ဦးေအာင္ျမင့္ (ျမန္မာ့ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္အသင္း အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး)ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

'တကယ္တမ္း ညစ္ပတ္တဲ့အရာကို သန္႔ရွင္းပါတယ္ဆိုၿပီး အတင္းေျပာတာမ်ိဳး တကယ့္တကယ္ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြရဲ႕ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ မပါဘူး'

စြမ္းအင္ရရွိရာ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုတြင္ ေက်ာက္မီးေသြး ပါ၀င္ပံု၊ ေက်ာက္မီးေသြး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ုံမ်ား လည္ပတ္ပါက ေဒသေနျပည္သူတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးထက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားပံု၊ စက္႐ုံမ်ား အမွန္တကယ္လုပ္ျဖစ္ပါက ျပည္သူတို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈ၊ စြမ္းအင္ရရွိဖုိ႔ရာ တုိင္းျပည္တြင္ အရင္းအျမစ္မ်ားစြာရွိေၾကာင္း ထုိအထဲတြင္မွ ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမး္အင္သည္ နည္းမွန္လမ္းမွန္ အေျဖမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း ေက်ာက္မီးေသြး စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ေရးတြင္ ျပည္သူ ပါ၀င္မႈသည္သာ အဓိကက်ေၾကာင္း ျမန္မာ့ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္အသင္း အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္ျမင့္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

■ ေမး - ဆရာတို႔အသင္းရဲ႕ အခုလက္ရွိ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ေျပာျပေပးပါ။
ေျဖ - ဆရာတို႔အသင္းက ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ေလာက္က ထူေထာင္ထားတဲ့ အသင္းပါ။ ေအာက္ေျခလူတန္းစား ေက်းလက္ေနျပည္သူေတြရဲ႕ဘ၀ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္အသံုးျပဳၿပီး သူတို႔ရဲ့ဘ၀ ဖံြၿဖိဳးေရးေတြကို ဘယ္လိုျပန္လုပ္မလဲဆိုတဲ့ စီမံကိန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္အတြက္ ျပည္သူေတြန႔ဲ ပူးေပါင္းၿပီး ဆက္တိုက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းပါ။

■ ေမး - ေစာေစာကေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ျပည္သူေတြပါ ပါ၀င္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္လည္းပါေတာ့ ျပည္သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဆရာတို႔လုပ္ခဲ့တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ဘယ္လုိထိေရာက္မႈ ရွိခဲ့လဲ။
ေျဖ - ကြၽန္ေတာ္လုပ္ေဆာင္လာတာ ေခတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းခဲ့တာကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အရင္တုန္းကဆုိရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕အစိုးရက ပံုစံတစ္မ်ဳိးေပါ့ေနာ္။ ေခတ္ေတြမွာ အေျခအေနေတြ မတူပါဘူး။ ေခတ္အလိုက္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရရဲ႕ အားေပးမႈ ကြၽန္ေတာ္တို႔အသင္းမွာလည္း ျပည္သူေတြနဲ႔ပဲ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဘာ ေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သလဲဆိုရင္ တကယ္ လက္ေတြ႕ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေအာက္ေျခကို ဆင္းၿပီးလုပ္တဲ့အခါ ျပည္ေတြက သူတို႔ရဲ႕တကယ့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အမွန္ကို စိတ္၀င္စားၾကပါတယ္။ သူတို႔ကိုသာ စိတ္ပါ၀င္စားလာေအာင္ သူတို႔ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပတဲ့ လုပ္ငန္းတိုင္းက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တိုင္း အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ ေအာင္ျမင္ပါတယ္။ NGO ရဲ႕ ေပး ဆပ္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ အဆင့္တစ္ခုအထိ ေအာင္ျမင္ပါတယ္။

■ ေမး - ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ံုေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမးခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ံု လုပ္မယ္ဆိုရင္ စက္႐ံုေဆာက္တဲ့ ေဒသမွာရွိတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္နဲ႔ ဒီေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ံု ေဆာက္လိုက္ရင္ တိုင္းျပည္အတြက္ျဖစ္လာတဲ့ ဆိုးက်ဳိးေကာင္းက်ဳိးေတြကို ေျပာျပေပးပါ။
ေျဖ - ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ံုဆိုတာ စြမ္းအင္ရရွိေရးအတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးက ဒီေန႔အထိ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ အသံုးျပဳေနတဲ့ စနစ္တစ္ခုပါ။ ေက်ာက္မီးေသြးကိုသံုးရင္ ဘာျဖစ္မလဲဆိုေတာ့ စြမ္းရည္ရရွိရာလမ္းေၾကာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံရဲ့ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး စြမ္းရည္ကိုအမ်ဳိးမ်ဳိး ထုတ္ၾကပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးက အဲဒီ ထဲက လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အိမ္နီးနားခ်င္းႏုိင္ငံေတြမွာ ေက်ာက္မီးေသြး ကို အတြင္အက်ယ္သံုးေနတယ္ဆိုတာအမွန္ ပါပဲ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ကတည္းက လုပ္ခဲ့တာပါ။ တကယ့္တကယ္ အမွန္က ေက်ာက္မီးေသြးဆိုတာက တကယ္တမ္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ ညစ္ပတ္တဲ့ ပစၥည္းပါ။သူ႔ကို Clean လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာကေနလည္း အျမဲေျပာပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကို Clean လုိ႔ မေျပာေတာ့ဘူး။ Cleaner လို႔ပဲေျပာပါေတာ့တယ္။ မစင္ကို သန္႔ပါတယ္ ေျပာေနသလိုပါပဲ။ နည္းပညာအရ အေကာင္းဆံုး လုပ္လို႔ရတာရွိရင္ရွိမယ္။ေက်ာက္မီးေသြးရဲ႕ ညစ္ညမ္းမူေတြက တစ္ကမၻာလံုးမွာ အထူူးေျပာဖို႔ မလိုေတာ့ပါဘူး။ သိေနတဲ့အတြက္ ျပည္ေတြကလည္း စိုးရြံ႕ေနၾကတယ္။ စီမံကိန္းတစ္ခု စလိုက္တာနဲ႔ သူတို႔ေနထိုင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ေတြ၊ သယံဇာတေတြ ၿပီးေတာ့ လုပ္ေနက်လုပ္ငန္းေတြ အကုန္လံုး ထိခိုက္နစ္နာမွာ စိုးရိမ္ေနရပါတယ္။ သူတို႔ အမွန္တကယ္ သိဖို႔လိုပါတယ္။ တကယ္တမ္း ညစ္ပတ္တဲ့ အရာကို သန္႔ရွင္းပါတယ္ဆိုၿပီး အတင္းေျပာတာမ်ိဳး တကယ့္တကယ္ ရင္ဆိုင္ ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြရဲ႕ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ မပါဘူး။ ျပည္သူကို တကယ္ပါ၀င္ေစခ်င္ရင္ ျပည္သူကို တကယ္နားလည္ေအာင္ ေသခ်ာ ရွင္းျပရမယ္ေလ။ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာ တစ္ခုတည္းနဲ႔ ညစ္ပတ္တဲ့အရာကို သန္႔ရွင္းပါတယ္ ေျပာေနတာကေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူး။ တကယ့္ ကမၻာ့ညီလာခံေတြမွာလည္း ေက်ာက္မီးေသြးကို Clean လို႔မေျပာဘူး။ အဲဒီေတာ့ Clean ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရင္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္မွာ ျပည္သူေတြက အသိဥာဏ္ေတြရွိေနပါၿပီ။ ႏုိင္ငံျခားနဲ႔လည္း တိုက္႐ုိက္ယွဥ္လို႔ မရပါဘူး။ ဂ်ပန္လိုႏုိင္ငံေတာင္မွာဆိုရင္ Clean လို႔ နာမည္တပ္ၿပီး သံုးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း တိုက္႐ိုက္ ေဆြးေႏြးဖူးပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကိုယ္တုိင္ကလည္း ေက်ာက္မီးေသြးကိုခ်စ္တယ္။ ဘယ္ဟာကိုခ်စ္တယ္ဆိုတာ မရွိဘူး။ ကိုယ့္ႏုိင္ငံအတြက္ ဆရာတို႔ကလည္း ေအာက္ေျခကေန ဘာေတြနဲ႔ဆက္စပ္လဲ။ တကယ္စီမံကိန္း လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ေအာက္ေျခကလူေတြနဲ႔ ကြဲျပားမႈ ရွိတယ္ဆုိတာၾကည့္ေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးကို သူတို႔လိုႏုိင္ငံေတြမွာ Clean Coal နည္းပညာလို႔ဆိုတဲ့ အဆင့္ေျပာႏုိင္ေအာင္လို႔က အင္မတန္ေစ်းႀကီးပါတယ္။ ဂ်ပန္ေတြ ကိုယ္တိုင္ကလည္းေျပာပါတယ္။ အရမ္းေစ်းႀကီးပါတယ္လို႔ ဆိုၿပီး။ ေစ်းႀကီးလို႔ ၀ယ္ႏုိင္ၿပီျဖစ္ေအာင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ၿပီးေမးေတာ့ သံ႐ံုးကပညာရွင္ေတြနဲ႔ လည္း ေမးပါတယ္။ ဂ်ပန္နိင္ငံက စနစ္ေရာ စည္းကမ္းပါ အရမ္းေကာင္းပါတယ္။ ျပည္သူကလည္း တကယ့္ကို လိုက္နာက်င့္သံုးတယ္။အဲဒီေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးလို ဟာမ်ဳိးကို သယ္လာတယ္၊ ပံုတယ္ ခ်တယ္ လုပ္တယ္။ စက္႐ံုကလုပ္တဲ့အခါမွာ အထိုက္အေလ်ာက္ ျဖစ္လာတဲ့ အေငြ႕ေတြကို ျပည္သူက ျပန္လည္ၿပီး ၀င္ေရာက္ဆန္းစစ္တယ္။ ျပည္သူက ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ျခင္းက အရမ္းအားေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ေတာ့ သူတို႔ႏုိင္ငံအတြက္ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိမွာေတာ့ အဆင္ေျပပါတယ္။ Clean လို႔လည္း ေျပာလို႔ရပါ တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာက အဲဒီေလာက္ ေစ်းႀကီးႀကီးကို ေပးႏုိင္မလား။ ဂ်ပန္ကေတာ့ ေပးႏုိင္မယ္ မထင္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပါ့ေပါ့နဲ႔ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိမွာ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေရာ ဂ်ပန္လိုဘယ္လိုသယ္မလဲ။ ဘယ္လိုခ်မလဲ။ စက္႐ံုေတြက တကယ္လုပ္တဲ့အခါမွာ ျပည္သူနဲ႔ ဘယ္လိုပူးေပါင္း ၿပီးလုပ္ေဆာင္မလဲဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြက အေရးႀကီးပါတယ္။ သူတို႔ဆီမွာအဖြဲ႕အစည္းေတြ ဖြဲ႕ထားတယ္။ စက္႐ံုနားမွာရွိတဲ့ ျပည္သူေတြက ဘယ္လိုပစၥည္းေတြထြက္ရင္ ျပည္သူ ေတြက ဘယ္သူနဲ႔ဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲဆိုတာ ရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာရွိလား။ ရွိလား ရွိလို႔ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူေတြက စိုးရိမ္ေပးလို႔ ရတာေပါ့။ အခုကေတာ့ တစ္ဖက္သက္ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အပါအ၀င္ ေဒသခံေတြအတြက္ပါ စိုးရိမ္စရာျဖစ္တာေတာ့အမွန္ပဲ။ စိုးရိမ္မယ္ဆိုလည္း စိုးရိမ္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကလည္း တိုင္းျပည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးသမားဆိုေတာ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးခ်င္တာေပါ့။စြမ္းအင္ရဖုိ႔ တိုင္းျပည္ဖြံၿဖိဳးဖို႔ စြမ္းရည္ရဖို႔ဆိုရင္ တိုင္းျပည္မွာ တျခားေနရာေတြက လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကို ဦးစားေပး မဟုတ္ရင္ေတာင္ ရာႏႈန္းျပည့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သူတို႔ရဲ႕ Master Plan မွာလည္း ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ေက်ာက္မီးေသြးကို အသံုးျပဳခြင္႔ရထားတယ္။ လုပ္မယ္လို႔ လ်ာထားတဲ့ေနရာမွာ အျခားေသာလွပတဲ့ အခ်ိန္ေတြကို ျပည္သူေတြက စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ ျပည္သူကိုခ်ျပ ရွင္းျပႏုိင္လဲ။ ဒီေလာက္အထိ ႏုိင္ငံတကာကေတာင္ Clean လုိ႔မေျပာဘူး။ Cleaner လို႔ပဲ ေျပာေနတာပါ။ ေစ်းႀကီးပါတယ္လို႔လည္း ႏုိင္ငံတကာကေျပာပါတယ္။ ဂ်ပန္လိုႏုိင္ငံေတြ၊ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ ဆိုရင္လည္း ဘယ္ေလာက္အထိ ေဆာင္ရြက္ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြ ပါ၀င္ေနလဲ။ တကယ္ တစ္ခုခုျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ ျပည္သူေတြက တစ္ခုခုဆိုရင္ ဘယ္လိုတိုင္ရမလဲဆိုတာ မရွိဘူး။ ပြင့္လင္းစြာေျပာမယ္ဆိုရင္ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေအာင္ျမင္ႏုိင္မွာပါ။ အဲဒီလိုမလုပ္ႏိုင္လည္း ေက်ာက္မီးေသြးမွာ အျမန္မီးလင္းဖို႔ ေစ်းအသက္သာဆံုးျဖစ္ဖို႔ဆိုေတာ့ ေစ်းႏႈန္းက အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ စၿပီးတည္ေဆာက္တာကစၿပီး စက္႐ံုေဆာက္တဲ့ စရိတ္ကေန လွ်ပ္စစ္ထြက္တဲ့အထိပဲ ၾကည့္လို႔မရပါဘူး။ သူရဲ႕ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႕ ထိေရာက္မႈေတြကိုပါ ၾကည့္ရမွာပါ။ စက္႐ံုေဆာက္လို႔ ျဖစ္လာမယ့္ ထိခိုက္မယ့္ဟာေတြ ထည့္တြက္ၿပီးၿပီလား။ တစ္ခုခုလုပ္ၿပီးၿပီဆိုရင္ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔သဘာ၀ သယံဇာတေတြ ဘယ္ေလာက္ပ်က္စီးသြားၿပီလဲဆိုတာ ထည့္တြက္ရပါမယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံမွာ ျပည္သူေတြ စိုးရြံ႕မယ္ဆိုလည္း စိုးရံြ႕စရာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကလည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးသမားဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္ကုိဖြံံ႔ၿဖိဳးေစခ်င္တာပဲ။ NGO ဆိုတာက သူမ်ားအျပစ္လိုက္ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႔မဟုတ္ဘူး။ ေကာင္းရင္၀မ္းသာခ်င္ လို႔ပါ။ ေကာင္းတာပဲျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။ စြမ္းအင္ရဖို႔ဆိုရင္ တိုင္းျပည္မွာလုပ္စရာ အရင္းအျမစ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကို ဦးစားေပး မဟုတ္ရင္ေတာင္ အခုစြမ္း အင္ရဲ့ Energy Master Plan ထဲမွာ ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုး မီးလင္းဖို႔ ၃၀ ရာ ခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ေက်ာက္မီးေသြးကိုသံုးဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ တကယ္သူတို႔လုပ္ မယ္လို႔ လ်ာထားတဲ့ အရာကလည္း တိုင္းျပည္မွာ တကယ့္ကိုလွပတဲ့ အရာေတြရွိေနေတာ့ စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနတာ ျပည္သူအတြက္ မမွားဘူး။ NGO ေတြက ဒါေတြမလုပ္ဖို႔ အားအား ယားယား တားေနတာပဲဆိုရင္ အျမင္က ႏုိင္ငံေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ေႏွာင့္ယွက္ေနသလိုျဖစ္ေနတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ စြမ္းရည္လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းမယ္ဆိုရင္ တျခားနည္းလမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ျပန္ျပည့္ျမဲစြမ္းအင္ ဆိုတာက နည္းလမ္းအေျဖမွန္ပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါေတြကို လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ ႏုိင္ငံေတာ္မွာဥပေဒ လိုပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ရရွိေရးအတြက္ ေက်ာက္မီးေသြးကိုပဲ အားကိုးေနရမွာမဟုတ္ဘူး။ တစ္ကမၻာလံုးက Energy Transition Period ေျပာေနတာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘယ္ဟာ လုပ္ပါ၊ မလုပ္နဲ႔ မေျပာဘူး။ စြမ္းအင္စီမံခ်က္ေတြ၊ စက္႐ံုေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူပါ၀င္ရဲ႕လားဆိုတာ သိဖို႔လုပ္ အစိုးရကို ကူညီေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ျပည္သူပါ၀င္ဖို႔ ဆိုတာ ပါးစပ္နဲ႔တင္ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ အခုမွ ျပည္သူ ပါ၀င္ဖို႔ဆိုတာ ဆြဲတုန္းရွိေသးတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ျပည္သူေတြကိုေျပာခ်င္တာက တကယ့္တကယ္ ကိုယ့္ရလဒ္ အမွန္ကို လုပ္တဲ့ အခါမွာ ႏုိင္ငံတကာကအကူအညီေတြ မလိုဘူး မဟုတ္ဘူး လိုပါတယ္။ ႏုိိင္ငံတကာက ပညာရွင္ကိုသာ လံုး၀အားကိုးၿပီး သူတို႔ခ်ည္း ေခါင္းေဆာင္တင္ၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္း ရင္ေလးစရာပါ။ ကိုယ့္အတြက္ အေျဖမွန္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

■ ေမး - ဆရာေစာေစာက ေျပာသြားတာက ျပည့္စံုေနၿပီဆိုေတာ့ အခုလက္ရွိမွာေရာ ဘယ္လိုေပၚလစီေတြနဲ႔ သြားေနလဲဆိုတာ ေျပာျပေပးပါဆရာ။
ေျဖ - အခုလက္ရွိက ကြၽန္ေတာ္တို႔ နားလည္ထားသေလာက္ကေတာ့ နဂိုတုန္းကေတာ့ ေပၚလစီကေတာ့ ကိုးခ်က္ရွိပါတယ္။ ကိုးခ်က္လံုးကေတာ့ တကယ္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ကိုး ခ်က္ရွိပါတယ္။ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြရွိဖို႔ လိုပါတယ္။အခုုျပဳ ျပင္တယ္လို႔ေတာ့ ေျပာေနတာပါပဲ။ အဲဒါကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း လို႔ေခၚတဲ့ အရာကို ၀န္ႀကီးဌာနေတြက ဘာကိုပဲအားကိုးၿပီး ေျပာေနလဲဆိုရင္ ADP က ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ National Master Plan ဆိုတာ ရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက World Bank က ေရးဆြဲတဲ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုးက၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ မီးလင္းဖို႔အတြက္ ေနာက္တစ္ခု နံပါတ္(၃)က ဂ်ဳိက္ကာက ဦးစီးၿပီး ေရးဆြဲတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးသည္ လိုအပ္တဲ့ မဟာဓာတ္အားလိုင္းအတြက္ စက္႐ံုႀကီးေတြ ေဆာက္ရမယ္။ အဲဒီလိုေဆာက္တဲ့အခါမွာလည္း ေက်ာက္မီးေသြးက ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ဟိုက္ဒ႐ိုက ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္ကေတာ့ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းဆိုၿပီး ဆြဲထားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က သေဘာမေတြ႔စရာပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ေစာေစာကေျပာတဲ့ တစ္ကမၻာလံုးသြားေနတဲ့ လက္ေတြ႕က်တဲ့ ျပန္ျပည့္ျမဲစြမ္းကိုအသားေပးတဲ့အရာ မပါဘူး။ အာဆီယံက အခ်ဳိးနဲ႔မညီဘူး။ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္း ထားေပးထားပါတယ္။ အဲဒါကို က်င့္သံုးတဲ့အခါမွာ ၀န္ႀကီး လွ်အ္စစ္၀န္ၾကီးဌာနနဲ႔ ေက်းလက္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးဦးစီးဌာနကေန ဦးစီးၿပီး လုပ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္သူက ပါ၀င္မေနျပန္ဘူး။ ျပည္သူ ပါ၀င္လို႔ရမယ့္ အရမ္းခက္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ျပည္သူက ကိုယ္ပိုင္ အလုပ္လုပ္မယ္ဆိုရင္လဲ ၀န္ၾကီးဌာနတိုင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ေတာ့ ျပည္သူက အဲ့ဒါေတြကိုလုပ္ဖို႔အတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း လုပ္ေနရတယ္။ တကယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ က်ေတာ့လဲ ၀န္ၾကီးဌာနေတြက လိုက္ေလ်ညီေထြျခင္း မရွိဘူး။က်ြန္ေတာ္တို႔က နိင္ငံတစ္ကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတဲ့သူေတြနဲ႔လဲ ခဏခဏ ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္တယ္။ ကမာၻက ဘယ္လိုေတြလုပ္ေနလဲဆိုတာေတြ သိဖို႔လိုပါတယ္။လက္ေတြ႕ကေတာ့ က်ြန္ေတာ္ျမင္တာကေတာ့ ရင္ေလးစရာပါ။ကမာၻမွာ ျပန္ျပည့္ျမဲ စြမ္းအင္ဆိုတာ ရွိတယ္ ဘယ္ေတာ့မွ ကုန္ဆံုးတယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ေရအားစြမ္းအားတိုင္းက ျပန္ျပည့္ျမဲစြမ္းအင္ မျဖစ္ဘူး။ေကာ်က္မီးေသြးကို လုပ္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ ဂ်ပန္လို လုပ္နိင္မလဲ ။ဂ်ပန္လို လုပ္သည္းတိုင္ေအာင္ ဂ်ပန္က Clean လို႔ မေခၚဘူး။ Cleaner လို႔ ေျပာင္းေခၚေနပါျပီ ။ Clean ေခၚရင္ ခက္တယ္ေလ။ ေစာေစာကေျပာသလိုမစင္ကို Clean လို႔ ေခၚေနသလိုပါပဲ။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ လံုး၀ Clean လို႔ေျပာလို႔ မရပါဘူး။အမ်ားၾကီး အရင္းစိုက္ျပီးမွ လုပ္ရတာပါ။စြမ္းအင္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ကမာၻမွာ တိိုးတက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြက အမ်ားၾကီးပဲ ။ျမန္မာျပည္အတြက္ သင့္တင့္ေလ်ွာက္ပတ္တာေတြလဲ အမ်ားၾကီးေပၚေနပါတယ္။ နိင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ အဲ့ဒါေတြဘက္ကို လွည့္ဖို႔လိုပါတယ္။ အဓိက တကယ္ အလ်င္အျမန္လိုတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးက အေျဖက အဲ့တစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ သူနဲ႔တစ္ျပိဳင္နက္ထဲ ေစာေစာက ကမာၻသံုးေနတဲ့ အမ်ားပါ၀င္နိင္တဲ့ စနစ္ေတြ နည္းပညာေတြကို အစိုးရကသာ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ကမာၻကလဲ ကူညီမွာပါ။

■ ေမး - ျမန္မာနိင္ငံက ျပည္သူေတြအတြက္ စြမ္းအင္နဲ႔ပက္သက္ျပီး တစ္ျခားဘာမ်ား ေျပာခ်င္ေသးလဲ။
ေျဖ - တကယ္တမ္းျပည္သူက လ်ွပ္စစ္စြမ္းအင္သံုးတဲ့သူေတြက တန္ေအာင္သံုးသင့္ပါတယ္။ လ်ွပ္စစ္ကိုေျခြတာမွန္း သိရမယ္။ လွ်ပ္စစ္က တကယ့္ကိုေကာင္းတဲ့ တန္ေအာင္ သံုးရပါမယ္။ ဒါကျပည္သူဘက္ကပါ။ လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္တဲ့သူကလံဲ ျပည္သူပဲျဖစ္ရပါမယ္။ ထုတ္လုပ္သူေတြကလဲ လွ်ပ္စစ္ထုတ္မယ္ဆိုရင္ နည္းပညာပိုင္းကို လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကိုက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ေစ်းႏွဳန္္းၾကီးတဲ့ ကိစၥက ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ေစ်းႏွဳန္းလဲၾကီးဖို႔ မလိုဘူး။သင့္ေတာ္တဲ့ ခံသာတဲ့ ေစ်းျဖစ္လာမယ္။ဒါကို ျပည္သူေတြသိဖို႔ လိုပါတယ္။နိင္ငံေတာ္အတြက္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ လ်ွပ္စစ္ေတြ အေၾကာင္းနဲ႔ အသံုး၀င္တဲ့ လ်ွပ္စစ္ကိုလဲ သိဖို႔လိုပါတယ္။ ကိုယ္ကိုတိုင္လွ်ပ္စစ္ကို သံုးသူအေနနဲ႔ တန္္ေအာင္အသံုးျပဳျပီိး ေစ်းႏွဳန္းတစ္ခုတည္းကို ျပသနာေနနဲ႔ မၾကည့္ပဲ ကိုယ့္ရဲ့လိုအပ္ခ်က္ ရယူမူ တစ္ခုတည္းနဲ႔ မၾကည့္ပဲ ကိုယ္ေပးတဲ့ေစ်းႏွဳန္းနဲ႔ တန္ေအာင္ သံုးမယ္ဆိုရင္ ဒါလဲ နိင္ငံေတာ္အတြက္ ျပည္သူက ေနရာတစ္ကာ ဟန္႔တားတဲ့သူ မဟုတ္ပဲ ကူညီတဲ့သူေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။

Writer: 
ဧကရီ