<

“ဧရာ၀တီျမစ္ထဲကုိ စီးဆင္းတဲ့ဟာေတြမွာ ေက်ာက္မီးေသြး အမႈန္႔ေတြ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစတဲ့အတြက္ သတၱ၀ါေတြကုိလည္း မ်ားစြာထိခုိက္ေစတယ္ . . .” ဆရာႀကီးဦးစိန္ျမင့္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

သတၱဳတြင္းဦးစီးဌာနတြင္ သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္းမ်ား စစ္ေဆးေရးကုိ ႏွစ္ ၂၀ ခန္႔ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ သက္ျပည့္ပင္စင္ျဖင့္ အနားယူခဲ့ကာ လက္ရွိတြင္လည္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ျမန္မာအစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ (Myanmar Green Network) တြင္ သတၱဳတြင္းပညာရွင္ အၾကံေပးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ဆရာႀကီး ဦးစိန္ျမင့္ႏွင့္ ေက်ာက္မီးေသြးအေၾကာင္း ျပန္ျပည့္ျမဲစြမ္းအင္မ်ား အေၾကာင္းကုိ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္း ထားသည္မ်ားကုိ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

ေမး – ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားလုံး နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပေပးပါခင္ဗ်ာ။

ေျဖ – ေက်ာက္မီးေသြးကုိ ၁၉ ရာစု အစပုိင္းေလာက္ကစၿပီး အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေနာက္ဗားဂ်ီးနီးယား ျပည္နယ္ဘက္မွာ စၿပီးေတြ႕ခဲ့တာေပါ့။ ေတြ႕ေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးကုိ နဂုိမူလကေတာ့ ခ်က္ျပဳတ္ဖုိ႔နဲ႔ အေႏြးဓာတ္ ရရွိေရးအတြက္ သုံးစြဲတာေပါ့။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးကေန အပူထြက္မွန္းသိတဲ့ အခါက်ေတာ့ စက္မႈေတာ္လွန္ေရး ေခတ္က်ေတာ့ အပူစြမ္းအင္ကုိ သုံးၿပီးေတာ့ ဗြိဳက္လာ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးေခတ္ကုိ ေရာက္လာတဲ့ အခါမွာ ဗိြဳက္လာကုိ မီး႐ႈိ႕ဖုိ႔အတြက္ သုံးတာေပါ့။ သုံးေတာ့ အဲဒီကေန ရလာတဲ့ အပူကေန အဲဒီကေနရတဲ့အားနဲ႔ စက္ေတြကို ေမာင္းႏွင္လာၾကေတာ့ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးေခတ္က ပီပီျပင္ျပင္ ျဖစ္လာခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းသုံးတယ္။ သြားလာေရးလည္း သုံးတယ္။ ေနာက္ဆက္သြယ္ေရး စက္႐ုံေတြ ေနရာတုိင္းလုိလုိသုံးတယ္။ အဲဒီေခတ္ကစၿပီးေတာ့ ကမၻာမွာ ေက်ာက္မီးေသြးဟာ စြမ္းအင္တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။

ေမး – ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေရာ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္မွာ စတင္အသုံးျပဳခဲ့တာပါလဲ။

ေျဖ – ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ မွတ္မွတ္သားသား ၁၉၅၀ ၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ကေလး၀ဘက္မွာ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္းကုိ စေတြ႕တယ္။ အရင္ကေတာ့ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သိပ္မတြင္က်ယ္ခဲ့ဘူး။ ဟုိတုန္းက MRTC ေခၚတာေပါ့။ ေက်ာက္မီးေသြးကုိ MRTC ေခတ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက တစ္ခုတည္းေသာ အစုိးရပုိင္ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း အျဖစ္နဲ႔သုံးတယ္။ အဲဒီမွာ ေျမေအာက္ ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္နည္းကုိ အသုံးျပဳခဲ့တယ္။

ေမး – ေက်ာက္မီးေသြးရဲ႕ ဆုိးက်ဳိးေတြကုိ ကမၻာက ဘယ္အခ်ိန္မွာ စၿပီးသတိထား သိရွိခဲ့ၾကပါသလဲ။

ေျဖ – ေက်ာက္မီးေသြးရဲ႕ဆုိးက်ဳိးေတြကုိ သိတာေတာ့ တုိ႔ ၁၉ ရာစုေနာက္ပုိင္းမွာ လူေတြက ေက်ာက္မီးေသြးရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးေတြေၾကာင့္ လူေတြက သက္တမ္းတုိတာေတြ၊ ေရာဂါဘယ ထူေျပာတာေတြ၊ က်န္းမာေရး ခ်ဳိ႕တဲ့တာေတြ စၿပီးေတြ႕ခဲ့တယ္။ ေတြ႕ေတာ့ ကမၻာႀကီးကလည္း ေက်ာက္မီးေသြးကေန ထုတ္လႊတ္လုိက္တဲ့ အပူရွိန္ေၾကာင့္ ကာဗြန္ေတြေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးရဲ႕ ေလထုထဲမွာလည္း ကာဗြန္ေတြေၾကာင့္ ပ်က္လာတယ္။ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာတယ္ ဆုိတာကုိ သိပံၸပညာရွင္ေတြက စတင္ေတြ႕ရွိတဲ့ အခါမွာ ကုလသမဂၢကုိ တင္ျပၿပီးတဲ့ အခါမွာ ဒါကုိ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာမႈကုိ ဆက္ၿပီးေတာ့ ထိန္းဖုိ႔လုိတယ္။ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာမႈရဲ႕ အက်ဳိးဆက္က ဘာလဲဆုိေတာ့ တုိ႔ကမၻာေျမႀကီးကုိ ေနေရာင္ျခည္က ထြက္လာတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ကမၻာေျမႀကီးကုိ မေရာက္ေအာင္ အုိဇုန္းလႊာကေနၿပီးေတာ့ စုပ္ထားေပးတယ္၊ ကာကြယ္ေပးထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ အုိဇုန္းလႊာႀကီး တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပါးပါးၿပီး ေပါက္လာတဲ့ အခါၾကေတာ့ ကမၻာေျမႀကီးကုိ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြ ေရာက္လာတဲ့အခါ မွာ ပုိၿပီးေတာ့ ျမန္လာတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အညႊန္းကိန္းအရေျပာရင္ ၁၀ ဆုိရင္ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အဆင့္၊ ရွစ္ ဆုိရင္ေတာ့ ပုံမွန္ေပါ့။ အခုဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ အညႊန္းကိန္းဟာ ၁၃၊ ၁၄ အထိျဖစ္ေနတာ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိလည္း အရပ္ေဒသတုိင္းမွာ ၁၃ က အနည္းဆုံးရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ အက်ဳိးဆက္က ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာတဲ့အတြက္ အုိဇုန္းလႊာပ်က္စီးတယ္။ အုိဇုန္းလႊာ ပ်က္စီးတဲ့အတြက္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္က ကမၻာႀကီးအေပၚ ပုိက်ေရာက္လာတယ္။ အဲဒီအတြက္ အေရျပားေရာဂါေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ တိမ္စြဲတဲ့ ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။ အခု ေနာက္ဆုံး ေတြ႕ရွိခ်က္ အရဆုိရင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေတာင္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ ဒါကေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိေသးပါဘူး။ ဒါက စာေစာင္ထဲမွာပဲ ေတြ႕ေသးတယ္။ အဆုိးဆုံးကေတာ႔ အရြယ္လြန္ေတာ့ အေရျပားေရာဂါ၊ အေရျပား ကင္ဆာေတြျဖစ္တယ္။ တိမ္စြဲေရာဂါျဖစ္တယ္။ ဒါကေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘယ္တုန္းကမွ မရွိခဲ့ဖူးတဲ့ ေနပူထဲမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တဲ့ ယာဥ္ထိန္းရဲေတြမွာ ေနေရာင္ျခည္ကာတဲ့ ေနကာမ်က္မွန္ေတြ တရား၀င္ တပ္ဆင္ခြင္႔ေပးလုိက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အသားနဲ႔ ေနေရာင္ျခည္နဲ႔ မထိေအာင္ လက္ရွည္အက်ႌေတြ၀တ္ၿပီး ကာကြယ္တယ္။ ဦးထုပ္ေတြ ေဆာင္းၾကတယ္။ အဲဒီနည္းနဲ႔ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေဘး သက္သာေအာင္လုပ္တယ္။

ေမး – ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စြမ္းအင္ဘယ္ႏွမ်ဳိးေလာက္ ထုတ္ယူရရွိႏုိင္ပါသလဲ။

ေျဖ – ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ဟာကေတာ့ နံပါတ္တစ္ အခ်က္ကေတာ့ ႐ုပ္ၾကြင္းေလာင္စာစြမ္းအင္ျဖစ္တဲ့ ဒီဇယ္၊ ဓာတ္ဆီ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ အဲဒါလည္း ထုတ္လုိ႔ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေရအားလွ်ပ္စစ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ၄၂ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ်ေသာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ လုိအပ္ခ်က္ကုိေတာ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကပဲ သုံးေနရတယ္။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ရွိတယ္။ ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္ရွိတယ္။ ေလစြမ္းအင္ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပင္လယ္ဒီေရက စြမ္းအင္ထုတ္လုိ႔လည္းရတယ္။ ဘူမိအပူစြမ္းအင္ကလည္း ထုတ္လုိ႔ရတယ္။ ဘူမိအပူစြမ္းအင္ကေတာ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သိပ္မသုံးဘူး။ ရွိလည္း နည္းပါတယ္။ အဲဒီေတာ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သုံးႏုိင္တဲ့ စြမ္းအင္ကေတာ့ ဒီေရစြမ္းအင္ရွိတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီေရစြမ္းအင္က စစ္ေတြကေနၿပီးေတာ့ ေကာ႔ေသာင္းအထိ ပင္လယ္ကမ္းႀကီးကုိ ပုိင္တဲ့အတြက္ တစ္ေန႔ကို ဒီေရအတက္အက် ႏွစ္ႀကိမ္ရွိတယ္။ အဲဒီႏွစ္ႀကိမ္မွာ ဒီေရအတက္အက် အားကုိသုံးၿပီးေတာ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ထုတ္တဲ့စက္ကုိ လည္ေစျခင္းအားျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ထုတ္ႏုိင္ပါတယ္။ သူကေတာ့ သဘာ၀အတုိင္း ဒီေရရွိေနသမွ် ထုတ္လုိ႔ရတယ္။ ကုန္က်စရိတ္လည္း မရွိဘူး။ ေနာက္ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္။ သူကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေက်းလက္ေတြမွာ ပင္မဓာတ္အားလုိင္းနဲ႔ ေ၀းကြာတဲ့ ေဒသေတြမွာ စၿပီးသုံးေနၾကတယ္။ ေက်းလက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ဆုိၿပီးေတာ့။ အဲဒီလုိသုံးတဲ႔ေနရာမွာ အဓိက,ကေတာ့ ေနေရာင္ျခည္ဖမ္းတဲ့ ဆုိလာျပားရယ္။ ဆုိလာျပားကေနၿပီးေတာ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေျပာင္းတဲ့ အင္ဗာတာရယ္ စတဲ့ ပစၥည္းေတြပဲ လုိတဲ့အတြက္ ေနရာေဒသမေရြး သုံးႏုိင္တယ္။ တ႐ုတ္ျပည္မွာလည္းပဲ ဒါကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သုံးပါတယ္။ အိႏိၵယမွာလည္း ထုိနည္းတူပဲ။ ေနစြမ္းအင္ကုိ သုံးတယ္။ ေလစြမ္းအင္ကုိ သုံးတယ္။ ဒါေတြကုိလည္း ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာနဲ႔လည္း အစားထုိးၿပီးေတာ့ ေလ်ာ့သြားတဲ့စြမ္းအင္ကုိ အစားထုိးၿပီးေတာ့ အားလုံး ေရတုိစီမံကိန္းေတြ ေရရွည္စီမံကိန္းေတြ ခ်ၿပီးေတာ႔ လုပ္ေနၾကၿပီ။ ထင္ထင္ရွားရွား ဥပမာကေတာ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထဲမွာ ေအပတ္ ညီလာခံႀကီး လုပ္မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္မွာ ေၾကညာတဲ့အခါမွာ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ေလထုက အင္မတန္ညစ္ညမ္းတယ္။ ကာဗြန္ေတြေၾကာင့္။ အဲဒီ ကာဗြန္ေတြေၾကာင့္ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ုံ ၅၀၀၀ ကုိ တစ္ခါ တည္း ပိတ္ပစ္လုိက္တယ္။ ေနာက္ ၅ ဒသမ ၅ သန္းေလာက္ရွိတဲ့ မီးခုိးအထြက္မ်ားတဲ့ ကားေတြကုိလည္း ဖ်က္ဆီးပစ္လုိက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါကုိ ဒီလုိနည္းနဲ႔ လုပ္ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ ဘယ္နည္းနဲ႔ ျပန္လည္ျဖည့္သြင္းလဲဆုိေတာ့ ေနစြမ္းအင္နဲ႔ ေလစြမ္းအင္ကုိသုံးၿပီးေတာ့ သူတုိ႔က လုိအပ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကုိ ျပန္ျဖည့္ ဖုိ႔ ႀကိဳးစားတယ္။ လုပ္လည္းလုပ္တယ္။ အခု ဆုိရင္ ေလစြမ္းအင္၊ ေနစြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္ လုိ႔ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးျမဲ စြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကုိေတာင္ ေက်ာ္လြန္ၿပီးေတာ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အာရွမွာ ထိပ္တန္းႏုိင္ငံ တစ္ခုအျဖစ္ ဦးေဆာင္တဲ့ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေရာက္ ေနၿပီ။ ထုိနည္းလည္းေကာင္း အတူတူပဲ။ အိႏိၵယလည္း ေျပာင္းေနၿပီ။ သူတုိ႔က ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္ကုိသုံးတယ္။ ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္ကုိ သုံးဖုိ႔အတြက္လည္း လုိအပ္တဲ႔ ရန္ပုံေငြေတြကုိလည္း ကမၻာ့ဘဏ္ကေန ထုတ္ေခ်းၿပီးေတာ့ သုံးေနတာရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တစ္ဆက္တည္း ဆက္ၿပီးစဥ္းစားမယ္ ဆုိလို႔ရွိရင္ေတာ့ ယုိးဒယားမွာလည္း ထုိ႔အတူပဲ။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာလည္း ေက်ာက္မီးေသြးကုိ ပိတ္ပစ္လိုက္တာမ်ားတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပိတ္ပစ္လုိက္ရၿပီ။

ေမး – ေက်ာက္မီးေသြးစြမ္းအင္ရဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚ ထိခုိက္မႈ ဘယ္ေလာက္ထိ ရွိတယ္ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းလည္း သိပါရေစ။

ေျဖ – ေက်ာက္မီးေသြးကေတာ့ ထုံးစံအတုိင္းပဲ မီးေလာင္ၿပီဆုိရင္ ကမၻာႀကီးနဲ႔ လူသားေတြ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေတြအေပၚ ဆုိးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကေတာ့ တစ္ကမၻာလုံး အတုိင္းအတာနဲ႔ သိၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ေယဘုယ် ေျပာမယ္ဆုိရင္ ေက်ာက္မီးေသြးက ပစၥည္း ၁၃ မ်ဳိးထြက္တယ္။ သူက မီးေလာင္ၿပီးရင္ အပူစြမ္းအင္ထုတ္ေပးတယ္။ အပူစြမ္းအင္ ထုတ္ေပးၿပီးတာနဲ႔တစ္ၿပိဳင္နက္ အေငြ႕အျဖစ္ နဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚကုိ ေျပာင္းလဲ ၿပီးေတာ့ သက္ေရာက္သြားတယ္။ အဲဒါေတြက ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္တုိ႔၊ ကာဗြန္မုိ ေနာက္ဆုိက္တုိ႔၊ ႏုိင္ထ႐ုိဂ်င္ေအာက္ဆုိက္တုိ႔၊ ဆာဖာဒုိင္ေအာက္ဆုိက္တုိ႔၊ ႏုိက္ထရတ္ ေအာက္ဆုိက္တုိ႔ ေနာက္ၿပီးေတာ႔ အာဆင္း နစ္ေခၚတဲ့ အဆိပ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြ၊ ျပဒါးေတြ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ယူေရနီယမ္လည္း နည္းနည္းပါးပါးထြက္တယ္။ အဲဒီလုိဟာေတြ ထြက္တဲ့အခါက် အဲဒါေတြအကုန္လုံးက သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကုိ အသြင္သဏၭာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ သြား ၿပီးေတာ့ သက္ေရာက္တယ္။ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဆာလဖာဒုိင္ေအာက္ ဆုိက္ထြက္တဲ့အတြက္ ဆာလဖာဒုိင္ေအာက္ဆုိက္က ဆာလဖ်ဴရစ္အက္စစ္အျဖစ္နဲ႔ ကမၻာႀကီးေပၚမွာ ရြာေစတယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္မွာ လူေတြက ေအာက္ဆီဂ်င္ကုိ ႐ွဴၿပီးေတာ့ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ဓာတ္ကုိ ထုတ္တယ္။ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ဓာတ္က တုိ႔လူအတြက္ မလုိအပ္တဲ့ ပစၥည္း။ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းအတြက္၊ က်န္းမာေရးအတြက္ မလုိအပ္တဲ့ပစၥည္း။ အဲဒီပစၥည္းေတြ ေလထုထဲကုိ ေရာက္လာၿပီဆုိရင္ အဓိကကေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆုိရင္ လူရဲ႕က်န္းမာေရးကုိ ထိခုိက္မယ္။ ေသြးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ေရာဂါေတြ ေနာက္တစ္ခုက ကုိယ္လက္အဂၤါေတြေပၚမွာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြရွိတယ္။ ခဲဓာတ္ေငြ႕ေတြ ထြက္တယ္။ ခဲဓာတ္ေငြ႕ကလည္း ေသြးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။ ဆာလဖာၾကေတာ့ ႐ွဴမိၿပီဆုိရင္ ရာခုိင္ႏႈန္း ၈၀ က အဆုတ္ထဲကုိ ေရာက္သြားမယ္။ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္းမွာ သက္ေရာက္ၿပီးေတာ့ လူကုိကင္ဆာေတြ အစ အားလုံးေသာ ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ဦးေႏွာက္ထဲ ေရာက္သြားတဲ့ ဟာေတြကလည္း ဦးေႏွာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကုိ ထိခုိက္ေစတယ္။ အဆုိးဆုံးကေတာ့ ခဲ၊ ဆာလဖာဒုိင္ေအာက္ဆုိက္နဲ႔ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္။ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္က ေလထဲေရာက္သြားလုိ႔ရွိရင္ ေလထဲမွာ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ မ်ားတာနဲ႔အမွ် တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လူရဲ႕က်န္းမာေရးကုိ အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ႏုိင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင္႔ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ဓာတ္ကုိ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ ေခ်ဖ်က္မလဲဆုိရင္ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ သဘာ၀ႀကီးက ဖန္တီးထားတဲ့ အတုိင္းပဲ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ သစ္ပင္ေတြကေနၿပီးေတာ့ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ဓာတ္ကုိ စုပ္ယူတယ္။ အဲဒီလုိ သစ္ပင္ေတြ မ်ားမ်ားရွိရင္ေတာ့ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ ေလထဲသက္ေရာက္မႈ သက္သာသြားတယ္။ သုိ႔ေသာ္ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေနအထားအရ သိၾကတဲ့အတုိင္းဘဲ။ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးတာ မ်ားေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိက္ကုိ စုပ္ႏုိင္တဲ့ အရည္အေသြးက က်ဆင္းေနတယ္။ ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိမွာလည္း က်ဆင္းေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကာဗြန္ေအာက္ဆုိက္ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ အသုံးျပဳတဲ့ ကိစၥေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ေနရတယ္။

ေမး – ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ုံ ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။ ေနာက္ထပ္ ဘယ္ေလာက္ ထပ္ေဆာက္မယ္လုိ႔ သိထားပါသလဲခင္ဗ်။

ေျဖ –  အရင္တုန္းကေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ လက္ထက္တုန္းကေတာ့ ၁၁ ခုအထိ လက္မွတ္ထုိးထားခဲ့တာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုေနာက္ပုိင္း အန္အယ္ဒီအစုိးရ တက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း ဆက္လက္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ သိပ္မရွိဘူး။ ပ်က္သြားၿပီလုိ႔ တိတိက်က် ေၾကညာႏုိင္တဲ့ ဧရာ၀တီတုိင္းက င႐ုတ္ေကာင္းရယ္။ မြန္ျပည္နယ္ ေရးၿမိဳ႕နားက အန္ဒင္ရယ္၊ အဲဒီႏွစ္ခုကေတာ့ ဖ်က္ၿပီးၿပီလုိ႔ တိတိက်က် ေၾကညာၿပီးၿပီ။ က်န္တဲ့ဟာေတြကေတာ႔ ဖ်က္သိမ္းတယ္လုိ႔ မေၾကညာေသးဘူး။ လက္ရွိလည္ပတ္ ေနတာကေတာ႔ တီက်စ္ရယ္၊ ေကာ့ေသာင္းရယ္။ ေကာ့ေသာင္းက ႏုိင္ငံပုိင္မဟုတ္ဘူး ပုဂၢလိကပုိင္၊ တီက်စ္ကလည္း ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ဖက္စပ္လုပ္ထားတာပဲ။

ေမး – ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သီးသန္႔ဥပေဒ နည္းဥပေဒကေရာ မရွိေသးဘူးလုိ႔ သိရပါတယ္။ အဲဒါလည္း ရွင္းျပေပးပါဦးခင္ဗ်။

ေျဖ – ဥပေဒ နည္းဥပေဒကေတာ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္တဲ့ နည္းစဥ္ေတြရွိတယ္။ သတၱဳတူးေဖာ္တဲ့ နည္းစဥ္ေတြရွိတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးက အင္မတန္ အႏၲရာယ္မ်ားၿပီးေတာ့ မေတာ္တဆ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတုိင္း ႏုိင္ငံတုိင္း လုိလုိမွာ သူ႔ကုိ သီးျခားပညာရပ္ တစ္ခုအေနနဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ေရး အင္ဂ်င္နီယာ ဘာသာရပ္အေနနဲ႔ သီးျခားသင္ေပးရတယ္။ သတၱဳနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ခုခြဲထားတယ္။ ႏွစ္ခုခြဲထားတဲ့ အေလ်ာက္လည္း သူ႔ရဲ႕လုပ္ထုံးလုပ္နည္း နဲ႔ ဥပေဒကလည္း ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိမွာ သီးျခားစီထားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္းက ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ဆုိလုိ႔  အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ကေလး၀ေက်ာက္ မီးေသြးတြင္း တစ္ခုတည္းရွိခဲ့တဲ့အခါက်ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့မွ မရွိခဲ့ဘူး။ ရွိကုိ မရွိဘူးေပါ့။ ေက်ာက္မီးေသြးကုိ နဂုိမူလသတၱဳဥပေဒထဲမွာပဲ လုပ္ငန္းခြင္ အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ဆုိတဲ့ ဟာေလာက္ပဲ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ မထိခုိက္ေအာင္ဆုိတာေလာက္ ပဲရွိတယ္။ သီးျခားဥပေဒအေနနဲ႔ မရွိဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ေက်ာက္မီး ေသြးအေပၚမွာ အေျခခံမယ့္အသံေတြက လည္း ၾကားလာရတဲ့အတြက္ အခုေက်ာက္မီး ေသြးတူးေဖာ္မႈေတြလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားလာၿပီ။ မ်ားျပားလာတဲ့အေလ်ာက္ မေတာ္တဆ ထိခုိက္မႈေတြကလည္း မ်ားလာတယ္။ ထိခိုက္မႈမွာ လုပ္ငန္းထိခိုက္မႈရွိသလုိ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္မႈလည္း မ်ားတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္မႈလုပ္ငန္းေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈေတြရွိတယ္။ မၾကာေသးမီကာလက ထိခိုက္မႈအေနနဲ႔ နီကယ္စက္႐ံုနားက ေက်ာက္မီးေသြးေတြကုိ စည္းကမ္းမရွိ စြန္႔ပစ္မႈေတြအတြက္ ဒါက စည္းကမ္းမရွိ စြန္႔ပစ္တယ္ ဆုိတာကလည္း ဥပေဒေၾကာင္းအရ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္း အပုိင္းမွာ အားနည္းတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက လုပ္ငန္းရွင္ေတြက စည္းကမ္းလုိက္နာမႈ အားနည္းလုိ႔ ျဖစ္တာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးမႈန္ေတြက ဟသၤာေခ်ာင္းေတြကုိ ခ်တယ္။ ဟသၤာေခ်ာင္းက ဘယ္သြားလဲ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲကို သြားတယ္။ တစ္ဖက္ကၾကည့္ရင္လည္း အေရးတႀကီး ထိန္းသိမ္းရမယ့္ ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြက အဲဒီေဒသမွာ အမ်ားဆံုး ေနထုိင္ၾကတယ္။ အခုဆုိရင္လည္း ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ အေရအတြက္က အေတာ္ေလးနည္းေနၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲကုိ စီးဆင္းတဲ့ဟာေတြမွာ ေက်ာက္မီးေသြးအမႈန္႔ေတြ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစတဲ့အတြက္ သတၱ၀ါေတြကုိလည္း မ်ားစြာထိခုိက္ေစတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီေခ်ာင္းထဲက ေသာက္မိတဲ့ ကြၽဲေတြ၊ ႏြားေတြ ဗုိက္ႀကီးေတြေဖာင္းၿပီး ေသတယ္။ အဲဒီလုိ အလားတူကိစၥ ေတြလည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးလုိ႔ရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ မထိခိုက္ေအာင္ ေက်ာက္မီးေသြးကုိ ေသေသခ်ာခ်ာထိန္းသိမ္း သင့္တယ္လုိ႔ ေတြးမိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္ေလာက္မွာ ေရႊစက္ေတာ္နား က ကုမၸဏီတစ္ခုရဲ႕ ေျမေအာက္ေက်ာက္မီး ေသြးတြင္းမွာ ေပ ၆၀၀ ေလာက္နက္တဲ့ အလုပ္ လုပ္ေနတဲ့ေနရာမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား အပါအ၀င္ ေဒသခံအလုပ္သမား ရွစ္ေယာက္ေလာက္ မေတာ္တဆျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္းထဲမွာ ေသဆံုးခဲ့တာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလုိျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါေတာ့ ေက်ာက္မီး ေသြးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သီးျခားဥပေဒ၊ နည္း ဥပေဒျပ႒ာန္းမွ ျဖစ္ေတာ့မယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ အိႏိၵယႏုိင္ငံမွာလည္း ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သီးျခားဥပေဒျပ႒ာန္း ၿပီးေတာ့ စနစ္တက် လုပ္ကုိင္ေနတာ ရွိပါတယ္။ သီးျခားေက်ာက္မီးေသြး မုိင္အင္စရက္ခ်ာေတြလည္း ခန္႔ထားတယ္။ ထုိ႔နည္းအတူလည္း ဂ်ပန္မွာ ဆုိရင္လည္း ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အႏၲရာယ္မရွိေအာင္ လုပ္တယ္။ လူဦးေရမ်ားတဲ့ တ႐ုတ္မွာ ဆုိရင္လည္း ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ မၾကာ မၾကာ မေတာ္တဆ ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ ျဖစ္လုိက္ရင္လညး္ ေသဆံုးမႈေတြ ပါေနတာေတြက မ်ားတယ္။ အျပင္းအထန္ ေသဆံုးမႈနဲ႔ ေသဆံုးမႈ ဒီႏွစ္ခုပဲရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း အလားအလာ ရွိေနတယ္။ တနသၤာရီတုိင္းမွာလည္း ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တစ္ခုနဲ႔ လုပ္ေနတဲ့ေနရာမွာ မီးေလာင္မႈေတြ၊ အနံ႔အသက္႐ွဴမိတဲ့ ျပည္သူလူထုက အျမဲတမ္း Complain တက္တာေတြရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအေနနဲ႔က ျပင္ဆင္မႈ ထုတ္ရမယ္။ ဒါကုိ ျဖစ္ခါမွလုိက္ၿပီး ျပင္ဆင္ေနမယ့္အစားကုိ နဂုိကတည္းက တိတိက်က် စည္းကမ္းဥပေဒ သတ္မွတ္ၿပီး လုပ္မယ္ဆုိရင္ သက္ဆုိင္ရာ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းရမယ့္ အာဏာပုိင္ေတြက ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာန အပါအ၀င္ သတၱဳတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူလည္း လက္ကုိင္ျပဳႏုိင္မယ့္ ဥပေဒရွိမယ္။ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္လာရင္လည္း ဒီဥပေဒ ဒီစည္းမ်ဥ္းေတြ ရွိတဲ႔အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က တိတိက်က် စာခ်ဳပ္ထဲမွာ ထည့္ၿပီးေတာ့မွ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္လုိ႔ရမယ္။

 














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.