျခင္း ျဖစ္ သည္။ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ က်ိတ္ေျဖ ရွင္းသူႏွင္႔ ဆူဆူပူပူ တုတ္ဆြဲ ဓားဆြဲ ေျဖရွင္းသူမ်ားသာ ကြာျခားသြား သည္။  ျပႆနာကေတာ့ အနည္းႏွင့္ အမ်ား ျဖစ္ပြားေနဆဲသာ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္နည္း။

ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ေက်းလက္မီးလင္းေရး

ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ဆိုသည့္ အဓိပၸာယ္ကို ၿမိဳ႕ေနျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ ရင္းႏွီးခ်င္မွ ရင္းႏွီးမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေက်းရြာသူ ေက်း ရြာသားမ်ားအဖို႔ ယင္းစကားရပ္ ကိုၾကားမိတိုင္း မဲ့ျပံဳးျပံဳးမိၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕တြင္ လွ်ပ္စစ္မီးအေရး ေဆာင္ရြက္သည္ဆိုေသာ စကားရပ္ မွာ မီတာခေဆာင္ျခင္းကို ဆိုလိုျခင္း သာျဖစ္ေသာ္လည္း ေက်းရြာမ်ား တြင္ လွ်ပ္စစ္မီးအေရးေဆာင္ရြက္သည္ဆိုျခင္းမွာ နဂိုအေျခအေနက ဓာတ္ႀကိဳးကိုကိုင္လွ်င္ ဓာတ္လိုက္သည္ဆိုေသာ အသိသာရွိေသာ သူမ်ားအေနျဖင့္ မီးလင္းေရး ေကာ္မတီတြင္ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ၿပီးပါက လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာတစ္ဦး နီး ပါးပင္ လွ်ပ္စစ္အေခၚအေ၀ၚမ်ား ကို ေကာင္းေကာင္း နားလည္သြားသည္အထိ လွ်ပ္စစ္မီးတုိင္ထူသည္ မွာ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ တည္ေဆာက္ရျခင္း၊ ထရန္စေဖာ္မာ တည္ေဆာက္ရျခင္း အလယ္၊ မီးအားေပးျခင္း အဆုံးအထိ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ ရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ထက္ဆိုးသည္မွာ ေက်းရြာမ်ားတြင္ မီးလင္းေရးသည္ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ မီးလင္းေရးျဖစ္ပါသည္။ ဟုတ္ပါသည္။ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ… ကိုယ္႔ေငြနဲ႔ကိုယ္ လုပ္ေဆာင္ရေသာ မီးလင္းေရး ျဖစ္သည္။

ဦးေအာင္ႏိုင္တို႔ ရမည္းသင္း၊ ရြာတန္းတိုက္နယ္ျဖစ္စဥ္ကို ျပန္ ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ရမည္းသင္းခ႐ိုင္ ရမည္းသင္းၿမိဳ႕နယ္ ရြာတန္းတိုက္နယ္ ေက်းရြာအုပ္စုတြင္ ေက်းရြာေပါင္း ႏွစ္ဆယ့္ေလးရြာတိတိ ပါ၀င္ကာ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၄၆၀၀ ေက်ာ္ တည္ရွိသည္။ ယင္းရြာတန္းတိုက္ နယ္မီးလင္းေရးအတြက္ ေကာ္မတီဖြဲ႕ကာ မီးလင္းေရး စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ႔သည္မွာ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာ ႏွစ္က စတင္ခဲ႔ျခင္းျဖစ္ၿပီး ပထမႏွစ္ တိုင္ထူ၊ ဒုတိယႏွစ္တန္း၊ ေၾကြသီးတပ္၊ တတိယႏွစ္ ဓာတ္အားခြဲ႐ံုငယ္မ်ား တည္ေဆာက္၊ စတုတၳႏွစ္ မီးဆက္သြယ္ျခင္းစေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို အဆင္႔ဆင္႔ လုပ္ေဆာင္ရေသာ ေလးႏွစ္ၾကာ စီမံကိန္းျဖစ္သည္။ ေက်းရြာႏွစ္ဆယ္႔ေလးရြာ မီးလင္းရန္အတြက္ ပင္မဓာတ္အားလိုင္းမွ ဓာတ္အားခြဲ သြယ္ယူရသည့္ စရိတ္စက စုစုေပါင္းမွာ သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့ၿပီး ယင္းကုန္က်စရိတ္မ်ားကို အစိုးရေခ်းေငြ၊ သမေခ်းေငြမ်ားျဖင့္ ေခ်းယူေျဖရွင္းခဲ့ရသည္။ မီးသြယ္တန္းစရိတ္ ကုန္က်မႈ ျပန္လည္ရရွိရန္အတြက္ ရြာတန္းအုပ္စု၊ ႏွစ္ဆယ့္ေလးရြာအေနျဖင့္ အခ်ိဳးက် ခြဲတမ္းထည့္၀င္ရမည္ျဖစ္ၿပီး မီတာသြယ္လုိသူမ်ား အေနျဖင့္ မီတာတစ္လုံးလွ်င္ သုံးသိန္းခြဲႏႈန္း ေပးသြင္းရန္လည္း သေဘာတူၿပီးျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ အားလုံး သေဘာတူညီ ခဲ့ၾကေသာ္လည္း မီးရရွိလာေသာအခါ ရြာတစ္ရြာက ယင္းစည္းကမ္းခ်က္ကို သေဘာမတူေတာ့သည့္ေနာက္ ဦးေအာင္ႏိုင္ တစ္ေယာက္ မီးလင္းေရး ေကာ္မတီလုပ္ရသည္ကို စိတ္ကုန္သြားျခင္းျဖစ္သည္။

“အရင္ မန္းတိုင္း လွ်ပ္စစ္ ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ျမင္႔က ရြာမီးလင္း ေရးလုပ္ၾကပါဆိုၿပီး ႏႈိးေဆာ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အဘ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ မီးလင္းေရးလုပ္တာက ဟုတ္ တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေငြေတြ အကုန္ခံၿပီး ကိုယ္ထူကိုယ္ထစနစ္ နဲ႔  ပင္မဓာတ္အားလိုင္းကေန ရြာကို ဓာတ္အားသြယ္ၿပီဆိုပါေတာ့။ ကြၽန္ ေတာ္တုိ႔ၾကားက ရြာေတြက ကြၽန္ ေတာ္တို႔ကို အသိမေပးဘ ဲ ၾကားက ျဖတ္သုံးရင္ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ လို႔ေမးေတာ့ ဦးေက်ာ္ျမင့္က အဲဒါ စိတ္မပူနဲ႔။ ခင္ဗ်ားတို႔ လုပ္စရာရွိ တာသာလုပ္ၾက။ ေက်းရြာေတြဟာ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ မီးလင္းေရး လုပ္ရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၂၀၁၄ ျပည္ေထာင္စု လွ်ပ္စစ္ဥပေဒ ပုဒ္မ  ၅၂ မွာ ျပ႒ာန္းထားတာက ခြင့္ျပဳမိန္႔ ရရွိသူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ သေဘာတူညီမႈ မရဘဲ မည္သူမွ် မီးခ်ိတ္ဆက္သြယ္ တန္းခြင္႔မရွိလို႔ျပ႒ာန္းထားတယ္။အဲဒီေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔သြယ္ထားတဲ့ ဓာတ္ၾကိဳးကေန ၾကားက ျဖတ္သုံး မယ္ဆိုရင္ေတာင္ ခင္ဗ်ားတုိ႔ကို အသိေပးရမယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူရ မယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ကုန္က်စရိတ္ကို အခ်ဳိးက် ထည့္၀င္ခုိင္းရမယ္ဆိုၿပီး ဥပေဒနဲ႔ျပေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ယုံယုံၾကည္ၾကည္နဲ႔ လုပ္ၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ ေဟာ… အခုက်ေတာ႔ အဲဒီ ဥပေဒက မဟုတ္ေတာ့ဘူးတဲ့။ အထက္က ညႊန္ၾကားခ်က္အရဆို ၿပီး က်ဳပ္တို႔ ဓာတ္အားခသြယ္တဲ့ စရိတ္ကို မထည့္၀င္တဲ့ ရြာတန္း တိုက္နယ္အုပ္စုထဲက လက္ပန္ခါး (ေျမာက္) ရြာကို သူတို႔သေဘာနဲ႔ သူတို႔ လွ်ပ္စစ္မီး ဒီအတိုင္း ခ်ိတ္ေပးလိုက္တယ္ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ကန္႔ကြက္တယ္။ ခ်ိတ္ေပးတဲ႔သူ၊ ခ်ိတ္ေပးတဲ႔ရြာကို တရားစြဲတယ္။ ဘာမွလုပ္မေပးၾကဘူး။ အခု မီးလင္းေရးအတြက္ ေငြေတြက အရစ္က် လိုက္ေကာက္ရတာ အခုအထိ မေက်ေသးဘူး။ လက္ပန္ခါး(ေျမာက္)ရြာေတာင္ ပိုက္ဆံတစ္ျပားမွ အကုန္မခံဘဲ ခ်ိတ္ေသးတာ။ ငါတို႔က ဘာလို႔ ဆက္ထည့္ရမွာလဲဆိုၿပီး ရြာသားေတြက မထည့္ခ်င္ၾကေတာ႔ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ဘာလုပ္လို႔ လုပ္ရမွန္းကို မသိေတာ႔ဘူး။ နဂိုတုန္းက ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာအုပ္စုေတြက စည္းစည္းလုံးလုံး ရွိခဲ့ၾကေပမယ့္ အခုေတာ႔ မေခၚႏိုင္၊ မေျပာႏိုင္ ျဖစ္ကုန္ၾကၿပီ။ သက္ဆိုင္ရာလူႀကီးေတြ ဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ကုန္တာ သိရင္ေကာင္းမယ္” ဟု ဦးေအာင္ႏိုင္က ရင္ဖြင့္သည္။

ေျပာင္းလဲသြားတဲ့ မူ၀ါဒ

NLD အစိုးရသစ္လက္ထက္ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၏ ေက်းလက္မီးလင္းေရး မူ၀ါဒမ်ားတြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားရွိ ဓာတ္အား ျဖန္႔ျဖဴးေရးစနစ္မ်ား အားလုံးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ဓာတ္အား ျဖန္႔ျဖဴးေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ရွိသည့္ သက္ဆိုင္ရာဌာနအဖြဲ႕အစည္း၏ စီမံခန္႔ခြဲမႈေအာက္တြင္ရွိေစရန္၊ ေက်းရြာမီးလင္းေရးေကာ္မတီ၊ ပုဂၢလိကမ်ားက တည္ေဆာက္ၿပီး ေသာ ၃၃ ေကဗြီ၊ ၁၁ ေကဗြီဓာတ္ အားလိုင္းမ်ားကို ဓာတ္အားပို႔လႊတ္သည့္အခ်ိန္တြင္ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနသုိ႔ လႊဲေျပာင္းေပးရ မည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းဓာတ္အားလိုင္းမွ ထပ္ဆင့္ ဓာတ္အားခ်ိတ္ဆက္ရယူျခင္းကို လွ်ပ္စစ္ႏွင့္စြမ္းအင္၀န္ႀကီး ဌာနက နည္းပညာအရ စိစစ္၍ ခြင့္ ျပဳေပးႏိုင္ေၾကာင္း ခ်မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး ယင္းမူ၀ါဒသစ္တြင္ ကိုယ္ထူ ကိုယ္ထ ေက်းလက္မီးလင္းေရး ေကာ္မတီအေနျဖင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိေတာ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔အစုိးရရဲ႕ မူ၀ါဒက ေက်းလက္ေဒသအားလုံး မီးလင္းေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ မႏၲေလးတိုင္းမွာ ေက်းလက္မီးလင္းေရးက ျပႆနာေတာ္ေတာ္ တက္ပါတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပႆနာတက္သလဲဆိုရင္ မီးလင္းသြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျပႆနာတက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေျပာေနတဲ့ မီးလင္းေရး ေကာ္မတီရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ရယူၿပီးမွ မီးသြယ္တန္း ခြင့္ ေပးရမယ္ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ကိုလည္း ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒသခံမ်ားအေနနဲ႔ စိတ္၀မ္းမကြဲျပားဘဲ စည္းလုံးၾကဖို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု မႏၱေလးတိုင္း ေဒသႀကီးလွ်ပ္စစ္၀န္ႀကီး ဦးဇာနည္ေအာင္က ၿပီးခဲ႔ေသာ ေျခာက္လပိုင္းက Eleven Media သုိ႔ ေျဖၾကားထားသည္။

မိတၳီလာၿမိဳ႕နယ္ ျမာေက်းရြာတြင္လည္း ရမည္းသင္းၿမိဳ႕နယ္ ရြာတန္းေက်းရြာအုပ္စုႏွင့္ ဆင္တူ ႐ိုးမွားျဖစ္သည္။ ျမာေက်းရြာ မီးလင္းရန္အတြက္  ဓာတ္အားသြယ္ခ မွာ သိန္းႏွစ္ရာ့ေလးဆယ္ခန္႔ ကုန္ က်သည္။ ယင္းအတြက္ ရြာက ႏွစ္ က်ပ္ခဲြတိုးျဖင့္ စုေပါင္းေခ်းငွားၿပီး မီးသြယ္လိုက္သည္။ မီးသြယ္လိုက္ ေသာအခါ ေဘးရြာမ်ားကလည္း မီး လင္းခ်င္သည့္အတြက္ ရြာသို႔ လာညိႇ ႏႈိင္းၾကသည္။  ရြာကလည္း အခ်ိဳးက် ထည့္၀င္မည္ဆိုေသာအခါ  သေဘာ တူသည္။ သုိ႔ျဖင္႔ ဓာတ္အားသြယ္ခ စရိတ္ သိန္းႏွစ္ရာ့ေလးဆယ္အား ျမာ၊ ရေ၀၊ ရွမ္းတဲ၊ သဲႀကီးကုန္းစသည့္ ရြာေလးရြာ တစ္ရြာလွ်င္ သိန္းေျခာက္ဆယ္ႏႈန္း ထည့္၀င္ၾကမည္ဟု ကတိျပဳၾက သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ရြာသားမ်ားသည္ အစုိးရသစ္ လက္ထက္ မူ၀ါဒေျပာင္းလဲသြား သည္ကို သတိထားမိေသာေၾကာင့္ လားမသိ၊  မူလသေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ကာ အစိုးရသုိ႔ တိုက္႐ိုက္တင္ျပၿပီး မီးလင္းေရးေဆာင္ရြက္ရန္ ႀကိဳးစားၾကရာမွ  ေငြကုန္ေၾကးက်ခံ ဓာတ္အားဆြဲထားေသာ ရြာသားမ်ားႏွင္႔ ထိပ္တိုက္ ေတြ႕ဆုံၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္မွာ တာ၀န္ရွိသူေတြက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမာေက်းရြာကေန တျခားရြာကို မီးအားလႊတ္ဖို႔အတြက္ လာၾကတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အခ်ဳိးက် ေငြထည့္ၿပီးမွ မီးအားလႊတ္ေပးဖို႔ ေျပာတာကို သူတို႔က လက္မခံဘဲ ဇြတ္အတင္းသြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေတာ့ လူစုလူေ၀းျဖစ္ၿပီး ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ နည္းနည္းျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒါနဲ႔ အဲဒီလူ အုပ္ထဲမွာပါတဲ့ ၁၀ ဦးကို ပုဒ္မေလးခုနဲ႔ အမႈဖြင့္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုထိေတာ့ ဘယ္သူ၊ ဘယ္၀ါေတြလို႔ အမည္တပ္မထားသလို ဖမ္းဆီးအေရးယူ ထားတာလည္း မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာက သူတို႔ျပ႒ာန္းထားတဲ့ မီးလင္းေရးဥပေဒကို မလိုက္နာလို႔ဆိုၿပီး မီးျဖတ္ထားတာ အခုဆို တစ္လျပည့္ေတာ့မယ္။ ျပန္မေပးေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ေငြကုန္ေၾကးက်လည္းခံရ၊ အမႈအခင္းလည္းျဖစ္ရ၊ မီးကလည္း အျဖတ္ခံရနဲ႔ ခံဘက္ကခ်ည္းပါပဲ” ဟု ျမာေက်းရြာ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမာေက်းရြာေဒသခံမ်ားကဲ့သုိ႔ ထိပ္တိုက္မေတြ႕ဘဲ ျပႆနာ အက်ယ္အက်ယ္ မျဖစ္လို၍ သည္းခံလိုက္ရေသာ မီးလင္းေရး ေကာ္မတီမ်ားလည္း အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္၊ ေရႊစာရံ ဘုရားအနီးရွိ ရြာမ်ားတြင္လည္း ယခုရြာမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ မီးလင္းေရး ျပႆနာတက္ခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သကဲ့သို႔ ႏြားထုိးႀကီးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း အျငင္းပြားေနဆဲသာျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

မိမိတို႔ NLD အစိုးရသစ္လက္ ထက္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအေနျဖင့္ ေက်းလက္မီးလင္းေရးတြင္ ၃၈၄၃ ရြာ မီးလင္းေပးႏိုင္ဆဲျဖစ္ၿပီး ရာခုိင္ ႏႈန္းအားျဖင့္ ၆ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္မႈရရွိလာခဲ့ေၾကာင္း ေဒါက္ တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္က ၿပီးခဲ့ေသာ စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္က ေရဒီယိုႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမ်ားမွတစ္ဆင့္ေဟာ ေျပာခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြး ေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးမိန္႔ ခြန္းတြင္ ေက်းရြာမီးလင္းေရးတုိး တက္လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းသို႔  ေက်းလက္မီးလင္းေရးတိုး တက္လာျခင္းသည္ အစိုးရမွ ေငြ ေၾကးစုိက္ထုတ္ကာ မီးလင္းေရး ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းလား၊ ရြာသူရြာ သားမ်ားက ကိုယ္ပိုင္ေငြေၾကးစိုက္ ထုတ္ကာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ လားဆိုသည့္အခ်က္ကိုမူ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေပ။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ေက်းရြာအုပ္စုေထာင့္ေလးရာေက်ာ္ ၁၄၁၅ ရွိၿပီး ေက်းရြာေပါင္း  ၅၀၀၀ နီးပါး ၄၇၉၉ ရွိသည္။ ယင္းေက်းရြာမ်ားအနက္ ေက်းရြာ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ သာ မီးရရွိၿပီျဖစ္ၿပီး မီးဆက္လက္ သြယ္တန္းရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ေက်းရြာအမ်ားအျပား က်န္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာမွာလည္း အဲဒီလို အႀကီးအက်ယ္ ျပႆနာ တက္ၾကတယ္။ ခက္တာက ရြာသားဆိုေတာ့ ဥပေဒဘာညာ နားမလည္ပါဘူးဗ်ာ။ အစိုးရ တစ္ဆက္နဲ႔ ေနာက္အစုိးရတစ္ဆက္ လူေတြမတူသလို မူလည္းမတူဘူး ဆိုတာပဲ နားလည္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ့္ရြာအခ်င္းခ်င္း မီးလင္းေရး လုပ္မယ္ဆိုၿပီး လာတိုင္ပင္ေတာ့ဟာ။ ငါ႔ေကာင္ေရ လုပ္မယ္ဆိုလည္း ေနာက္ေရြး ေကာက္ပြဲေတာ့ေစာင့္ဟ။ မီးလင္းေရးက အနိမ့္ဆုံးသုံးႏွစ္၊ ေလးႏွစ္ ၾကာတယ္။ ေမာင့္အစိုးရသစ္ တက္ လာမွသာလုပ္၊ ငါတို႔လို အစိုးရသက္တမ္း တစ္၀က္မွလုပ္ေတာ့။ ေနာက္အစုိးရတစ္ဆက္ ေျပာင္းသြားတယ္။ အဲဒီမွာ လူေတြလည္းေျပာင္း၊ ဥပေဒေတြလည္း ေျပာင္းသြားေတာ့ နဂိုငုတ္တုတ္ မေျပာင္းဘဲ က်န္ခဲ့တဲ့ မီးလင္းေရး ဦးေဆာင္သမားေတြပဲ ရြာေျပာင္းခ်င္စိတ္ ေပါက္တာေပါ့” ဟု ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ေက်းလက္မီးလင္းေရး ေကာ္မတီ၀င္ တစ္ဦးက ရင္ဖြင့္ရွာသည္။

 

တ႐ုတ္မီးပံုးမီးအိမ္ လႊမ္းမိုးမႈေအာက္ ျမန္မာ့လက္မႈမီးပံုး အေရာင္မွိန္သြားၿပီလား

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ တ႐ုတ္မီးပုံးမီးအိမ္မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည္ကုိ ေအာက္တုိဘာ ၂၀ ရက္ ညေနပုိင္းက ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မင္းသန္႔)

မိုးေလကင္းလြတ္ သီတင္းကြၽတ္ဆိုသည့္အတိုင္း မိုးရာသီ ဆုတ္ခြာခါနီး သီတင္းကြၽတ္ အခါသမယ နီးလာသည္ႏွင့္အမွ် ေစ်းမ်ားတြင္ လူစည္ကားလ်က္ရွိ၏။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အခ်က္အခ်ာက်သည့္ ေစ်းမ်ားတြင္လည္း လူစည္ကားလ်က္ရွိၿပီး သိမ္ၾကီးေစ်း၀န္းက်င္ႏွင့္ ၂၄ လမ္းတြင္ရွိသည့္ အလွထြန္း မီးပံုးေလးမ်ား မီးအိမ္ေလးမ်ားကို ၀ယ္ယူသူမ်ားလည္း စည္ကားလ်က္ ရွိေနၾကသည္။ သီတင္းကြၽတ္ အခါသမယ ေရာက္ရွိရန္ ရက္အနည္းငယ္သာ လိုေတာ့သည္ႏွင့္အမွ် ေနအိမ္ေရွ႕၊ ဆိုင္ေရွ႕၊ ႐ံုးေရွ႕ႏွင့္ လမ္းမမ်ားတြင္လည္း မီးပံုးေလးမ်ား တြဲခ်ိတ္အလွဆင္လ်က္ သီတင္းကြၽတ္ပြဲေတာ္ကို ႀကိဳဆုိလ်က္ရွိေနသည္။

သီတင္းကြၽတ္ကာလ ေရာက္သည္ႏွင့္ မီးပံုးေလးမ်ား ေနရာတိုင္းတြင္ ေတြ႕လာရေသာ္လည္း ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းမ်ား ရပ္တည္ရ ခက္ခဲလာသည္မွာ အထင္အရွား ျဖစ္၍ေနသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနရာ အမ်ားစုတြင္ ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးေလးမ်ားကို မေတြ႕ရေတာ့ဘဲ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ တင္သြင္းသည့္ မီးပံုးမီးအိမ္မ်ားကို ေတြ႕လာရသည္။

တ႐ုတ္ျဖစ္ မီးပံုးမ်ား၏ အေရာင္အေသြး အလွအပ ဒီဇိုင္းမ်ားကိုလိုက္မမီသည့္အျပင္ အသံုးျပဳသည့္ စကၠဴအပါအ၀င္ ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား ကြဲျပားမႈ၊ အျမင္ဆန္း မႈႏွင့္ ေစ်းကြက္ထိုးေဖာက္ ၀င္ ေရာက္ႏိုင္မႈ အေပၚမွာလည္း မူတည္လ်က္ ရွိေနသည္။ တရုပ္ျဖစ္ မီးပံုးမ်ားမွာကား အျမင္ဆန္းကာ ေစ်းခ်ိဳမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာ့လက္လုပ္ မီးပံုးမ်ားကို ႏွစ္သက္အားေပးမႈ မရွိေတာ့ဟုလည္း ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းကို အေမြဆက္ခံ လုပ္ကိုင္ေနသူ ေဒၚခ်ယ္ရီက ေျပာၾကားသည္။

“အေရာင္းအ၀ယ္ ေအးတာေပါ့။ တ႐ုတ္ပစၥည္း၀င္တယ္။ တ႐ုတ္ပစၥည္းကို အားေပးတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသားေတြက ျမန္မာ့၀ါးလက္ရာကို အားေပးတယ္။ ဘယ္လိုကြာလဲေတာ့မသိ။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြကေတာ့ ၀ါးေတြက ကေလးေတြ ရွမယ္ (ျပတ္မယ္ ဒဏ္ရာရမယ္) ဘာညာနဲ႔ေပါ့ကြယ္” ဟု ၾကယ္မီးပံုးေလး လုပ္ကိုင္ရင္း ေျပာသည္။

ျမန္မာလက္မႈ အႏုပညာလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ကိုင္ရင္း ရပ္တည္ေနသည့္ ေနရာတစ္ခု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ရွိေနသည္။ ထိုေနရာသည္ကား အျခားမွာမဟုတ္။ ၾကည့္ျမင္တိုင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ျဖစ္ၿပီး ဗားဂရာအနီးတြင္ ရွိေနသည္။ ထိုေနရာတြင္ကား ဘုရား ထီးေတာ္ကအစ သာသနိကပစၥည္း အမ်ားအျပားကိုလည္း ေတြ႕ႏိုင္သလို အနည္ငယ္သာ ရွိေတာ့သည့္ ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ေတြ႕ႏိုင္ေသးသည္။

ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းသည္ သီတင္းကြၽတ္ အခ်ိန္အတြက္ အဓိကျဖစ္ၿပီး တန္ေဆာင္တိုင္လတြင္ အလုပ္မျဖစ္ဟုလည္း လုပ္ကိုင္သူမ်ားထံမွ သိရသည္။ ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးမ်ား၏ အဓိက စိန္ေခၚမႈမွာ တ႐ုတ္လုပ္ မီးပံုးမ်ားပင္ျဖစ္သည္။

“တ႐ုတ္စကၠဴက ပံုေသလာေနတာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီမွာက မွန္ၾကည္တို႔ ဘာတို႔ပဲသံုးတာ။ တ႐ုတ္က ေပါေပါေလာေလာ စကၠဴ။ အဲဒီမွာ လုပ္ထားတဲ့ မီးပံုးေလးေတြရဲ႕ စကၠဴ ကအသားမေကာင္းဘူး။ ခု ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုင္တဲ့ စကၠဴသားက ေကာင္းတယ္။ အဲဒီထက္ ဂ်ပန္က ေကာင္းတယ္။ ေဟာဟိုမွာၾကည့္ (လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ရင္း စကၠဴကို လက္ညိႇဳးထိုးလ်က္) အဲဒီလိုစကၠဴက ၃၀ ဆိုရင္ တ႐ုတ္က ပို႔လိုက္တဲ့ စကၠဴေတြက ၁၀ ပဲရွိတာ။ ၿပီးေတာ့ စက္နဲ႔ ဖိတာေတြ အဲဒီေတာ့ ေပါေပါေလာေလာ ေရာင္းႏိုင္တာေပါ့။ အဲဒါနဲ႔လည္း ဆိုင္တယ္” ဟု လုပ္သက္ ၄၀ ခန္႔ရွိေနၿပီျဖစ္သည့္ ဦးျဖဴေလးက ေျပာျပသည္။

ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးေလးမ်ားကို အေျခခံအျဖစ္ ၀ါး၊ စကၠဴ၊ ကိုယ္ တိုင္ လုပ္ေကာ္မ်ားျဖင့္ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ျဖစ္ မီးပံုးေလးမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ပါက အေရာင္အဆင္း ဒီဇိုင္း တာရွည္ခံမႈတို႔ ကြာဟလ်က္ရွိၿပီး ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးေလးမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ျဖစ္မီးပံုးေလးမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းအားၿပိဳင္မႈမ်ားလည္း အဓိကက်သည့္ အပိုင္းတြင္ ရွိေနသည္။ ထို႔ျပင္ အဓိကက်သည့္ အျခားအရာတစ္ခုမွာ သယ္ယူ ထုပ္ပိုးရလြယ္ကူသည့္ အေျခအေနလည္း ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျဖစ္ မီးပံုးေလးမ်ားကို လူႀကိဳက္မ်ားလာၿပီး ျမန္မာ့လက္လုပ္ မီးပံုးေလးမ်ား အေရာင္မွိန္လာသည့္ အေျခ အေနသို႔ ေရာက္ရွိလာရျခင္းျဖစ္သည္။

“ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပုံးေတြက အေသေတြပဲ။ အရွင္မရွိဘူး။ တ႐ုတ္ ကဟာေတြက အရွင္ေတြ။ ေခါက္ လို႔ ထပ္လို႔ရတယ္။ ဦးတို႔က ၀ါးတစ္ လံုးကို သံုးေထာင္နဲ႔ ၀ယ္ရတယ္။ စကၠဴေစ်းေတြႀကီးလို႔ မီးပံုးသမား ေတြ ရံႈးၾကတယ္။ သူတို႔ဟာေတြက ပါကင္အိတ္ေတြနဲ႔ ထားတာ။ ဦးတို႔ ဟာေတြက မိုးရြာျပန္ရင္လည္း အ၀ယ္မလိုက္ေတာ့ဘူး။ အဲဒါလည္း ပါတယ္။ သူတို႔က ထိန္းထား ႏိုင္တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးျဖန္႔ေနတာကို။ တျဖည္းျဖည္းေတာ့ ေပ်ာက္သြား မွာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔ဆို လက္ရွိ အေျခ အေနပဲၾကည့္ လက္ရွိလုပ္တဲ့ သူေတြ ဆိုလည္း အသက္ႀကီးသူေတြ။ အရင္က တစ္ရပ္ကြက္လံုးနီးပါးပဲ။ လက္ရွိမွာေတာ့ သံုးေယာက္ ေလးေယာက္ေလာက္ပဲ ရွိပါၿပီ” ဟု ဦးျဖဴေလးက ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္မီးပံုး ေရာင္းခ်ေနေသာ ဆိုင္တစ္ဆိုင္ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ရစဥ္

ဦးျဖဴေလးအေနျဖင့္ လက္ရွိ ျမန္မာ့ရိုးရာ မီးပံုးေလးမ်ား တိမ္ေကာမည္ကို စိုးရိမ္ျခင္းေၾကာင့္ သားသမီးမ်ားကိုလည္း လက္ဆင့္ကမ္း သင္ယူထားေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ ယခင္က ဧရာ၀တီတိုင္း ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚ ေဒသေတြက မွာယူၾကၿပီးနယ္ ေအာ္ဒါမ်ားကိုလည္း လုပ္ကိုင္ရေလ့ရွိၿပီး ယခုေႏွာင္းပိုင္း တ႐ုတ္မီးပံုးေလးမ်ား ၀င္လာျခင္းေၾကာင့္ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားက မွာယူျခင္း မရွိေတာ့ဟုလည္း သိရသည္။

ယခင္က အနည္းဆံုး မီးပံုးအလံုးေရ ႏွစ္ေသာင္းကေန ေလးေသာင္း ငါးေသာင္းအထိ လုပ္ကိုင္ရရာ လက္ရွိမွာ ၂၀၀၀ ခန္႔ပင္ လုပ္ရသည့္ အေျခအေန မရွိေတာ့ဟုလည္း ၾကာပန္းမီးအိမ္ေလးေတြ လုပ္ကိုင္ရင္းေျပာျပသည္။

“ခုေတာ့နယ္ပို႔တာေတြလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ဟိုအရင္တုန္းကဆို ပုသိမ္တို႔ ေျမာင္းျမတို႔ ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚ ဟသၤာတတို႔ အထိပို႔တယ္။ ခုေတာ့ အဲဒီေလာက္မက်ယ္ျပန္႔ ေတာ့ဘူး။ တိမ္ေကာလာမွာပါ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္လည္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဦးတို႔ အသက္အစိတ္ေလာက္ကဆိုရင္ တစ္တန္းလံုး လုပ္ၾကတာ။ ၁၉၇၅၊ ၈၅ ေလာက္ကေပါ့။ အေရးအခင္းၿပီးေတာ့မွာ ၈၈ ၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြ ပ်က္သြားေရာ။ တ႐ုတ္မီးပံုးေတြ ၀င္လာၿပီးေလ။ အဲဒါကစ ပ်က္စီးလာတာေပါ့” ဟု ဦးျဖဴေလးက စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖင့္ ေျပာသည္။

မီးပံုးေလးတစ္လံုးျဖစ္ရန္ အတြက္ ဦးစြာပထမ ၀ါးႏွီးမ်ား လိုအပ္ၿပီး ဆီစိမ္စကၠဴ၊ တ႐ုတ္ျပည္မွ ၀င္ေရာက္သည့္ ၀ါစိမ္းနီျပာ မွန္ေရာင္စကၠဴမ်ား လိုအပ္ၿပီး ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းညိႇရန္ သြပ္ျပားစ သြပ္ျပားခြက္ ကေလးမ်ားလည္း လိုအပ္ျပန္သည္။ အၾကမ္းထည္တစ္ခု ၿပီးစီးရန္ လိုအပ္သည့္ အ႐ုပ္ျဖစ္ရန္ ပံုၾကမ္း၀ါးမ်ား(အသည္းပံု၊ ၾကယ္၊ မီးအိမ္၊ မီးခြက္) စသျဖင့္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေရာင္စံု တ႐ုတ္ျဖစ္ စကၠဴေလးမ်ား အား လိုအပ္သေလာက္ ကပ္ေၾကးမ်ားျဖင့္ ညႇပ္ယူေကာ္ကပ္ကာ အဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္ယူရသည္။

မီးပံုးလုပ္ကိုင္ရန္အတြက္ ၀ါးတစ္လံုးကို က်ပ္ ၃၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ေပးေနရၿပီး စကၠဴတစ္ကိုက္ကို က်ပ္ ၂၀၀ ကေန ၅၀၀ အထိအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနရာ အရည္အေသြးေပၚ မူတည္၍ ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္လာၿပီး ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးသည္ ေစ်းႀကီးသည့္ အေနအထား ေရာက္ရွိလာရသည္။

လက္ရွိမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာ့လက္လုပ္ မီးပံုးေလးမ်ားကို ၀ယ္ယူသူမ်ားမွာ ကုမၸဏီမ်ားမွျဖစ္ၿပီး ေနအိမ္မ်ား တြင္အလွထြန္းရန္ ၀ယ္ယူသူ နည္းလာကာ တစ္ေန႔သံုးလံုးမွ ငါးလံုးခန္႔သာ ၀ယ္ယူမႈရွိၿပီး မ်ားမ်ားစားစား ၀ယ္သူမရွိေတာ့ သည္မွာလည္း ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့လက္မႈကို ႏွစ္သက္သူမ်ားမွာကား သီးသန္႔ကို လာေရာက္၀ယ္ယူမႈရွိရာ ယခင္ကကဲ့သို႔ အမ်ားအျပား မရွိေတာ့ၿပီလည္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးတစ္လံုး၏ အျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္းမွာ အရြယ္ အစားအလိုက္ ေသာင္းဂဏာန္းခန္႔ရွိၿပီး အမ်ားစုမွာ က်ပ္ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ျဖစ္ၿပီး အနိမ့္ဆံုး ေစ်းႏႈန္းမွာ ၅၀၀ ေအာက္အထိျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျဖစ္မီးပံုးမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမွာလည္း ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးမ်ားကဲ့သို႔ ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္သည့္အျပင္ ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးမ်ားထက္ ေစ်းနိမ့္သည့္ မီးပံုးမ်ားလည္း ရွိေနရာ ေစ်းခ်ဳိသည့္ မီးပံုးေလးမ်ားႏွင့္ ေရာင္စံုလွပသည့္ မီးပံုးေလးမ်ားေၾကာင့္ ေစ်းကြက္အတြင္း လူႀကိဳက္မ်ားလာျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တိမ္ေကာမည္ကို မေၾကာက္။ တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ လုပ္ရသည္မို႔ ၀ယ္သူမရွိလည္း ကိုယ့္အိမ္မွာ ကိုအလွထားမည္ဟု ေျပာလာသူကေတာ့ ေဒၚခ်ယ္ရီပဲျဖစ္သည္။

“တ႐ုတ္ပစၥည္းေတြက ေခါက္လို႔ရ ပိတ္လို႔ရတယ္တယ္။ ေရာင္းတဲ့သူေတြကလည္း တ႐ုတ္ေတြ။ အန္တီတို႔ ၀ါးက အေသလည္၊ ေခါက္လို႔ရ ပိတ္လို႔ရ စပရင္ေတြနဲ႔လည္း မသံုးတတ္ဘူး။ ဟိုးတုန္းကတည္းက ဒီတိုင္းပဲဆိုေတာ့ ဒီတိုင္းပဲေပါ့။ ႀကိဳက္ရင္ေတာ့လည္း လာ၀ယ္ေပါ့ကြယ္။ မႀကိဳက္ရင္လည္း ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ အလွၾကည့္ ကိုယ့္ဘာကိုၾကည့္ စိတ္ခ်မ္းသာေပါ့” ဆိုကာ ေျပာဆိုသည္။

ျမန္မာ့႐ိုးရာလက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္း အလုပ္ျဖစ္သည့္ အခ်ိန္မွာ သီတင္းကြၽတ္မွသည္ သႀကၤန္ကာလအထိဆိုကာ ေျပာဆိုၾကေသာ္လည္း အဓိကအခ်ိန္မွာ သီတင္းကြၽတ္ အခါသမယပင္ျဖစ္သည္။ သီတင္းကြၽတ္ကာလ နီးကပ္လာသည္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ၿမိဳ႕နယ္အ မ်ားအျပားရွိ လမ္းမႀကီးမ်ား၊ ေနအိမ္ေရွ႕မ်ား  ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားတြင္  မီးပံုးေလးမ်ား ခ်ိတ္ဆြဲလ်က္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေနရာအမ်ားစုတြင္ကား အေရာင္အေသြး စံုလင္လွပသည့္ တ႐ုတ္မီးပံုးေလးမ်ားသာ ခ်ိန္ဆြဲထားသည္ကိုသာ အမ်ားအျပား ေတြ႕ေနရသည္။

ဒါ့အျပင္ ယခင္က မိသားစုလိုက္ မီးပံုးေလးမ်ားျပဳလုပ္ၿပီး သီတင္းကြၽတ္ပြဲေတာ္ကို ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိရာ လက္ရွိမွာ ထို႔ကဲသို႔ေသာ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ား တိမ္ေကာလာၿပီး ေက်းရြာအခ်ဳိ႕ေတြမွာသာ အနည္းငယ္ ရွိေနေသးကာ အသင့္လုပ္ တ႐ုတ္မီးပံုးေလးမ်ား ၀င္ေရာက္ ေနရာယူလ်က္ ရွိေနၿပီးျဖစ္သည္။ အျခားတစ္ဖက္မွာလည္း တ႐ုတ္မီးပံုးမ်ား၏ ေနရာယူမႈေၾကာင့္ဟု ဆိုရမည္လား ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလက္ရာမ်ဳိးစံုကို မေတြ႕ ရေတာ့ဘဲ တိမ္ေကာလ်က္ရွိသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ မီးပံုးလုပ္ငန္းမ်ား၏ လုပ္ငန္းအလုပ္ျဖစ္ခ်ိန္မွာ သီတင္းကြၽတ္၊ တန္ေဆာင္တိုင္ႏွင့္ ခရ စၥမတ္ အခ်ိန္မ်ားသာျဖစ္ၿပီး ၀ါသနာအရ အခ်ိန္က်လွ်င္ မီးပံုးေလးမ်ား လုပ္ခ်င္စိတ္ေၾကာင့္ မီးပံုးေလးမ်ား လုပ္ျဖစ္ျပန္သည္ဟုလည္း ေဒၚခ်ယ္ ရီက ေျပာျပသည္။ လက္ရွိမွာကား ရပ္ကြက္တြင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ယခင္က မီးပံုးေလးမ်ား လုပ္ကိုင္သည့္သူမ်ားမွာ ရပ္နားကုန္ၾကေလၿပီျဖစ္သည္။

မိ႐ိုးဖလာအရ ၀ါသနာအရ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး အဆင္မေျပ ျခင္းေၾကာင့္သာ လုပ္ကိုင္ျခင္းျဖစ္ကာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ခန္႔လုပ္လာၿပီး အလုပ္လည္း ပင္စင္ရထားၿပီး အ သက္လည္း ႀကီးလာတာေၾကာင့္ ယခင္ကကဲ့သို႔ အားစိုက္မလုပ္ႏိုင္ ေတာ့ဘဲ သီတင္းကြၽတ္ကာလ အသံုး စရိတ္ ခဏတာအတြက္သာ အဆင္ေျပၿပီး သီတင္းကြၽတ္ကာလ လြန္သည္ႏွင့္ အားလံုးလြင့္ပ်ံသြားၿပီဟုလည္း ဦးျဖဴေလးက ဆိုသည္။

ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးေလးမ်ား၏ က်ဆံုးခန္းကို ေရာက္လာရသည္မွာ ေစ်းေပါေပါႏွင့္ လြယ္လင့္တကူ ၀ယ္ယူ၍ရသည့္ တ႐ုတ္မီးပံုးမ်ားေၾကာင့္ဟု ဆုိႏိုင္သလို အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ကုန္ၾကမ္း ရွားလာျခင္းေၾကာင့္ဟု လုပ္ကိုင္သူမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။  ကုန္ၾကမ္းရွားလာသည္ ဆိုသည္မွာကား အျခားမဟုတ္ ၀ါးရွားပါးလာျခင္း၊ ၀ါးေစ်းႀကီးျခင္း၊ စကၠဴေစ်းႀကီးလာျခင္း၊ ၀ယ္ယူအားေပးမႈ ေလ်ာ့လာျခင္း အပါအ၀င္ ေစ်းကြက္ထိုးေဖာက္ ႏိုင္မႈတို႔ေၾကာင့္လည္းျဖစ္သည္။ ကုန္ပစၥည္းသို ေလွာင္သိမ္းဆည္းရ ခက္ခဲျခင္း၊ တ႐ုတ္ျဖစ္ ပစၥည္းမ်ားကဲ့သို႔ ေပါ့ပါးသြက္လက္ၿပီး သယ္ယူရ မလြယ္ကူျခင္း တာရွည္ထိန္းသိမ္းၿပီး ေစ်းကြက္ မထိုးေဖာက္ႏိုင္ျခင္း မ်ားေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးမွာ တာရွည္ခံမႈ မီးလံုး၊ မီးသီးမ်ား ထည့္ထြန္းရာမွာ တ႐ုတ္ျဖစ္မီးပံုမ်ားထက္ သာလြန္သည္ဟုလည္း လုပ္ကိုင္သူမ်ားက ယံုၾကည္လ်က္ လုပ္ကိုင္ေနၾကျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဒါ့အျပင္ လက္လုပ္မီးပံုးေလးမ်ားကို အားေပးသူမ်ားအတြက္ ျမန္မာမႈလုပ္ငန္းကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူမ်ားအတြက္ အေရာင္မွိန္လာသည့္ မီးပံုးလုပ္ငန္းကို မစြန္႔ရဲဘဲ ရပ္တည္ေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ၀မ္းနည္းစရာဟုပင္ ဆိုရမည္လား တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္လု အေျခအေန ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္ လိုအပ္လာၿပီး မိ႐ိုးဖလာ ျမန္မာ့လက္မႈ အႏုပညာ တစ္ခုလည္းျဖစ္ ကုသိုလ္ဒါန အတြက္လည္းျဖစ္သည့္ မီးပံုးေလးမ်ားအတြက္ ၀မ္းနည္းရေၾကာင္းလည္း ဦးျဖဴေလးက စိတ္မေကာင္းဖြယ္ ရင္ဖြင့္ေျပာဆိုထားသည္။

ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးလုပ္ငန္းသည္ကား လက္ရွိမွာ အလြန္နည္းပါးလာၿပီး တိမ္ေကာႏိုင္သည့္ လုပ္ငန္း ျမန္မာ့လက္မႈ အႏုပညာတစ္ခု အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေနၿပီဟု ဆိုရေပမည္။ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းအရ ေျပာင္းလဲလာရ အေျခအေနအေပၚ လိုက္မီေအာင္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့တာေၾကာင့္ ဆုတ္ယုတ္ ေပ်ာက္ကြယ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနကို ေရာက္ရွိရေသာ္လည္း  ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အႏုပညာ ဓေလ့စ႐ိုက္တစ္ခု ေပ်ာက္ကြယ္မည္ကို စိုးရိမ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ျဖစ္ မီးပံုးလႊမ္းမိုးမႈေအာက္မွာ ျမန္မာ့လက္မႈ မီးပံုးမ်ား တကယ္ပင္ အေရာင္မွိန္ က်႐ံႈးၿပီလားဆိုကာ ေတြးေတာစရာပင္ ျဖစ္ေပသည္။