<

စီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈခံစားခဲ့ရေသာ အလုပ္သမားလူတန္းစားက အီရန္တြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ားကို အရွိန္အားေကာင္းေစခဲ့

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္က တီဟီရန္ၿမိဳ႕တြင္းတြင္ ကားအပိုပစၥည္းမ်ားအား သယ္လာေသာ အီရန္အမ်ဳိးသားတစ္ဦး (Photo – AFP)

ဇက္ဂ႐ိုေတာင္တန္းမ်ားရိွ ျမစ္ႏွစ္စင္းဆံုရာရိွ ျမစ္၀ွမ္းတစ္ခုတြင္ တည္ရိွေသာ ဒို႐ုၿမိဳ႕သည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရိွသင့္ေသာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ယင္းၿမိဳ႕တြင္ တူးေဖာ္ရမည့္ သတၱဳမ်ားႏွင့္ အဖိုးတန္ ေက်ာက္မ်က္မ်ား ေပါၾကြယ္၀သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ ယင္းၿမိဳ႕၏ အျပင္ဘက္ရိွ  စစ္ဘက္စက္႐ံုတစ္႐ံုက အဆင့္ျမင့္တင့္ကားမ်ားအား ထုတ္လုပ္ေနမႈကို ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

တိုးတက္မႈတန္႔ေနေသာ စီးပြားေရးအား ကယ္တင္ရန္ ေဒသဆိုင္ရာ တာ၀န္ရိွသူမ်ားက အစိုးရထံ ေမတၱာရပ္ခံထားသည္မွာ လႏွင့္ခ်ီ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ယင္းေဒသ၏ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းမွာလည္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ခန္႔ရိွရာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ တရား၀င္ သတ္မွတ္ထားမႈ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ အလြန္အမင္း ေက်ာ္လြန္ေနခဲ့ၿပီး ဘဲြ႕ရလူငယ္မ်ားသည္လည္း အလုပ္ရွာေဖြ၍ မရခဲ့ေပ။

ေဒသထဲရိွ သံမဏိႏွင့္ ဘိလပ္ေျမစက္႐ံုမ်ားကိုလည္း ထုတ္လုပ္မႈရပ္ဆိုင္းထားသည္မွာ ၾကာျမင့္ေနၿပီျဖစ္ၿပီး ယင္းစက္႐ံုမ်ားမွ အလုပ္သမားမ်ားသည္ လစာမရသည္မွာ လႏွင့္ခ်ီၾကာၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ စက္႐ံုမွ အလုပ္သမားမ်ားမွာမူ ေဒသဆိုင္ရာစီးပြားေရးႏွင့္ သီးျခားခြဲထြက္ေနသည္။

အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းသည္ ျမင့္မားေနေသာ္လည္း ကံမေကာင္းစြာပင္ ဗဟိုအစိုးရက အာ႐ံုမစိုက္ခဲ့ေၾကာင္း လူဦးေရ ၁၇၀၀၀၀ ေန ထိုင္သည့္ ယင္းၿမိဳ႕မွ ေဒသဆိုင္ရာ ပါလီမန္အမတ္ မာဂ်စ္ကီရန္ပူအားက ၿပီးခဲ့ေသာၾသဂုတ္တြင္ အီရန္မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒို႐ုၿမိဳ႕သည္ အီရန္ႏုိင္ငံတစ္ ၀န္း၌ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ား၏ ေရွ႕တန္းမွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေဒသခံမ်ားသည္ ဒို႐ုၿမိဳ႕၏ အဓိကလမ္းေပၚသို႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကၿပီး အာဏာရွင္ က်ဆံုးပါေစဟု ေအာ္ဟစ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း အြန္လိုင္းဗီဒီယိုမ်ားတြင္ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။

ညပိုင္းတြင္ လူငယ္မ်ားက ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္႐ံုး၏ အျပင္ဘက္တြင္ မီး႐ိႈ႕ခဲ့ၾကၿပီး ဘဏ္မ်ားအားခဲမ်ားျဖင့္ ေပါက္ခဲ့ၾကသည္။ လံုျခံဳေရးမ်ား၏ ျပန္လည္ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ လူႏွစ္ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရဟု သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတစ္၀န္းသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ေသာ ယင္းဆႏၵျပမႈမ်ားတြင္ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ လူ၂၁ ဦး ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

စီးပြားေရးအား ေဒါသထြက္မႈႏွင့္ စိတ္ပ်က္မႈမ်ားက ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္တြင္ စတင္ခဲ့သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ား  အတြက္ အဓိကေလာင္စာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ရရိွခဲ့သည့္ သမိုင္း၀င္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယားသေဘာတူ ညီခ်က္အရ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ အမ်ားစုအား ႏုိင္ငံတကာက ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းခ်ိန္တြင္ ကာလရွည္ၾကာ ထိခိုက္ခဲ့ေသာ အီရန္စီးပြားေရးသည္ ျပန္လည္အားေကာင္းလာမည္ဟု အေတာ္အသင့္ သေဘာထား အလယ္အလတ္ရိွေသာ အီရန္သမၼတ ဟက္ဆန္႐ိုဟာနီက ကတိျပဳထားသည္။

သို႔ေသာ္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား အဆံုးသတ္ၿပီး ေရနံတင္ပို႔မႈ  ျမင့္တက္လာျခင္းမွ ၀င္ေငြမ်ားစြာ ရရိွခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္သူလူထုထံ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လႊမ္းျခံဳေရာက္ ရိွခဲ့ျခင္း မရိွေပ။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ႐ိုဟာနီက အိမ္ေထာင္စု အမ်ားအျပားအား ထိခိုက္ေစခဲ့သည့္ ၿခိဳးျခံေခြၽတာေရးမူ၀ါဒမ်ားအား အာဏာသက္၀င္ေစခဲ့သည္။

အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း အလြန္အမင္းျမင့္မားေနၿပီး အလုပ္သမားလူတန္းစား အမ်ားအျပား လ်စ္လ်ဴ႐ႈခံထားရဟု ခံစားေနရေသာ ဒို႐ုကဲ့သို႔ ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာရိွသည့္  ၿမိဳ႕ငယ္မ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပမ်ားတြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ား အဓိကျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အလုပ္သမားလူတန္းစားမ်ားသည္ အီရန္တြင္ သေဘာထားတင္းမာသူမ်ားအား ကာလရွည္ၾကာ ေထာက္ခံခဲ့သည့္ အင္အားစုတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အာဏာရ ဘာသာေရးဆရာမ်ားႏွင့္ အထူးေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ဖြဲ႕တို႔သည္ စီးပြားေရးအား လက္၀ါးႀကီး အုပ္ထားၿပီး ႏိုင္ငံခ်မ္းသာၾကြယ္၀မႈအား သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္ဟု ဆႏၵျပသူမ်ားက စြပ္စြဲလ်က္ ေဒါသမ်ား ထုတ္ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ ဆႏၵျပမႈအမ်ားအျပားတြင္ အစၥလာမၼစ္ဘာသာေရး ဆရာမ်ားက အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အီရန္အစိုးရစနစ္အား အံ့အားသင့္ဖြယ္ ပယ္ခ်ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး ထူေထာင္ခဲ့ေသာ အီရန္၏ အစၥလာမၼစ္သမၼတ ႏိုင္ငံေတာ္စနစ္အရ ဘာသာေရး ဆရာမ်ားဦးေဆာင္ေသာ အင္အားစုသည္ ပါလီမန္ႏွင့္ သမၼတကဲ့သို႔ ေရြးေကာက္ခံမ်ားကို ၾသဇာေညာင္းသည္။

၎တို႔၏ ထိပ္ဆံုးတြင္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ အယာတို လာအလီခါေမနီက ရိွေနၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ ကိစၥရပ္အ၀၀တြင္ သူက ေနာက္ဆံုး, ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္သည္။

ဆႏၵျပခ်ီတက္မႈအမ်ားအျပား၌ မွတ္တမ္းတင္ထားသည့္ ဗီဒီယိုမ်ားတြင္ ဆႏၵျပသူမ်ားက လူတစ္ဦးအား နတ္ဘုရားအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၿပီး ႏုိင္ငံကို ေတာင္းရမ္းစားေသာက္သူမ်ား ျဖစ္ေစခဲ့ေၾကာင္း ၎တို႔၏ ေအာ္ဟစ္မႈကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။

ကနဦး၌ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ စားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႐ုတ္တရက္ ျမင့္တက္သြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႐ိုဟာနီအား ဆန္႔က်င္ေသာ သေဘာထားတင္းမာသူမ်ားက သမၼတထံ ျပည္သူမ်ား၏ ေဒါသေရာက္ရိွေစရန္ ေရွး႐ိုးစြဲ ၿမိဳ႕ မာရွာဟက္ၿမိဳ႕တြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ားကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ တစ္ၿမိဳ႕ၿပီးတစ္ၿမိဳ႕ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ အာဏာရအလႊာ တစ္ခုလံုးအား ဆန္႔က်င္မႈသို႔ အသြင္ေျပာင္းသြားခဲ့သည္။

သမၼတေဟာင္း မာမြတ္အမာ ဒီနီလက္ထက္က ေပးအပ္ခဲ့သည့္ လူမႈဖူလံုေရးပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည့္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈမ်ားအား အလြန္အမင္းေလွ်ာ့ခ်ထားသည့္ လာမည့္ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကို သမၼတ႐ိုဟာနီက ဒီဇင္ဘာလလယ္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့မႈသည္ ဆႏၵျပသူမ်ား၏ ေဒါသကို ထပ္မံဆိုးရြားေစခဲ့သည္။ ယင္းဘတ္ဂ်က္တြင္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ားအား တိုးျမႇင့္မႈလုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္ဟုလည္း ေမွ်ာ္မွန္းထားၾကသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ အသံုးစရိတ္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်မႈရိွခဲ့ေသာ္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္ အထက္တြင္ရပ္တည္ေနသည့္ ဘာသာေရးဆရာမ်ားအတြက္ အဓိက အစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားအတြက္ ေထာက္ပံ့မႈကိုမူ ယင္းဘတ္ဂ်က္တြင္ အလြန္အမင္းတိုးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔ဘ႑ာထဲမွ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာအား ႏွစ္စဥ္ရရိွေလ့ရိွသည့္ ဘာသာေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ပရဟိတအဖြဲ႕မ်ား အပါအ၀င္ အဆိုပါေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားသည္ ၾသဇာႀကီးဘာသာေရး ဆရာမ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ဆက္ႏႊယ္မႈရိွၿပီး ၎တို႔၏ ၾသဇာအာဏာအတြက္ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္ အဓိကယႏၲရားမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။

ယင္းဘတ္ဂ်က္အား ေၾကညာခဲ့ခ်ိန္တြင္ ႐ိုဟာနီက ၎၏ အစိုးရသည္ သံုးစြဲမႈမ်ား၏ အစိတ္အပိုင္း အမ်ားစုအား ထုတ္ေဖာ္ျခင္း မရိွေၾကာင္း ၀န္ခံခဲ့ၿပီး ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားထံ ရန္ပံုေငြမ်ား လႊဲေပးမႈတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကင္းမဲ့ျခင္းကိုလည္း အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

႐ိုဟာနီ၏ စီးပြားေရးအစီအစဥ္မွာ အစိုးရအသံုးစရိတ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းႏွင့္ ပုဂၢလိက က႑ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအား  အားေကာင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းတို႔တြင္ အဓိက အာ႐ံုစိုက္ခဲ့သည္။ ၎၏ မူ၀ါဒမ်ားသည္ ကာလရွည္ၾကာရိွခဲ့ေသာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္မွ က်ဆင္းေစရန္ စီမံႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့ေသာလတြင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ ေရာက္ရိွလာခဲ့သည္။

ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈအမ်ားစုအား ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခု ႏွစ္တြင္ အီရန္ဂ်ီဒီပီသည္ ၁၃ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးတက္ခဲ့ေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တိုးတက္မႈအားလံုးနီးပါးသည္ ေရနံက႑တြင္သာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ေရနံတင္ပို႔မႈသည္ ေန႔စဥ္ စည္တစ္သန္း၀န္းက်င္သာ ရိွခဲ့ရာမွ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ စည္ ၂ ဒသမ ၁ သန္း၀န္းက်င္သို႔ တိုးတက္ခဲ့သည္။

အဓိက ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာမူ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဘဏ္စနစ္ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈအား ဆက္လက္ဟန္႔တားထားသည့္ အေမရိကန္၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားႏွင့္ အျခားပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈမ်ား တစ္ေက်ာ့ျပန္လာႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ အားမေကာင္းခဲ့ေပ။

အျခားၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ပင္ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈဒဏ္ကို ခံစားခဲ့ရသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ တီဟီရန္မွေဒသခံ   တစ္ဦးျဖစ္သူ နက္ဆာနာဇာရီက ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ တံု႔ျပန္ရမည့္ နည္းလမ္းမဟုတ္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ ျပည္သူမ်ားက ညည္းညဴသည္အထိ မျမင့္မားသင့္ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ျဖစ္ရျခင္းသည္ တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ျပည္သူမ်ားကို ဂ႐ု မစိုက္၍ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref; AFP

January 7, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.