ဒါ႐ိုက္တာ Akio Fujimoto ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

ေအာက္တိုဘာ ၂၅ ရက္မွ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္အထိ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ဳိၿမိဳ႕၌ က်င္းပလ်က္ရိွေသာ 30th Tokyo International Film Festival တြင္ က႑အမ်ဳိးအစားမ်ားစြာ ခဲြျခား၍ ကမၻာတစ္၀န္းမွ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ားအား ျပသလ်က္ရိွပါသည္။ ယင္းသို႔ျပသလ်က္ရိွသည့္ က႑မ်ားစြာအနက္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားမွ ထပ္မံထြက္ေပၚလာမည့္ လူငယ္႐ုပ္ရွင္ဖန္တီးသူမ်ား၏ ဖန္တီးမႈလက္ရာမ်ားအား မိတ္ဆက္သည့္ က႑တစ္ခုျဖစ္ေသာ Asian Future က႑တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၌ ေရာက္ရိွေနထိုင္လ်က္ရိွသည့္ ျမန္မာ Refugee မိသားစု၏အေၾကာင္းကို ပံုေဖာ္ထားသည့္ ‘Passage of Life’ ဇာတ္ကားလည္း ပါ၀င္ျပသလ်က္ရိွပါသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရိွေနထိုင္လ်က္ရိွေသာ ျမန္မာ Refugee မိသားစု၏ မိခင္ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္လာေရာက္လုိေသာ္လည္း ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္သည့္ အခက္အခဲမ်ားအပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာမ်ားအား ပံုေဖာ္ထားျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ အဆိုပါဇာတ္ကား၏ ဒါ႐ိုက္တာ Akio Fujimoto မွာ ၎၏ပထမဆံုး Feature Flim ျဖစ္သည့္ ‘Passage of Life’ ဇာတ္ကားအား ျမန္မာႏွင့္ ဂ်ပန္ႏွစ္ႏိုင္ငံမွ ျမန္မာမ်ားႏွင္ ့ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ႐ိုက္ကူးဖန္တီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ‘Passage of Life’ ဇာတ္ကား၏ဒါ႐ိုက္တာ Akio Fujimoto ႏွင့္ေတြ႕ဆံု၍ ယင္းဇာတ္ကားဖန္တီးခဲ့သည့္ စိတ္ကူး၊ ျပင္ဆင္မႈမ်ားႏွင့္ ေရွ႕ဆက္ဖန္တီးသြားရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဇာတ္ကားမ်ားအေၾကာင္းကို ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

‘ျမန္မာေတြရဲ႕တကယ္ခံစားေနရတာ၊ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကို သူတို႔ေျပာျပတဲ့အတိုင္းပဲ ႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ဇာတ္ကားျဖစ္ပါတယ္’

 

■ေမး – ပထမဆံုးဇာတ္ကားအေနနဲ႔  ျမန္မာ Refugee ေတြရဲ႕အေၾကာင္းကို ႐ိုက္ကူးဖို႔ ဘာေၾကာင့္ေရြးခ်ယ္ ျဖစ္တာလဲ။

■ ေျဖ  ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အရင္ကျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္စပ္မႈမရိွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီဇာတ္ကားရဲ႕ ထုတ္လုပ္သူက ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအေၾကာင္းကို ႐ိုက္ကူးရင္ဘယ္လိုလဲလို႔ ေမးလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔ လိုက္လံေတြ႕ဆံုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလည္း သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၃ မွာ ဒီဇာတ္ကားအတြက္ စတင္ျပင္ဆင္ခဲ့တာပါ။ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြ စတင္ေျပာင္းလဲလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ေနထိုင္ေနတဲ့ ျမန္မာအမ်ားစုက မိခင္ႏိုင္ငံကို ျပန္သြားလိုၾကပါတယ္။ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္တဲ့ အေနအထားတစ္ခုကိုလည္း ပိုင္ဆုိင္ခြင့္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ၾကတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ႕ အဓိကအခက္အခဲကေတာ့ ကေလးေတြပါပဲ။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္စဥ္ ေမြးဖြားလာတဲ့ကေလးေတြဟာ ဂ်ပန္စကားကိုပဲ အဓိကေျပာတတ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီဇာတ္ကားအတြက္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့တဲ့ တိုက်ဳိမွာေနထိုင္တဲ့ ျမန္မာမိသားစုတစ္စုက ကေလးေတြက ျမန္မာလို မေရးတတ္၊ မေျပာတတ္ၾကပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕မိခင္ဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ ျမန္မာဘာသာစကားကို မေျပာတတ္တာက တကယ့္အခက္အခဲပါပဲ။ တျခားကေလးေတြနဲ႔လည္း ကြၽန္ေတာ္ေတြ႕ဆံုခဲ့ရာမွာ ဒီအခက္အခဲရိွပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း ဘယ္လို  Identify လုပ္မလဲဆိုတာပါ။ ဒီအေျခအေနေတြကို ေတြ႕တဲ့အခါမွာ Filmmaker တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဇာတ္ကားဖန္တီးမႈကတစ္ဆင့္ တစ္ခုခုေလးတင္ျပေပးလို႔ ရမလားဆိုတဲ့ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႔ ဖန္တီးျဖစ္ခဲ့တာပါ။

■ေမး – အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းၿပီးတဲ့အခါ ဖန္တီးဖို႔အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ယူခဲ့ရလဲ။

■ေျဖ – ဂ်ပန္နဲ႔ ျမန္မာႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ဖန္တီးခ်ိန္ စုစုေပါင္း ႏွစ္လေလာက္ၾကာခဲ့ပါတယ္။

■ေမး – ဇာတ္ကားဖန္တီးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ၾကံဳေတြ႕ရတဲ ့အခက္အခဲဆိုရင္ေရာ ဘာေတြရိွလဲ။

■ေျဖ – အခက္အခဲကေတာ့ အမ်ားႀကီးမရိွခဲ့ပါဘူး။ အဓိက,ကေတာ့ မတူကဲြျပားတဲ့ ဘာသာစကားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြအတြက္ နားလည္လာေအာင္ အရင္ႀကိဳးစားရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ နားလည္ၿပီးတဲ့အခါ ဇာတ္ကားမွာပါ၀င္မယ့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြ နားလည္ေစဖို႔အတြက္ ရွင္းျပရတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ႐ိုက္ကူးမႈနည္းပညာပိုင္းထက္ ပိုၿပီးေတာ့ကို ခက္ခဲသိမ္ေမြ႕ပါတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ မတူကဲြျပားတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဘာသာစကားကို ေသခ်ာနားလည္ပိုင္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ရတာပါ။

■ေမး – ပါ၀င္တဲ့ အဓိကသ႐ုပ္ေဆာင္ေတြက သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြ မဟုတ္ၾကဘူးဆိုေတာ့ တကယ့္အေၾကာင္းအရာ အမွန္အေနနဲ႔ ပါ၀င္ထားၾကတာလား။

■ေျဖ – ပါ၀င္တဲ့သူေတြက သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ျမန္မာေတြအေနနဲ႔ သ႐ုပ္ေဆာင္ထားတဲ့သူအားလံုးက သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။ အျပင္က တကယ့္ျဖစ္ရပ္မွန္သူေတြေတာ့လည္း မဟုတ္ဘူး။ ဇာတ္ကားထဲက အေမနဲ႔သားေတြအျဖစ္ ပါ၀င္ထားသူေတြကေတာ့ တကယ့္အျပင္က အေၾကာင္းအရာ အမွန္နဲ႔သူေတြပါပဲ။

■ေမး – ဒီဇာတ္ကားမွာ ျမန္မာေတြရဲ႕ ခံစားေတြးေခၚမႈ၊ ဘာသာတရားယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈေတြကို ေသခ်ာေလးျပသြားတာ ေတြ႕ရတယ္ေလ။ အဲဒီအတြက္ ဘယ္လိုေတြးေခၚျပင္ဆင္ခဲ့ရလဲ။

■ေျဖ – ဇာတ္ကားအတြက္ အခ်က္အလက္ေတြကို ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီးစုေဆာင္းခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီလိုအခ်က္ေတြ၊ ခံစားမႈနဲ႔ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာလည္း သူတို႔ေတြရဲ႕ခံစားမႈေတြကို သိခြင့္ရတဲ့အခါ ပိုၿပီးေလးနက္စြာ ခံစားမိပါတယ္။

■ေမး – ဒီဇာတ္ကားက ျပည္ပႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္ရိွေနထိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္နဲ႔ အခက္အခဲေတြရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကို ကိုယ္စားျပဳႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္လား။

■ေျဖ – ျမန္မာေတြရဲ႕ တကယ္ခံစားေနရတာ၊ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကို သူတို႔ေျပာျပတဲ့အတိုင္းပဲ  ႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ဇာတ္ကားျဖစ္ပါတယ္။ Fiction Drama ဇာတ္ကားအမ်ဳိးအစားျဖစ္တယ္ ဆိုေပမဲ့ တကယ့္ျဖစ္ရပ္မွန္ကိုပဲ အေျခခံထားတဲ့ အေၾကာင္းအရာျဖစ္ပါတယ္။

■ေမး -Toyko Film Festival မွာ ဒီဇာတ္ကားကို ပထမဆံုးျပသျဖစ္တာလား။ ေနာက္ထပ္႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္ေတြမွာ ထပ္ၿပီးျပသဖုိ႔ရိွဦးမလား။

■ေျဖ – Toyko Film Festival မွာေတာ့ ပထမဆံုးျပသျဖစ္တာပါ။ ေနာက္ထပ္႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္ အမ်ားအျပားမွာ ျပသခြင့္ရဖို႔အတြက္လည္း ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာလူမ်ဳိး အမ်ားအျပားဟာ ဂ်ပန္မွတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြ ၾကံဳေတြ႕ေနရတာတာေၾကာင့္ပါ။

■ေမး – ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ ဒီဇာတ္ကားကို လာေရာက္ျပသဖို႔ အစီအစဥ္ရိွလား။

■ ေျဖ – ျမန္မာမွာ ျပသဖို႔နဲ႔ျဖန္႔ခ်ိႏိုင္ဖို႔ ညိႇႏိႈင္းေနပါတယ္။ မၾကာခင္ျပသႏိုင္မယ္လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

■ေမး – ဘယ္လိုပံုစံေတြနဲ႔ ျဖန္႔ခ်ိသြားဖို႔ျပင္ဆင္ေနတာလဲ။

■ေျဖ – ဂ်ပန္နဲ႔ ျမန္မာႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ဒါမွမဟုတ္ တစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္ေလာက္ပဲ ျခားၿပီးေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ ျဖန္႔ခ်ိသြားႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။

■ေမး – ေနာက္ထပ္ဇာတ္ကား ဆက္႐ိုက္ျဖစ္ရင္ေရာ ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထပ္႐ိုက္ျဖစ္ဖို႔ရိွဦးမလား။

■ေျဖ – ေလာေလာဆယ္ ဇာတ္ကားသံုးကားထပ္႐ိုက္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာရိွပါတယ္။ အဲဒါေတြ အားလံုးကေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြခ်ည္းပါပဲ။

■ေမး – ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာ မ်ဳိးေတြျဖစ္မလဲ သိခြင့္ရိွမလား။

■ေျဖ – တစ္ခုကေတာ့ ဂ်ပန္မွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္အေၾကာင္းပါ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ‘Passage of Life’ ဇာတ္ကားရဲ႕ ကင္မရာမန္းရဲ႕ အေၾကာင္းအရာပါ။ သူက ျမန္မာျပည္မွာ ေသဆံုးသြားခဲ့တဲ့ အဘိုးျဖစ္သူရဲ႕ အ႐ိုးျပာအိုးကို လိုက္ၿပီးရွာေဖြေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္မွန္ကို ႐ိုက္ကူးမွာပါ။ ေနာက္ဆံုးတစ္ခုကေတာ့ ျမန္မာကေလးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပါ။

■ေမး – ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြကို ေျပာခ်င္တဲ့ စကားမ်ဳိးရိွရင္လည္း ေျပာေပးပါဦး။

■ေျဖ – တစ္ေန႔မွာေတာ့ ဒီဇာတ္ကားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပသႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း အားလံုးကိုသိေစခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာ Film Industry မွာ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔  ပါ၀င္အားျဖည့္လိုသလို ျမန္မာပရိသတ္ေတြအတြက္လည္း အႏုပညာဖန္တီးမႈေတြ တင္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။