w အိုလံပစ္ သေဘာတူညီခ်က္က ေျမာက္ကိုရီးယားကို လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေစရန္ အနည္းငယ္သာ အလုပ္ျဖစ္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ား သံုးသပ္ - Eleven Media Group <

အိုလံပစ္ သေဘာတူညီခ်က္က ေျမာက္ကိုရီးယားကို လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေစရန္ အနည္းငယ္သာ အလုပ္ျဖစ္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ား သံုးသပ္

၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္က နာဂါႏုိရွိ မီနာမီနာဂါႏုိအားကစား႐ံုတြင္ ေဆာင္းရာသီ အုိလံပစ္ၿပိဳင္ပြဲဖြင့္လွစ္ေနသည္ကို ႐ိုက္ကူးထားေသာ ဓာတ္ပံု (Photo – AFP)

ေတာင္ကုိရီးယားတြင္ လာမည့္လ၌က်င္းပမည့္ ေဆာင္းရာသီအိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြသို႔ အားကစားသမား အဖဲြ႕ေစလႊတ္ရန္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ သေဘာတူညီမႈသည္ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးတြင္ အေျပာင္းအလဲ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ျပသခဲ့ေသာ္လည္း ျပံဳယမ္း၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းမ်ားအား ဟန္႔တားရန္ မဆိုသေလာက္သာ ထိေရာက္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။

ၿပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ပထမဆံုးအႀကိမ္ တရား၀င္ေဆြးေႏြးပဲြကို ဇန္န၀ါရီ ၉ ရက္တြင္စတင္ခဲ့ၿပီး ေဆာင္းရာသီ အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြသို႔ အားကစားသမားအဖဲြ႕ေစလႊတ္ရန္ ျပံဳယမ္းက သေဘာတူခဲ့ၿပီး အဆင့္ျမင့္ေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပရန္လည္း ကတိျပဳခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒံုးစမ္းသပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ လေပါင္းမ်ားစြာ ထိပ္တုိက္ေတြ႕မႈ မ်ားျဖစ္ခဲ့အၿပီး ႏွစ္ဖက္စလံုးက တင္းမာမႈေလွ်ာ့ခ်ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုေဆြးေႏြးပဲြကို က်င္းပႏုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ဖက္စလံုးက အႏုိင္ရရန္ ဆႏၵရွိေနၿပီး ယင္းကို ရရွိခဲ့ၾကေၾကာင္း ဆုိးလ္ရွိ Yonsei တကၠသုိလ္မွ ပါေမာကၡ John Delury က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ဆုိးလ္၌ က်င္းပခဲ့ေသာ ေႏြရာသီအုိလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြအား သပိတ္ေမွာက္ခဲ့သည့္ ျပံဳယမ္းကို ျပံဳခ်န္တြင္ က်င္းပမည့္ အုိလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြ၌ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ေစရန္ ဆိုးလ္ႏွင့္ အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြစီစဥ္သူမ်ားက အလြန္အမင္း လိုလားေနသည္။ ယင္းၿပိဳင္ပဲြသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အိုလံပစ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေတာင္ကိုရီးယားက အႀကိမ္ႀကိမ္ အခိုင္အမာ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ေခါင္းေဆာင္ကင္ဂ်ဳံအြန္၏ ႏွစ္သစ္ကူးမိန္႔ခြန္းမေျပာမီအထိ မည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္မည္ကို အစီအစဥ္ မထုတ္ျပန္ခဲ့ေပ။ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ကုလသမဂၢ၏ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားအား အာခံလ်က္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ စမ္းသပ္ခဲ့သမွ်၌ အင္အား အျပင္းထန္ဆံုးႏွင့္ ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ ႏ်ဴကလီးယားစမ္းသပ္မႈႏွင့္ အေမရိကန္အထိ ေရာက္ႏုိင္သည္ဟုဆိုေသာ ဒံုးမ်ားအား စမ္းသပ္ပစ္လႊတ္ခဲ့သည္။

ျပံဳခ်န္အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ဟု ေျမာက္ကိုရီးယား၏ သေဘာတူမႈသည္ ယင္းအိုလံပစ္ႏွင့္ မသန္စြမ္းအိုလံပစ္က်င္းပေနသည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီႏွင့္ မတ္အတြင္း ယင္းကဲ့သို႔ ရန္စေသာလုပ္ရပ္မ်ားမွ ေရွာင္လဲႊမည္ဟု ထုတ္ေျပာစရာ မလိုသည့္ အာမခံမႈ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

၎၏ ႏုိင္ငံအား စစ္ေရးက်ဴးေက်ာ္ရန္ အႀကိဳေလ့က်င့္မႈဟု ျပံဳယမ္းက ႐ႈျမင္ထားသည့္ ႏွစ္စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ ႀကီးမ်ားကို အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြ ၿပီးဆံုးသည့္အခ်ိန္အထိ ေရႊ႕ဆုိင္းသြားမည္ဟု အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတုိ႔ကလည္း အေစာပုိင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခုအျဖစ္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာၾကားထားသည့္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ အေမရိကန္၏ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ တိုက္ခုိက္ခံရႏိုင္မႈမွ ေျမာက္ကိုရီးယားက မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ေရွာင္လဲႊႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ဆိုးလ္အေျခစုိက္ Asan Institute of Policy Studies မွ သုေတသီ ဂိုေျမာင္ဟြန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မည္သည့္ ယာယီျပႆနာအတြက္မဆုိ အျပစ္တင္မခံရေစရန္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ေဆြးေႏြးေနသည့္ကာလအတြင္း အေမရိကန္က မည္သည့္စစ္ေရးအေရးယူ မႈမွ် ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ဂိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျပံဳခ်န္အားကစားပဲြ ၿပီးဆံုးၿပီး ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္၌ ပထ၀ီ ႏိုင္ငံေရးသည္ ပံုမွန္အေနအထားသို႔ ေရာက္ရွိသြားခ်ိန္တြင္ မည္သို႔ျဖစ္လာႏိုင္ဟု ဂိုက ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။

ယင္းအေျခအေနအား အသံုးခ်၍ အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြသို႔၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈထက္ ေက်ာ္လြန္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္လံုျခံဳေရး တုိးတက္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းရွိ၊ မရွိကိုမူ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ဟု Council on Foreign Relations မွ စေကာ့ဆင္ ဒါးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မူလအေျခအေန

ဇန္န၀ါရီ ၉ ရက္က ေဆြးေႏြးမႈတြင္ သေဘာတူညီခ်က္ အနည္းငယ္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားက ၎၏ ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒံုးစီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မည္သည့္ကတိမွ် မေပးခဲ့ဘဲ ယင္းအေၾကာင္းအရာအား ေဆြးေႏြးခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႕ေခါင္းေဆာင္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းေရး ကိစၥသည္ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ေဆြးေႏြးရမည့္အရာ မဟုတ္ေၾကာင္း ေတာင္ကိုရီးယား ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယား ကိုယ္စားလွယ္ အဖဲြ႕ေခါင္းေဆာင္ ရီဆန္ဂြမ္က ၎တို႔၏ ႏ်ဴကလီးယား၊ ဟုိက္ဒ႐ိုဂ်င္ဗံုးမ်ား၊  တုိက္ခ်င္းပစ္ဒံုးမ်ားႏွင့္ အျခားအဆင့္ျမင့္လက္နက္မ်ား အားလံုး၏ ပစ္မွတ္သည္ အေမရိကန္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏွစ္ဖက္စလံုးတြင္ ေျဖရွင္းရန္ ျပႆနာအမ်ားအျပားရွိေနၿပီး မေမွ်ာ္လင့္ထားေသာ အဟန္႔အတားမ်ားစြာ ရွိႏိုင္ဟုလည္း ၎က သတိေပးခဲ့သည္။

ေရရွည္ကစားပဲြ အစီအစဥ္ရွိထားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းသည္ လတ္တေလာတြင္ ျဖစ္ပြားေနၿပီး မဟုတ္ပါက အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြၿပီးဆံုးသြားခ်ိန္တြင္ ယခင္အေျခအေနသို႔ ျပန္ေရာက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း  Delury က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ ေျမာက္ကိုရီးယားတြင္ အပတ္စဥ္ ဒံုးပစ္လႊတ္မႈ၊ အိမ္ျဖဴေတာ္မွေန၍  Twitter တြင္ ေရးသားမႈႏွင့္ အေျခအေနမ်ား ပို၍ပို၍ ဆုိးရြားလာသည့္ အေနအထားသို႔ ျပန္ေရာက္သြားႏိုင္ေၾကာင္း ၎က သတိေပးခဲ့သည္။

ေတာင္ကိုရီးယားသည္လည္း ေျမာက္ကုိရီးယားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး တုိးတက္ေစရန္ လိုလားသူမ်ားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား ႏ်ဴကလီးယား ကင္းစင္ေစရန္ လိုလားသည့္ အေမရိကန္ႏွင့္ လက္တဲြလုိသူမ်ားအၾကား မလႈပ္သာေသာ အေနအထားသို႔ က်ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက ခန္႔မွန္းခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္က ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္ ၎၏ ႏ်ဴ ကလီးယား အၿပီးအျပတ္စြန္႔လႊတ္ေစေရးကို ဦးတည္သင့္ေၾကာင္း ဆက္လက္ဖိအားေပးထားသည္။

ေတာင္ကိုရီးယားတြင္ ေစာင္ေရအမ်ားဆံုးထဲ၌ ပါ၀င္သည့္ ခ်ဳိဆြန္အီဘိုသတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္တစ္ခုတြင္ ျပံဳခ်န္အိုလံပစ္ ၿပိဳင္ပဲြ၌ ၀င္ၿပိဳင္ရန္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႐ုတ္တရက္သေဘာတူခ့ဲမႈ၏ ေနာက္ကြယ္မွရည္ရြယ္ခ်က္ကို ၎တုိ႔အားလံုးက သေဘာေပါက္ေၾကာင္း ေရးသားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရအဖဲြ႕ထဲ၌ ကိုရီးယားေဆြးေႏြးပဲြအား လိုလားသူမ်ားႏွင့္ အေမရိကန္၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို လုိလားသူမ်ားဟူ၍ ကဲြျပားေစရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ေၾကာင္း ယင္းအယ္ဒီတာ့အာေဘာ္က ေရးသားခဲ့သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဘက္ေတာ္သား ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ မြန္းေဂ်အင္းသည္ ျပံဳယမ္းႏွင့္ တုိးတက္မႈရ ရွိထားျခင္းကို အလြယ္တကူ အေလွ်ာ့ေပးဖြယ္မရွိေၾကာင္း ကိုရီးယားအမ်ဳိးသား သံတမန္ေရးရာ အကယ္ဒမီမွ ပါေမာကၡ ကင္ဟြန္ေ၀ါ့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

January 14, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.