<

သတင္းအတုမ်ားႏွင့္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ား

သတင္းအတုမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနျခင္း၏ အခ်က္အခ်ာမွာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအင္ဂ်င္မ်ား၊ ၀က္ဘ္ဆိုက္မ်ားႏွင့္ လူမႈမီဒီယာမ်ားက  အသံုးျပဳသည့္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားျဖစ္ သည္ဟုဆိုသည္။ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ား သည္ အက်ဳိးဆက္မ်ားႏွင့္မဆိုင္ဘဲ မွားယြင္း ေသာ သို႔မဟုတ္ လုပ္ၾကံထားေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာရန္ တြန္းပို႔ေနသည္ဟု စြပ္စြဲျခင္းခံရသည္။

 

■ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္ဟူသည္ အဘယ္နည္း

အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္ဟူသည္ ျမင္ရျခင္း မရိွေသာ္လည္း ေခတ္သစ္ဘ၀၌ တိုး၍တိုး၍ အေရးပါလာသည့္ မရိွမျဖစ္ ကြန္ပ်ဴတာ ပ႐ိုဂရမ္မ်ား သို႔မဟုတ္ ေဖာ္ျမဴလာမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထပ္ကာထပ္ကာ ျဖစ္ပြားေသာ ျပႆနာမ်ားကို ထပ္ကာထပ္ကာ ေျဖရွင္းရန္ သို႔မဟုတ္ ၎င္းတို႔ဘာသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်ရန္ ဒီဇိုင္းေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။

ႀကီးမားလွေသာ အရန္သင့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို စိစစ္ရန္ႏွင့္ ရွာေဖြရန္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ား၏ အရည္အေသြးက ၎တုိ႔မပါဘဲ ကမၻာ့ေစ်းကြက္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟု အဓိပၸာယ္ထြက္သည္။ ၎အျပင္ အေပါင္စာခ်ဳပ္မွသည္ ေလယာဥ္ပ်ံလက္မွတ္မ်ားအထိ အရာရာႏွင့္ပတ္သက္၍ ပုဂၢိဳလ္အလိုက္ ကိုးကားခ်က္မ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္ ၎တို႔အား သန္႔စင္စစ္ထုတ္ႏုိင္သည္။

၎ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသည္ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ Google Search မ်ား၊ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ Facebook Newsfeed မ်ား၊ အၾကံျပဳပို႔စ္ သို႔မဟုတ္ ဗီဒီယိုမ်ားကို ကိုင္တြယ္သည္။ ယင္း အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားကပင္လွ်င္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ညစ္ညမ္းပံုမ်ားႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးခြဲ ျခားေသာ စကားမ်ားပါရိွေသာေၾကာင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ရိွသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စိစစ္သည္။

အ႐ႈပ္ေထြးဆံုးႏွင့္ အာ႐ံုခံစားမႈအျမင့္ဆံုး လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား ထမ္းေဆာင္သည့္ အျခားအယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသည္ အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ အေျခခံလ်က္ ကိုယ္ပိုင္ အသိဥာဏ္တု ဖြံ႕ၿဖိဳးႏုိင္သည့္ ဘလက္ေဘာက္စ္မ်ားကို နားလည္ရခက္ခဲေအာင္ လွ်ဳိ႕၀ွက္မႈ ျပဳလုပ္ေပးသည္။

 

■ ကမၻာႀကီးႏွင့္ပတ္သက္၍ တိမ္းေစာင္းေနေသာ အျမင္တစ္ရပ္

“အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္ေတြက ကြၽန္မတို႔ကို   အင္တာနက္ေပၚက ႀကီးမားလွတဲ့ အခ်က္အလက္ ပမာဏေတြအၾကား ကြၽန္မတို႔ရဲ႕လမ္းကို ရွာေဖြဖို႔ အေထာက္အကူျပဳႏုိင္ပါတယ္”  ဟု ၿပိဳင္ဆိုင္မႈဆိုင္ရာ ဥေရာပေကာ္မတီ၀င္ မာဂရက္ဗက္စ္တက္ဂ်ာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဒါေပမဲ့ ျပႆနာကေတာ့ ကြၽန္မတို႔ဟာ ကြၽန္မတို႔ကို ျပဖို႔ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ဒီ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္ေတြက ဘာလဲဆိုတာနဲ႔ အဲဒါေတြကို အသံုးျပဳတဲ့ ကုမၸဏီေတြကိုပဲ ၾကည့္ေနၾကတာပါ”  ဟုလည္း ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မိမိတို႔၏ အြန္လိုင္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကို စုစည္းရာတြင္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသည္ “စစ္ယူေရး ပူစည္ေဖာင္းမ်ား” ကို ဖန္တီးရန္လည္း ဦးတည္သြားေစႏုိင္သည္။ ယင္း ပူစည္ေဖာင္းမ်ားသည္ ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားမွေန၍ ကြၽႏု္ပ္တို႔အား ၾကားခံအျဖစ္ ကာေပးထားသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ကာလအတြင္း Facebook သည္  လူမ်ားအား သတင္းပူစည္ေဖာင္းတစ္ရပ္ဆီသို႔  ပိတ္ထားလ်က္ ၿပိဳင္ဘက္ ဟီလာရီကလင္တန္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္အမွားမ်ားကို  အြန္လိုင္း၌ ျဖန္႔ခ်ိရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့ျခင္းအားျဖင့္  ေဒၚနယ္ထရန္႔ကို အကူအညီေပးခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲျခင္းခံရသည္။

အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ကို ထူေထာင္သူ ဘာလင္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ လိုရန္နာဂ်ဴမီပလာစီက အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသည္ အလြန္အကြၽံထင္ျမင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အ စြန္းေရာက္အျမင္မ်ားကို ယခင္ကထက္ မ်ားစြာပို၍ျမင္ႏုိင္ေအာင္ ျပဳလုပ္မႈဆီသို႔ ဦးတည္ သြားေစခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၎တို႔၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားကို တိုင္းတာရန္ ခက္ခဲေၾကာင္း အဆိုပါ အမ်ဳိးသမီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက ဥေရာပ၌ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒ ျမင့္တက္လာျခင္းအတြက္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသက္သက္ကိုသာ အျပစ္တင္ျခင္းကား မျပဳႏုိင္ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

 

ဇြန္ ၁၂ ရက္တြင္ ပါလီမန္ေကာ္မတီက သတင္းတုမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္ေဆးၾကားနာမႈမျပဳမီ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ Portcullis House အျပင္ဘက္၌ စာတန္းမ်ားႏွင့္ အလံမ်ားေ၀ွ႔ယမ္းကာ ဆႏၵျပေနသည့္ ဥေရာပသမဂၢလိုလားေသာ ဆႏၵျပသူမ်ား (Photo : AFP)

■ သတင္းတုမ်ား ျဖန္႔ခ်ိျခင္း

လူမႈမီဒီယာမ်ားမွ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားသည္ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ကို မွန္ကန္ျခင္း ရိွ၊ မရိွ စစ္ေဆးျခင္းမျပဳဘဲ ၾကည့္႐ႈမႈ အမ်ားဆံုးအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ပို၍ဦးစားေပးေသာ သေဘာဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သတင္းတုမ်ား၏ ႐ိုက္ခတ္ခ်က္ ပမာဏကို ၎တို႔က ပိုမိုႀကီးမားေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးသကဲ့သို႔ရိွသည္။

အထူးသျဖင့္ Youtube တြင္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ပူးေပါင္းၾကံစည္မႈသေဘာရိွသည့္ ဗီဒီယိုမ်ားသည္ တိက်၍ မွန္ကန္ေသာ ရင္းျမစ္မ်ားကို  ေဖာ္ျပသည့္ ဗီဒီယိုမ်ားထက္ မ်ားစြာပို၍ ပ်ံ႕ ႏွံ႔မႈအားေကာင္းေၾကာင္း ေတြ႕ရိွရသည္ဟု Google ကုမၸဏီက ပိုင္ဆိုင္သည့္ အဆိုပါ ပလက္ေဖာင္း၏ အင္ဂ်င္နီယာေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဂီလုမီခ်ာစေလာ့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လေပၚသို႔ ဆင္းသက္ခဲ့ျခင္း သို႔မဟုတ္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းတို႔သည္ အလိမ္အညာမ်ားျဖစ္သည္ဟု အခိုင္အမာဆုိၾကသည့္ ယင္းဗီဒီယိုမ်ဳိးတို႔သည္ ၾကည့္႐ႈသူႏွင့္ ကြန္မန္႔ေပးသူ မ်ားစြာပိုရၾကၿပီး အသံုးျပဳသူမ်ားအား ကာလပို၍ၾကာရွည္စြာ ပလက္ေဖာင္းေပၚ၌ ထိန္းထားလိုက္ၾကကာ ယံုၾကည္ရသည့္ အစဥ္အလာမီဒီယာမ်ားကို အားေလ်ာ့သြားေစသည္ဟု ခ်ာစေလာ့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

■ က်င့္၀တ္ႏွင့္ပို၍ညီေသာ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ား

အစိုးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္းမ်ားစြာက မ်ားစြာပို၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွရန္ ေတာင္းဆိုျခင္းႏွင့္အတူ အခ်ဳိ႕ေသာေလ့လာသူမ်ားက အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားအား လူသားတို႔၏ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ထမ္းေဆာင္ရန္  ပ႐ိုဂရမ္ေရးဆြဲႏုိင္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။

“ကိုကာကိုလာဟာ သူ႔ရဲ႕ ေဖာ္ျမဴလာကို  ထုတ္မျပပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီထြက္ကုန္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ သက္ေရာက္မႈက ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေပၚ ဘယ္လိုရိွလဲဆိုတာကိုေတာ့ စမ္းသပ္စစ္ေဆးခံရပါတယ္” ဟု ဂ်ဴမီပလာစီက ေျပာၾကားလ်က္ ရွင္းလင္းသည့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႀကီးၾကပ္မႈ လိုအပ္ေၾကာင္း အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာ လံုျခံဳမႈ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ CNIL က ႏုိင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႀကီးၾကပ္ရန္ႏွင့္ အခ်က္အလက္ဆိုင္ရာနည္းပညာ၏ ယႏၲရားမ်ားကို နားလည္ေစရန္အလို႔ငွာ လူအမ်ားအား ပညာေပးေရးကို အမွန္တကယ္ တြန္းအားေပးရန္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က အၾကံျပဳခဲ့သည္။

အခ်က္အလက္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအသစ္မ်ားက အယ္လ္ဂိုရစ္သမ္တစ္ရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာ၌ ခုခံေျပာဆိုရန္ႏွင့္  ပဋိပကၡျဖစ္ပြားပါက လူသား၏ စြက္ဖက္မႈ တစ္ရပ္ကို ေတာင္းဆိုႏုိင္ရန္ လူအမ်ားကို ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။

အင္တာနက္ကုမၸဏီႀကီးအခ်ဳိ႕သည္ ၎တို႔ဘာသာ အတိုင္းအတာတစ္ရပ္အထိ စတင္လုပ္ေဆာင္လာၾကသည္။ Facebook သည္ မသကၤာေသာပို႔စ္မ်ားအား အလိုအေလ်ာက္ စာတန္းထိုးႏုိင္ရန္ အားထုတ္မႈတစ္ရပ္ကို စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး Youtube vက ကေလးမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္သည့္ ဗီဒီယိုမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎တို႔၏ လူ၀င္ေရာက္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို တြန္းအားေပးလုပ္ေဆာင္လာသည္။

သို႔ေသာ္ နည္းပညာ၏ အလြန္အကြၽံ ျဖစ္မႈကို တုိက္ဖ်က္ရန္ ထူေထာင္ထားေသာ  Center for Humane Technology ကို ဖြဲ႕ စည္းခဲ့သည့္ Sillicon Valley ၏ အတြင္းလူမ်ားက Youtube ၊ Faebook ၊ Snapchat ႏွင့္ Twitter တုိ႔ကဲ့သို႔ေသာ ကုမၸဏီမ်ားအား  ေျပာင္းလဲလာရန္ ေမွ်ာ္လင့္၍ မရႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့ၾကသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ယင္းသည္ ၎တုိ႔၏ လုပ္ငန္းပံုစံႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

July 15, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.