“တကယ္ေတာ့ Alarm ျမည္ရင္ေတာ့ တစ္တိုက္လံုးၾကားေအာင္ အေဆာက္အအံု တစ္ခုတည္း အထဲထဲက လူေတြပါ ၾကားတဲ့ အသံမ်ဳိး ျဖစ္ရမယ္” ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး မီးသတ္ဦးစီးဌာန ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးၾကည္၀င္းႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

ကန္ေတာ္ႀကီးပဲေလ့စ္ဟိုတယ္ မီးေလာင္မႈအား ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ဦးေဆာင္ ၿငႇိမ္းသတ္ခဲ့သည့္ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး မီးသတ္ဦးစီးဌာနမွ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးၾကည္၀င္းတြင္ မီေလာင္မႈအား ၾကံဳေတြ႕ခဲ့သည့္ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ေမး – ကန္ေတာ္ႀကီးပဲေလ့စ္ဟိုတယ္ မီးေလာင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္အခ်ိန္မွ သတင္းရခဲ့လဲ။ ဘယ္လိုမ်ဳိး မီးၿငႇိမ္းသတ္ခဲ့ရလဲ။

ေျဖ – သတင္းရတာကေတာ့ ၃ နာရီ ၂၅ မိနစ္မွာ သတင္းရတယ္။ ကန္ေတာ္ႀကီးပဲေလ့စ္မွာ မီးေလာင္ေနေၾကာင္း ဖုန္းနံပါတ္ တစ္ခုကေန သတင္းလွမ္းပို႔တယ္။ သတင္းပို႔လို႔ သတင္းရတယ္။ သတင္းပို႔ပို႔ၿပီးခ်င္း မီးသတ္ကားေတြကို Level – 1 လႊတ္တယ္။ လႊတ္တာနဲ႔ ကန္ေတာ္ႀကီးပဲေလ့စ္ဟိုတယ္ ဆိုေတာ့ ခရီးသည္ေတြ၊ ႏိုင္ငံျခားသား ဧည့္သည္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ ဟိုတယ္ဆိုေတာ့ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ၊ လူေသတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တာေပါ့။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းဦးစီးအဆင့္က Level – 1 မွာ လိုက္ေလ့လိုက္ထ သိပ္မရွိပါဘူး။ မီးမ်ားတဲ့ အေျခအေနေပၚ ၾကည့္ၿပီးေတာ့လိုက္တယ္။ အခုမီးေလာင္မႈမွာ ခ်က္ခ်င္းလိုက္တယ္။ တခ်ဳိ႕ဆို Level – 1 ကားေတြေတာင္ လွမ္းတဲ့ ဥပမာဆိုရင္ စမ္းေခ်ာင္းတို႔ဘာတို႔ေတာင္ မေရာက္ေသးဘူး။ တို႔အဖြဲ႕က ေရာက္ေနၿပီ။ တို႔ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ မီးရဲ႕အေနအထား ဘယ္လိုျဖစ္လဲဆိုေတာ့ စေလာင္တာ သတိထားမိမွာေပါ့။ အလယ္ Reception ရဲ႕ အေပၚဆံုး ေနရာကေနၿပီးေတာ့ မီးေတြက ဟိုဘက္ကို အထက္ပန္းဆိုးတန္းဘက္ ဆိုလို႔ရွိရင္ B ေဆာင္ေခၚတာေပါ့။ ဒီဘက္ကို A ေဆာင္ေခၚတာေပါ့။ B ေဆာင္က တစ္ခုလံုး ေလာင္သြားတယ္။ မီးေလာင္မႈမွာ B ေဆာင္ရဲ႕ တစ္၀က္ေလာက္ကို မီးေလာင္မႈက ေရာက္ေနၿပီ။ A ေဆာင္ဆိုရင္လည္း သံုးပံုႏွစ္ပံုေလာက္ အေပၚပိုင္းေတြ မီးကေရာက္ေနၿပီ။ မီးေတြက တအားႀကီး မ်ားေနၿပီ။ အဲဒီ မီးေလာင္တဲ့ အေနအထားက ခုနေျပာတဲ့ ၃ နာ ရီ ၂၅ မိနစ္မွာရတဲ့ ေမာင္းသြားတဲ့ မီးသတ္ကားက ေ၀ါေ၀ါနဲ႔ လမ္းကလည္း ရွင္းေနတယ္။ ဘာမွမရွိေတာ့။ အလြန္ဆံုး ၁၀ မိနစ္ပဲ။ သတင္းရၿပီးေတာ့ ၁၀ မိနစ္အတြင္း ေရာက္သြားတဲ့မီးက အဲဒီေလာက္ႀကီး မ်ားစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့့ ေျပာခ်င္တာက မီးသတင္းရတာ ေနာက္က်တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သတင္းပို႔တာ အရမ္းေနာက္က်တယ္။ က်ိတ္ၿငႇိမ္းတာလား မက်ိတ္ၿငႇိမ္းတာလား ဆရာတို႔လည္း မေျပာတတ္ဘူး။ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္မွာပါ။ အဲဒီအေနအထားေပါ့။ မီးဘာေၾကာင့္ မ်ားသြားလဲ။ မီးသတ္ကားဘာေၾကာင့္ ေနာက္က်လဲဆိုတာ အဲဒါေၾကာင့္ သတင္းမေပးဘဲနဲ႔ ဆရာတို႔ မီးသတ္သမားေတြလည္း မီးသတ္စခန္းကေန ဘယ္လိုမွ မသိႏိုင္ဘူးေလ။ သတင္းေပးမွ သိမွာကို။ ဖုန္းသတင္းရၿပီးေနာက္မွာ တကၠစီသမားက လာေျပာတယ္။ ဘယ္မွာ မီးေလာင္ေနတယ္။ မီးမ်ားေနတယ္။ အဲဒီလို လာေျပာတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ သိရတယ္။ အဲဒါလည္း ဘယ္ေလာက္ကြာလဲဆိုေတာ့ ငါးမိနစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ကြာတယ္။ အမွန္က ၁၉၁ ဆိုတဲ့ အေရးေပၚ Emergency ကိုေခၚရင္ အနီးဆံုး မီးသတ္စခန္းေတြကို ၀င္သြားမွာပါ။ အဲဒါကို မဆက္ဘဲနဲ႔ အဲဒါကို အျမင္မေတာ္တဲ့ တာ၀န္သိ လုပ္သားျပည္သူ တစ္ဦးက လာေျပာလို႔ သိရတာေပါ့။ အဲဒါမ်ဳိးက မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ထင္တယ္။ မီးသတင္း ျမန္ျမန္ေပးရင္ ဒီေလာက္အထိ ႀကီးစရာ၊ ဒီေလာက္အထိ ဆံုး႐ံႈးစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ အဲဒီလိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး – မီးသတ္ေတြ ေနာက္က်မွ ေရာက္လာလို႔ဆိုၿပီး Facebook စာမ်က္ႏွာနဲ႔ အျပင္မွာ ေ၀ဖန္မႈတခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွ ဆရာ့အေနနဲ႔ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ – လူေတြကေတာ့ ေ၀ဖန္လို႔ရတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိဆရာတို႔ကိုယ္တိုင္ ျမင္ေတြ႕ရတဲ့ ၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ အေနအထားကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ အမွန္ကို ေျပာျပတာပါ။ အဲဒီေတာ့ ဆရာတို႔ဘက္က ကာၿပီးေတာ့ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီအေနအထားပဲ မီးသတင္းရတယ္။ မီးသတ္ကားထြက္တယ္။ ေရာက္သြားတယ္။ မီးက ဒီေလာက္မ်ားေနၿပီဆိုတာ သိေအာင္ ေျပာျပတာပါ။

ေမး – မီးေလာင္မႈေၾကာင္းရင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေနပါသလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြ စံုစမ္းစစ္ေဆးလဲဆိုေတာ့ မီးက ႏိုင္ငံျခားသားေတြလည္း ေသတယ္။ လူေသမႈေတြရွိတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ မီးေလာင္မႈႀကီးတစ္ခု ျဖစ္တဲ့အခါ လူေတြကလည္း စိတ္၀င္စားတယ္။ စိတ္၀င္စားတဲ့အခါမွာ တို႔ရဲ႕သံုးသပ္တာေတြ၊ တန္ဖိုးတြက္ခ်က္တာေတြ၊ အာမခံထားတာေတြ အပိုင္းေတြပါမယ္။ တန္ဖိုးတြက္ခ်က္တာေတြ မွားယြင္းသြားႏိုင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ မီးေလာင္မႈ အေၾကာင္းရင္း ေဖာ္ထုတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အႀကီး၊ အေသးေပၚမွာ ဆံုးျဖတ္သြားမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒါေတြကို မွားယြင္းၿပီး ဆံုးျဖတ္တာေတြ မျဖစ္ေအာင္ တစ္ဌာနတည္းက ဆံုးျဖတ္တာမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ တို႔က အဖြဲ႕နဲ႔ စစ္ေဆးေပးဖို႔ တိုင္းအစိုးရကို တင္ျပတယ္။ တိုင္းအစိုးရကလည္း ဒါကို အဖြဲ႕ဖြဲ႕ေပးမွာေပါ့။ အဖြဲ႕ဖြဲ႕ေပးၿပီးရင္ ဒါကို စစ္ေဆးသြားမွာပါ။

ေမး – ကန္ေတာ္ႀကီးပဲေလ့စ္ဟိုတယ္မွာ အလိုအေလ်ာက္ မီးၿငိႇမ္းသတ္စနစ္ေတြ တပ္ဆင္ထားလား။ တပ္ဆင္ထားရင္ေတာ့ မီးေလာင္မႈျဖစ္တဲ့အခါ အလုပ္ လုပ္မလုပ္ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – အဲဒါကေတာ့ အလုိအေလ်ာက္ မီးၿငႇိမ္းသတ္စနစ္ ဆိုတာေတာ့ Sprinkler (အလိုအေလ်ာက္ မီးၿငိႇမ္းသတ္စနစ္) Automatic Sprinkler System ေပါ့။ မီးမ်က္ႏွာၾကက္ေတြမွာ တပ္ထားတဲ့ မီးေလာင္တဲ့ အခါမွာ မီးအပူရတာနဲ႔ ကြဲၿပီးေတာ့မွ ေရဖ်န္းခ်မယ္ဆိုတဲ့ စနစ္ေတြ။ အဲဒီစနစ္ေတြက ဆရာတို႔လည္း ေတြ႕တယ္။ မီးေလာင္တဲ့ေနရာမွာ အခန္းေတြမွာ ေတြ႕တယ္။ တခ်ဳိ႕ဖန္သီးေတြ ကြဲေနတယ္။ တခ်ဳိ႕ ဖန္သီးမကြဲေသးတဲ့ အပိုင္းေတြကိုလည္း ေတြ႕တယ္။ ဖန္သီးကြဲတယ္ဆိုတဲ့ အပိုင္းမွာ မီးခုနေျပာတဲ့ သူရဲ႕ Function အတိုင္းေပါ့။ မီးေလာင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကြဲၿပီးေတာ့ ေရဖ်န္းခ်တာလား။ ဒါမွမဟုတ္ မီးေလာင္တဲ့ဟာမွာ ေလာင္သြားလို႔ ဖန္သီးကြဲသြားတာလား ဆိုတာကေတာ့ ဒါကေတာ့ သက္ေသေတြ စစ္ေဆးၿပီးေတာ့မွ ေပၚမွာေပါ့။ ခုနေျပာတဲ့ ပိုက္ေတြ၊ စနစ္ေတြ၊ ပိုက္ေတြ ဆြဲထားတာေတြ႕တယ္။ တခ်ဳိ႕က ေရမထြက္တဲ့ အေနအထားေလးေတြ ေတြ႕တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အလမ္း (Alarm System) ကေတာ့ ဆရာတို႔ ေရာက္သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျမည္သံေတာ့ မၾကားရပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ Alarm ျမည္ရင္ေတာ့ တစ္တိုက္လံုးၾကားေအာင္ အေဆာက္အအံု တစ္ခုတည္း အထဲထဲကလူေတြပါ ၾကားတဲ့ အသံမ်ဳိးျဖစ္ရမယ္။ အသံအက်ယ္ႀကီး ျဖစ္ရမယ္။ အသံၾကားရင္ လူေတြက သိၿပီးေတာ့မွ ေျပးၾကမွာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက PA (Public Announce) System လို႔ေခၚတာေပါ့။ ဒီဟာကေတာ့ ျပည္သူေတြကို အခန္းထဲက အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ လူေတြရွိမယ္။ တျခားအခန္းေတြထဲမွာ ရွိခ်င္ရွိေနမယ္။ အဲဒီအခန္းေတြထဲမွာ ရွိေနတဲ့သူေတြ အကုန္လံုး ၾကားႏိုင္မယ့္ စနစ္ေပါ့။ ေၾကညာေပးရမယ္။ မီးေလာင္ေနၿပီ ဘာလုပ္ပါဆိုၿပီး အသိေပးတဲ့စနစ္ေတြ အဲဒါေတြ ရွိ မရွိ ဆိုတာကေတာ့ စစ္ေဆးသြားမွာပါ။