Editorials

လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းျခင္း

“ႏုိင္ငံေတာ္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ၏ ခက္မသုံးျဖာျဖစ္သည့္ ဥပေဒျပဳေရး အာဏာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာႏွင့္ တရားစီရင္ေရး အာဏာတို႔ကို တတ္ႏုိင္သမွ် ပုိင္းျခားသုံးစြဲျခင္းႏွင့္ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းျခင္းတို႔ျပဳသည္၊ ထိုသုိ႔ပုိင္းျခားထားသည့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာ သုံးရပ္ကို ျပည္ေထာင္စု၊ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ား၊ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ စီရင္စုမ်ားအား ခြဲေ၀အပ္ႏွင္းသည္။

ႏိုင္ငံေရးစစ္ပြဲမ်ား

ရန္လိုသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ေပၚ အေျခခံလ်က္ မိမိ၏ အတုိက္အခံအား မိမိဆႏၵသုိ႔ လိုက္ပါလာေစရန္ ႏိုင္ငံေရး နည္းလမ္းမ်ားကိုအသံုးျပဳျခင္းကို ႏိုင္ငံေရးစစ္ပြဲဟု ေခၚသည္။ ယင္းေနရာ၌ ႏိုင္ငံေရးဟူသည္ အစိုးရတစ္ရပ္ႏွင့္ ပစ္မွတ္တစ္ခုအၾကား တြက္ခ်က္ထားေသာ အျပန္အလွန္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ဆုိလိုသည္။ ပစ္မွတ္ဟူသည္ အျခားႏုိင္ငံ၏ အစိုးရ၊ စစ္တပ္ သို႔မဟုတ္ အေထြေထြ လူထုႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ႏုိင္သည္။ အတိုက္အခံတစ္ရပ္ အေပၚ အသာစီးတစ္ရပ္ ရရွိေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အခ်ဳိ႕ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အက်ပ္ကိုင္ရန္ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ နည္းစနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို အသံုးျပဳေလ့ရွိသည္။ ယင္းနည္းစနစ္မ်ား၌ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရးႏွင့္ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးတုိ႔ ပါ၀င္သည္။ ၀ါဒျဖ

ႏုိင္ငံအတြက္ အေရးပါသည့္ အသုံးစရိတ္မူ၀ါဒ

ႏိုင္ငံ တစ္ႏုိင္ငံအတြက္ အသုံးစရိတ္မူ၀ါဒသည္ မ်ားစြာ အေရးႀကီးလွသည္။ အထူးသျဖင့္ အစုိးရတစ္ရပ္ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံ၏က႑စုံကုိ မွန္ကန္စြာ ထိန္းညိႇသြားႏုိင္ရန္ မွန္ကန္သည့္ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀မႈမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ရမည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကဲ့သုိ႔ ႏွစ္စဥ္ လိုေငြျပေနေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ က႑စုံအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀ရမႈမွာ ေခါင္းခဲစရာျဖစ္သည္။ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းသည့္ကာလ ၂၀၁၀ မွစ၍ ျပည္သူမ်ားကလည္း အစုိးရ၏ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀မႈအေပၚ စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ၾကသည္။ ေ၀ဖန္ခြင့္လည္း ရခဲ့ၾကသည္။ ယခင္ကာလမ်ားက စစ္အသုံးစရိတ္ႏွင့္ လူထု၏ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးက႑မ်ား၏ အသုံးစရိတ္မ်ားစြာ ကြာျခားမႈရွိခဲ့သည္။ လႊတ္ေတာ္က အစုိးရ၏ အ

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ဟူသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တစ္ရပ္ကို အမ်ဳိးအမည္ သတ္မွတ္ျခင္း၊ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းျခင္းႏွင့္ အျခားနည္းလမ္းအားျဖင့္ ဆံုးျဖတ္မႈမ်ားကို သံုးသပ္ျခင္းတုိ႔ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္သည္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ကို အဆင့္အလိုက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းက ယံုၾကည္ရေသာ အခ်က္အလက္မ်ား စုစည္းျခင္းႏွင့္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားကို သတ္မွတ္ျခင္းအားျဖင့္ ပိုမို စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္မႈရွိေသာ ပိုမိုစိတ္ကူးေကာင္းေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ရရွိရန္ အေထာက္အကူ ျပဳသည္။

ႏုိင္ငံသားတစ္ဦး၏ လံုျခံဳေရး

ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ခံရျခင္း သို႔မဟုတ္ လူအခ်င္းခ်င္းအၾကားႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အၾကား အၾကမ္းဖက္ ခံရျခင္းတို႔မွ လံုျခံဳေရးရပိုင္ခြင့္ကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ စနစ္တစ္ခုေအာက္၌ တိုက္႐ိုက္ကာကြယ္ေပးထားျခင္း မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ေသာ ကာကြယ္မႈမ်ဳိးကို လူတစ္ဦးခ်င္း၏ လံုျခံဳေရးအား အာမခံခ်က္ေပးရန္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားအျဖစ္ သြယ္၀ိုက္ေသာ သေဘာျဖင့္ သတ္မွတ္ထားသည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အပိုဒ္ (၃) တြင္ “လူတိုင္း၌ တစ္ဦးခ်င္းအလိုက္ ရွင္သန္ခြင့္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လံုျခံဳခြင့္ရွိသည္” ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ အရပ္ဘက္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးႏွင့္ ပ