လြတ္လပ္ေရးရယူရန္အတြက္ စီးပြားေရးကို ခ်ိန္ဆေနရသည့္ စေကာ့တလန္

မတ္ ၁၈ ရက္က ေအဒင္ဘာရာၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေသာ ေျခာက္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံတကာ ရပ္ဘီပြဲတြင္ စေကာ့တလန္နည္းျပႏွင့္ သူ၏သမီးတို႔က စေကာ့တလန္အလံကို ကြင္းထဲသို႔ သယ္လာစဥ္

Brexit အလြန္ စေကာ့တလန္၏ စီးပြားေရး အလားအလာသည္ လြတ္လပ္ေရး လိုလားေသာ စေကာ့၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ၿဗိတိန္ အီးယူမွ ႏုတ္ထြက္ခ်ိန္၌ စုစုစည္းစည္း ရွိလိုသည့္ ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဇာေမတို႔အၾကား တိုက္ပြဲ၏ အခ်က္အခ်ာျဖစ္ေနသည္။

စေကာ့တလန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နီကိုလာစတာဂ်ီယြန္က အီးယူ၏ တစ္ခုတည္းေသာ ေစ်းကြက္မွ ထြက္ခြာျခင္းသည္ စေကာ့တလန္၌ လူေပါင္းေသာင္းႏွင့္ခ်ီလ်က္ အလုပ္အကိုင္မ်ား ဆံုး႐ႈံးရျခင္းကို ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ဟု သတိေပးခဲ့ၿပီး ထရီဇာေမက အီးယူႏွင့္ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် အေကာင္းဆံုး သေဘာတူညီခ်က္ရရွိရန္ ရည္ရြယ္ထားရာ စေကာ့တလန္အတြက္လည္း ပါ၀င္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မိမိဘာသာ တစ္ႏိုင္ငံတည္း ရပ္တည္မႈသည္ စေကာ့တလန္စီးပြားေရးအတြက္ သံသယျဖစ္ဖြယ္မ်ားစြာ ရွိေနရာ မည္သည့္ ေငြေၾကးကို အသံုးျပဳမည္နည္း၊ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈ ဂ်ီဒီပီ၏ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းကို မည္သို႔ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မည္နည္း စသည့္အခ်က္မ်ား ပါ၀င္ေနသည္။ စေကာ့တလန္၏ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈသည္ အက်ပ္အတည္းေတြ႕ေနေသာ ဂရိထက္ပင္ ပို၍ဆိုးရြားေနသည္။

သို႔ေသာ္ စတာဂ်ီယြန္၏ စေကာ့တလန္ အမ်ဳိးသားပါတီက ယခုသီတင္းပတ္အကုန္၌  ညီလာခံက်င္းပခဲ့သည့္ အဘာဒင္းၿမိဳ႕၌ အခ်က္အခ်ာက်ေသာ ေျမာက္ပင္လယ္ ေရနံထုတ္လုပ္ေရး က႑၏ အနာဂတ္က အဓိက အေၾကာင္းအရာျဖစ္ေနသည္။

မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္း ကမၻာ့ေရနံ ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းလာၿပီး ကမ္းလြန္ေရနံသိုက္မ်ားမွာလည္း ကုန္ခန္း၍လာေနသည္။

ေျမာက္ပင္လယ္လုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ေသာ Oil & Gas UK ၏အႀကီးအကဲ ဒယ္ဒရီမီခ်ီက အဆိုပါလုပ္ငန္းက႑သည္ အဆက္မျပတ္ ထိုးဆင္းေနသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ေရနံလုပ္ငန္းက႑တြင္ ၿဗိတိန္တစ္လႊားမွ လူေပါင္း ၃၃၀,၀၀၀ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိၿပီး ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ စေကာ့တလန္မွျဖစ္ကာ အမ်ားအျပားသည္ အဘာဒင္းၿမိဳ႕မွျဖစ္သည္။

အဘာဒင္းၿမိဳ႕ လုပ္ငန္းအသိုင္းအ၀ိုင္းက စေကာ့တလန္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ျပည္လံုးကြၽတ္ ဆႏၵခံယူပြဲျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ သံုးႏွစ္ခန္႔သာ ၾကာေသးခ်ိန္တြင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအား ေနာက္ထပ္ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ အဆိုပါ ျပည္လံုးကြၽတ္ ဆႏၵခံယူပြဲျပဳလုပ္ခဲ့စဥ္က ၿဗိတိန္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ဆက္လက္ေနထိုင္မည့္ဘက္က မဲ ၅၅ ရာခုိုင္ႏႈန္းျဖင့္ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္အတြင္း စတာဂ်ီယြန္က ျပည္လံုးကြၽတ္ ဆႏၵခံယူပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ သူ၏အစီအစဥ္မ်ားကို ေၾကညာခဲ့ျခင္းက မေရရာမႈမ်ားကို ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အမွန္တကယ္၌ လုပ္ငန္းအသိုင္းအ၀ိုင္းသည္ မေရရာမႈမ်ားကို မႏွစ္ၿခိဳက္ေၾကာင္း Aberdeen & Grampian Chamber of Commerce အဖြဲ႕၏ သုေတသနႏွင့္ မူ၀ါဒေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဂ်ိန္းဘရင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဘရင္းက သူသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဆႏၵခံယူပြဲ၌ ယင္းကဲ့သို႔ ရလဒ္ထြက္ေပၚခဲ့ေသာ္လည္း လြတ္လပ္ေရးေတာင္းဆိုမႈသည္ ဘယ္ေသာအခါမွ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေၾကညာမႈကို မအံ့ၾသေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿဗိတိန္အတြင္း၌ ဆက္ရွိေရး မဲဆြယ္အုပ္စုက ၿဗိတိန္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ဆက္လက္ေနထိုင္ျခင္း၏ စီးပြားေရး အက်ဳိး ေက်းဇူးမ်ားအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ အဓိက ထားၾကသည္။

ၿဗိတိန္၏ က်ယ္ျပန္႔ေသာရင္ခြင္၌ ဆက္ေနျခင္းက စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ေရနံေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အခက္အခဲမ်ားမွေန၍ စေကာ့တလန္ကို သက္သာေစႏိုင္သည္ဟူေသာ အျမင္အေပၚ ဆက္ေနေရး အဖြဲ႕က အဆိုျပဳၿပီး ၎တို႔က စေကာ့တလန္အေနျဖင့္ မိမိတို႔ဘာသာ စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္စြမ္းအေပၚလည္း သံသယျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည္။

စေကာ့တလန္အေနျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးကိစၥအတြက္ ျပည္လံုးကြၽတ္ ဆႏၵခံယူပြဲအသစ္တစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ဖြယ္ရွိေနသည့္အခ်ိန္၌ ဆက္ေနမည့္ဘက္ႏွင့္္ ခြဲထြက္မည့္ဘက္ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွေန၍ အႀကိဳအဆိုျပဳခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚလာသည္။

Brexit ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ အီးယူ၌ဆက္ေနရန္ အားေကာင္းေမာင္းသန္ မဲေပးခဲ့ၾကၿပီး ၎တို႔ဆႏၵႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာရလဒ္ ထြက္ေပၚလာျခင္းကိုသာ ရင္ဆိုင္ခ့ဲရသည့္ စေကာ့တလန္ႏိုင္ငံကို ကာကြယ္ရန္လိုလားေၾကာင္း စတာဂ်ီယြန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆႏၵခံယူပြဲျပဳလုပ္မည့္ကိစၥကို မတ္ ၂၂ ရက္တြင္ စေကာ့တလန္ပါလီမန္က ေထာက္ခံလိမ့္မည္ဟု စတာဂ်ီယြန္က အႀကီးအက်ယ္ ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ရွိေသာ္လည္း ဆႏၵခံယူပြဲကိစၥ ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ၿဗိတိန္အစုိးရ၏ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိရန္ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

စြမ္းအင္က႑ စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနအတြက္ အဘာဒင္းစင္တာမွ အႀကီးအကဲ အဲလက္စ္ကမ့္က အီးယူအဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ား (အထူးသျဖင့္ ပိုမိုဆင္းရဲေသာ အေရွ႕ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ား) ႏွင့္ စီးပြားေရး ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္ျပဳလုပ္လ်က္ စေကာ့တလန္သည္ ေကာင္းစြာ ေက်ာ္ျဖတ္ႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စေကာ့တလန္၏ ဂ်ီဒီပီသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၁,၂၃၉ (ယူ႐ို ၃၈,၃၆၀) ရွိၿပီး အၾကမ္းအားျဖင့္ ဘယ္ဂ်ီယံ သို႔မဟုတ္ ဖင္လန္ႏွင့္တူညီေနၿပီး ၿဗိတိန္၏ပ်မ္းမွ်ထက္ ပို၍ျမင့္မားေနသည္ဟု ယခုလအေစာပိုင္းတြင္ စေကာ့တလန္အစုိးရ ၀က္ဘ္ဆိုက္၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

ကမၻာ့စီးပြားေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ ျဖစ္ေသာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ အဖြဲ႕၏ အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္က စေကာ့တလန္အတြက္ ကမ္းလြန္ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ထြက္ရွိမႈဆိုင္ရာ ပထ၀ီ၀င္ေ၀စုတစ္ရပ္ကို တြက္ခ်က္ျပထားသည္။

သို႔ေသာ္ ယင္းစာရင္းဇယားမ်ားသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကမွ စတင္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖစ္ေသာ္လည္း လမ္းေၾကာင္းမ်ားစြာ၌ စေကာ့တလန္သည္ ယခုအခါ ဆိုးရြားေသာ အေနအထား၌ရွိေနေၾကာင္း ျပသေနသည္။

ေရနံေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းမႈသည္ အစိုးရအဖြဲ႕ ဘ႑ာေရး၌ အေပါက္ႀကီးတစ္ေပါက္ ျဖစ္သြားေစၿပီး အဓိက ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈကို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

“အခု အခ်ိန္အခိုက္အတန္႔မွာ ရွိေနတဲ့ အရာေတြက စေကာ့တလန္စီးပြားေရးအေနနဲ႔ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈကို ျဖစ္ေစမွာ အေသအခ်ာပါပဲ” ဟု ကမ့္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရနံအခြန္အတုပ္ေတြက ရရွိတဲ့အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို ပံုစံဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ေရွ႕ကႏွစ္အခ်ဳိ႕မွာ ဒါေတြက အမွန္တကယ္ လံုး၀နီးပါးတည္ၿငိမ္ပါတယ္။ ေျပာင္းလဲတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ အရာကေတာ့ အဓိကျဖစ္လာၿပီး တကယ္ကို လံုး၀ ေမွ်ာ္လင့္မထားဘဲ ေရနံေစ်းႏႈန္း တက္လာတာသာ ျဖစ္ခဲ့တယ္” ဟု ကမ့္က ဆိုသည္။

ကမၻာေက်ာ္ ၀ီစကီ တင္ပို႔မႈလုပ္ငန္း၊ ၾကြယ္၀ေသာ ဘ႑ာေရးက႑တို႔အျပင္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ အထည္အလိပ္လုပ္ငန္းႏွင့္ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းတို႔ႏွင့္အတူ စေကာ့တလန္သည္ ဆင္းရဲေသာႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ မ်ားစြာေ၀းကြာသည့္ေနရာ၌ ရွိေနသည္။

စေကာ့တလန္ အစိုးရအဖြဲ႕၀န္ႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ေသာ မိုက္ရပ္ဆယ္က “စေကာ့တလန္အေနနဲ႔ စီးပြားေရးအရ တစ္ႏိုင္ငံတည္း မရပ္တည္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အဆိုဟာ အဓိပၸာယ္မရွိပါဘူး” ဟု ဆိုသည္။

“ဒါေပမဲ့ အခုကိစၥက ဒီမိုကေရစီပါ။ ဒီမိုကေရစီဆိုင္ရာ ေရြးခ်ယ္မႈတစ္ရပ္ပါ။ ၿပီးေတာ့ စေကာ့တလန္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အနာဂတ္ကို ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ပါ” ဟု ရပ္ဆယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Writer: 
နရီမင္း