<

အီရန္အား သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အျပင္းထန္ဆံုး ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္သြားမည္ဟု အေမရိကန္ သတိေပး

စီအုိင္ေအဒါ႐ုိက္တာသစ္ ဟာစပယ္(၀ဲ)က ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပြန္ပီယုိ၊ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔၊ ဒုတိယသမၼတ ပင့္စ္ေရွ႕တြင္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိေနစဥ္ (Photo – AFP)

တီဟီရန္သည္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ အျပင္းထန္ဆံုး ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမည္ဟု အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက ေမ ၂၁ ရက္တြင္ သတိေပးခဲ့ၿပီး အီရန္ႏွင့္ စီးပြားေရးဆက္လက္လုပ္ကိုင္မည့္ ဥေရာပကုမၸဏီမ်ားကိုလည္း သတိေပးခဲ့ရာ အီရန္ႏ်ဴကလီးယားသေဘာ တူညီခ်က္မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ၀ါရွင္တန္၏မူ၀ါဒကို ထပ္မံတင္းက်ပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အီရန္အေပၚ သေဘာထားတင္းမာၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယားသေဘာတူ ညီခ်က္အား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဆန္႔က်င္သူ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ စီအုိင္ေအဒါ႐ိုက္တာေဟာင္း ပြန္ပီယိုက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးသစ္ျဖစ္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးေျပာၾကားခဲ့ေသာ ျပည္ပေရးရာမူ၀ါဒမိန္႔ခြန္းတြင္ တီဟီရန္အား တန္ျပန္ရန္အတြက္ အေရးယူေဆာင္ ရြက္မႈအစီအစဥ္ တသီတတန္းကို အၾကမ္းဖ်င္းေဖာ္ျပခဲ့သည္။ “က်ဳပ္တို႔က အီရန္အစိုးရကို မၾကံဳစဖူး ဘ႑ာေရးဖိအားေတြ ေပးသြားမယ္။ တီဟီရန္မွာရွိတဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက က်ဳပ္တို႔ရဲ႕ အေလးအနက္ေျပာစကားေတြကို သံသယ၀င္မွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ပြန္ပီယိုက ပညာရွင္မ်ားအဖဲြ႕ Heritage Foundation ၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ပြန္ပီယို၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအား အီရန္သမၼတဟက္ဆန္႐ိုဟာနီက ခ်က္ခ်င္းပင္ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ကမၻာေပၚရွိ က်န္ေသာႏိုင္ငံမ်ားသည္ အေမရိကန္က ၎တုိ႔၏ကုိယ္စား ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်ေနမႈကို လက္သင့္မခံေတာ့ေၾကာင္း ျပန္လည္တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။ “အီရန္နဲ႔ ကမၻာႀကီးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ရေအာင္ ခင္ဗ်ားက ဘယ္သူလဲ။ ကေန႔ေခတ္မွာ အေမရိကန္က ကမၻာႀကီးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ေနတာကို ကမၻာႀကီးက လက္မခံသင့္ေတာ့ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတြမွာ သူတုိ႔ဟာသူတို႔ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိပါတယ္” ဟု ႐ုိဟာနီ၏ ေျပာၾကားခဲ့မႈကို အီရန္သတင္းဌာနအမ်ားအျပားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

၎တုိ႔၏ ပဲ့ထိန္းဒံုးစီမံကိန္းမ်ားအား အဆံုးသတ္ျခင္းႏွင့္ ယီမင္မွသည္ ဆီးရီးယားအထိ ေဒသဆိုင္ရာပဋိပကၡမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ေနျခင္းမ်ားအား အီရန္က အဆံုးသတ္ပါက အေမရိကန္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈသစ္မ်ားကို ဖယ္ရွားေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၿဗိတိန္၊ တ႐ုတ္၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီႏွင့္ ႐ုရွားတို႔ကပါ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္သည္ အီရန္၏ ႏ်ဴကလီးယားအစီအစဥ္အား ဟန္႔တားရန္ မလံုေလာက္ေၾကာင္း ထရန္႔က ေ၀ဖန္ အျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး ၎၏ ျပင္းထန္ေသာ မူ၀ါဒမ်ားအား ဥေရာပႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားက လက္ခံလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည္။

တီဟီရန္ႏွင့္ရယူမည့္ မည္သည့္သေဘာတူညီခ်က္သစ္မဆိုတြင္ အီရန္က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ၌ လႊမ္းမုိးႏိုင္ရန္အတြက္ စိတ္ႀကိဳက္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ မရရွိေစရန္ ၀ါရွင္တန္၏ တင္းမာေသာသတ္မွတ္ခ်က္ ၁၂ ခ်က္ကို ပြန္ပီယိုက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ပြန္ပီယို၏မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္က အီရတ္အား မက်ဴးေက်ာ္မီ သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴဘုရွ္ အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ဆင္တူေနေၾကာင္း ႐ိုဟာနီက ႏိႈင္းယွဥ္ျပခဲ့သည္။ အီရန္၏ ရန္ဘက္ျဖစ္ေသာ အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဘင္ဂ်မင္ေနတန္ယာဟုက ပြန္ပီယို၏ မွတ္ခ်က္မ်ားအား ႀကိဳဆုိခဲ့ၿပီး က်န္ေသာႏုိင္ငံမ်ားက လိုက္ပါေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

အေမရိကန္က ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ျပန္လည္ခ်မွတ္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဥေရာပ ကုမၸဏီမ်ားသည္ အီရန္တြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ သုိ႔မဟုတ္ အေမရိကန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ရန္တုိ႔အနက္ တစ္ခုခုကုိ ေရြးခ်ယ္ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ လက္ေတြ႕အေျခအေနတြင္မူ ေရြးခ်ယ္စရာမရွိဘဲ ဥေရာပကုမၸဏီမ်ားသည္ အေမရိကန္ေစ်းကြက္အား ေက်ာခုိင္းရန္ မတတ္ႏုိင္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

Ref; AFP

May 22, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.