Editorials

ကတိသစၥာ တည္ေသာခါ၀ယ္

“ကတိသစၥာ တည္ေသာခါ၀ယ္ ႏြယ္ျမက္သစ္ပင္ ေဆးဖက္၀င္၏” ဟူေသာ ဆုိ႐ိုးစကားသည္ ျမန္မာစာေပ၌ အထင္အရွား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ လူအမ်ားစုသည္ အခ်ိန္မေရြး ကတိမ်ား ေပးတတ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ေပးခဲ့သည့္ ကတိမ်ား တည္ေစရန္ မည္သို႔မည္ပုံ ထိန္းသိမ္းတတ္ၾကပါသနည္း။ လူတစ္ဦးအတြက္ ဘ၀၌ ေပးခဲ့သမွ် ကတိအားလုံး တစ္ခုမက်န္ တည္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေပ။ မိမိအေနျဖင့္ ကတိမည္မွ်ကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ၿပီး ကတိမ်ားအား မည္သို႔မည္ပုံ ကုိင္တြယ္ခဲ့သနည္း ဟူသည္မွာ မိမိကိုယ္မိမိ နားလည္ရန္ အတြက္ အဓိကအခ်က္ျဖစ္သည္။ အဘိဓာန္၌ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ ကတိဟူသည္ တစ္စုံတစ္ဦး အေနျဖင့္ သတ္မွတ္ထားသည့္ တစ္စုံတစ္ရာကို ျပဳလုပ္ပါမည္ သို႔မဟုတ္ ေရွာင္ၾကဥ္ပါမည္ဟူေသာ

အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မႈႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ အလားအလာ

ႏုိင္ငံ၏အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာမ်ား တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းလာေရး ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရမွ စနစ္တက် စီမံခ်က္ခ် အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေရး တုိက္တြန္းေၾကာင္း အဆုိကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၌ လႈိင္းဘြဲ႕မဲဆႏၵနယ္မွ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခင္ခ်ဳိက ေမ ၂၅ ရက္တြင္ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ေနျပည္ေတာ္ အပါအ၀င္ တုိင္းေဒသႀကီး ၁၅ ခု၌ လူဦးေရ ၅၁ ဒသမ ၄၉ သန္း နီးပါးရွိၿပီး အလုပ္လုပ္ႏုိင္သည့္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၆၄ ႏွစ္အထိသည္ ၃၂ ဒသမ ၉၈ သန္း ရွိၿပီး အလုပ္မလုပ္ႏုိင္ေတာ့သည့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ႏွင့္အထက္မွာ ၂ ဒသမ ၉ သန္းရွိေၾကာင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခင္ခ်ဳိက ေဆြးေႏြးတင္ျပသည္။ “ဒီလူဦးေရ စာရ

ျပည္တြင္းစစ္ အျမန္ဆုံး အဆုံးသတ္ႏုိင္ေစေရး

ျပည္တြင္းစစ္ (Civil War) ကို စစ္ပညာသုံးေ၀ါဟာရအျဖစ္ Intrastate War ဟုလည္းေခၚသည္။ တစ္ႏုိင္ငံတည္း အတြင္းရွိ စည္း႐ုံးစုစည္းထားေသာ အုပ္စုမ်ားအၾကားမွ စစ္ပြဲကို ဆိုလုိသည္။ ယခင္က ျပည္ေထာင္စုတစ္ခုတည္းေအာက္၌ ရွိခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံႏွစ္ ႏုိင္ငံအၾကား စစ္ပြဲကိုလည္း ျပည္တြင္းစစ္ဟု ေခၚဆိုတတ္ေသာ္လည္း အသုံးနည္းသည္။ ျပည္တြင္းစစ္၌ တစ္ဖက္ျခမ္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ႏုိင္ငံ သို႔မဟုတ္ ေဒသတစ္ခုကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္၊ ေဒသတစ္ခု လြတ္လပ္ေရးရရွိရန္ သို႔မဟုတ္ အစိုးရ၏ မူ၀ါဒမ်ား ေျပာင္းလဲသြားေစရန္တို႔ ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ျပည္တြင္းစစ္ဟူသည့္ စကားလုံးသည္ လက္တင္ဘာသာစကား bellum civile မွ ဆင္းသက္လာၿပီး ဘီစီ ၁ ရာစုက ေရာမႏုိင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားေသာ ျပည္

ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ ပဋိပကၡႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္ ပဋိပကၡတုိ႔သည္ အေျခခံသေဘာအရ အျပန္အလွန္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိေၾကာင္း “ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမရွိက လံုျခံဳမႈမရွိႏိုင္၊ လံုျခံဳမႈမရွိက ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမရွိႏိုင္” ဟူသည့္ ေဆာင္ပုဒ္ျဖင့္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိၾကသည္။ ျပင္းထန္ေသာ စီးပြားေရးခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ကိုယ္ႏိႈက္က အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡ သို႔မဟုတ္ လူအုပ္စုလိုက္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားရျခင္း တိုက္႐ိုက္အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္အျဖစ္ ပါ၀င္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ လူေပါင္းတစ္ဘီလ်ံခန္႔က တစ္ေန႔လွ်င္ တစ္ေဒၚလာခန္႔ျဖင့္ အသက္ေမြးေနရေသာ ယေန႔ေခတ္တြင္ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ား ပို၍ပင္တုိးပြားလာႏုိင္သည္ကို သတိျပဳသင့္သည္။ စီးပြားေရး က်ဆင္းျခင္း၊ ၀င္ေငြနိမ့္ပါးျခင္းႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ ေပါမ်ားျခင္

ရန္လိုေသာ အမူအက်င့္

ရန္လိုေသာ အမူအက်င့္သည္ အျခားသူမ်ားအား ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ လည္းေကာင္း၊ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာ အရလည္းေကာင္း ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္။ ယင္းသည္ ႏႈတ္အားျဖင့္ က်ဴးလြန္ျခင္းမွသည္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ က်ဴးလြန္ျခင္းအထိ အတိုင္းအတာ ရွိႏိုင္သည္။ စိတ္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အေျခအေနရပ္မ်ားႏွင့္ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္းတို႔က ရန္လိုေသာ အမူအက်င့္ကို ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ အခါအားေလ်ာ္စြာ ရန္လိုေပါက္ကြဲျခင္းသည္ ျမင္ေတြ႕ေနက်ျဖစ္ၿပီး ပံုမွန္ဟုပင္ ဆိုႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ရန္လိုေသာ အမူအက်င့္သည္ အျခားသူမ်ားကို ထိခိုက္ေစသည့္အခါ သို႔မဟုတ္ အႀကိမ္မ်ားလာသည့္အခါ ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္လာသည္။ ရန္လိုေသာ အမူအက်င့္သည္ အျခားသူတို႔ပိုင္ဆိုင္ေသာ စည္းစိမ္ဥ