ေခတ္ေနာက္က်ေနေသာ ဖိႏိွပ္ထားသည့္ ဥပေဒမ်ားအစား ေခတ္ကာလႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေသာ ဥပေဒစည္းကမ္းမ်ားျဖစ္ေရး

ေခတ္ႏွင့္အညီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ရာ၌ ေခတ္ေနာက္က်ေနေသာ ဥပေဒစည္းကမ္းအခ်ဳိ႕ကိုလည္း ျပဳျပင္သင့္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕မွာ ေခတ္ကာလႏွင့္ ေလ်ာ္ညီျခင္းမရိွသည့္အျပင္ ျပည္သူလူထုအား ဖိႏွိပ္သကဲ့သို႔ျဖစ္ေနႏုိင္သည္ကိုလည္း သတိျပဳရန္လိုပါသည္။

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) က ႏို၀င္ဘာ ၁၆ ရက္တြင္ အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေခတ္ေနာက္က်လ်က္ရွိေသာ၊ ဖိႏွိပ္ထားေသာဥပေဒမ်ားကို ဆက္လက္အသံုးျပဳေနျခင္းသည္ ျပည္သူမ်ား၏ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ေစၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းဥပေဒမ်ားႏွင့္လည္း ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) အပါအ၀င္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိေသာ ဖိႏွိပ္ထားသည့္ဥပေဒမ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းရန္ သို႔မဟုတ္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ရန္ ေတာင္းဆိုလ်က္ရွိေသာ္လည္း အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း AAPP ၏အစီရင္ခံစာ၌ ေရးသားထားသည္။ ယင္းအစီရင္ခံစာ၌ ျပည္သူမ်ားက ေ၀ဖန္ျခင္းသည္ ၎တို႔ေရြးေကာက္ထားေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ဒီမိုကေရစီစနစ္၏ ၿပီးျပည့္စံုေသာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း၊ ျပည္သူမ်ား ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ အစိုးရမ်ားသည္ ေ၀ဖန္မႈမ်ားကို ေသခ်ာစြာသံုးသပ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္၊ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ ထင္ျမင္ယူဆခြင့္တို႔အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာျခင္းျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ ဒီမိုကေရစီအသိုင္းအ၀ိုင္းတန္ဖိုးကို ေလးစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ထုိ႔အတူ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ခ်ဳိးေဖာက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ လံုေလာက္မႈမရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္အေျခအေနမ်ားသည္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္းတြင္လည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ အဆုိပါအျခင္းအရာမ်ားက အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္း ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ရန္ အလြန္လိုအပ္လ်က္ရွိသည္ကို ျပသလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ပို၍တင္းက်ပ္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္သူမ်ားသိရွိျခင္းမရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္း ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားမွ အက်ဥ္းသားမ်ားကိုကာကြယ္ရန္ အလြန္လိုအပ္လ်က္ရွိၿပီး ႏိုင္ငံတကာဥပေဒမ်ား၊ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ အက်ဥ္းသားမ်ားအေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံမႈကို ပို၍ရွင္းလင္းေသာ နည္းဥပေဒမ်ားရွိရန္လည္း အလြန္လိုအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ပါရွိသည္။

အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ရန္ ဥပေဒသစ္ေရးဆဲြေနခ်ိန္တြင္ ဥပေဒျပဳအမတ္မ်ားသည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပဳမူဆက္ဆံမႈအနိမ့္ဆံုး စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ား (SMRs) ကို လမ္းညႊန္မႈတစ္ခုအျဖစ္ၾကည့္သင့္ၿပီး ရာဇ၀တ္မႈဆိုင္ရာ တရားစီရင္မႈစနစ္တြင္ ႏိုင္ငံသားအားလံုး၏ အခြင့္အေရးမ်ားကိုကာကြယ္ရန္ ကူညီေပးမည့္ဥပေဒမ်ားဖဲြ႕စည္းရာတြင္ လမ္းညႊန္မႈေပးႏိုင္ေသာ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) ကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားကုိလည္း ပို၍လိုက္နာသင့္ေၾကာင္း AAPP ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ပါရွိသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေခတ္ႏွင့္ေလ်ာ္ညီျခင္းမရွိဘဲ ျပည္သူလူထုအား ဖိႏွိပ္သကဲ့သို႔ျဖစ္ေနသည့္ ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖ်က္သိမ္းျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ တည္ဆဲဥပေဒတစ္ခုခုျဖင့္ အေရးယူခံရျခင္း သို႔မဟုတ္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားအျဖစ္ ဥပေဒပါအတုိင္း ရင္ဆိုင္ေနရသူမ်ားအေနျဖင့္လည္းေကာင္း အျပစ္ရိွသည္ဟု တစ္စံုတစ္ရာအမိန္႔မခ်ခင္ ႀကိဳတင္၍ အျပစ္ေပးခံရသကဲ့သို႔ရိွေနျခင္းမ်ားအတြက္ သတိျပဳေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏို၀င္ဘာ (၂၁) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္

အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ (သို႔မဟုတ္) ျပႆနာတစ္ရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူအမ်ားစု၏ ဆႏၵမ်ား၊ လုိလားခ်က္မ်ားႏွင့္ ေတြးေတာထင္ျမင္မႈမ်ားကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ (သို႔မဟုတ္) ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူမ်ား၏ စုေပါင္းထင္ျမင္ခ်က္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္ဟု ေခၚဆိုၾကသည္။ အဂၤလိပ္ အသံုးအႏႈန္းျဖစ္သည့္ Public Opinion ဟူသည့္စကားလံုးကိုၾကည့္လွ်င္ ၁၇ ရာစု ေတြးေခၚရွင္ ဂြၽန္ေလာ့က္၏ အေရးအသားထဲ၌ အေစာဆံုး ေတြ႕ႏုိင္သည္။ သူ၏ An Essay Concerning Human Understanding တြင္ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္း၌ ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္က အေရးႀကီးပံုကို အေစာဆံုး ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ သို႔ေသာ္ စကားလံုးသက္သက္ကိုၾကည့္လွ်င္ ျပင္သစ္စကားလံုးျဖစ္ေသာ I’ opinion ကို ၁၅၈၈ ခုႏွစ္တြင္ မီရွယ္ဒီမြန္တိန္းက ပထမဆံုး သံုးစြဲခဲ့သည္။

ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္ဟူသည့္ သေဘာတရားတစ္ရပ္သည္ ၿမိဳ႕ျပယဥ္ေက်းမႈေပၚထြန္းျခင္းႏွင့္ အျခားႏုိင္ငံေရးႏွင့္ လူမႈေရးအင္အားစုမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္စဥ္တစ္ေလွ်ာက္၌ ေပၚထြက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးၿပိဳင္ဆိုင္မႈပံုစံမ်ား ေျပာင္းလဲလာခ်ိန္တြင္ ပထမဆံုးအျဖစ္ ျပည္သူတို႔အေတြးမ်ားက အေရးႀကီးလာျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ ဂ်ာမန္လူမႈေဗဒပညာရွင္ ဖာဒီနန္တိုနီက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္း လူမႈေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ကဲ့သို႔ပင္ ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္က အေရးႀကီးေၾကာင္း ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ သူ၏သေဘာတရားေရးရာစာအုပ္၌ ေရးသားခဲ့သည္။ ဂ်ာမန္လူမႈေဗဒသေဘာတရားေရးရာ ပညာရွင္ ဂ်ာဂင္ဟာဘာမက္က ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရာတြင္ ျပည္သူ႔ရပ္၀န္း (Public Sphere) ဟု သံုးႏႈန္းခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔သေဘာထား ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား ဖြဲ႕စည္းျဖစ္ေပၚျခင္းဆီသို႔ ဦးတည္သြားရာ၌ ယင္းျပည္သူ႔ရပ္၀န္းက အေရးႀကီးသည္။ ယင္းျပည္သူ႔ရပ္၀န္းသည္ ဘံုသေဘာရပိုင္ခြင့္၊ က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္ေသာ ျငင္းခံုမႈႏွင့္ အဆင့္အတန္းကို အေလးမထားမႈ ဟူေသာ စ႐ိုက္လကၡဏာမ်ားကို ေဖာ္ျပေၾကာင္း ဟာဘာမက္က အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သူက ျပည္သူ႔သေဘာထားအျမင္ကို အေကာင္းဆံုး ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ယင္းစ႐ိုက္လကၡဏာ သံုးရပ္သည္ အေနာက္တိုင္းလစ္ဘရယ္ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ဆက္လက္၍ တည္ရွိျခင္းမရွိေတာ့ဟု ယံုၾကည္သည္။ အေနာက္တိုင္းဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္သူ႔သေဘာထားအျမင္ကို အီလစ္မ်ားက အႀကီးအက်ယ္ ကိုင္တြယ္ ျခယ္လွယ္လာၾကသည္ဟု ဆိုသည္။

အေမရိကန္လူမႈေဗဒပညာရွင္ ဟာဘက္ဘလူမာက ျပည္သူတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ အတူတကြ မတူညီေသာ ေတြးထင္ခ်က္တစ္ရပ္ကို အဆိုျပဳခဲ့သည္။ ဘလူမာက ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားထင္ျမင္ခ်က္ကို အခ်ိန္တစ္ခု၌ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္အား ေဆြးေႏြးေနသူမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ အျပဳအမူစုစုေပါင္း၏ ပံုစံတစ္ရပ္အျဖစ္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ သူ၏ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ ျပည္သူဟူသည္ မ်ားစြာရွိေနၿပီး ၎တို႔အသီးသီးသည္ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ ေပၚထြက္လာသည့္အခါ ျဖစ္တည္လာၿပီး အေၾကာင္းအရာ တစ္ရပ္ကို ေျဖရွင္းသည့္အခါ ျဖစ္တည္မႈ ရပ္စဲသြားသည္ဟု ဆိုသည္။ ဘလူမာက လူမ်ားသည္ ျပည္သူဟူေသာ အစုအေ၀းထဲသို႔ ကြဲျပားျခားနားေသာ စြမ္းရည္မ်ားႏွင့္ ကြဲျပားျခား နားေသာအဆင့္မ်ားျဖင့္ ပါ၀င္ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထား ထင္ျမင္ခ်က္ စစ္တမ္းဟူသည္ ျပည္သူဟူသည္ကို တိုင္းတာႏုိင္ျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။ ပညာတတ္တစ္ဦး၏ ပါ၀င္မႈသည္ အရက္သမားတစ္ဦး၏ ပါ၀င္မႈထက္ ပို၍အေရးႀကီးသည္။ လူမ်ား လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၾကသည့္ အစုအေ၀းသည္ အျပဳအမူ အေပါင္းအစု ပံုစံတစ္ရပ္သာျဖစ္ၿပီး ျပည္သူဟူသည္ႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားသည္ဟု ဆိုသည္။

မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစကာမူ ျပည္သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္ဟူသည္ ႏုိင္ငံေရးရပ္၀န္း၌ အေရးႀကီးေသာအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏုိ၀င္ဘာ ၁၀ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

မိ႐ိုးဖလာလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လုပ္သားရွားပါးမႈ

စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ လက္မႈပညာဆိုင္ရာအပါအ၀င္ မိ႐ိုးဖလာလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္သားရွားပါးမႈကို ရင္ဆိုင္လာခဲ့ၾကရၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ေရွးေဟာင္းလက္မႈပညာျဖစ္ေသာ ေရႊျပားခတ္၊ ေရႊဆိုင္းလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားသည္ လုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူသက္သာသည့္ နည္းပညာႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ အားထားလုပ္ကိုင္မႈတို႔ေၾကာင့္ ေရႊဆိုင္းလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္သားရွားပါးမႈကို ရင္ဆိုင္ေနရၿပီျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေရႊဆိုင္းထုတ္လုပ္ရာ အဓိက ေဒသတစ္ခုျဖစ္ေသာ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရိွ မ်က္ပါးရပ္အတြင္း ေရႊဆိုင္းလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူတို႔သည္ မိ႐ိုးဖလာလုပ္ငန္းအား ရပ္တည္လုပ္ကိုင္ရန္ အခက္အခဲမ်ား ေတြ႕ၾကံဳေနၾကရသည္။ လုပ္ငန္း၏ သေဘာသဘာ၀အရ  ၀င္ေငြႏွင့္ အခ်ိန္ယူ လုပ္ေဆာင္ရျခင္း၊ ပညာရပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းကြၽမ္းက်င္မႈအတြက္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ သင္ၾကားၾကရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ယင္းလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ  နည္းပါးလာသလို လုပ္ငန္းမ်ား၏ တြင္က်ယ္မႈအေနအထား က်ဆင္းလာျခင္းေၾကာင့္လည္း အခက္အခဲမ်ား ေတြ႕လာၾကရသည္ျဖစ္သည္။ ေရႊဆိုင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူတို႔ သည္ ၁၂ ဂရမ္ရိွေသာ ေရႊတစ္ထုပ္အား ေရႊဆိုင္းအျဖစ္သို႔ အဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္ကာ ေရႊျပင္ၿပီးသည္အထိ လုပ္ခရရိွမႈနည္းပါးျခင္း၊ ေရႊျပင္သည့္ လုပ္ငန္းအတြက္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရာတြင္ ကြၽမ္းက်င္မႈအတြက္ အခ်ိန္တစ္ႏွစ္ခြဲမွ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးအထိ အခ်ိန္ယူ သင္ၾကားေပးရျခင္း၊ ကြၽမ္းက်င္မႈအေပၚ မူတည္၍ အေလအလြင့္ အနည္းအမ်ားရိွႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ေရႊဆိုင္းခတ္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ရာတြင္ ေရႊေစ်းအတတ္အက် ေပၚမူတည္ကာ ေစ်းအေျပာင္းအလဲရိွျခင္း အပါအ၀င္ အျခားေသာ အေျခအေနမ်ားက  မိ႐ိုးဖလာလုပ္ငန္းအျဖစ္ ရပ္တည္ရန္ အခက္အခဲမ်ား ေတြ႕ၾကံဳေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းအျပင္ ဧရာ၀တီတိုင္းအတြင္းရိွ ေနလွန္းဆားခ်က္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္း ဆားေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ လုပ္သားရွားပါးျခင္းႏွင့္ ဆားထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းမႈမ်ား ေတြ႕ၾကံဳေနရသည္။ ထို႔အတူ မႏၲ​ေလးတုိင္းေဒသႀကီး ပုသိမ္​ႀကီးၿမိဳ႕နယ္​အတြင္​းတြင္ ယခင္က ႏွင္းဆီစုိက္ဧက အမ်ားအျပားရွိရာမွ လုပ္အားရွားပါးမႈ၊ ေျမေနရာအေနအထားမ်ားေၾကာင့္ ႏွင္းဆီစုိက္ေတာင္သူမ်ားက ေနျပည္ေတာ္၊ ေတာင္ႀကီး ၿမိဳ႕တစ္၀ုိက္ ေရႊ႕ေျပာင္း စုိက္ပ်ဳိးေနၾကရသည္။ ပုသိမ္​ႀကီးၿမိဳ႕နယ္​အတြင္​း  ဒဟေတၱာ ေက်းရြာအနီးတစ္၀ုိက္ ႏွင္းဆီ စုိက္ေတာင္သူ ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိရာ လုပ္သားရွားပါးမႈ၊ ေျမေနရာအေနအထားမ်ားေၾကာင့္ ယခုေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏွင္းဆီစုိက္ပ်ဳိးမႈ မျပဳလုပ္ေတာ့ဘဲ ပ်ဳိးျခံမ်ားျပဳလုပ္ၾကၿပီး အခ်ဳိ႕ ႏွင္းဆီစုိက္ေတာင္သူမ်ားမွာ  ရာသီဥတု ကုိက္ညီသည့္ ေနျပည္ေတာ္၊ ေတာင္ႀကီးတစ္၀ုိက္သုိ႔ ႏွင္းဆီစုိက္ေတာင္သူမ်ားက ေရႊ႕ေျပာင္း စုိက္ပ်ဳိးေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။

အထက္ပါ သာဓကျဖစ္စဥ္အခ်ဳိ႕ကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအ၀န္းရိွ ေဒသအသီးသီးတြင္    မိ႐ိုးဖလာ ေတာင္သူလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္သားရွားပါးမႈကို ၾကံဳေတြ႕လာရကာ အမ်ားစုမွာ  ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအျဖစ္ ထြက္ခြာသြားၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အမ်ားစုမွာ တရားမ၀င္ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအျဖစ္ ေရာက္ရိွသြားၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ားျဖစ္သည့္ သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံ၏ ဥပေဒအရ အေရးယူခံရျခင္း၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားကို ရင္ဆိုင္ၾကရသူမ်ား ရိွေနသည္။

သို႔ပါ၍ မိ႐ိုးဖလာလုပ္ငန္းမ်ားကဲ့သို႔ အေသးစားအလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ား၏ ရပ္တည္ႏုိင္မႈ၊ နည္းပညာ၊ လူမႈ၀န္းက်င္အေျပာင္းအလဲႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြရိွေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ား၊ အေျခအေနမ်ား ဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္း၊ မွန္ကန္ေသာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာမူ၀ါဒမ်ားျဖင့္သာ ယင္းျပႆနာမ်ားအား ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ႏို၀င္ဘာ ၉ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေက်ာ္လႊားျခင္း

လူတုိင္းသည္ ဘ၀၌ခက္ခဲက်ပ္တည္းေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရင္ဆုိင္ရတတ္သည္။ ထိုအခါ အခက္အခဲအခ်ဳိ႕သည္ ေက်ာ္လႊားႏုိင္ရန္ ခက္ခဲေနတတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခအလားအလာမ်ားက မိမိဘက္သို႔ အေလးမသာသည့္အခါတြင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အေနအထားက မိမိဘက္၌ ရွိမေနေသာအခါမ်ားတြင္လည္း ဆန္႔က်င္ေက်ာ္လႊားရန္ မိမိတို႔လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည့္ တစ္စုံတစ္ရာရွိေနသည္သာ။ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေက်ာ္လႊားရန္ လိုအပ္သည့္အရာမွာ ဘယ္ေသာအခါမွ် လက္ေလွ်ာ့အ႐ႈံးမေပးသည့္ စိတ္ထားပင္ျဖစ္သည္။ ယင္းစိတ္ထားသာ ဖြံ႕ၿဖိဳး၍လာပါက စိန္ေခၚမႈမ်ားကို အနည္းႏွင့္အမ်ား ေက်ာ္လႊားႏုိင္မည္သာျဖစ္သည္။ အမွန္တကယ္၌ စိန္ေခၚမႈဟူသည္ သက္ဆုိင္ရာအေနအထား၌ မိမိထံမွ အေကာင္းဆုံးအရာကို ဆြဲထုတ္ရန္ျဖစ္သည္။ စိတ္ေအးေအးထား၍ ျဖစ္စဥ္ကို အေသအခ်ာစဥ္းစားရန္လုိသည္။ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် က်႐ႈံးရန္အေၾကာင္းမရွိဟူေသာ စိတ္သေဘာထားမ်ဳိး ဖြံ႕ၿဖိဳးလာရန္လိုသည္။ ဘ၀တြင္ ျပင္းထန္သည့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ျပႆနာမ်ားကို တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ျဖင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ဘ၀တြင္ လူအမ်ားစုသည္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားလိုၾကသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ က်႐ႈံးမည္ကို စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ စိန္ေခၚမႈမ်ားမွ ထြက္ေျပးျခင္းသည္သာ က်႐ႈံးျခင္းမည္၏။ လူတုိင္းက်႐ႈံးဖူးသည္သာ။ မိမိဘယ္ႏွႀကိမ္ က်႐ႈံးခဲ့သနည္းဟူသည္ ထည့္တြက္ရန္မလိုပါ။ ဘ၀၌ ဘယ္ႏွႀကိမ္ ျပန္ထႏုိင္ခဲ့သနည္းဟူသည္သာ အေရးႀကီးသည္။ ပထမ၊ ဒုတိယ သို႔မဟုတ္ တတိယေျမာက္ က်႐ႈံးခဲ့သည့္တုိင္ အေလွ်ာ့ေပးရန္မလိုပါ။ မိမိဘာသာ ျပန္ထလ်က္ မိမိအဘယ္ေၾကာင့္ က်႐ႈံးခဲ့သနည္းဟူသည္ကို ေလ့လာသင္ယူလ်က္ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ လားရာအတုိင္း ေရြ႕လ်ားရမည္ျဖစ္သည္။ ဘယ္အရာက မိမိအားက်႐ႈံးေစသနည္းဟူသည့္အခ်က္ကို နားလည္သေဘာေပါက္သြားျခင္းသည္ စိန္ေခၚမႈအား ေက်ာ္လႊားရန္ နည္းလမ္းကို သေဘာေပါက္သြားျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ျပႆနာ သို႔မဟုတ္ စိန္ေခၚမႈကို အ႐ိုးရွင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ျပဳလုပ္ၿပီး ေက်ာ္လႊားရန္ အဆင့္မ်ားကို ပုိင္းျခားသတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ၿပီးမွ တစ္ဆင့္ခ်င္း တက္သြားရန္လိုသည္။ တစ္ဆင့္ခ်င္း တက္ေနစဥ္အတြင္း မိမိအေနျဖင့္ စိန္ေခၚမႈကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္မည္ဟူသည့္ ယုံၾကည္ခ်က္ ပို၍ ပို၍ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာႏုိင္သည္။

မိမိကိုယ္ကိုယ္ အေကာင္းျမင္ထားမႈႏွင့္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယုံၾကည္မႈအား ထိန္းသိမ္းထားရမည္ျဖစ္သည္။ စိန္ေခၚမႈကို ေက်ာ္လႊားရန္အတြက္ မိမိအေနျဖင့္ ယင္းကိစၥကို အမွန္တကယ္ျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ယုံၾကည္ခ်က္ရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ေက်ာ္လႊားႏုိင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားအားလုံးကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ၿပီး အျပည့္အ၀အသုံးခ်မႈႏွင့္ အားထုတ္မႈ ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ လူမ်ားအေနျဖင့္ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္း စိန္ေခၚမႈအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေက်ာ္လႊားေနရသည္။ ယင္းတြင္ အခက္အခဲဆုံးအပုိင္းမွာ မိမိ၏ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာတည္ၿငိမ္မႈကို ထိန္းထားႏုိင္ေရးျဖစ္သည္။ စိတ္ထဲ၌ ယုံၾကည္မႈဦးစြာမရရွိဘဲ စိန္ေခၚမႈမ်ားကိုေက်ာ္လႊားရန္ ခက္လွသည္။ အဆိုးဆုံးကိုမေတြးဘဲ အေကာင္းဆုံးကိုသာ ေတြးရေပမည္။ ဘ၀တြင္ ေအာင္ျမင္ေသာသူမ်ားသည္ စိတ္ဓာတ္မက်ဘဲ ဘ၀၏အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကို အနာဂတ္တြင္ စိန္ေခၚမႈမ်ား ေက်ာ္လႊားေရး၌ ေကာင္းမြန္စြာ အသုံးခ်တတ္ၾကသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဘ၀၌ေအာင္ျမင္သူတစ္ဦး ျဖစ္လာေအာင္ အခက္အခဲမ်ားစြာကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္သူတစ္ဦး ေျပာတတ္သည့္ လက္သုံးစကားမွာ “ဘာမဆို ျဖစ္ႏုိင္တယ္” ဟူ၍သာျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏို၀င္ဘာ (၈) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

စားသံုးသူအခြင့္အေရးႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ား၏ အာခံမခ်က္

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စားသံုးသူအခြင့္အေရးဆုိင္ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားရိွေနဆဲျဖစ္သည္။ ေျပာင္းလဲလာေသာ လူမႈ၀န္းက်င္အေနအထားႏွင့္အတူ စားသံုးသူမ်ားအတြက္ ၀န္ေဆာင္မႈပံုသဏၭာန္မ်ားလည္း ေျပာင္းလဲသြားသည္။ သို႔ေသာ္ စားသံုးသူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သတ္မွတ္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ရိွေသာ္လည္း ဥပေဒပါအခ်က္အလက္မ်ားအတိုင္း စားသံုးသူအခြင့္အေရးရရိွမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း ၀ိ၀ါဒကြဲျပားစရာ အေျခအေနမ်ားရိွေနဆဲျဖစ္သည္။

စားသုံးသူအခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေန႔စဥ္စားသုံးေနေသာ္လည္း ကုန္က်သေလာက္ ခံစားရျခင္းမရွိသူမ်ားကုိ ျမင္ေတြ႕ေနရၿပီး ျမန္မာစားသုံးသူမ်ားသမဂၢသုိ႔ တုိင္ၾကားမႈမ်ားတြင္ အစားအေသာက္ကိစၥ ပုိမုိမ်ားျပားေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ စားသုံးသူအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ားရွိေနၿပီး သက္ဆုိင္ရာတာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဥပေဒေရးဆဲြျပ႒ာန္းေသာ္လည္း အားနည္းခ်က္မ်ားရွိေနသည့္အျပင္ ၀န္ထမ္းယႏၲရား အားနည္းခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ားရိွေနသည္။

စားသံုးသူအခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မ်ားစြာက်ယ္ျပန္႔သလို အစားအေသာက္မ်ား၏ အာမခံႏုိင္မႈမွာလည္း မ်ားစြာအေရးပါလ်က္ရိွပါသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အစားအေသာက္မ်ား၏ အာမခံခ်က္အေရးပါမႈအနက္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ အေရးမွာလည္း အေလးထားသင့္သည့္ ကိစၥတစ္ခုပင္ျဖစ္ပါသည္။ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးအာဏာပုိင္အဖြဲ႕ အမိန္႔ေၾကညာစာ အမွတ္ ၂၂/၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ ၂၄ ရက္မွစ၍ ႏုိ႔စုိ႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္အတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္တင္ျခင္းဆုိင္ရာအမိန္႔ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း လိုက္နာမႈအားနည္းခ်က္မ်ားရိွေနဆဲျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အာဟာရျမႇင့္တင္ေရးလႈပ္ရွားမႈ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းကြန္ရက္ (SUN CSA) မွ ႏုိ႔စုိ႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္အတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္တင္ျခင္းဆုိင္ရာအမိန္႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ႔လာေစာင့္ၾကည့္မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး လုိက္နာမႈမရွိသည့္ ကုန္တုိက္မ်ားႏွင့္ ေစ်းကြက္အတြင္းတင္သြင္း ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေနမႈမ်ားကုိ သက္ဆိုင္ရာသို႔ထံ တင္ျပထားမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အေရးယူမႈမရိွေသးသည့္အေပၚ ေ၀ဖန္မႈမ်ားလည္းရိွေနသည္။

သို႔ေသာ္ ႏုိ႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္တင္ျခင္းဆိုင္ရာ အမိန္႔စာပါ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို လိုက္နာမႈရွိ မရွိ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ စူပါမားကက္မ်ား အပါအ၀င္ လက္လီ/လက္ကား အေရာင္းဆိုင္မ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနမွအခါ အားေလ်ာ္စြာစစ္ေဆးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ႏုိ႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ အြန္လိုင္းတြင္ ေရာင္းခ်ေနသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက အာမခံခ်က္မေပးေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ပါ၍ အစားအေသာက္ဆိုင္ရာအပါအ၀င္ စားသံုးသူအခြင့္အေရးႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ား၏ အာခံမခ်က္မွာ နယ္ပယ္က႑အလိုက္ အေရးပါလ်က္ရိွသည္ျဖစ္ရာ တင္သြင္းထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားအေနျဖင့္ သတိျပဳသင့္သလို လိုအပ္ေသာ စစ္ေဆးအေရးယူမႈမ်ားအတြက္လည္း သက္ဆုိင္ရာအလိုက္ ပိုမိုအေလးထားသင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏို၀င္ဘာ (၇) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

တရားမွ်တမႈမရွိေသာ ၿခိမ္းေျခာက္အႏိုင္က်င့္ေတာင္းဆုိမႈမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ

ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပုိင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသုိ႔  ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ႏုိင္ငံတကာအကူအညီမ်ားရယူကာ အဆမတန္ဖိအားမ်ား ေပးလ်က္ရွိသည္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ညိႇႏႈိင္းရာ၌ ေျပလည္ျခင္း မရွိေသးသည့္အခ်ိန္ ႏို၀င္ဘာ ၂ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ဖိလစ္ပုိဂရန္ဒီက ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ားအား ရခုိင္ျပည္နယ္သို႔ ျပန္လာခြင့္ျပဳရာတြင္ ၎တို႔အား ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အာမခံခ်က္ေပးရမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။  ၎တုိ႔အား ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္ဆုိေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိပါးေစသည့္မွတ္ခ်က္မ်ဳိးသည္ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္မဆန္ေသာ (Unprofessional) လုပ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢ၏ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ၎ႏွင့္မသက္ဆုိင္ဘဲ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထုိက္ေသာ အေနအထားမ်ဳိးျဖင့္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ယင္းမတုိင္မီက အေမရိကန္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။ ယခုအခါ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ (HRW) က ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီမွတစ္ဆင့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာရာဇ၀တ္မႈတရား႐ုံး (ICC) သို႔ လႊဲေျပာင္းရန္အထိပင္ ေတာင္းဆုိလာခဲ့သည္။ ရခုိင္အေရးတြင္ အမွန္တကယ္၌ လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္ခဲ့သည္ဟုဆုိေသာ အလြန္အကြၽံလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရရွိခဲ့ျခင္းမရွိေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ တတ္ႏုိင္သမွ် လုိက္ေလ်ာခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ား ရက္စက္စြာသတ္ျဖတ္ခံရျခင္းမ်ားကုိမူ ႏုိင္ငံတကာအေနျဖင့္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ၾကျခင္းမ်ဳိး မရွိသည့္ ဘက္လုိက္မႈမ်ဳိးကုိလည္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ယခုအထိ သတ္ျဖတ္ခံရမႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ႏုိ၀င္ဘာ ၂ ရက္ မြန္းလြဲ ၁ နာရီတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေတာင္ပုိင္း သေရကုန္းေဘာင္ေက်းရြာမွ ငါးရွာသြားသည့္ ရြာသားမ်ားအား တုတ္၊ ဓား၊ ပုဆိန္ ကုိင္ေဆာင္ထားေသာ ဘဂၤါလီမ်ားက တုိက္ခုိက္ခဲ့မႈျဖစ္သည္။ ယင္းသည္  တပ္မေတာ္မွ လုံျခံဳေရးကုိ  ျပန္လည္ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ေသာ ေျမျပင္အေျခအေနရပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းက အေရးတယူ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းမရွိဘဲ တစ္ဖက္သတ္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ျခင္းမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ေလးစားမႈမရွိဘဲ ႏုိင္ငံတည္တ့ံခိုင္ျမဲေရးကုိ အႀကီးအက်ယ္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္ေပၚေအာင္ ပုံေဖာ္ေနသကဲ့သို႔ ရွိသည္။  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ Safe Zone ေတာင္းဆုိျခင္းမ်ဳိးသည္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆုိင္မႈကုိ ထိပါးရာ ေရာက္ေနသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ၿပီးကတည္းက ရန္ကုန္အစုိးရဟု ေခၚတြင္ခဲ့ရသည္အထိ ေရာင္စုံသူပုန္မ်ား အေရးေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ား၌ပင္လွ်င္ ယခုကဲ့သို႔အထိ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိပါးခံခဲ့ရျခင္းမ်ဳိး မရွိခဲ့ပါ။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ျဖဴတုိ႔၏က်ဴးေက်ာ္မႈ ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၇၀ ၀န္းက်င္၌ ကြန္ျမဴနစ္ (တ႐ုတ္နီ) တုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကုိ အေၾကာင္းျပၿပီး စစ္တပ္ ေစလႊတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာမွာ ယခုကာလကဲ့သုိ႔ ထိပါးခံခဲ့ရျခင္းမ်ဳိး မရွိခဲ့ေပ။ ၎အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ခန္႔ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္တစ္ေလွ်ာက္လုံး ႏိုင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္း၏ အပယ္ခံျဖစ္ကာ တုိင္းျပည္၏စီးပြားေရး ခြၽတ္ျခံဳက်ျခင္း၊ ႏုိင္ငံေရး ခြၽတ္ျခံဳက်ျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည့္ အေျခအေနမ်ဳိး၌ပင္လွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအား ယခုကဲ့သုိ႔အထိ ထိပါးခံရျခင္းမ်ဳိး မရွိခဲ့ပါ။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ နီးပါးအတြင္း ယခုအႀကိမ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ပတ္သက္၍ အထိပါးခံရဆုံးအေျခအေနကုိ ၾကံဳေတြ႕ေနရျခင္းျဖစ္သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံမ်ားပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC)  အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ား၊ အေနာက္ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ကုလသမဂၢတုိ႔သည္ ျပည္ေထာင္စုၿပိဳကြဲေရးဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစႏိုင္သည့္ ဖိအားေပးမႈမ်ားျဖင့္  ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၊ ႏုိင္ငံတည္တ့ံေရးႏွင့္ လုံျခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္သည့္အေျခအေနႏွင့္ ရင္ဆုိင္လာရေအာင္  စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ေနသကဲ့သုိ႔ ရွိသည္။  ယင္းကဲ့သုိ႔ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုတည္ျမဲေရးအတြက္ သတိထားရမည့္ အေရးႀကီးဆုံးအခ်ိန္ကုိ ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိပါးႏုိင္သည့္ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားကုိ မည္သည့္အခါမွ လုိက္ေလ်ာျခင္းမျပဳရန္ အေရးႀကီးသည္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားသည္ ကမၻာကထင္ေနသကဲ့သုိ႔ အစြန္းေရာက္သူမ်ား၊ လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး ခြဲျခားေနသူမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ မေလးစားသည့္သူမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း သိျမင္လာၾကေစေရးမွာလည္း အေရးႀကီးသည္။ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ လူသားခ်င္းစာနာမႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ကိစၥဟူ၍ ခြဲျခားျမင္ႏုိင္ရန္ အေရးႀကီးသည္။  အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း အမွန္တကယ္ ျပႆနာမ်ား၊ အက်ပ္အတည္းမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားအေရးကုိ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းေရာ အစုိးရကပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားျခင္း မရွိသည္ကုိလည္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ရခုိင္တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ဆုိင္ေသာအေရးကိစၥ၌ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဆႏၵမပါဘဲ မည္သည့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးကုိမွ် မခ်သင့္ပါ။ ယင္းသည္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရးအတြက္ အလြန္အေရးပါၿပီး ျပည္ပမွ ယခုကဲ့သို႔ အလြန္အကြၽံ ဖိအားေပးေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားျပဳလုပ္ေနျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား အစိတ္စိတ္အႁမႊာအႁမႊာၿပိဳကြဲေအာင္ Balkanization လုပ္ေနျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

ယခုၾကံဳေတြ႕ေနရေသာ တရားမွ်တမႈမရွိသည့္ ေတာင္းဆုိမႈမ်ား၊ ပိတ္ဆုိ႔ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား၊ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာရာဇ၀တ္တရား႐ုံးသို႔ တင္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားသည္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးသက္တမ္း ႏွစ္ ၇၀ အတြင္း အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအေပၚ အႀကီးမားဆုံး ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခုိင္အေရးမွအစျပဳၿပီး ႏုနယ္ေသာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာကုိ ထိပါးေသာ တရားမွ်တျခင္းမရွိသည့္ ၿခိမ္းေျခာက္အႏုိင္က်င့္ေတာင္းဆုိမႈမ်ားအား ဒူးမေထာက္ဘဲ ညီညြတ္စြာျဖင့္ ၾကံ့ၾကံ့ခံႏိုင္ေရးမွာ အေရးႀကီးေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက သုံးသပ္ေရးသား တုိက္တြန္းအပ္ပါသည္။

 

(ႏို၀င္ဘာ ၅ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္)

ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေစမည့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား

စစ္တမ္းမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၏ ေလ့လာေတြ႕ရိွခ်က္မ်ား၊ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲမ်ား၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားအေပၚ လိုအပ္ေသာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား၊ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေစမည့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ရာသီဥတုသည္ လာမည့္ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲသြားမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၿပီး ေနရာေဒသတုိင္းတြင္ အပူခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၃ မွ ၂ ဒသမ ၇ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္အထိ ျမင့္တက္လာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ဆုံး႐ႈံးေလ်ာ့ပါးေရး လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ ၂၀၁၇ တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေလ့လာမႈတစ္ရပ္အရ လာမည့္ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲသြားမည္ဟု ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားၿပီး အဓိကေတြ႕ရွိခ်က္ ငါးခ်က္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၁ ရာစုအလယ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ေနရာေဒသတုိင္း၌ အပူခ်ိန္သည္ ၁ ဒသမ ၃ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္မွ ၂ ဒသမ ၇ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္အထိ ျမင့္တက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္းရွိ ေတာင္ေပၚေဒသမ်ားတြင္ ပူေႏြးလာမႈမွာ အသိသာဆုံးျဖစ္ၿပီး ေႏြရာသီတြင္ ပ်မ္းမွ်အပူခ်ိန္ ၃ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္အထိ ျမင့္တက္လာႏိုိင္ေၾကာင္း၊ ကမ္း႐ုိးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈမ်ားကုိ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားရာ ရာစုအလယ္တြင္ ၂၀ စင္တီမီတာမွ ၄၁ စင္တီမီတာအထိ ျမင့္တက္လာႏုိင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားသည္။

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ အျမင့္မားဆံုး ေဘးအႏၲရာယ္ေျခာက္မ်ဳိး က်ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းသို႔ေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားအတြက္ သတိျပဳရမည့္ ေဒသမ်ားအျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း၊ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသမ်ားကို ထည့္သြင္း သတ္မွတ္ထားသည္။ အပူခ်ိန္ျမင့္မားျခင္း၊ မိုးေခါင္ျခင္း၊ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းႏွင့္ ေလျပင္းတိုက္ခတ္ျခင္း၊ မိုးႀကီးျခင္း၊ ပင္လယ္ေရျမင့္တက္ျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားသည္ အပူခ်ိန္ျမင့္မားျခင္းအတြက္ ပိုမိုသတိျပဳသင့္သည္။ စစ္ကိုင္း၊ မႏၲေလးႏွင့္ မေကြးေဒသတို႔မွာ မိုးေခါင္ျခင္းႏွင့္ ေသာက္သံုးေရျပတ္လပ္ျခင္းမ်ားအတြက္ သတိျပဳရမည္ျဖစ္သလို၊ မိုးႀကီးျခင္းအတြက္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသမ်ား၊ ေရႀကီးျခင္းကို ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းႏွင့္ ပဲခူးတိုင္းတို႔တြင္ က်ေရာက္ႏုိင္သလုိ ဆုိင္ကလုန္းမုန္တိုင္းႏွင့္ ေလျပင္းတိုင္ခတ္မႈမ်ား အတြက္လည္း သတိျပဳရေလ့ရိွေသာ ေဒသမ်ားအျဖစ္ ေယဘုယ် ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအျဖစ္ ေတြ႕ရသည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲလာေသာ သဘာ၀၀န္းက်င္ႏွင့္ ရာသီဥတုဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ားအတြက္ အခ်ိန္အခါအလိုက္ အေလးထား ျပင္ဆင္သင့္သည္မွာ အမွန္ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းအျပင္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈမ်ားႏွင့္အတူ စိုက္ပ်ဳိးေရးသြင္းအားစုမ်ား ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ျခင္း၊ ေတာင္သူမ်ား အေနျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ေငြေၾကးမလံုေလာက္ျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ သက္ေရာက္မႈမ်ားကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ပါသည္။

သို႔ပါ၍ ရာသီဥတုအေပၚ မွီခိုေနရသည့္အတြက္ ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲႏွင့္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ဆုိင္ရာမ်ားအတြက္ မလိုလားအပ္ေသာ ဆိုးက်ဳိးမ်ားမေပၚေပါက္ေစရန္ လိုအပ္ေသာ အစီအမံမ်ား လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေစမည့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ားအတြက္ သက္ဆိုင္ရာက႑အလိုက္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏို၀င္ဘာ ၄ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ပညာတတ္ေသာ လူတစ္ဦး

ပညာတတ္ေသာ လူတစ္ဦး ဟူသည္ အဘယ္နည္း။ အထူးသျဖင့္ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ ပရိ၀ုဏ္အတြင္း အေရးအႀကီးဆံုး ေမးခြန္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္မ်ားက လူမ်ားကို ပညာတတ္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးၾကသည္။ ေဆးပညာ၊ အင္ဂ်င္နီယာပညာႏွင့္ ဥပေဒပညာ အစရွိသျဖင့္ ပညာရပ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ ပရိ၀ုဏ္အတြင္း သင္ယူရသူတုိ႔သည္ ယင္းကဲ့သုိ႔ သင္ယူခြင့္ မရသည့္ သာမန္လူမ်ားထက္ ပညာတတ္ရန္ အခြင့္အလမ္း သာလြန္ေပသည္။ ယင္းအေတြ႕အၾကံဳတုိ႔သည္ လူတစ္ဦးအား စိတ္ကူးမ်ား၊ အေတြးအျမင္မ်ား၊ ေစ့ေဆာ္မႈမ်ား ျပည့္ေနသည့္ နတ္ေရကန္တစ္ခု အတြင္းသုိ႔ စိမ္ေပးလိုက္ျခင္း မည္ေပသည္။ သမုဒၵရာ အတြင္းသို႔ ခုန္ခ်လိုက္ၿပီး ကမ္းေျခ အသီးသီးသုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းကာ လားရာအမ်ဳိးမ်ဳိးသို႔ ကူးခတ္သြားျခင္း မည္ေပသည္။ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသည္ ျဖစ္တည္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ထက္ မေလ်ာ့ေသာ အရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္သက္တာလံုး ေရာင္ျပန္ဟပ္ေနမည့္ အရာမ်ားကို လံႈ႔ေဆာ္ရန္ ဒီဇိုင္းေရးဆြဲထားျခင္း ျဖစ္သည္။ “ကြၽန္ေတာ္က ဘယ္သူလဲ”၊ “ကြၽန္ေတာ္ ျဖစ္လာခ်င္တာက ဘာလဲ”၊ “အဲဒီလိုျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ” ဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ားကို ေက်ာင္းသားမ်ားက ေမးၾကမည္ျဖစ္သည္။

တကၠသိုလ္ေကာလိပ္တုိ႔ဟူသည္ ယင္းေမးခြန္းမ်ားကို အထပ္ထပ္ ေမးေနျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ပညာတတ္ေသာ ဘ၀တစ္ခုသည္လည္း ယင္းေမးခြန္းမ်ားကို လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း၊ မိသားစု အတြင္းႏွင့္ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ က႑အတြင္း ဆက္လက္ေမးေနေစရန္သာ ျဖစ္သည္။ ပညာတတ္ တစ္ဦးဟူသည္ မိမိႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေလးအနက္ ေတြးတတ္ေသာ၊ မိမိကုိယ္မိမိ ေကာင္းစြာ သတိျပဳတတ္ေသာ လူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ပညာတတ္ေသာ လူတစ္ဦးသည္ အရာမ်ားစြာတုိ႔ကို သိသကဲ့သုိ႔ မိမိ မသိေသးေသာ အရာမ်ားစြာ ရွိေၾကာင္းကိုလည္း သေဘာေပါက္သူျဖစ္သည္။ ပညာတတ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ ကမၻာေလာက၏ မ်ားစြာေသာ အစိတ္အပိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွိမ့္ခ်မႈ ျပဳေစရန္ျဖစ္ၿပီး ပါရမီ အျမင့္မားဆံုး သူ၌ပင္လွ်င္ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိေၾကာင္း သိရွိေစသည္။ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ ပညာေရး၏ အေျခခံသည္ ကမၻာႀကီး မည္မွ် က်ယ္ေျပာေၾကာင္းႏွင့္ ယင္း၌ ပါ၀င္သည့္ အရာမ်ားအေၾကာင္း သိျမင္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ပညာတတ္ေသာသူသည္ အရာရာ၌ ကြၽမ္းက်င္သူျဖစ္ေၾကာင္း မိမိကုိယ္မိမိ မေတြး႐ံုမက ယင္းတုိ႔အနက္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကိုပင္ မိမိကြၽမ္းက်င္သည္ဟု ထင္မထားေပ။ သူသည္ က်ယ္ေျပာလွေသာ အရာ၏ အခ်ဳိ႕ေသာ အရာမ်ားကို သိျမင္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းၿပီး လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္ေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ေရးဆြဲကာ ခရီးစဥ္ကေပးသည့္ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ တန္ဖိုးမ်ား၏ အဓိပၸာယ္ကို ရွာေဖြသည္။

ဦးတည္ရာမဲ့ ျပန္႔က်ဲေနေသာ၊ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ ျပင္းထန္ေသာ ကမၻာႀကီး၌ လူတစ္ဦး အေနျဖင့္ လိုက္လံ ရွာေဖြရန္အတြက္ အဓိပၸာယ္မ်ားႏွင့္ တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရင္းျမစ္မ်ားကို ေပးျခင္းသည္ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ ပညာေရးျဖစ္သည္။ သမုဒၵရာ ဥပမာအရ ေျပာရလွ်င္ ျမင့္မားသည့္ ပညာေရး မရွိေသာ ဘ၀သည္ ေကာင္းစြာ မျမင္ရဘဲ ေရထဲ၌ ကူးခတ္ေနျခင္းႏွင့္ တူ၏။ ပို၍ ပို၍ ျမင္လာရေစရန္အတြက္ ပညာေရးက အကူအညီ ေပးႏိုင္သည္။ ပ်မ္းမွ်သေဘာအရ ပညာတတ္လွ်င္ ၀င္ေငြျမင့္မားႏိုင္ေသာ္လည္း တကၠသိုလ္ေကာလိပ္ ပညာေရးဟူသည္ ၀င္ေငြရွာရန္ ပါ၀ါျမင့္မားေရး မဟုတ္ပါ။ တကၠသိုလ္ေကာလိပ္ဟူသည္ စူးစမ္း ရွာေဖြေရးႏွင့္ ႀကီးျပင္း ရင့္က်က္ေရးျဖစ္သည္။ ဉာဏ္ပညာတုိ႔ႏွင့္ အသိဉာဏ္တုိ႔အတြက္ ျပင္းထန္ေသာ ေလ့က်င့္ခန္းသာျဖစ္သည္။ ပညာတတ္သူ တစ္ဦးသည္ ေနရာတကာ၌ စမတ္က်ေနမည္ မဟုတ္ေသာ္လည္း ပိုမိုခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀သူႏွင့္ မိမိ၀န္းက်င္ရွိ အရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပို၍႐ႈပ္ေထြးေသာ အရာမ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္သူ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

လူသားတုိ႔၏ အေတြ႕အၾကံဳႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ပံုသဏၭာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ အရြယ္အစား အမ်ဳိးမ်ဳိးတုိ႔ကို ေကာင္းမြန္စြာ သိျမင္လ်က္ ယင္းမွေန၍ အက်ဳိးေက်းဇူး ရရွိေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ ပညာတတ္ေသာ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတငး္စာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ဆင္းရဲမြဲေတမႈေလ်ာ့ပါးေစရန္

ဆင္းရဲမြဲေတမႈျပႆနာအား ေလ်ာ့ပါးေစေရးႏွင့္ လူတန္းစားကြာဟမႈနည္းပါးေစရန္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွသာလွ်င္ အဆင္းရဲဆုံးႏုိင္ငံမ်ားအျဖစ္မွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႔ လုပ္ေဆာင္ရာ၌ စီမံခန္႔ခြဲမႈအလြဲမ်ားႏွင့္ အဂတိလုိက္စားမႈျပႆနာမ်ားကို ႏုိင္နင္းစြာကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ အေရးပါမည္ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္လည္း ေခတ္အဆက္ဆက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈအလြဲမ်ားႏွင့္ အဂတိလုိက္စားမႈ ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ အဆင္းရဲဆုံးႏုိင္ငံမ်ား စာရင္း၀င္ခဲ့ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သဘာ၀သယံဇာတမ်ားႏွင့္အတူ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရး အေျခအေနမ်ားအရ အားသာမႈမ်ား အား စနစ္တက် မွန္မွန္ကန္ကန္ အသုံးျပဳႏုိင္ျခင္း အပါအ၀င္ လုပ္ေဆာင္သင့္လုပ္ေဆာင္ထုိက္သည္မ်ားအား စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေရးမွာ အေရးႀကီးမည္ျဖစ္ပါသည္။

ယင္းအျပင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ျခင္းႏွင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြျခင္းကဲ့သို႔ေသာ ျပႆနာရပ္မ်ားအား စနစ္တက် ကုိင္တြယ္ႏုိင္မွသာလွ်င္ အေျခခံျပည္သူလူထုအတြက္ ေခ်ာင္လည္ႏုိင္ေသာ အေျခအေနမ်ား ဖန္တီးေပးႏုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေျခခံ အေၾကာင္းတရားမ်ားမွာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြျခင္း၊ ၀ယ္လိုအားတက္ျခင္း၊ ေရာင္းလိုအား က်ဆင္းျခင္းစသည့္ အေျခအေနမ်ား ပါ၀င္ၿပီး ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ သြင္းကုန္ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္ျခင္းႏွင့္ ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်တသည့္ အခက္အခဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္ကို သတိျပဳၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ေဒၚလာေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းႏွင့္ ေရႊေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္အတူ အေျခခံစားေသာက္ကုန္ႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈဒဏ္ကို  အျပင္းထန္ဆုံး ခံစားရသည္မွာ အေျခခံ လူတန္းစားျပည္သူမ်ားသာ ျဖစ္သည္ကိုလည္း အေလးထားသင့္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ Per Capital GDP တစ္ဦးခ်င္း ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုးသည္ ၂၀၁၀ျပည့္ ႏွစ္မတုိင္မီ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအနက္ အနိမ့္က်ဆုံးျဖစ္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္စဥ္တစ္ဦးလွ်င္ ေဒၚလာ ၂၀၀၀ ၀န္းက်င္သာရွိခဲ့သည္ဟု CIA တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားတြင္ ေတြ႕ရ သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ေကာက္ယူခဲ့ေသာ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ေသာ အရြယ္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၆၄ ႏွစ္အထိ ၃၂ ဒသမ ၉၈ သန္းေက်ာ္ရွိၿပီး အလုပ္လုပ္ေနသူဦးေရမွာ ၂၁ ဒသမ ၈၇ သန္းေက်ာ္ရွိကာ ရာခုိင္ႏႈန္း ၆၆ ခန္႔သာ အလုပ္လုပ္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ က်န္ ၃၄ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အလုပ္လက္မဲ့ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ေနသည္။  အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးျခင္းသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ဆက္လက္ျမင့္တက္ ေစေၾကာင္းလည္း သုံးသပ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ တစ္ႏုိင္ငံလုံး အတုိင္းအတာအရ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ၈၄ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ေနသည္။ ခ်င္းျပည္နယ္က ၇၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္က ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ တနသၤာရီက ၃၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္က ၃၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဧရာ၀တီက ၃၃ ရာခုိင္ႏႈန္း အသီးသီးရွိေနသည္ဟုလည္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းမၿငိမ္မသက္မႈမ်ား၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ မ်ားႏွင့္ ေက်းလက္ၿမိဳ႕ျပ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ကြာဟျခင္းမ်ားစသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားသည္လည္း  ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈျပႆနာမ်ားအတြက္ ထိုးႏွက္ခ်က္မ်ား အျဖစ္ရွိေနသည္။ သို႔ပါ၍ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အလြဲမ်ားႏွင့္ အဂတိလုိက္စားမႈျပႆနာမ်ားကဲ့သို႔ ႏုိင္ငံအား ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစခဲ့ေသာ သာဓကမ်ားအား မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆန္းစစ္၍ ပိုမုိေကာင္းမြန္ေသာ အေျခအေနမ်ား ေပၚေပါက္ေစရန္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ႏို၀င္ဘာ ၂ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ေျမသိမ္းဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ ေျမယာကိစၥ

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူဦးေရအမ်ားစုေနထုိင္ရာ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ လူေနမႈဘ၀ ျမင့္မားလာေရးႏွင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေလွ်ာ့ခ်ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိရာ ေျမယာျပႆနာသည္လည္း အခက္အခဲတစ္ရပ္အျဖစ္ ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ စုိက္ပ်ဳိးေျမ၊ လယ္ယာေျမပုိင္ဆုိင္မႈဆုိင္ရာ အေျခအေနႏွင့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအၾကား မွန္ကန္မွ်တသည့္ ဥပေဒစည္းကမ္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္ ေျဖရွင္းမႈမ်ားမွာ မ်ားစြာအေရးပါလ်က္ရွိေနသည္။ စုိက္ပ်ဳိးေရးဆုိင္ရာ ကိစၥမ်ားအပါအ၀င္ လယ္ယာေျမပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီျဖစ္ရန္ႏွင့္ ဥပေဒမဲ့ဆုံး႐ႈံးနစ္နာရမႈမ်ား မျဖစ္ေစေရး ထုိက္တန္သည့္ေလ်ာ္ေၾကး သို႔မဟုတ္ နစ္နာေၾကးရရွိႏုိင္ရန္အတြက္လည္း ခုိင္မာသည့္ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းမႈဆုိင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ရပ္ကို လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေျမသိမ္းဥပေဒၾကမ္းတြင္ သိမ္းဆည္းခံရသူမ်ားအတြက္ နစ္နာေၾကး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးကိစၥရပ္မ်ားကို ထည့္သြင္းထားေၾကာင္း၊ လက္ရွိ တည္ဆဲဥပေဒသည္ ၿဗိတိသွ်လက္ထက္က ေရးဆြဲထားသည့္ ဥပေဒျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿဗိတိသွ်ေခတ္က ကုမၸဏီမ်ား၊ အစိုးရအတြက္ အက်ဳိးစီးပြားျဖစ္ရန္ အဓိကရည္ရြယ္ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အမ်ားျပည္သူအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ႏိုင္ငံ၏စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံ၏စီမံကိန္းမ်ားအတြက္လည္း ေျမသိမ္းရန္ လိုအပ္လာသည့္အခါတြင္ တရားမွ်တစြာေျမသိမ္းရန္၊ တရားမွ်တစြာျဖင့္ နစ္နာသူမ်ားကို ေလ်ာ္ေၾကးေငြမ်ားေပးႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္အျပင္ ၎တို႔၏ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး၊ ေျမသိမ္းခံရမႈေၾကာင့္ နစ္နာဆံုး႐ံႈးမႈမ်ား၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္သည့္ သူမ်ားအားလံုးအတြက္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ဆံုး႐ံႈးခဲ့သည့္ လူမႈဘ၀မ်ားကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားသည့္ အခ်က္မ်ားပါ၀င္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေတာင္သူလယ္သမားေရးရာ ေကာ္မတီဥကၠ႒က ေျပာၾကားထားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေျမသိမ္းဥပေဒၾကမ္းတြင္ ဤဥပေဒအရ ေျမသိမ္းဆည္းျခင္းျပဳရာတြင္ ေျမရွင္မ်ားႏွင့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြေတာင္းဆိုခြင့္ရွိသူမ်ား၊ သိမ္းဆည္းေျမတြင္ သီးစားအျဖစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အက်ိဳးတူအျဖစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ငွားရမ္း၍ျဖစ္ေစ လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားဟု ေျမတြင္ အက်ဳိးစီးပြားသက္ဆိုင္သူမ်ားဆိုရာတြင္ ပါ၀င္သူမ်ားဟု သတ္မွတ္ထားသလို ထိခိုက္နစ္နာသူ မိသားစုဟုဆိုရာတြင္ ယင္းတို႔၏ေျမ သို႔မဟုတ္ အျခားမေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္ေသာပစၥည္းကို သိမ္းယူျခင္းခံရသည့္ မိသားစု၊ ေျမတစ္ရပ္ရပ္ကို ပိုင္ဆိုင္မႈမရွိေသာ္လည္း မိသားစု၀င္တစ္ဦး သို႔မဟုတ္ အမ်ားသည္ လယ္ယာလုပ္သားအျဖစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ လက္ခစားအျဖစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိခိုက္နစ္နာသည့္ အရပ္ေဒသအတြင္း ေျမကိုသိမ္းဆည္းျခင္း မျပဳမီကာလတြင္ အစဥ္အဆက္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီးလွ်င္ ေျမကိုသိမ္းဆည္းမႈေၾကာင့္ ယင္းတို႔၏ စား၀တ္ေနေရးထိခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားရသည့္မိသားစု၊ သိမ္းဆည္းေျမကို အေၾကာင္းျပဳ၍ စား၀တ္ေနေရး ထိခိုက္နစ္နာရသူမ်ားဟု အဆုိပါဥပေဒၾကမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ပါ၍ ကာလရွည္ၾကာေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ျပႆနာမ်ားအနက္ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားရွိေနသည့္ ေျမယာကိစၥရပ္အေပၚ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းရာတြင္ မည္သူမွ်နစ္နာမႈမရွိေစရန္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား၏ မွန္ကန္မွ်တမႈ၊ ပကတိအေျခအေနမွန္ႏွင့္ ျပႆနာ၏ အရင္းအျမစ္မ်ားကို မွန္မွန္ကန္ကန္ေဖာ္ထုတ္၍ အေျဖရွာ ေျဖရွင္းႏုိင္မႈမ်ားမွာ အဓိကအေရးပါသည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ႏို၀င္ဘာ (၁) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္