ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၏ သေဘာသဘာ၀ႏွင့္ ႐ိုက္ခတ္ခ်က္မ်ား

လူအခ်ဳိ႕ ေတြးထင္ထားသကဲ့သို႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ ပင္ကိုအေျခအေနတစ္ရပ္ မဟုတ္သည့္အျပင္ ဆင္းရဲသူတို႔၏ အျပစ္အနာအဆာေၾကာင့္ႏွင့္ အားနည္းခ်က္တို႔ေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ေပ။ ၎အျပင္ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးအရ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္က်င့္တရားအရ ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိသားစုအတြင္း သို႔မဟုတ္ ႀကီးျပင္းလာရမႈအတြင္း က်႐ႈံးမႈမ်ားေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း မဟုတ္ေပ။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈမ်ားကို ဖန္တီးသူမ်ားသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အစုိးရအဖြဲ႕မ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ အစဥ္အလာသေဘာအရ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ေလ့လာရာ၌ လူတစ္ဦးခ်င္း သို႔မဟုတ္ မိသားစုအလုိက္ကို အဓိကထားၾကေသာ္လည္း ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ တစ္ဦးခ်င္းႏွင့္ မိသားစုအလုိက္သာမက လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းအလိုက္ ေတြ႕ၾကံဳခံစားရမႈျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ေလ့လာရာတြင္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံအေပၚ အဓိကထားရမည္ျဖစ္ၿပီး မူ၀ါဒမ်ား၊ အျပန္အလွန္ျပဳမူမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးမ်ား၏ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားအတြင္း ျမဳပ္၀င္ေနသည့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ေလ့လာရမည္ျဖစ္သည္။

ဆင္းရဲမြဲေတမႈဟူသည္ သူ႔ဘာသာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္အရာျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္စီးပြားေရးတြင္ လူတစ္ဦး သို႔မဟုတ္ လူအုပ္စုတစ္စုသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ေထာင္ေခ်ာက္အတြင္း၌ ပိတ္မိသြားပါက ဆင္းရဲမြဲေတမႈသံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္ရန္ ခက္ခဲလွသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈဟူသည္ မိမိကိုယ္မိမိ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ အသားတင္ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ တံု႔ျပန္မႈကိုစုစည္းႏိုင္စြမ္းတို႔အား ဖ်က္ဆီးပစ္သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ရင္းျမစ္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ပုဂၢလိကပိုင္ျပဳျခင္းႏွင့္ အေျခခံအက်ဆံုး လိုအပ္ခ်က္မ်ား ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မႈကိုပင္ ပုဂၢလိကပိုင္ျပဳျခင္းတို႔အပါအ၀င္ စီးပြားေရးအရ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းျပဳမႈႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနေသာ လက္ရွိမူ၀ါဒမ်ားသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသံသရာကို ပို၍တြန္းအားေပးေစသည္။ လူမႈေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ စိတ္၀င္စားမႈမရွိျခင္းႏွင့္အတူ ရင္းျမစ္မ်ား မွ်တစြာျဖန္႔ေ၀ေရးအေပၚ ေနာက္ထပ္အတားအဆီးမ်ားကို ဖန္တီးလ်က္ စီးပြားေရးအရႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ အားေကာင္းေသာ လူတန္းစားတို႔က ဆင္းရဲမြဲေတသူမ်ား၏ ကုပ္ေပၚ၌ ခြစီးလ်က္သား အေနအထား၌ ရွိေနသည္။ ဤနည္းအားျဖင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈမွသည္ လူမႈေရးအရ ဖယ္ထုတ္ခံရျခင္းဆီသို႔ ဦးတည္၍သြားသည္။

ဆင္းရဲမြဲေတမႈဟူသည္ ဆင္းရဲသူမ်ားအေပၚသို႔သာ သက္ေရာက္သည္ကား မဟုတ္ေပ။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ အေထြေထြသေဘာအရ ခ်မ္းသာသူမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္အေပၚသို႔ပါ သက္ေရာက္မႈရွိသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ မညီမွ်မႈမ်ားကို ႀကီးထြားေစေသာေၾကာင့္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။ ယင္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈ၊ တရားဥပေဒႏွင့္ အမိန္႔အာဏာထိန္းသိမ္းမႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႀကီးစြာေသာ ျပႆနာမ်ားဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတေနသူတို႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈအတြက္ ျဖစ္သည့္နည္းျဖင့္ ႐ုန္းကန္ၾကရေသာအခါ ခိုးမႈႏွင့္ ဓားျပမႈကဲ့သို႔ေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ယေန႔ေခတ္သစ္တြင္ ခ်မ္းသာသူတို႔၏ ဘ၀သည္လည္း ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ စိုးရိမ္ပူပန္လာၾကရသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အမ်ားသေဘာဆႏၵမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈအေပၚလည္း အဓိကၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ရပ္ ျဖစ္လာသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ကို စုစည္းထားသည့္အရာမ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္တတ္သည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသံသရာ၌ ပိတ္မိသြားေသာေၾကာင့္ မိမိကိုယ္မိမိ ယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ားေၾကာင့္ လူသားရင္းျမစ္သာမက အျခားရင္းျမစ္မ်ားလည္း အလဟႆျဖစ္ရသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကုန္ခန္းေနသူတို႔သည္ ႀကီးေလးေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကိုသာမက အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကိုပါ က်ဴးလြန္လာၾကျခင္းျဖင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အႀကီးအက်ယ္ ၿခိမ္းေျခာက္လာသည္။

မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ ဆင္းရဲမြဲေတမႈဟူသည္ ဆင္းရဲသူမ်ားကိုသာမက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္လံုးကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ အႏၲရာယ္တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအတြက္ ဦးစားေပးမူ၀ါဒတစ္ရပ္ ျဖစ္သင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ေမ (၂၀) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံစာရင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေရး

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံးႏိုင္ငံမ်ား (LDC) အဆင့္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည့္စံႏႈန္း သံုးခုစလုံးႏွင့္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည့္မီလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မူ၀ါဒဆိုင္ရာေကာ္မတီ (CDP) ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေမ ၁၈ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းကုိ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ ကုလသမဂၢ႐ုံးခ်ဳပ္၌ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၉ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ကုလသမဂၢ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးေကာင္စီ (UNECOSOC) ၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မူ၀ါဒဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ (CDP) ၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လ အစည္းအေ၀း အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံးႏိုင္ငံမ်ား (LDC) ဟူသည္ ကမၻာေပၚရွိ ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုးအနက္ ကုလသမဂၢ၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ လူသားဖြံ႕ၿဖိဳးမႈညႊန္းကိန္း အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ျခင္းႏွင့္အတူ လူမႈစီးပြားဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအညႊန္းမ်ား အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ေနသည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းျဖစ္သည္။ LDC သေဘာတရားသည္ ၁၉၆၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ား အေႏွာင္းပိုင္းမွ ျမစ္ဖ်ားခံလာျခင္း ျဖစ္သည္။ ပထမဆံုး LDC စာရင္းကို ကုလသမဂၢက ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၁၈ ရက္တြင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၂၇၆၈ ျဖင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ LDC စာရင္း၌ ၀င္ရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ သံုးခုႏွင့္ ညီညြတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသတ္မွတ္ခ်က္ သံုးခုမွာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ လူသားရင္းျမစ္ႏွင့္ စီးပြားေရး ထိခိုက္နစ္နာလြယ္မႈတုိ႔ျဖစ္သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ သတ္မွတ္ခ်က္အရ သုံးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ေလ့လာသုံးသပ္မႈ (Triennial Review) ၌  တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ (Gross National Income – GNI) အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၂၅ ထက္ ေလ်ာ့နည္းေသာႏိုင္ငံမ်ားကို LDC စာရင္း၌ ေဖာ္ျပႏိုင္ၿပီး တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ GNI အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂၃၀ ထက္ ေက်ာ္လြန္ပါက ယင္းစာရင္းမွ လြတ္ေျမာက္မည္ ျဖစ္သည္။ လူသားရင္းျမစ္ခ်ဳိ႕တဲ့မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာဟာရ၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ အရြယ္ေရာက္သူ စာတတ္ေျမာက္မႈတို႔အေပၚ အေျခခံလ်က္ အညႊန္းကိန္း သတ္မွတ္ထားသည္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံးႏိုင္ငံမ်ား (LDC) အဆင့္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ လူသားအရင္းအႏွီး ညႊန္းကိန္း (Human Access Index – HAI ) ၆၆ ႏွင့္ အထက္ရွိရန္လိုသည္။ စီးပြားေရး ထိခိုက္နစ္နာလြယ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုက္ပ်ဳိးေရးဆိုင္ရာ ထုတ္လုပ္မႈ မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ ကုန္ပစၥည္းႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား တင္ပို႔မႈ မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ အစဥ္အလာမဟုတ္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အေရးပါမႈ၊ ေရာင္းကုန္တင္ပို႔မႈ ေဇာက္ခ် လုပ္ကိုင္ျခင္း၊ စီးပြားေရးေသးငယ္ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အဟန္႔အတားမ်ားႏွင့္ သဘာ၀ ေဘးဒုကၡမ်ားေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့ရသည့္ လူဦးေရရာခိုင္ႏႈန္းတို႔အေပၚ အေျခခံလ်က္ အညႊန္းကိန္း သတ္မွတ္ထားသည္။ LDC မွ လြတ္ေျမာက္ရန္အတြက္ စီးပြားေရး ထိခိုက္နစ္နာလြယ္မႈဆိုင္ရာ ညႊန္းကိန္း (Economic Vulnerability Index – EVI) ၃၂  ႏွင့္ ေအာက္ ရွိရန္ လိုအပ္သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သုံးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ေလ့လာသုံးသပ္မႈတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ GNI အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂၅၅၊ HAI ၆၈ ဒသမ ၅ ႏွင့္ EVI ၃၁ ဒသမ ၇ ရရွိခဲ့သျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံးႏိုင္ငံမ်ား အဆင့္မွ လြတ္ေျမာက္ေရးဆိုင္ရာ သတ္မွတ္စံႏႈန္း သုံးခုလုံးႏွင့္ ျပည့္မီသြားၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္တြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံး ႏိုင္ငံမ်ား စာရင္း၀င္ ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း လြတ္ေျမာက္ေရးဆိုင္ရာ စံႏႈန္း သုံးခုလုံးႏွင့္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည့္မီခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ LDC စာရင္းကို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ယင္းစာရင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေပါင္း ေလးႏိုင္ငံသာ ရွိေသးသည္။ ၎တို႔မွာ ေဘာ့ဆြာနာ (၁၉၉၄)၊ ကိတ္ဗာဒီ (၂၀၀၇)၊ ေမာ္လ္ဒိုက္ (၂၀၁၁)၊ ဆာမိုအာ (၂၀၁၄) တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံးႏိုင္ငံမ်ား စာရင္းမွ လြတ္ေျမာက္မည့္ လမ္းစပြင့္ရန္ လာမည့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ သံုးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ သံုးသပ္ခ်က္တြင္ စံႏႈန္းသုံးခုအနက္ အနည္းဆုံးႏွစ္ခုႏွင့္ ဆက္လက္ျပည့္မီရန္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ တိုးတက္မႈ အရွိန္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၉ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္)

အေရးႀကီးလွသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြား

ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာဆုိင္ရာ ေတြးေခၚရွင္မ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားကို  အမ်ဳိးအစားမ်ားစြာ ခဲြျခားသတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အေျခခံအက်ဆံုး ႏိုင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားမွာ မိမိတုိ႔ႏုိင္ငံ၏ ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ နယ္နိမိတ္ သတ္မွတ္ခ်က္၊ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ လကၡဏာရပ္မ်ားကို ျပည္ပအင္အားႀကီးႏုိင္ငံမ်ားက ၀င္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ စြက္ဖက္ႏုိင္ေျခမွေန၍ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရန္ျဖစ္သည္။ ယင္းထာ၀ရအက်ဳိးစီးပြားတုိ႔သည္  အျမဲတမ္းသေဘာကိုေဆာင္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္သည္ ၎တုိ႔အား မည္သည့္ နည္းႏွင့္မဆုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအသီးသီးတုိ႔သည္ မိမိတုိ႔၏ ကာကြယ္ေရးစြမ္းရည္ကို ျမႇင့္တင္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဒုတိယေျမာက္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အက်ဳိးစီးပြားမွာ ႏုိင္ငံရပ္ျခားသို႔ ေရာက္ေနေသာ မိမိႏုိင္ငံသားမ်ားကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးရန္ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ သံတမန္ ၀န္ထမ္းမ်ားအား အေရးယူျခင္းမွေန၍ သံတမန္ကင္းလြတ္ခြင့္ရေစရန္ ႏုိင္ငံေတာ္က အာမခံထားရသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အျမဲတမ္း အက်ဳိးစီးပြားဟူသည္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ ေရရွည္ႏွင့္ အဆက္မျပတ္ အက်ဳိးစီးပြားကို ရည္ညႊန္းသည္။

အေျပာင္းအလဲရွိႏုိင္ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားထဲတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ႏွင့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အေျခအေနရပ္မ်ား၌ ႏုိင္ငံေတာ္ေကာင္းက်ဳိးအတြက္ အေရးပါသည့္ အရာမ်ားကို တည္ေဆာက္ရန္ ပါ၀င္သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အေထြေထြအက်ဳိးစီးပြား မ်ားထဲတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ အေျခအေနရပ္မ်ား ပါ၀င္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ သံတမန္ဆက္ဆံေရးတုိ႔ျဖစ္သည္။ ယင္း၌ ဘံုအက်ဳိးစီးပြားဟူသည္ ႏုိင္ငံမ်ားစြာတုိ႔၏ တူညီေသာ အက်ဳိးစီးပြားျဖစ္သည္။ NATO သေဘာတူစာခ်ဳပ္၊ SEATO သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အစရွိသည္တို႔သည္ ဘံုအက်ဳိးစီးပြားသေဘာကို ေဆာင္သည္။ ရန္သူႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ သို႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံအုပ္စုတစ္စုမွေန၍ ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ ရယူထားျခင္းျဖစ္သည္။

႐ႈပ္ေထြးလွေသာ ကမၻာႀကီးတြင္ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကို မည္ကဲ့သို႔ ရယူ ကာကြယ္မည္နည္း ဟူသည့္ ေမးခြန္း ေပၚထြက္လာသည္။ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ ႏိုင္ငံေတာ္အက်ဳိးစီးပြား အသီးသီးကို ရယူရန္ႏွင့္ ျမႇင့္တင္ရန္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိး က်င့္သံုးၾကသည္။ အျခားႏုိင္ငံမ်ား သို႔မဟုတ္ အျခားႏိုင္ငံအုပ္စုမ်ားမွေန၍ မိမိတုိ႔၏ ႏုိင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားကိုရယူရန္ အက်ပ္ကိုင္သည့္ နည္းလမ္းကို က်င့္သံုးၾကသည္။ ယင္းနည္းလမ္းမ်ားသည္ ေကာင္းေသာရလဒ္ ထြက္ရွိႏုိင္သည့္တုိင္ အျပဳသေဘာ မေဆာင္ ေသာ လကၡဏာရပ္ရွိသည္။ ယင္းနည္းလမ္းမ်ား၌ သံတမန္ေရးအရ မဆက္ဆံျခင္း၊ ကုန္သြယ္မႈ ပိတ္ပင္ျခင္း၊ သပိတ္ေမွာက္ျခင္း၊ လက္တံု႔ျပန္ျခင္း၊ သံတမန္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ျခင္းတုိ႔ ပါ၀င္သည္။ သို႔ေသာ္ သေဘာသဘာ၀အရ အၾကမ္းမဖက္ဘဲ ႏုိင္ငံတကာ ပဋိပကၡ မျဖစ္ႏုိင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားလည္းရွိသည္။ ယင္းမွာ မဟာမိတ္ဖြဲ႕ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုလက္ရွိတြင္ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးသေဘာတရားအရ အက်ဳိးစီးပြားတူသည္ထက္ မိမိတုိ႔၏ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ မဟာမိတ္ဖြဲ႕လာၾကသည္။

ႏုိင္ငံအသီးသီးသည္ မိမိတုိ႔ ႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ သံတမန္ေရးရာအရ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ အေပးအယူ လုပ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မွတစ္ဆင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အက်ဳိးစီးပြားခ်င္း ကြဲလြဲေသာ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းရန္ သံတမန္ဆက္ဆံေရး နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳၾကသည္။ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား တင္းမာမႈမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ေဒသတြင္း အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးတုိ႔က သံတမန္ေရးရာအရ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းျခင္းကို တိုက္တြန္းအားေပးၾကသည္။ သံတမန္ လုပ္ငန္းစဥ္မွတစ္ဆင့္ ကမၻာႀကီး၌ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိန္းသိမ္းရန္ ကုလသမဂၢက ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့မႈမ်ားရွိသည္။

မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ ႏုိင္ငံအသီးသီးသည္ မိမိႏုိင္ငံေတာ္၏အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြေလ့ ရွိသည္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၈ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ

ယခုရက္သတၱပတ္အတြင္း အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထြက္ေပၚလ်က္ရွိေသာ  သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကား အျမင္အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ေ၀ဖန္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိး ထြက္ေပၚေနသည္။ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာန (စစစ) တို႔က စစ္ေဆးေနေၾကာင္း ေမ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ သတင္းမ်ားစတင္ထြက္ေပၚခဲ့သည္။ အတည္မျပဳႏိုင္ေသာ သတင္းမ်ားအရလည္း ဦးေက်ာ္၀င္း၏ သားျဖစ္သူတို႔အား ဆက္စပ္စစ္ေဆးေနသည္ဟု သတင္းဌာနမ်ား၏ ကနဦးသတင္းမ်ားအရလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၀န္ႀကီးတစ္ဦးကို စစ္ေဆးေနသည္ဆိုသည့္ သတင္းေၾကာင့္ လူထုအၾကားတြင္ NLD အစိုးရႏွင့္ပတ္သက္၍ ထင္ေၾကးအမ်ဳိးမ်ဳိး ထြက္လာခဲ့သည္။ အစိုးရထိပ္တန္းပုဂၢိဳလ္မ်ားအၾကားတြင္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ရွိလာႏုိင္သည္ဆိုသည့္ သုံးသပ္ခ်က္မ်ားလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ေျခာက္ဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းကာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ေမ ၁၃ ရက္ ညေန ၃ နာရီခန္႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အဂတိႏွင့္ပတ္သက္သည့္ တိုင္ၾကားစာမ်ား၊ ယင္းတိုင္ၾကားစာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ျပည့္စုံစြာ ရရွိေစရန္အတြက္ ႀကိဳတင္စုံစမ္းမႈ ၁၈ ခုကိုလည္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္ဟု ပါရွိခဲ့ပါသည္။ ထို႔ျပင္ လာဘ္စားရာတြင္ ညီညြတ္စြာေပါင္းစား၊ လုပ္စားရန္အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးက ေျပာၾကားသည္ဟု လူမႈကြန္ရက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည့္အတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ အစိုးရအဖြဲ႕က ညႊန္ၾကားခဲ့သည့္ သတင္းထြက္ေပၚခဲ့သည္။ အဂတိသတင္းမ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲဂယက္ႏွင့္အတူ အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း ရာထူးအေျပာင္းအေရႊ႕မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အခ်ဳိ႕တို႔၏ အေျပာင္းအလဲမ်ား ရက္ပိုင္းအတြင္း ျဖစ္ေပၚလာမည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ားလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚခဲ့သည္။

သမၼတသစ္ ဦး၀င္းျမင့္အေနျဖင့္ အစိုးရ၏ လက္က်န္သက္တမ္းႏွင့္ လိုအပ္သည့္ အေျပာင္းအလဲမ်ား၊ လူထုအၾကား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခံေနရသည့္ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ အႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕အေပၚ အေျပာင္းအလဲမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အဂတိကင္းစင္ေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံး ကိုင္တြယ္လုပ္ေဆာင္ေတာ့မည္လားဆိုသည့္ ေမးခြန္းမ်ား လူထုအၾကားတြင္ ပိုမိုထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ၏ မိသားစုပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ ေပးပို႔ၿပီး ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို သမၼတထံ ေပးပို႔တင္ျပထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတ႐ုံးက ေမ ၈ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ေနာက္၌ အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း ထိပ္ပိုင္းပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕၏ အဂတိႏွင့္ပတ္သက္သည့္ သတင္းမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အေျပာင္းအလဲ ျပဳလုပ္မည္ဆိုသည့္သတင္းမ်ား ဆက္စပ္ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သုံးသပ္မႈလည္း ရွိေနသည္။ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ အဂတိကင္းစင္ေသာ အစိုးရျဖစ္ရမည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ထားၿပီး NLD ပါတီကို ေထာက္ခံ၀ိုင္းရံသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ၎တို႔ ပါတီမွ ဖြဲ႕စည္းတင္ေျမႇာက္လိုက္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း ယခင္ေခတ္အဆက္ဆက္ အစိုးရမ်ားကဲ့သို႔မဟုတ္ဘဲ အဂတိအကင္းဆုံးႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ မွတ္ေက်ာက္တင္ခံႏုိင္သည့္ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ေမွ်ာ္လင့္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း အဂတိလိုက္စားမႈမွာ အယုံအၾကည္ရွိမႈ၊ ေကာင္းမြန္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းယႏၲရားႀကီးတစ္ခုလုံး၏ ဂုဏ္ရွိမႈတို႔ကို တိုက္စားဖ်က္ဆီးေၾကာင္းႏွင့္ အဂတိလိုက္စားျခင္းသည္ လူနည္းစု၏ အက်ဳိးကို အမ်ားအက်ဳိး၏အထက္တြင္ ထားရွိျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ၏ ဗဟိုမူျဖစ္ေသာ ျပည္သူကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေပၚ ထိပါးေစသည္ဟု ယခင္က ေျပာၾကားထားခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ၂၀၁၂ မွစ၍ ႏိုင္ငံတကာမွ ထုတ္ျပန္ေသာ အဂတိဆိုင္ရာအညႊန္းကိန္းမ်ားတြင္ အဆင့္တက္လာေသာ္လည္း  အဂတိေၾကာင့္ အစိုးရ၏ ယႏၲရားတစ္ခုလုံး ပ်က္စီးေစႏုိင္သည့္ စိုးရိမ္ဖြယ္အေျခအေနတြင္ ရွိေနေသးသည္ဟု သုံးသပ္ခံထားရသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ျပည္သူတို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈႀကီးမားေသာ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာအေပၚ အစိုးရအေနျဖင့္ မွန္ကန္စြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္မႈႏွင့္အတူ လူထုယုံၾကည္မႈ ရရွိေစရန္ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ခ်ျပႏုိင္ရန္ အေရးႀကီးပါေၾကာင္း  The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမ ၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

ႏိုုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ျခင္း

ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ျခင္း (State –building) ဟူသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုအတြင္း ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ ခြဲထုတ္၍မရႏိုင္ေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ျဖစ္လာၿပီး အထူးခ်ဥ္းကပ္ရန္ အခ်က္တစ္ခ်က္ပင္လွ်င္ ျဖစ္လာသည္။ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပညာရပ္နယ္ပယ္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ ေလ့လာသူမ်ားသည္ အစၥေရး- ပါလက္စတိုင္း၊ ေဘာ့စနီးယား၊ အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္နစၥတန္တို႔ အပါအ၀င္ ထင္ရွားေသာ ပဋိပကၡမ်ားစြာ၌ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ရန္ ဦးစားေပး မဟာဗ်ဴဟာအျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ျခင္းကို ျမင္လာၾကသည္။ ထင္ရွားေသာ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ အန္ဒါပါဆင္၏ အဆိုအရ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္၌ ဦးေဆာင္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈသည္ ဒိုင္ေမးရွင္းသံုးခုေပၚ၌ အေျခခံေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းဒိုင္ေမးရွင္းသံုးခုမွာ လံုျခံဳေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ယင္းဒိုင္ေမးရွင္းသံုးခုအနက္ လံုျခံဳေရးကို ပထမဦးစားေပးအျဖစ္ အျမဲတမ္း သတ္မွတ္ေလ့ရွိၾကသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းမ်ားတြင္ အေထြေထြ အဆိုတစ္ရပ္ရွိသည္။ ယင္းမွာ လံုျခံဳေရး မပါ၀င္ဘဲ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အျခားလုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ အက်ဳိးဆက္အေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္မႈကို ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈကို ပဋိပကၡမ်ားအတြင္းႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ၿပီးကာလ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ ေဆာင္ရြက္သည့္အခါ ပထမဦးစားေပးမွာ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ရန္အလို႔ငွာ ေဘးကင္းလံုျခံဳေသာ ၀န္းက်င္တစ္ရပ္ ဖန္တီးရန္ပင္ ျဖစ္သည္။ ယခုအထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ရန္ ခ်ဥ္းကပ္မႈအျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ ေဆာက္ျခင္းကို အသံုးျပဳမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ရလဒ္မ်ားမွာ ေရာေႏွာ၍ေနသည္။ ေဘာ္လ္ကန္ေဒသ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ အီရတ္တို႔ကဲ့သို႔ေသာ ေနရာမ်ားစြာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ျမင့္မားသည့္ အေစာပိုင္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားမွာ ျပည့္မီျခင္းမရွိခဲ့သည္ကို ေတြ႕ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စာတမ္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္းက သမိုင္းအရ အၾကမ္းဖက္လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ရပ္ႏွင့္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ျဖစ္ရပ္မ်ား၌ ရလဒ္မ်ားသာျဖစ္ခဲ့ၿပီး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေစခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္မႈသည္ အၾကမ္းဖက္ သေဘာသဘာ၀ သက္၀င္သြားေၾကာင္း စာတမ္းမ်ားစြာတို႔က အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ၏ လူမႈေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ သုေတသနဌာန (UNRISD) က ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈ အေျခခံစြမ္းရည္မ်ားအား သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းတို႔မွာ နည္းပညာအသစ္မ်ား ရွာမွီးတတ္ေျမာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေထာက္ကူျခင္း၊ ထုတ္လုပ္မႈက႑မ်ားဆီသို႔ ရင္းျမစ္မ်ား ေပးပို႔လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ စံခ်ိန္စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ျပ႒ာန္းသက္ေရာက္ေစျခင္း၊ လူမႈေရး ကတိက၀တ္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္း၊ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ လူမႈေရး စီမံကိန္းမ်ားကို ရန္ပံုေငြျဖန္႔ေ၀ေပးျခင္းႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ယင္းအေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ားကို ဖြံ႕ၿဖိဳးေစသည့္အခါ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံသည္ မ်ားစြာေသာ အဟန္႔အတားမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအဟန္႔အတားမ်ားထဲတြင္ ပါ၀ါရွိေသာ လူထုလူတန္းစား အသီးသီးအား မူ၀ါဒေရးရာ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ျခင္း၊ အက်ဳိးစီးပြားဆိုင္ရာ အုပ္စုမ်ားထံမွ အတိုက္အခံျပဳျခင္းႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး သေဘာထားကြဲလြဲျခင္း အစရွိသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားသည္ တိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ား၌ အေျခက်ေနေသာ အစိုးရအဖြဲ႕ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ စတင္ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ အျပည့္အ၀ ေအာင္ျမင္ျခင္းမရွိ ျဖစ္ၾကရသည္။ ပညာရွင္မ်ားက ရာစုႏွစ္မ်ားတစ္ေလွ်ာက္ တည္တံ့ခဲ့ေသာ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားကို ဖန္တီးရာ၌ အေထာက္အကူျပဳခဲ့ေသာ အဓိကအခ်က္မ်ားကို ဆံုးျဖတ္ရန္ ဥေရာပ၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ျပန္လည္ေလ့လာလာၾကသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ေရးတြင္ လံုျခံဳေရးသည္သာ ပထမဦးစားေပးျဖစ္ၿပီး လံုျခံဳေရး မရွိဘဲ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

မျဖစ္ႏိုင္သည့္အရာမ်ားကို ျဖစ္ႏိုင္လာေစသည့္ ပညာေရး

ေနအိမ္မ်ားသည္ ပညာသင္ၾကားရာ ပထမဆံုးေနရာျဖစ္ၿပီး မိဘမ်ားသည္ လူတိုင္း၏ဘ၀၌ ပထမဆံုး ဆရာမ်ားျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ ကေလးဘ၀တြင္ လူတို႔သည္ ပထမဆံုး ပညာေရးကို ေနအိမ္၌ (အထူးသျဖင့္ မိခင္မ်ားထံမွ) စတင္ ထိေတြ႕ၾကရသည္။ မိဘမ်ားက ပညာေရး၏ အေရးႀကီးပံုကို နားလည္ေအာင္ စတင္ေျပာျပၾကရသည္။ အသက္ သံုးႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ေလးႏွစ္ အရြယ္သို႔ ေရာက္ရွိလာေသာအခါ မူႀကိဳေက်ာင္းမ်ား စ၍တက္ရၿပီး ငါးႏွစ္အရြယ္တြင္ မူလတန္းေက်ာင္းကို စ၍တက္ၾကရသည္။ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ စနစ္က်ေသာ ပံုမွန္ျဖစ္ေသာ အစီအစဥ္လိုက္ျဖစ္ေသာ ေလ့လာသင္ယူမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကရၿပီး စာေမးပြဲမ်ားကို ေျဖဆိုကာ အတန္းတစ္တန္းၿပီး တစ္တန္း တက္ခဲ့ၾကရသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ တစ္တန္းၿပီးတစ္တန္းေအာင္ကာ တကၠသိုလ္၀င္တန္းကို ေျဖဆိုၾကရသည္။ ယင္းေနာက္ နည္းပညာဆုိင္ရာ၊ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ဆိုင္ရာ ဘြဲ႕မ်ားရယူ ရန္ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္၊ သိပၸံမ်ားကို တက္ေရာက္ၾကရသည္။ ယင္းကို အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးဟု ေခၚဆိုသည္။ ယင္းအဆင့္ျမင့္ပညာေရးသည္ ဘ၀၌ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈအတြက္ အလုပ္အကိုင္ ရရွိရန္ လြန္စြာအေရးပါသည္။

မိဘမ်ားႏွင့္ ဆရာမ်ား၏ အားထုတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူတို႔သည္ ပညာတတ္မ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ မိဘမ်ားႏွင့္ ဆရာမ်ားသည္ သားသမီးမ်ားႏွင့္ တပည့္မ်ားအား ဘ၀တြင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိေရးဆီသို႔ ဦးတည္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေစတနာေကာင္းမ်ားႏွင့္အတူ အကူအညီေပးၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ႏုိင္ငံမ်ားစြာတို႔၌ အစိုးရ၏ အစီအစဥ္မ်ားက ေကာင္းမြန္၍ စနစ္က်ေသာ ပညာေရးအား လူတိုင္းသင္ယူႏုိင္ေအာင္ ပညာေရး စနစ္မ်ားကို တိုးတက္သည္ထက္ တိုးတက္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကသည္။ ႐ုပ္သံအစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ သတင္းမ်ားတြင္လည္း လူအမ်ားအား ပညာေရး၏ အေရးႀကီးပံုႏွင့္  ပညာေရး၏ အားသာခ်က္မ်ားကို သတိျပဳမိလာၾကေစရန္အတြက္ ပညာေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ပညာေရး နိမ့္က်တတ္သည္။  ေက်းလက္ေနသူမ်ားသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္ ပညာေရး၏ အေရးႀကီးပံုကို မသိနားမလည္မႈတို႔ေၾကာင့္ ပညာသင္ၾကားေရးကို ေကာင္းစြာ စိတ္မ၀င္စားျခင္း ရွိတတ္သည္။

အခ်ဳိ႕ေသာ ပညာေရးစနစ္မ်ားသည္ တင္းက်ပ္ၿပီး ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားေသာေၾကာင့္  ဆင္းရဲသူမ်ားသည္ တကၠသိုလ္၀င္တန္း ေအာင္ျမင္ၿပီးပါက အဆင့္ျမင့္ပညာေရးကို သင္ယူႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း လူမ်ားအၾကား ကြဲျပားျခားနားခ်က္မ်ားႏွင့္ မညီမွ်မႈမ်ားကလည္း အမ်ားအျပား ရွိေနသည္။ ေငြေၾကးခ်မ္းသာမႈမ်ားက အဆင့္ျမင့္ပညာေရးကို ေကာင္းမြန္စြာ သင္ယူႏုိင္ေသာ္လည္း ေငြေၾကးမျပည့္စံုသူမ်ားအေနျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးကို သင္ယူႏိုင္စြမ္းမရွိ ျဖစ္ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမၻာေပၚတြင္ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ခ်မွတ္ၿပီး လူထုလူတန္းစားအားလံုး အကုန္အက်သက္သာစြာျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးကို သင္ယူႏိုင္ရန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ အေရးအႀကီးဆံုးအေနျဖင့္ မတိုးတက္ေသးေသာ ေဒသမွလူမ်ား၊ ဆင္းရဲသူမ်ားႏွင့္ အလုပ္တစ္ဖက္ႏွင့္ ေက်ာင္းတက္ရသူမ်ားအေနျဖင့္ အကုန္အက်သက္သာစြာျဖင့္ ပညာသင္ယူႏိုင္ၾကေစရန္ အေ၀းသင္စနစ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ေကာင္းစြာ ပညာတတ္ေျမာက္သူမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အဓိကေထာက္တိုင္မ်ားျဖစ္ၿပီး အနာဂတ္တြင္ ႏိုင္ငံအား တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး၌ ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းသူမ်ား ျဖစ္လာၾကေပလိမ့္မည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ပညာေရးဟူသည္ လူတစ္ဦးခ်င္း၏ ဘ၀၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ႏိုင္ငံအတြက္ မျဖစ္ႏိုင္သည့္ အရာမ်ားကိုပင္ ျဖစ္လာေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ အေရးအႀကီးဆံုး လက္နက္ကိရိယာျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရး

အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးဟူသည္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ ႏိုင္ငံ၏ပိုင္နက္အတြင္းရွိ လူမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားကို ၎တို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာႏွင့္ အသက္၊ အုိးအိမ္၊ စည္းစိမ္တို႔အား ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမႈမွေန၍ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးရန္ အာမခံထားရသည့္ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ား၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးက႑တြင္ တိုး၍ တိုး၍လာေနေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို လႊမ္းျခံဳမိေစရန္ တာ၀န္ရွိေသာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ က်ေရာက္လာႏုိုင္ေျခရွိေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာကိုင္တြယ္ႏုိင္ရန္ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကရသည္။ ယင္းဌာနမ်ားအေနျဖင့္ ဌာနတြင္း ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္မႈ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္လ်က္ ပူးေပါင္းညိႇႏႈိင္းလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို အသံုးျပဳကာ ၎တို႔ေဆာင္ရြက္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ရရွိမည့္အက်ဳိးေက်းဇူးႏွင့္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကိုလည္း ေသခ်ာစြာ ခ်ိန္ဆရမည္ျဖစ္သည္။

အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ ဥပေဒထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕မ်ား၊ မီးသတ္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အေရးေပၚ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕မ်ား ပါ၀င္သည္။ ၎တို႔ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈ၊ က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္မႈ၊ ေဖာက္ထြင္းမႈ၊ ေႏွာင့္ယွက္မႈ၊ အက်င့္ပ်က္လူငယ္မ်ားကိစၥ၊ တရားမ၀င္ေနထိုင္မႈ၊ ဆူညံမႈ၊ အမိႈက္ပစ္မႈ၊ မဖြယ္မရာျဖစ္သည့္ လူမႈေရးအျပဳအမူမ်ား၊ မူးယစ္ရမ္းကားမႈတို႔အျပင္ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ဘ၀ေနထိုင္မႈ အရည္အေသြးဆိုင္ရာ အျခားကိစၥမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ အေထြေထြသေဘာအရ အမ်ားျပည္သူလံုျခံဳမႈဆိုင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားသည္ အေထြေထြလူထု၏ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈအေပၚ အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွေန၍ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးရန္ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔တြင္ သိသာထင္ရွားေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိေစႏိုင္မႈမ်ား၊ ရာဇ၀တ္မႈ သို႔မဟုတ္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏိုင္မႈမ်ား ပါ၀င္သည္။

အဖြဲ႕အစည္းျဖင့္ စုေပါင္းက်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္ ပထ၀ီအေနအထားအရလည္းေကာင္း၊ ဘာသာစကားအရလည္းေကာင္း၊ ဘ႑ာေရးအေျခအေနအရလည္းေကာင္း တားဆီးရန္ ခက္ခဲတတ္သည္။ ကြၽမ္းက်င္မႈပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိင္ရာအရ ကိုုင္တြယ္ရန္ အခက္အခဲရွိတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အမ်ားျပည္သူဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းစုမ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးကို အာမခံႏိုင္ရန္ႏွင့္ စီးပြားေရးတိုးတက္ေရးအတြက္ တည္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းေသာ ၀န္းက်င္တစ္ရပ္ကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္ရန္ အနီးကပ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကရသည္။

အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးက႑သည္ မိမိေဒသသို႔ လာေရာက္ရန္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ျခင္း၊ ေဒသတြင္ ေနထုိင္သူမ်ား၏ ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းအား တိုးတက္ျခင္းတို႔အတြက္ အေရးပါၿပီး စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ္လည္း ယင္းက႑အတြက္ ဘတ္ဂ်က္နည္းပါးျခင္း၊ ရင္းျမစ္မ်ား အကန္႔အသတ္ရွိျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္ရရွိေရးဆိုင္ရာ စနစ္မ်ား မလံုေလာက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္သည္။ ထို႔အျပင္ ႀကီးမားေသာျဖစ္ရပ္မ်ား၊ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ေရာဂါကူးစက္မႈမ်ား၊ ျပင္းထန္ေသာ မေတာ္တဆမႈမ်ား၊ ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈမ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးအေပၚ ႀကီးမားေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ရွိေနတတ္သည္။ က်ေရာက္ႏုိင္ေျခရွိေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား၏ အရည္အေသြးႏွင့္ အတုိင္းအတာသည္ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္ႏွင့္ အေထြေထြလုပ္ငန္းမူေဘာင္မ်ားကို လိုက္ေလ်ာညီေထြ ေျပာင္းလဲေနရသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးကို အာမခံထားရျခင္းမွာ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ား၏ အေရးႀကီးသည့္ လုပ္ငန္းတာ၀န္တစ္ရပ္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ေမ (၁၃) ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

အခင္အမင္မပ်က္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးျခင္း

အားေကာင္းသည့္ ဒီမိုကေရစီဟူသည္ စိတ္ကူးသေဘာထားမ်ား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမွေန၍ အေကာင္းဆံုး ျပည္သူ႔ေရးရာ မူ၀ါဒမ်ားကို ထြက္ေပၚေစသည္။ လူအမ်ားအေနျဖင့္ မိမိ စိတ္ကူး သေဘာထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိ စိတ္ထဲရွိသည့္အတုိင္း ေျပာရမလား သို႔မဟုတ္ မိမိ၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ ခင္မင္မႈကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းရမလား ဟူသည့္ ႏွစ္ခုထဲမွ တစ္ခုအား ေရြးရေတာ့မည္ဟု ေတြးမိလုိက္သည့္အခါ ယင္း စိတ္ကူးသေဘာထားမ်ား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈသည္ အဆံုးသတ္သြားျခင္း သို႔မဟုတ္ အဆိပ္သင့္ လာျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ေလ့လာခ်က္တစ္ရပ္က ယင္းကဲ့သို႔ ေရြးခ်ယ္စရာမလိုဘဲ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိသေဘာထားကို လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ေပးခဲ့သည္။ မိမိတို႔အေနျဖင့္ အျခားသူမ်ားကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လံုျခံဳမႈ အနည္းငယ္ေပးရန္ ဆႏၵရွိၿပီး မိမိကိုယ္တိုင္၏ ေစ့ေဆာ္ခ်က္မ်ားအား ေကာင္းစြာစီမံႏိုင္ပါက အခင္အမင္မပ်က္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္အေပၚ ေကာက္ခ်က္ခ်ရာ၌လည္းေကာင္း၊ သေဘာထား ကြဲျပားႏိုင္သည့္ ႏိုင္ငံေရးကိစၥကို ေဆြးေႏြးရာ၌လည္းေကာင္း ေအာက္ပါကြၽမ္းက်င္မႈ ေလးရပ္ လိုအပ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ေလ့လာသင္ယူလိုမႈအေပၚ  အဓိကထားျခင္း – အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးျခင္းအား အျခားသူ၏ သေဘာထား ေျပာင္းလဲသြားေစရန္ မဟုတ္ဘဲ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အသိအျမင္ ဖလွယ္ရန္ သို႔မဟုတ္ တစ္ဦးထံမွ အျခားတစ္ဦးက သင္ယူရန္ အခြင့္အလမ္း တစ္ရပ္ဟု သေဘာထားရန္ျဖစ္သည္။ သက္ဆုိင္ရာ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျခားသူ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို သိလိုျခင္းသာျဖစ္သည္ဟု သေဘာထားရန္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မိမိအေနျဖင့္ အျခားသူတစ္ဦးကို ေျပာင္းလဲႏုိင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရွိပါက ထိုသူအား အတင္းအက်ပ္ျပဳျခင္း သို႔မဟုတ္ အက်ပ္ကိုင္ျခင္းဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစႏိုင္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ “ဒီကိစၥကို ငါကေတာ့ ဒီလိုထင္တယ္။ မင္းက ဘာလို႔ ငါနဲ႔ ကြဲလြဲေနတာလဲဆုိတာ သိခ်င္တယ္။ မင္းရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္ကို ငါနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးလို႔ ရမလား” ဟူသည့္ ပံုစံမ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္သည္။

ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံျခင္း – ထိရွလြယ္ေသာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိအျမင္ကို ေျပာဆိုရန္အတြက္ အျခားသူထံမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံရမည္ျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ “ငါက မျငင္းခံုလိုပါဘူး။ မင္းရဲ႕သေဘာထားကို ေျပာင္းလဲေအာင္လည္း မႀကိဳးစားပါဘူး။ ငါ နားလည္ခ်င္႐ုံေလးပါ။ ငါကေတာ့ ဒီကိစၥမွာ မင္းနဲ႔ အျမင္ လံုး၀ကြဲေနတယ္။ ငါ့အျမင္ကို ရွင္းျပလို႔ ရမလား” ဟူသည့္ ပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္သည္။

ေလးစားမႈကို ျပသျခင္း – မိမိႏွင့္ပတ္သက္၍ အျခားသူမ်ားက သူတို႔ကို မေလးစားဘူးဟု ခံစားရပါက ၎တို႔အေနျဖင့္ မိမိႏွင့္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးလုိမည္ မဟုတ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ အျခားသူမ်ားကို ေလးစားမႈျပသျခင္းျဖင့္ ေဆြးေႏြးမႈကို စတင္ရမည္ျဖစ္သည္။ “ငါ မင္းကိုေရာ မင္းရဲ႕အျမင္ကိုပါ တန္ဖိုးထားပါတယ္။ ငါ မင္းဆီကေန ၾကားခ်င္တာပါ။ ငါ့ကိုယ္ငါ မွန္တယ္လို႔ ယူဆမထားပါဘူး” ဟူသည့္ ပံုစံမ်ဳိးျဖစ္ရမည္။

ႏွစ္ဦးသေဘာတူႏိုင္မည့္အခ်က္ကို အဓိကထားျခင္း – သေဘာမတူႏိုင္ျခင္းထက္ သေဘာတူႏိုင္မည့္ အစိတ္အပုိင္းမ်ားကို ရွာေဖြရမည္ျဖစ္သည္။ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမႈသည္ ပို၍ပို၍ သိသိသာသာ ကြဲလြဲလာပါက ထင္ျမင္ခ်က္ ႏွစ္ရပ္စလံုးအေပၚ လႊမ္းမိုးသည့္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔သည့္ သေဘာတရားမ်ားကို ရွာေဖြရမည္ျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ ကြဲလြဲေသာ ေကာက္ခ်က္မ်ား ေနာက္ကြယ္၌ တူညီေသာရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိႏုိင္သည္။ “ငါ့အေနနဲ႔ကေတာ့ ငါတို႔မွာရွိေနတဲ့ တူညီတဲ့ရည္မွန္းခ်က္ကို ရွာေဖြလိုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ငါတို႔စိတ္ထဲက အဲဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ပဲ ဒီအေၾကာင္းအရာကို ၾကည့္ၾကရေအာင္” ဟူ သည့္ပံုစံမ်ဳိးျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဒီမိုကေရစီဟူသည္ စိတ္ကူးသေဘာထားမ်ား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈဟု နားလည္သေဘာေပါက္လ်က္ အခင္အမင္မပ်က္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၂ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြား

ရန္လိုေသာ ၾကံရြယ္ခ်က္အေပၚ အေျခခံလ်က္ မိမိ၏ သေဘာဆႏၵကို ၿပိဳင္ဘက္အေနျဖင့္ လိုက္နာလာေအာင္ အက်ပ္ကိုင္သည့္ ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းအား အသံုးျပဳျခင္းကို ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြဟုေခၚသည္။ ယခု စကားရပ္တြင္ အျခားႏိုင္ငံ၏ အစိုးရ၊ စစ္တပ္ႏွင့္ အေထြေထြလူထုအား ထည့္တြက္လာရန္ အစိုးရတစ္ရပ္ႏွင့္ ပစ္မွတ္ထားသည့္ ပရိသတ္အၾကား တြက္ခ်က္ထားသည့္ အျပန္အလွန္ ဆက္ႏႊယ္ခ်က္ကို ႏုိင္ငံေရးဟု ေခၚဆုိျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားက သက္ဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ျပဳလုပ္ေရးအတြက္ အက်ပ္ကိုင္ရန္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကို အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔အားျဖင့္ ၿပိဳင္ဘက္အေပၚ အားသာခ်က္ ရယူျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ေသာ နည္းစနစ္မ်ားထဲတြင္ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရးႏွင့္ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးတို႔ ပါ၀င္သည္။ ၎တုိ႔အား ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ရည္မွန္းထားမႈမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာအရလည္းေကာင္း အသံုးျပဳသည္။ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရးတြင္ မ်က္ႏွာစာမ်ားစြာရွိၿပီး ရန္လိုေသာ၊ အက်ပ္ကိုင္ေသာ၊ ႏုိင္ငံေရးဆန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ရပ္ ပါ၀င္သည္။ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးမ်ားမွာမူ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ႏွင့္ နည္းဗ်ဴဟာေျမာက္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားျဖစ္ၿပီး ရန္လိုေသာ စစ္တပ္အတြက္ လည္းေကာင္း၊ အရပ္သား လူထုအတြက္လည္းေကာင္း ရည္ရြယ္ျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္သည္။

ႏုိင္ငံေရးစစ္ပြဲ၏ အက်ပ္ကိုင္တတ္ေသာ သေဘာသဘာ၀သည္ ၿပိဳင္ဘက္၏ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဆုိင္ရာ ဆႏၵသေဘာထားတို႔အား အားနည္းေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးပစ္ျခင္းတို႔ဆီသို႔ ဦးတည္သြားၿပီး မိမိႏုိင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အားသာခ်က္ရွိေသာ လမ္းေၾကာင္းေပၚသို႔ တြန္းပို႔သည္။ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပြဲတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ စီးပြားေရးအရ ဖိအားေပးမႈ၊ အဖ်က္အေမွာင့္လုပ္ကိုင္မႈ၊ သံတမန္နည္းလမ္း က်င့္သံုးမႈ အစရွိသည္တုိ႔အား ေပါင္းစပ္အသံုးျပဳမႈ ပါ၀င္ႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြ၏ အဓိက မ်က္ႏွာစာမွာ စကားလံုးမ်ား၊ ႐ုပ္ပံုမ်ားႏွင့္ စိတ္ကူးမ်ားျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အက်ပ္ကိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ဖန္တီးျခင္း၊ ျဖန္႔ၾကက္ထားျခင္းႏွင့္ အဆက္မျပတ္ ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔သည္ ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရး ပရိယာယ္ျဖစ္ၿပီး စစ္ေရးအရ တိုက္႐ိုက္ တိုက္ခိုက္ျခင္းကို အစားထုိးထားသည့္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္လည္းျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုန္သြယ္မႈ ပိတ္ပင္ျခင္းကဲ့သုိ႔ေသာ နည္းလမ္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲမ်ားလုပ္ရန္ တြန္းအားေပးေရးအတြက္ လိုအပ္သည့္ စီးပြားေရး ပ်က္စီးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေအာင္ ရည္ရြယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံေရးစစ္ပြဲ၌ အသံုးျပဳေသာ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ နည္းစနစ္မ်ားသည္ သက္ဆုိင္ရာႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးအျမင္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ဖြဲ႕စည္းပံုအေပၚ၌ မူတည္သည္။ သက္ဦးဆံပိုင္စနစ္၊ အာဏာရွင္စနစ္၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အစရွိသည့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္အလိုက္လည္း ေဆာင္ရြက္ပံု ကြဲျပားႏိုင္သည္။

ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြ၏ အဆံုးစြန္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္မွာ စစ္အင္အားသံုးစရာမလိုဘဲ မိမိႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြား အားသာမႈဘက္သို႔ ၿပိဳင္ဘက္၏ သေဘာထားမ်ားႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ေျပာင္းလဲလာေရးျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ စုစည္းထားသည့္ ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္း အက်ပ္ကိုင္မႈပံုစံသည္ ေနာက္ထပ္ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားရရွိရန္ အၾကမ္းဖက္နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳမႈအား ေရွာင္ရွားလ်က္ လူတို႔၏ အသက္မ်ားကို ကယ္ဆယ္လိုသည့္ လက္ေတြ႕က်ေသာ ရည္မွန္းခ်က္လည္းျဖစ္ႏုိင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြတြင္ မိတ္ေဆြမ်ားကို အားေပးျခင္းႏွင့္ ရန္သူမ်ားကို စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ေအာင္ ျပဳလုပ္သည့္ အႏုပညာဆန္ေသာ ပညာလည္း ပါ၀င္သည္။ အ႐ိုးရွင္းဆံုးပံုစံမွာ မိတ္ေဆြႏိုင္ငံမ်ား၏ ကိစၥရပ္မ်ားကို ကူညီျခင္းႏွင့္ ရန္သူႏုိင္ငံမ်ား၏ ကိစၥရပ္မ်ားကို ပစ္ပယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ အေထြေထြသေဘာအရ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြသည္ ရန္လိုေသာ ၾကံရြယ္ခ်က္ ပါရွိေသာေၾကာင့္ မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ေကာင္းေသာ္လည္း အသက္မ်ားဆံုး႐ံႈးရမည့္နည္းလမ္းကို ေရွာင္ရွားႏုိင္ျခင္းမွာမူ လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ အက်ဳိးဆက္ျဖစ္ေနသည္။

မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပဲြ ဆင္ႏႊဲလာႏိုင္ျခင္းကို ဂ႐ုျပဳလ်က္ မိမိႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြားအား အျမဲတေစ မ်က္ျခည္မျပတ္ရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ေမလ ၁၁ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားေသာ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရး

သမၼတဦး၀င္းျမင့္အား ၎၏ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယကထံ ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး သမၼတက ခန္႔အပ္ထားေသာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကလည္း ၎တို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းမ်ားကို သမၼတထံေပးပို႔ထားၿပီးျဖစ္သည္ဟု သမၼတ႐ုံးက မၾကာေသးမီကပင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းကဲ့သို႔ သတင္းထုတ္ျပန္မႈတြင္ သမၼတသည္ မိမိဦးစီးသည့္ တစ္စီးပြားတည္းျဖစ္ေသာ မိသားစုပိုင္ဆိုင္မႈ ပစၥည္းမ်ားကို တန္ဖိုးႏွင့္တကြ စာရင္းျပဳစုၿပီး ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၆၈ ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၀၀ တို႔ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယကထံ ေပးပို႔ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ သမၼတက ယခင္ခန္႔အပ္ခဲ့ေသာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ထပ္မံခန္႔အပ္လိုက္ေသာ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားကလည္း ၎တို႔၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို တန္ဖိုးႏွင့္တကြ စာရင္းျပဳစုၿပီး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၀၁ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္အညီ သမၼတထံ ေပးပို႔ထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ႏုတ္ထြက္သြားေသာ သမၼတေဟာင္း ဦးထင္ေက်ာ္၏ေနရာတြင္ သမၼတအသစ္ျဖစ္လာသည့္ ဦး၀င္းျမင့္လက္ထက္တြင္ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ား၊ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲမ်ားႏွင့္ အစိုးရယႏၲရားတစ္ခုလုံးတြင္ ရွိေနေသာ ၀န္ထမ္းမ်ား၏ အဂတိလိုက္စားမႈအေပၚ ေသခ်ာစြာကိုင္တြယ္သြားမည္ဟု သုံးသပ္မႈမ်ားရွိေနသည့္အျပင္ သမၼတဦး၀င္းျမင့္ကလည္း ၎၏ ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးကာလတြင္ ေျပာၾကားေသာမိန္႔ခြန္း၌လည္း အဂတိကင္းစင္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီ ၁၁ ရက္ေန႔ကလည္း သမၼတအိမ္ေတာ္တြင္ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒အပါအ၀င္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားကို မ်က္ႏွာႀကီးငယ္မလိုက္ ဆူၾကံဳနိမ့္ျမင့္မေရြး ျပတ္ျပတ္သားသား ေဆာင္ရြက္ရန္လိုေၾကာင္း မွာၾကားခဲ့သည္။

အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္မည္ဟု ေျပာၾကားမႈႏွင့္အတူ ယခုကဲ့သို႔  အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ အႀကီးဆုံးပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ေသာ သမၼတအေနျဖင့္  ၎၏ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းကို လႊတ္ေတာ္နာယကထံ ေပးပို႔ျခင္း၊ ၎၏ အစိုးရအဖြဲ႕ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးခ်င္းစီအလိုက္ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းကို ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ထားသည္ဆိုသည့္ အခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လိုက္ျခင္းမွာ ၎အေနျဖင့္ ကတိျပဳေျပာဆိုထားသည့္အတိုင္း အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ လူထုေမွ်ာ္လင့္ေနသကဲ့သို႔  လုပ္ေဆာင္မည္ဆိုသည့္အခ်က္ကို  ေပၚလြင္ေစသကဲ့သို႔လည္း ျဖစ္သည္။  ၎လက္ထက္တြင္  ပထမဆုံးအျဖစ္ ရာထူးအျမင့္ဆုံးေသာ အစိုးရအရာထမ္းတစ္ဦးျဖစ္သည့္ FDA ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ကို အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ ဖမ္းဆီးအေရးယူျပခဲ့သည္။ ထို႔သို႔ အဆင့္ျမင့္ဆုံးေသာ အစိုးရအရာထမ္းတစ္ဦးကို အေရးယူလိုက္ျခင္းျဖင့္ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ ကိုင္တြယ္မည္ဆိုသည့္ မက္ေဆ့ခ်္ကို ေပးလိုက္သည္။ ျပည္သူမ်ားၾကားတြင္လည္း အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ ႏုိင္ငံေရးအရ ရာထူးတာ၀န္ရရွိထားေသာ ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕အေပၚ အဂတိႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တိုင္ၾကားထားမႈမ်ား၊ မီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခံရေသာျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပခံရမႈမ်ားအေပၚတြင္လည္း စုံစမ္းအေရးယူမႈမ်ားျပဳလုပ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ အဂတိႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ လူထုက အေထာက္အထားမ်ားႏွင့္ တိုင္ၾကားမွသာလွ်င္ အေရးယူမည္ဆိုသည္ထက္ လူအမ်ားၾကား ထြက္ေပၚေနေသာ သတင္းမ်ားအေပၚတြင္ အေျခခံကာ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားက စုံစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူမႈမ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အျမစ္တြယ္ေနသည္မွာ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ အဂတိလိုက္စားမႈသည္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းရွိ နယ္ပယ္အသီးသီးတြင္ နည္းလမ္းေပါင္းစုံျဖင့္ ဆိုးရြားစြာ သက္ေရာက္ေစႏိုင္သည္။ ႏုိင္ငံ၏က႑အသီးသီးတြင္ အဘက္ဘက္မွ နိမ့္က်ေနမႈကို ျပန္လည္အဖတ္ဆယ္ႏုိင္ရန္ အဂတိလိုက္စားမႈကို ထိေရာက္စြာကိုင္တြယ္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ အစိုးရအေနျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားမႈစသည္တို႔ကို အေျခခံကာ လူထုအတြက္ အေကာင္းဆုံးလုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔ထုတ္ Tne Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)