<

ကမၻာေျမျပင္ေအာက္၌ ဧရာမစိန္သိုက္ရိွေန

Photo: AFP

ကမၻာေျမႀကီးတြင္ စိန္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနေၾကာင္း၊ အတိအက် ေျပာရလွ်င္ စိန္မ်ားသည္ ကြာဒရီလ်ံ (၁၀၀၀ ထရီလ်ံ) ရွိေနေၾကာင္း မက္ဆာခ်ဴးဆက္နည္းပညာအင္ စတီက်ဳ (MIT) မွ အေမရိကန္ သုေတသီမ်ားက ယခုသီတင္းပတ္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ စိန္ရွာေဖြေရးကာလကို ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္ဦးမည္မဟုတ္ေပ။ ထိုတန္ဖိုးႀကီးတြင္းထြက္မ်ားသည္ မည္သည့္တူးေဖာ္ရွာေဖြမႈမဆို မစြမ္းႏိုင္ေသာ ကမၻာေျမႀကီးေအာက္ မိုင္ ၉၀ မွ ၁၅၀ (၁၄၅ ကီလိုမီတာမွ ၂၄၀ ကီလိုမီတာ) ခန္႔အထိ နက္႐ိႈင္းေသာ ေနရာမ်ား၌ သဘာ၀အတုိင္း တည္ရွိေနၾကသည္ဟု ထိုပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေတြ အဲဒီစိန္ေတြဆီ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေတြ အရင္က ေတြးထင္ထားတာထက္ကို အဲဒီမွာ စိန္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတယ္” ဟု MIT ၏ Earth, Atmospheric, and Planetary Sciences ဌာနမွ သုေတသီသိပၸံပညာရွင္ အူးရစ္ခ်္ဖူးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အသံလိႈင္းမ်ားက ကမၻာေျမအား မည္သို႔ျဖတ္သန္းသြားေၾကာင္းကို ေစ့ေစ့စပ္စပ္ေလ့လာရန္ ေျမငလ်င္ ေလ့လာေရးနည္းပညာကို အသံုးျပဳခဲ့ရာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက cratonic roots ဟု ေခၚၾကေသာ သယံဇာတ အစုအေ၀းႀကီးကို ေထာက္လွမ္းေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအစုအေ၀းႀကီးသည္ ကမၻာေျမႀကီး မ်က္ႏွာျပင္လႊာမွတစ္ဆင့္ ၾကားလႊာအထိ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ေဇာက္ထုိးထားသည့္ ေတာင္တန္းမ်ားပံုစံ ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

အသံလိႈင္းမ်ားသည္ ေရွးေဟာင္း craton မ်ားအား ျဖတ္သန္းခ်ိန္တြင္ အရွိန္ျမင့္တက္ခဲ့မႈကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ပေဟဠိျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး ကမၻာေျမႀကီး အနက္ပိုင္းရွိ စိန္မ်ားအား တူးေဖာ္ရွာေဖြရန္ စီမံကိန္းကို စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ တြင္းထြက္မ်ဳိးစံုကို ေပါင္းစပ္ေသာ စိန္ပံုစံတူမ်ားအား ဖန္တီးၿပီး အသံလိႈင္းမ်ားက ထိုစိန္မ်ားအား မည္မွ်ျမန္ျမန္ ျဖတ္သြားႏုိင္ေၾကာင္း ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။

အထူးေတြ႕ရွိခ်က္တစ္ခုမွာ စိန္ထဲတြင္ အသံအလ်င္သည္ ကမၻာ့အေပၚၾကားလႊာ ေက်ာက္မ်ားထဲ၌ အဓိကတည္ရွိေသာ Olivine တြင္းထက္မ်ားထက္ ႏွစ္ဆပိုျမန္ေၾကာင္း ဖူးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

July 22, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.