ၿမိတ္ကြၽန္းစု ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ငါးသယံဇာတမ်ား ရွားပါးလာၿပီး ေရလုပ္သားမ်ား စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲမ်ား ၾကံဳေတြ႕ေနရ

ၿမိတ္ကြၽန္းစု ပင္လယ္ျပင္အတြင္းမွ ေဒသခံတံငါသည္မ်ား၏ တင္ျပထားခ်က္မ်ားကို တာ၀န္ရွိသူမ်ားက လ်စ္လ်ဴ႐ႈေနသည့္အတြက္ ငါးသယံဇာတမ်ား ရွားပါးလာေနၿပီး ေရလုပ္သားမ်ားအတြက္ စား၀တ္ေနေရးပါ အခက္အခဲမ်ား ၾကံဳေတြ႕ေနရၿပီျဖစ္ေၾကာင္း တံငါသည္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။

ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ငါးဖမ္းေလွႀကီးမ်ားမွ ကမ္းနီးသို႔ ၀င္ေရာက္ငါးခိုးဖမ္းျခင္း၊ စည္းကမ္းမဲ့ငါးဖမ္းနည္းမ်ားႏွင့္ ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ပိုက္အေသခ်ထားသည့္ ငါးဖမ္းနည္းစနစ္မ်ားေၾကာင့္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနရသည့္ တံငါသည္မ်ားအဖို႔ ငါးဖမ္းရမည့္ ေရျပင္ဧရိယာပင္ မက်န္ေတာ့သည့္ အေနအထား ျဖစ္လာေနေၾကာင္း တံငါသည္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။ ဥပေဒမဲ့ငါးဖမ္းျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံတံငါသည္မ်ားအဖို႔ ငါးဖမ္းျခင္း လုပ္ကိုင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ဘဲ ၾကံဳရာက်ပန္းအလုပ္မ်ားကို ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္လာရသည္အထိ အေျခအေန ဆိုးရြားလာေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ဒီႏွစ္ထဲမွာ လံုး၀မရဘူး။ ထမင္းစားဖို႔ေတာင္ မရတဲ့အထိ ရွားပါးေနတယ္။ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ ၀ါလတ္၊ ၀ါတန္း၊ က်ားပိုက္၊ စိန္ပိုက္ေတြက ေရလုပ္သားေတြ ငါးဖမ္းတဲ့ေနရာေတြမွာ လာလုပ္ထားၾကေတာ့ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔ ေရျပင္ေတာင္မရွိေတာ့ဘူး။ ငါးမုတ္ပိုက္ေလွေတြက ပင္လယ္ထဲကိုသြားၿပီး ငါးဖမ္းတဲ့အခါမွာ တစ္ေကာင္မွမရတဲ့ အေခါက္လည္းရွိတယ္။ အေကာင္ေရ ၂၀ ေလာက္ရတဲ့ အခါလည္းရွိတယ္။ ေနာက္ဆံုး အခုကြၽန္မမွာ ပိုက္ေလွေတာင္ ျပဳတ္သြားၿပီ။ ဒီတစ္ႏွစ္ အေတာအတြင္းမွာ ရြာႏွင့္ခ်ီၿပီ ဒီလိုအျဖစ္မ်ဳိး ၾကံဳေနရတယ္။ အခုရြာမွာ မိသားစု ထမင္းနပ္မွန္ဖို႔ ၾကံဳရာက်ပန္းအလုပ္ေတြ လုပ္ေနရတယ္။ စိန္ပိုက္ႏွင့္က်ားပိုက္က ေနရာအျပည့္ယူထားေတာ့ ကြၽန္မတို႔မွာ ပိုက္ကြန္ပစ္ဖို႔ ေနရာေတာင္မရွိေတာ့ဘူး” ဟု ပရည္ေတာင္ရြာမွ ေဒၚသင္းသင္းေမာ္က ဆုိသည္။

ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းရွိ ေရျပည့္ေအာ္၊ စခန္းသစ္စတဲ့ေနရာမ်ားတြင္လည္း ငါးသယံဇာတမ်ား ရွားပါးေနၿပီး တံငါသည္မ်ားမွာ အခက္အခဲမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါ ေရျပင္မ်ားတြင္ စိန္ပိုက္၊ က်ားပိုက္မ်ားကို ေနရာသတ္မွတ္ျခင္း၊ ရြာအနီးမွဖယ္ ရွားေပးျခင္း ျပဳလုပ္ေပးပါက ေဒသခံ တံငါသည္အမ်ားစု လုပ္ကိုင္ေနေသာ ငါးမုတ္ပိုက္ေလွမ်ား ျပန္လည္လုပ္ကိုင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း တံငါသည္မ်ားက ဆုိသည္။

“ကမ္းနီးေရျပင္မွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကမ္းေ၀းေရျပင္မွာေသာ္လည္းေကာင္း အစိုးရပိုင္းမွ ရွာေဖြဖမ္းဆီးၿပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ အေတာ္ေလး အားနည္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ခ႐ိုင္ေက်ာ္ ငါးဖမ္းခိုးေလွေတြကိုလည္း အေရးယူႏိုင္ျခင္း မရွိသလို ေဒသခံ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ကမ္းနီးေရလုပ္သားေတြရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြကိုလည္း အစိုးရမွ လ်စ္လ်ဴ႐ႈေနတာေတြရွိတယ္။ အစိုးရပိုင္းအေနျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ဆိုရင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြဖြဲ႕ေပးၿပီး ကမ္းေ၀း၊ ကမ္းနီးေရျပင္ေတြမွာ ထိန္းခ်ဳပ္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုရင္ မၾကာမီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ကမ္းနီးေရလုပ္သားေတြရဲ႕ဘ၀ဟာ ျပန္ၿပီးအဆင္ေျပလာမယ့္ အေနအထားမွာ ရွိေနပါတယ္။ ျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္ရမယ္ဆိုရင္ ဒံုးကြၽန္းေရျပင္တစ္ခြင္မွာ ရွိေနတဲ့ ၀ါလတ္၊ ၀ါတန္း၊ ၀ိုင္းခ်ဳပ္ေလွေတြကို အစိုးရပိုင္းမွ အေရးယူႏိုင္မႈ မရွိပါဘူး။ ထင္တိုင္းၾကဲေနတာကိုပဲ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ကမ္းနီးေလွကေလးေတြက တင္ျပလိုက္ရင္လည္း ကမ္းေ၀းေလွႀကီးေတြက ရန္ျပဳလာတဲ့ အေနအထားကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေရွာင္ရွားေနရပါတယ္။ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနကို ကြၽန္ေတာ္တို႔လိပ္မူၿပီး တင္ျပထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒီေန႔အထိ ေဆာင္ရြက္ေပးတာ မရွိေသးဘူး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လာေရာက္တုန္းကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ တင္ျပေပးပါတယ္။ သုံးႏွစ္အတြင္းမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေရာက္လာျခင္းမရွိေတာ့တာကို ၀မ္းနည္းစြာနဲ႔ ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။ အစိုးရပိုင္းက ကမ္းနီးေရျပင္ကို ဥပေဒတစ္ခု သတ္သတ္မွတ္မွတ္ႏွင့္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးေစခ်င္တယ္။ ကမ္းနီးတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့သူေတြကို ကူညီေပးေစခ်င္တယ္။ ဥပမာ အရင္းအႏွီး ထုတ္ေပးတာေတြ၊ အတိုးႏႈန္းနည္းနည္းႏွင့္ ေခ်းေငြေတြခ်ေပးမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘ၀ေတြကို ေရွ႕ဆက္ရပ္တည္လို႔ရတဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေက်းရြာသူရြာသားေတြရဲ႕ ဆႏၵက ပရည္ကြၽန္းေက်းရြာကေန ဒံုးကြၽန္းေရျပင္အထိ အစုအဖြဲ႕ေတြဖြဲ႕ၿပီး အဏၰ၀ါေရျပင္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ခ်င္ပါတယ္။ ဒီလိုထိန္းသိမ္းမွလည္း ငါးသယံဇာတေတြ ျပန္လည္ေပါမ်ားလာလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္” ဟု ေရလုပ္သားမ်ားအေရးကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနသူ ဦးေအာင္လင္းစိုးက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းကုိ ေနခ်င္စဖြယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေစရန္အတြက္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္း ေျပာၾကား

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တစ္ေနရာကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအား ေနခ်င္စဖြယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ရန္ မူ၀ါဒခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖဲြ႕ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ သတၱမပံုမွန္ အစည္းအေ၀း အ႒မေန႔တြင္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ေဒသႏၲရစီမံကိန္း ဥပေဒၾကမ္းအား လႊတ္ေတာ္သုိ႔ ရွင္းလင္းတင္ျပရာတြင္ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသည္။

“ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ေဒသႏၲရစီမံကိန္းကုိ ရည္မွန္းရာ အဆုိျပဳခ်က္မ်ားကုိ ႏုိင္ငံေတာ္၏ စီးပြားေရးမူ၀ါဒ ၁၂ ခ်က္နဲ႔အညီ ျပည္သူကုိ ဗဟုိျပဳတဲ့ တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း ဘက္စံုဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ စဥ္ဆက္မျပတ္ ျဖစ္ေပၚေစၿပီးေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေကာင္းမြန္ေစဖုိ႔အတြက္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းတဲ့ စိမ္းလန္းၿပီး ေနခ်င္စဖြယ္ျဖစ္လာဖုိ႔အတြက္ မူ၀ါဒခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါတယ္”ဟု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေက်းလက္၊ ၿမိဳ႕ျပ ဟန္ခ်က္ညီေရး၊ မွ်တစြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး၊ စက္မႈဇုန္မ်ား၊ အေသးစားအလတ္စား စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး၊ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ စီမံခန္႔ခဲြမႈ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရရွိေရးစသည့္ ဦးတည္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ေဒသႏၱရ စီမံကိန္းအဆုိျပဳခ်က္မ်ားကုိ ေရးဆဲြခဲ့ေၾကာင္း ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

“အဆုိျပဳခ်က္မ်ားကုိ ႏုိင္ငံေတာ္က ခြင့္ျပဳေပးႏုိင္တဲ့ ဘ႑ာေရး အရင္းအျမစ္မ်ား ခ်ိန္ထုိးၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လ်ာထားခ်က္ကုိ ေရးဆဲြခဲ့ပါတယ္။ အခု ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ ျပဳစုရာမွာ ေအာက္ေျခကေန စတင္ေရးဆဲြတဲ့ စနစ္ကုိ ၿမိဳ႕နယ္စီမံကိန္း ေရးဆဲြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးေကာ္မတီမ်ားကေနၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္”ဟု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစုိးရ၏ ဘတ္ဂ်က္အား ျပည္သူအေျချပဳ ဘတ္ဂ်က္စနစ္ျဖင့္ စတင္က်င့္သံုးရန္ စီစဥ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ တုိင္းေဒသႀကီး၏ ဘ႑ာေငြ၊ ရန္ပံုေငြ၊ ေဆာင္ရြက္မည့္ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ က်ပ္ ၄၇၃ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံခန္႔ သံုးစဲြရန္ လ်ာထားခဲ့ေၾကာင္း၊ တုိင္းေဒသႀကီး ဘ႑ာရန္ပံုေငြတြင္ ပါ၀င္သံုးစဲြမည့္ ျပည္သူ႔အတြက္ လုိအပ္ေသာ လမ္းတံတား၊ လွ်ပ္စစ္မီး၊ ေသာက္သံုးေရတုိ႔အတြက္ ေဒသႏၲရစီမံကိန္း ဥပေဒၾကမ္းတြင္ က႑အလုိက္ စုစည္းေဖာ္ျပထားေၾကာင္း ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

“၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ရန္ကုန္တုိင္းရဲ႕ ေဒသႏၲရစီမံကိန္း ဥပေဒၾကမ္းမွာ က႑အလုိက္ စီးပြားေရးဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ဖုိ႔ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား တုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈတန္ဖုိး GDP တုိးတက္မႈတုိ႔ကုိလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ GDP အား ပံုမွန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအရ ၉ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္း တိုးတက္ရရွိေစရန္ ရည္မွန္းထားေၾကာင္း၊ လယ္ယာက႑သည္ ၂ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ သားငါးက႑သည္ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ သစ္ေတာက႑သည္ ၁၉ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ စြမ္းအင္က႑သည္ ၁၈ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ စက္မႈလက္မႈက႑သည္ ၁၂ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ထုတ္လုပ္ေရးက႑သည္ ၈ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ပုိ႔ေဆာင္ေရးက႑သည္ ၉ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးတက္ရန္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ထားေၾကာင္း ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

“ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ေဒသႏၲရစီမံကိန္း ဥပေဒၾကမ္းမွာ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ GDP တန္ဖုိးက ႏွစ္အလုိက္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားအရ က်ပ္ ၂၇၁၄၂ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံနဲ႔ ပုံမွန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအရ ၂၂၃၈၇ ဒသမ ၁၂၅ ဘီလ်ံ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ GDP တုိးတက္မႈႏႈန္းကုိ ၉ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ရည္မွန္းထားပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

ေရႊဘံုသာလမ္းတြင္ ေဒၚလာအေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားကို စသံုးလံုးမွ ေခၚယူစစ္ေဆး

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရာင္း၀ယ္ေရး ေကာင္တာတစ္ခုကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေရႊဘံုသာလမ္းတြင္ ေဒၚလာအေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားကုိ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနက ေခၚယူစစ္ေဆးလ်က္ရိွေၾကာင္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

“ဒီေန႔ပဲ ေခၚယူစစ္ေဆးေနပါတယ္။ အထက္က ညြန္ၾကားခ်က္နဲ႔ေပါ့။ က်န္တဲ့ရက္ေတြမွာလည္း ေခၚယူစစ္ေဆးမွာပါ” ဟု ဦးေအာင္မ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းသို႔ေခၚယူစစ္ေဆးရာတြင္ ေဒၚလာေငြေၾကး ကစားေနျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေခၚယူေမးျမန္းျခင္းျဖစ္ကာ အေသးစိတ္အား ေနာက္ပိုင္းမွသာ ထုတ္ျပန္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လတ္တေလာတြင္ စစ္ေဆးခ်က္မ်ားကို ေျပာၾကားႏိုင္ျခင္း မရိွေသးေၾကာင္း ဦးေအာင္မ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ ေရႊဘံုသာလမ္း (ခ) မဂိုလမ္းမွာ ေဒၚလာေစ်းကစားျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး နာမည္ႀကီးေနရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ ေရႊဘံုသာလမ္းရိွ ေဒၚလာေစ်းကစားသူ ေလးဦးခန္႔အား ေခၚယူ စစ္ေဆးလ်က္ရိွေၾကာင္း ေရႊဘံုသာလမ္းတြင္ ေဒၚလာအေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္သူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ေရႊဘံုသာလမ္းမွာ ယခင္က ေရႊ၊ ေက်ာက္ႏွင့္ ေဒၚလာအေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ရာေနရာျဖစ္ၿပီး ယင္းေစ်းကြက္မွာ တႏိုင္ငံလံုးရိွ ေဒၚလာေပါက္ေစ်းအား ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။

“ဘဏ္ေတြမွာ ေဒၚလာ၀ယ္ဖို႔ ေရာင္းဖို႔ဆို မွတ္ပံုတင္ဘာညာ ေတာင္းေနေသးတယ္။ ေဒၚလာ ၂၀၀ ေလာက္ လႊဲတာကို စစ္ေဆးတာကမ်ားသလား မေမးနဲ႔။ အဲဒီမွာ ေဒၚလာ သံုးေလးေသာင္းေလာက္ ေရာင္း၀ယ္တာကို အေၾကြလို႔ပဲ သံုးတယ္” ဟု ေရႊဘံုသာလမ္းတြင္ ေဒၚလာသြားေရာက္ ေရာင္းခ်ခဲ့သူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုး သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ သမၼတရံုးညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ေဒၚလာအေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားကို စစ္ေဆးသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ေငြျဖဴေငြမည္း ကိစၥမ်ားကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ကာ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အေရးယူမႈမ်ား ရိွလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။

“ဥပမာေစ်းကြက္ထဲမွာ ျဖစ္ေနတာက ခုနလို တမင္သက္သက္ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ေစ်းကစားတယ္ဆိုတဲ့လူေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း အေၾကာင္းရင္း တစ္စံုတစ္ရာ ရွိလိမ့္မယ္ေပါ့။ သူရဲ႕ေနာက္ခံ အေၾကာင္းရင္းေၾကာင့္ လုပ္တာရွိတယ္။ တမင္သက္သက္ကို ၀င္ၿပီးေတာ့ ကစားေနတဲ့သူေတြ ရွိတယ္လို႔လည္းေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာသလို Reexport ပိတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ Export ပါမစ္ေတြ အမ်ားႀကီးယူထားတယ္ဆိုတဲ့ဟာ။ ၿပီးေတာ့ ပါမစ္ျပန္ေရာင္းစားတယ္ ဆိုတဲ့ဟာေတြလည္း သတင္းေတြၾကားရတယ္။ ဒါေတြက ေျပာၾကားခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို Confirmation ေပးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႀကိဳးစားေနတယ္။ Confirmation ရၿပီဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီရတဲ့ အခ်က္အလက္ တကယ့္လက္ေတြ႕ အေနအထားကသိမွ ကၽြန္ေတာ္တို႔က လုပ္လို႔ရမွာ။ ဥပမာ ဟိုဘက္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေဒၚလာကို အလံုးနဲ႔အရင္းနဲ႔ ေရာင္း၀ယ္ေနတဲ့သူ အနည္းငယ္ပဲရွိတယ္။ အရင္တုန္းကလိုမ်ိဳးဆိုရင္ တစ္ခါတည္း ဆြဲေစ့လိုက္မွာေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒါဆို ၿငိမ္သြားတယ္။ အဲဒါကို လုပ္လည္းမလုပ္ခ်င္ဘူး။ လုပ္လည္း မလုပ္ဘူး” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာႏွင့္ ျမန္မာေငြလဲႏႈန္းမွာ ညေနအပိတ္ေစ်းအျဖစ္ ၁၅၉၅ ျဖင့္ ပိတ္ခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ ဗဟိုဘဏ္မွ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၃ သန္း ထုတ္ေရာင္းခဲ့ၿပီး ေငြလဲႏႈန္းအား ၁၅၉၀ အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

႐ုပ္သိမ္းထားခဲ့သည့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြး အသတ္ခံရမႈအား အေရွ႕ပိုင္းခ႐ုိင္ တရား႐ုံးတြင္ ျပန္လည္ စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ၿပီး ခ႐ုိင္႐ုံးသုိ႔ အမႈတြဲေရာက္လွ်င္ က်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ ဖမ္းဆီးမည္

ေအာင္ရဲေထြးအမႈမွ စြပ္စြဲခံရသူမ်ား၏ မိဘမ်ား တရား႐ံုးသုိ႔ စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္က လာေရာက္စဥ္

႐ုပ္သိမ္းထားခဲ့သည့္ သ႐ုပ္​ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြး အသတ္ခံရမႈအား အ​ေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္​ တရား႐ံုးတြင္​ ျပန္​လည္​ စစ္​​ေဆးမည္ျဖစ္​ၿပီး အမႈတြဲ ခ႐ိုင္​႐ံုးသို႔​ေရာက္​လွ်င္​ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို ဖမ္​းဆီးမည္​ျဖစ္​​ေၾကာင္​း ရန္​ကုန္​တိုင္​း​ေဒသႀကီး တိုင္​းတရားလႊတ္​​ေတာ္​​က စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့​ေၾကာင္​း သိရသည္​။

ထိုသို႔ အမိန္​႔ခ်မွတ္​သည္​့​ေန႔တြင္​ ရန္ကုန္​တိုင္​း​ေဒသႀကီး တိုင္​းတရားလႊတ္​​ေတာ္​သို႔ ျပင္​ဆင္​ခ်က္​​ ေလွ်ာက္​ထားခံရသူမ်ားျဖစ္​သည္​့ သန္းထြဋ္ေအာင္ (ခ) သားႀကီး၊ ျပည့္ၿဖိဳးေအာင္ (ခ) ေအာင္ေလး၊ ေက်ာ္ေဇာဟန္ (ခ) ေက်ာ္ေဇာတို႔ လာ​ေရာက္​ျခင္​းမရွိဘဲ ၎​းတို႔၏ မိသားစု၀င္​အခ်ဳိ႕ လာ​ေရာက္​ခဲ့သည္​။

အဆိုပါ အမႈတြဲကို ရန္​ကုန္​တိုင္​း​ေဒသႀကီး တိုင္​းတရားလႊတ္​​ေတာ္​မွ ရန္​ကုန္​အ​ေရွ႕ပိုင္​းခ႐ိုင္​ တရား႐ုံးသို႔ အျမန္​ဆံုး​ေပးပို႔မည္​ျဖစ္​ၿပီး အမႈတြဲခ႐ုိင္​႐ုံးသို႔​ ေရာက္​သည္​့အခါမွသာ ခ႐ုိင္​႐ုံး၏ၫႊန္​ၾကားခ်က္​အရ ျပင္​ဆင္​ခ်က္​​ ေလွ်ာက္​ထားခံရသူ သံုးဦးအား ျပန္​လည္​ ဖမ္​း​ဆီးမည္​ျဖစ္​​ေၾကာင္​း ရန္​ကုန္​တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္​​ေတာ္​ သတင္​းနွင္​့ျပန္​ၾကား​ေရးအရာရွိ တရား​ေရးဌာန ဒုတိယညႊန္​ၾကား​ေရးမွဴး ​ေဒၚႏြဲ႕ႏြဲ႕ဦးက​ ေျပာၾကားသည္။

“ဒီအမႈဟာ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားေရးကို ထိခိုက္ေစတဲ့အမႈ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အလားတူအမႈမ်ဳိး တိုးတက္ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနလို႔ သံုးသပ္ၿပီးေနာက္ ေအာက္႐ုံးအမိန္႔ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္တာပါ။ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရေတာ့ ေရာက္ရွိတဲ့ အဆင့္ကေန အမႈကို ဆက္စစ္မွာပါ။ တရားသူႀကီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲ ရွိမွာပါ။ တရားသူႀကီး အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ တရားခံက အခြင့္အေရးတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအမႈကို အစကေန ျပန္လည္စစ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ စြပ္စြဲခံရသူေတြဟာ ပထမတုန္းက အခ်ဳပ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့တာဆိုေတာ့ ျပန္စစ္ရင္ ​အခ်ဳပ္နဲ႔ပဲ ဆက္လက္ စစ္ေဆးမွာပါ။ အမႈတြဲကိုေတာ့ ခ႐ိုင္႐ုံးကို အျမန္ဆံုးပို႔မွာပါ။ ခ႐ိုင္႐ုံးကို အမႈတြဲေရာက္ရင္ေတာ့ ခ႐ိုင္႐ုံးက ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြအရ သူတို႔ကို ျပန္လည္ ဖမ္းဆီးမွာပါ”ဟု ရန္​ကုန္​တိုင္​းေဒသႀကီး တရားလႊတ္​​ေတာ္​ သတင္​းနွင္​့ျပန္​ၾကား​ေရးအရာရွိ တရား​ေရးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကား​ေရးမွဴး ​ေဒၚႏြဲ႕ႏြဲ႕ဦးက ေျပာၾကားသည္​။

Facebook ေပၚတြင္​ ဟာသဗီဒီယိုမ်ား တင္ရာမွ လူသိမ်ားလာသည္​့ ဟာသသ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးသည္​ ႏွစ္သစ္ကူးညက The One Entertainment တြင္​ ျပဳလုပ္သည္​့ ေဖ်ာ္ေျဖေရးပြဲ သြားေရာက္​ခဲ့ရာ အမည္မသိ လူတစ္စု၏ ၀ိုင္​း၀န္း ႐ိုက္ႏွက္ျခင္​း ခံခဲ့ရၿပီး ႐ိုက္ႏွက္ခံရျခင္​းေၾကာင့္ ဦးေခါင္းခြံေၾကမြ ဒဏ္ရာရရွိကာ ရန္ကုန္ေဆး႐ံုႀကီး၌ ဇန္န၀ါရီ ၂ ရက္ ညေနက ေသဆံုးခဲ့ျခင္​း ျဖစ္​သည္​။

ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး အုပ္စုဖြဲ႕ ႐ိုက္ႏွက္သူမ်ားကို ရဲတပ္ဖြဲ႕က စံုစမ္းခဲ့ရာ သန္းထြဋ္ေအာင္ (ခ) သားႀကီး၊ ျပည့္ၿဖိဳးေအာင္ (ခ) ေအာင္ေလး၊ ေက်ာ္ေဇာဟန္ (ခ) ေက်ာ္ေဇာ တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရၿပီး ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္​။

အဆိုပါျဖစ္​စဥ္​ႏွင္​့ ပတ္သက္၍ သု၀ဏၰနယ္ေျမရဲစခန္းက ပုဒ္မ ၃၀၂ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ကာ ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ုံးတြင္ ​စစ္ေဆးခဲ့ျခင္​း ျဖစ္​သည္​။

အမႈကို တရားလိုဘက္မွ အမႈျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ကာ တရားလိုျပ သက္ေသ ၂၂ ဦး အနက္ ၁၄ ဦးက ထြက္ဆိုခ်က္ ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ခိုင္လံုသည္​့ သက္ေသထြက္ဆိုခ်က္ ေပၚေပါက္ျခင္းမရွိဟု ဆိုကာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ သံုးဦးကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္​း ျဖစ္​သည္​။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္ကို ျပည္သူမ်ားက လူမႈကြန္ရက္ေပၚတြင္​သာမက ျပင္ပတြင္လည္း ေ၀ဖန္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္ကလည္း အမႈမျမင္ေတြ႕ဖူးေၾကာင္း ေျပာၾကားခ်က္ စသည့္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အမႈ႐ုပ္သိမ္းထားျခင္​းကို ျပည္ေထာင္စု ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံး ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင္​့ ရန္ကုန္တိုင္း ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးမွ ျပင္ဆင္မႈ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး တိုင္းတရားလႊတ္ေတာ္မွ လက္ခံကာ အမႈအား ၾကားနာခဲ့ျခင္​း ျဖစ္​သည္​။

ယင္းအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ အဂၤါစဥ္ ၁၁ ေနရာတြင္ရိွသည့္ တိုင္းဥပေဒခ်ဳပ္ ဦးဟန္ထူး အပါအ၀င္ ေျခာက္ဦးအား အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က အမႈဖြင့္ခဲ့သည္။

ဇူလိုင္ ၃၁ ရက္ နံနက္ ၁၀ နာရီတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က သမၼတအိမ္ေတာ္တြင္ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ တို႔ အား ေခၚယူ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။

ယင္းသို႔ ေခၚယူေတြ႕ဆံုခဲ့ရာတြင္ အမႈ႐ုပ္သိမ္းျခင္း၏ ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းမ်ား၊ အျခားဆက္ႏႊယ္ ပတ္သက္မႈမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တိတိက်က် စိစစ္ကာ ဥပေဒႏွင့္အညီ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေဆာင္ရြက္ေရး လမ္းညႊန္မွာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းသို႔ မွာၾကားအၿပီးတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က ေက်ာ္ေစာသတင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ အမႈတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္သူမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အဆိုပါ ေက်ာ္ေစာသတင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းစစ္ေဆးခဲ့ရာ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးအမႈမွ က်ဴးလြန္သူမ်ားျဖစ္သည့္ သန္းထြဋ္ေအာင္ (ခ) သားႀကီး၊ ျပည့္ၿဖိဳးေအာင္ (ခ) ေအာင္ေလး ႏွင့္ ေက်ာ္ေဇာဟန္ (ခ) ေက်ာ္ေဇာတို႔အား အမႈမွျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီး အမႈအား ႐ုပ္သိမ္းခြင့္ျပဳသည့္ကိစၥတြင္ တရားလိုျပ သက္ေသမ်ားကို တမင္ေပါ့ေလ်ာ့စြာ စစ္ေဆးၿပီး တရားခံမ်ား ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း တရားလိုျပ သက္ေသမ်ားက ထြက္ဆိုႏိုင္ျခင္း မရွိဆိုသည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေပၚေအာင္ ဖန္တီးကာ တရားခံမ်ား၏ မိဘမ်ားထံမွ လာဘ္ေငြ ႏွင့္ တံစိုးလက္ေဆာင္မ်ား ရယူခဲ့သည့္ ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္ ဥပေဒ႐ံုးမွ ဒုတိယခ႐ိုင္ ဥပေဒအရာရွိ ေဒၚသစ္သစ္ခင္၊ ေဒၚသစ္သစ္ခင္၏ တင္ျပခ်က္ကို ဆက္လက္ စိစစ္ရာတြင္ ေသခ်ာစြာ စိစစ္ျခင္းမျပဳဘဲ တရားခံ သန္းထြဋ္ေအာင္၏ ဖခင္ ဦးခင္ေမာင္ေလးထံမွ လာဘ္ေငြႏွင့္ တံစိုးလက္ေဆာင္မ်ား ရယူကာ ေထာက္ခံတင္ျပခဲ့သည့္ ရန္ကုန္ အေရွ႕ပိုင္းခ႐ုိင္ ဥပေဒအရာရွိ ဦးကိုကိုေလး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဥပေဒအရာရွိ ဦးသိန္းေဇာ္တို႔အား အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔ျပင္ ေဒၚသစ္သစ္ခင္ မွစ၍ အဆင့္ဆင့္ စိစစ္တင္ျပလာသည့္ အမႈ႐ုပ္သိမ္းခြင့္ကို သံုးသပ္ ဆံုးျဖတ္မိန္႔ခ်မွတ္ရာတြင္ ျပည့္စံုစြာ သံုးသပ္ျခင္းမျပဳဘဲ တရားခံ သန္းထြဋ္ေအာင္၏ ဖခင္ ဦးခင္ေမာင္ေလးထံမွ လာဘ္ေငြႏွင့္ တံစိုးလက္ေဆာင္မ်ား ရယူကာ အမႈ႐ုပ္သိမ္းခြင့္ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဥပေဒခ်ဳပ္ ဦးဟန္ထူးအား အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၅ အရ လည္းေကာင္း၊ ေဒၚသစ္သစ္ခင္က တင္ျပလာသည့္ အမႈ႐ုပ္သိမ္းခြင့္ကို သံုးသပ္ ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ တရားခံ သန္းထြဋ္ေအာင္၏ ဖခင္ ဦးခင္ေမာင္ေလးထံမွ လာဘ္ေငြ ရယူကာ အမႈကို ျပည့္စံုစြာ သံုးသပ္ျခင္းမျပဳဘဲ အမႈ႐ုပ္သိမ္းခြင့္ျပဳၿပီး တရားခံမ်ားကို တရားရွင္ လႊတ္ခဲ့သည့္ ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးမွ ဒုတိယခ႐ိုင္ တရားသူႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္အား အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ လည္းေကာင္း အမႈဖြင့္ အေရးယူထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အလားတူ အမႈစစ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ရဲလုပ္ငန္း ကုန္စင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း မရွိသည့္အျပင္ မိမိ၏ ရာထူးတာ၀န္ကို အလြဲသံုးစားျပဳၿပီး တစ္စံုတစ္ရာကို ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ တရားခံ သန္းထြဋ္ေအာင္၏ ဖခင္ထံမွ လာဘ္ေငြႏွင့္ တံစိုးလက္ေဆာင္ကို လက္ခံရယူခဲ့သည့္ ရဲအုပ္ခ်စ္ကိုကိုအား အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ အေရးယူထားေၾကာင္း ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုယႏၲရား NLD ျပင္ႏိုင္မလား

၂၀၁၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို အလိုမရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၂၁ ရာစု ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ေအာင္ျမင္ေရး မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ မတ္ ၁၈ ရက္ မြန္းလြဲက ဆႏၵထုတ္ေဖာ္စဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေဌးလွေအာင္)

(၁)

“အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးတဲ့ ေနရာမွာ ပိုမိုခိုင္မာစိတ္ခ်ရေအာင္၊ အာဏာရယူခဲ့တဲ့ တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေဟာင္းမ်ားအတြက္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရေအာင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စခဲ့တယ္”

ဒီစကားကို ဒီဗီြဘီဒီဘိတ္ အကယ္ဒမီမွာ ဥပေဒေရးရာႏွင့္ အထူးကိစၥရပ္မ်ား ေလ့လာဆန္းစစ္သံုးသပ္ ေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းက ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

သူရဦးေရႊမန္းရဲ႕ ေျပာစကားအရ ၁၉၉၃ ခုနစ္ကစလို႔ ၁၄ ႏွစ္ ၾကာ အခ်ိန္ယူက်င္းပခဲ့တဲ့ ေညာင္ႏွစ္ပင္ညီလာခံကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒၾကမ္းဟာ တကယ္ေတာ့ အရင္တပ္ မေတာ္အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္ေဟာင္းေတြရဲ႕ လံုျခံဳေရးအတြက္ ေရးဆြဲခဲ့တယ္ဆိုတာ ေပၚလြင္ေနပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းကုိ အတည္ျပဳဖို႔ ျပည္လံုးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲေတြကို ၂၀၀၈ ေမ ၁၀ ရက္နဲ႔ ၂၄ ရက္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ ၂၇ သန္း ေက်ာ္ထဲက ၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က လာေရာက္မဲေပးရာမွာ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က ေထာက္ခံခဲ့တဲ့အတြက္ အတည္ျပဳတယ္လို႔ တပ္မေတာ္အစိုးရက ၂၀၀၈ ေမ ၂၉ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အတည္ျပဳလိုက္တဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာလည္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ တပ္မေတာ္ကို အဓိကအခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ေစခဲ့ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုကို အတည္ျပဳၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အၾကာ ၂၀၁၀ မွာေတာ့ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုအေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပခဲ့ေပမဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြၾကားမွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေရးအယူအဆကြဲျပားမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုေအာက္မွာ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ သင့္၊ မသင့္က ဒီမိုကရက္ တစ္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြကို ႏွစ္ျခမ္းကြဲေစခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး ဖြဲ႕စည္း ပံုျပင္ဆင္ေရးကို ႀကိဳးပမ္းသင့္တယ္ဆိုတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္အုပ္စုနဲ႔ ဖြဲ႕ စည္းပံုကို အသစ္ျပန္လည္ေရးဆြဲ ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ျပင္ဆင္ၿပီးမွ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္အုပ္စုဆိုၿပီး ႏွစ္ျခမ္းကြဲခဲ့တာပါ။

NLD ပါတီကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕ စည္းပံုကို မေထာက္ခံတဲ့အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနတဲ့အတြက္ ၂၀၁၀ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္မၿပိဳင္ဘဲ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ပါ တယ္။

(၂)

၂၀၁၂  ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ NLD ပါတီက ဖြဲ႕စည္းပံုလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ NLD ပါတီအတြင္း ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆႏၵခံယူပြဲ တစ္ရပ္က်င္းပခဲ့ၿပီး အမ်ားစုက ျပင္ဆင္ဖို႔ကို ဆႏၵျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။

၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ NLD ပါတီရဲ႕ မဲဆြယ္ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးက လူထုလိုလားေနတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္မွာ NLD ပါတီက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ေလာင္း ၄၅ ေနရာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ရာမွာ ၄၃ ေနရာအထိ အႏိုင္ရရွိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲကို ေရာက္ရွိသြားခ်ိန္ကစလို႔ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို  ျပင္ဖို႔ အတြက္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကပါတယ္။

ေလးပြင့္ဆိုင္ေတြ႕ဆံုမႈကေန ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားရာမွာ ေအာင္ျမင္မႈမရွိခဲ့သလို NLD ပါ တီနဲ႔ ၈၈ ၿငိမ္းပြင့္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၃၆ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လူထုဆႏၵေကာက္ခံရာမွာ လက္မွတ္ငါးသန္းေက်ာ္ ေကာက္ခံရရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း အခ်ည္းႏွီးသာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးမွာ သူရဦးေရႊမန္းနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူကာ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေပမဲ့လည္း သမၼတအရည္အခ်င္းျပ႒ာန္းခ်က္မွာ စစ္ေရးအျမင္အစား ကာကြယ္ေရးအျမင္ဆိုတဲ့ စကားလံုးတစ္လံုးကိုသာ ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ၿပီး အဆံုးသတ္ခဲ့ပါတယ္။

(၃)

၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ NLD ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းထဲက အဓိက အခ်က္ေတြထဲမွာ ‘တိုင္းရင္းသားျပည္ သူတစ္ရပ္လံုး ေအးခ်မ္းလံုျခံဳစြာ လက္တြဲေနထိုင္ေရးကို အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္မည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပ ေဒတစ္ရပ္ ေပၚထြန္းေရး’ ဆိုတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးအခ်က္က ျပန္လည္ပါ၀င္လာခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးခရီစဥ္ေတြမွာ လူကိုမၾကည့္ဘဲ ပါတီကိုၾကည့္ၿပီး မဲေပးဖို႔နဲ႔ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အႏိုင္ရခ်င္တယ္ဆိုတဲ့ ေဟာေျပာမႈေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း NLD ပါတီက ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳအႏိုင္ရရွိခဲ့ပါတယ္။

NLD ပါတီ အႏိုင္ရရွိၿပီးေနာက္ပိုင္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၉ (စ)ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတမျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ သမၼတဘယ္သူျဖစ္မလဲဆိုတဲ့ ခန္႔မွန္းမႈေတြကလည္း ျပည္သူေတြၾကားမွာ ျမင့္တက္ခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအျဖစ္ ဦးထင္ေက်ာ္ကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ ၂၀၁၆ မတ္ ၃၀ ရက္က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သမၼတမိန္႔ခြန္းထဲမွာ အစိုးရမူ၀ါဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ‘ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ေပၚ ေရးကိုေရွး႐ႈတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတစ္ခုေပၚေပါက္ေရး’ ဆိုၿပီး ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သမၼတေျပာၾကားတာကို ၾကည့္ရင္ ျပင္ဆင္ေရး၊ ဖ်က္သိမ္းေရးစတဲ့ စကားအစား ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို ေရွး႐ႈတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ တစ္ခုေပၚေပါက္ေရးလို႔ သံုးသြား တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါဟာ NLD ပါတီ အာဏာရရွိခ်ိန္မွာ ဖြဲ႕စည္းပံုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ညင္သာေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ အစိုးရမူ၀ါဒ ခ်မွတ္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာပါ။

(၄)

NLD အစိုးရ အာဏာရရွိခ်ိန္ကစလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ တစိုက္မတ္မတ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း လႊတ္ေတာ္တြင္း ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရာမွာ ေအာင္ျမင္မရွိတဲ့အတြက္ NLD အစိုးရက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႀကိဳးပမ္းမႈကတစ္ဆင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ လမ္းကို ေရြးထားပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၂၀၁၇ ဘီဘီစီသတင္းဌာနနဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းခန္းမွာ အခုလို ေျဖထားပါတယ္။

“ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမွာ စစ္ေရးစစ္ရာကိစၥေတြကို တပ္မ‌ေတာ္ကသာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ျပ႒ာန္းထားတယ္ေလ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔ အေျခခံဥပေဒကို ေျပာင္းဖို႔ႀကိဳးစားေနတာေပါ့။ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ႏုိင္ဖို႔ဆိုတာ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ NCA ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးပန္းတိုင္က ဖက္ဒရယ္စနစ္အေျခခံတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံ အ‌ေျခခံဥပေဒကို ျပ႒ာန္းႏိုင္ဖို႔ေလ “ လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ၿပီး ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္မယ္ဆိုတဲ့လမ္းဟာ တကယ္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ သက္တမ္းငါးႏွစ္ပဲ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႕အဖို႔ ပိုၿပီးမလြယ္တဲ့ အေျခအေနပါ။

NLD အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ခြဲရွိလာေပမဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) မွာ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ရွစ္ဖြဲ႕အျပင္ မြန္နဲ႔ လားဟူ ႏွစ္ဖြဲ႕ကသာ ထပ္မံေရးထိုးတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ၁၀ ဖြဲ႕သာ ရွိပါေသးတယ္။

ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြျဖစ္တဲ့ ‘၀’အဖြဲ႕၊ မိုင္းလားအဖြဲ႕၊ ကခ်င္အဖြဲ႕၊ ရွမ္းအဖြဲ႕၊ တအန္းအဖြဲ႕၊ ကိုးကန္႔အဖြဲ႕နဲ႔ ရခိုင္အဖြဲ႕အျပင္ ကရင္နီအဖြဲ႕ပါ က်န္ေနေသးတဲ့အတြက္ NLD အစိုးရ လက္က်န္ သက္တမ္းအတြင္းမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အားလံုး (NCA) မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးလာေရးဟာ မလြယ္ကူတဲ့ အေနအထားျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင္လံု တတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းအ ထိျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြထဲက တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ပိတ္ပင္ခဲ့တဲ့အတြက္ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။

အဆိုးဆံုးကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းအေ၀းမွာ သေဘာတူညီခ်က္ ၃၇ ခ်က္နဲ႔ တတိယအႀကိမ္အစည္းအေ၀းမွာ သေဘာတူညီခ်က္ ၁၄ ခ်က္ စုစု ေပါင္းသေဘာတူညီခ်က္ ၅၁ ခ်က္ ရရွိခဲ့ေပမဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ ခြဲမထြက္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ တပ္မေတာ္ တစ္ခုသာ ထားရွိေရးဆိုတဲ့ လံုျခံဳေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္ေတြကိုေတာ့ သေဘာတူညီမႈ မရေသးတဲ့ အတြက္ေဆြးေႏြးဖို႔ ထပ္ေရႊ႕ေနရတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ -၂၁ ရာစုပင္လံု တတိယအႀကိမ္အစည္းအေ၀းမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ ၂၀၁၈ အတြင္းမွာ ေနာက္ထပ္ ညီလာခံတစ္ႀကိမ္နဲ႔ ၂၀၁၉ မွာ ေနာက္ထပ္ ညီလာခံႏွစ္ႀကိမ္ က်င္းပသြားဖို႔ရွိၿပီး ဒီလိုက်င္းပမယ့္ ညီလာခံ သံုးႀကိမ္မွာအေရးႀကီးလွတဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဖက္ဒရယ္စနစ္ဆိုင္ရာ အေျခခံမူေတြကို အၿပီးအျပတ္ခ်မွတ္ၿပီး အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ေတြကို ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာ မလြယ္ေလာက္ဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ေနၾကပါတယ္။

“မလြယ္ကူဘူး။ ခက္ခဲမယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြမ်ားမယ္ဆိုတာ ကြၽန္မတို႔ အစကတည္းက သိခဲ့ပါတယ္” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ ရက္ က က်င္းပတဲ့ မြန္နဲ႔ လားဟူအဖြဲ႕ NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲ အခမ္းအနားမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

(၅)

NLD အစိုးရအေနနဲ႔ သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသံ တိတ္ေနတဲ့အတြက္ ေ၀ဖန္မႈေတြကလည္း ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပြဲကမ္ပိန္းတုန္းက ျပည္သူကို သူတို႔ ကတိေပးထားတာရွိတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပ ေဒျပင္ဆင္တဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ မေျပာႏိုင္ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္  ကြၽန္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္က ဒီမိုကေရစီတိုင္းျပည္၊ ဒီမိုကေရစီ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္စရာအေၾကာင္း ဘာမွမွရွိဘူး။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕ စည္းပံုျပင္ဖို႔အတြက္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးက ေထာက္ခံခဲ့တယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီေန႔အေျခအေနက်ေတာ့ ဒီကိစၥကို ေျပာသံဆိုသံ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မၾကားရဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္တုန္းကေတာ့ ကတိေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္တာ၊ အစိုးရျဖစ္တာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သံုးႏွစ္ၾကာတဲ့အခါမွာေတာ့ ဒီကိစၥကို ေျပာသံမၾကားရဘူး။ ေျပာသံမၾကားရတဲ့အျပင္ကို ဘာေျပာလာ လဲဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမွ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္မယ္ဆိုတဲ့ကိစၥမ်ဳိး ေျပာဆိုလာတာေတြ႕ရတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမွ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္က ေျပာေနတဲ့ စကားနဲ႔က တစ္ထပ္တည္းလို ျဖစ္ေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးစဥ္ကလည္း မႈန္၀ါး၀ါးဆိုေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ေရးကိစၥက လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ လက္ရွိ အာဏာရပါတီရဲ႕ ေခါင္းထဲမွာ ေသေသခ်ာခ်ာ ရွိေသးလား မရွိဘူးလားဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေျပာဖို႔ ဆိုဖို႔က နည္းနည္းခက္ေနတဲ့ အေနအထားရွိတယ္”လို႔ လူ႔ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီဥကၠ႒ ဦးေအာင္မိုးေဇာ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက “ေလာေလာဆယ္ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားနည္းေနတာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဒီထက္ပို အားစိုက္လုပ္သင့္တယ္လို႔ အားလံုးက ျမင္ၾကတယ္။ လက္ေတြ႕မွာလည္း NLD အေနနဲ႔ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ လုပ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း မရွိပါဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ၂၁ ပင္လံုညီလာခံမွာ လုပ္ဖို႔ဆိုတဲ့ဟာကို ႏိုင္ငံေရးပါတီေပါင္းစံုလည္းပါတယ္။ တပ္ကလည္းပါ တယ္။ အစိုးရကလည္းပါတယ္။ အဲဒီမွာ ညိႇႏိႈင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ကေနၿပီးေတာ့ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို သြားမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမွာလည္းပဲ NLD ရဲ႕ အ ေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈက အားရစရာ အေျခအေနမရွိတာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ ကေတာ့ ဒါကို ပီပီျပင္ျပင္ဆက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေစခ်င္တယ္။ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ ဒါက လူထုအမ်ားစုရဲ႕ ဆႏၵျဖစ္တာကိုး။ NLD ကို မဲေပးလိုက္တယ္ဆိုတာ အေျပာင္းအလဲ တစ္ခုအတြက္လည္း ျဖစ္တယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးအတြက္လည္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ NLD အေနနဲ႔ဒီကိစၥကို အေလးဂ႐ုျပဳ ထားသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ NLD အစိုးရ သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္မွာေတာ့ သမၼတ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ခဲ့ၿပီး သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ေနရာမွာ သမၼတသစ္ ဦး၀င္ျမင့္က တာ၀န္ယူခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ မတ္ ၃၀ ရက္က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသစ္ ဦး၀င္းျမင့္က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ  ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီး တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို  ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သမၼတႏွစ္ဦးရဲ႕ ပထမဆံုး မိန္႔ခြန္းႏွစ္ခုကို ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ဖြဲ႕စည္းပံုနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရရည္မွန္းခ်က္က ေျပာင္းလဲလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

သမၼတေဟာင္း ဦးထင္ေက်ာ္ရဲ႕ ပထမဆံုးမိန္႔ခြန္းမွာေတာ့ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ျဖစ္ေပၚေရးကို ေရွး႐ႈတဲ့ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတစ္ခု ေပၚေပါက္ေရးလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ေပမဲ့ သမၼတသစ္ဦး၀င္ျမင့္ရဲ႕ ပထမဆံုးမိန္႔ခြန္းမွာေတာ့ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီး တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဆိုၿပီး ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အတြက္ ဖြဲ႕စည္း ပံုျပင္ဆင္ေရးက ျပည္သူေတြၾကားမွာ တဖန္ျပန္လည္လႈပ္ခတ္လာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သမၼတသစ္ ဦး၀င္းျမင့္ မိန္႔ခြန္းရဲ႕ နိဂံုးခ်ဳပ္မွာ ျပည္သူေတြ ျမင္ခ်င္ေတြ႕ခ်င္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ေအာင္ ျပည္သူေတြနဲ႔အတူ မမွိတ္မသုန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္ ဆိုတာကို အေလးအနက္ ကတိျပဳေျပာၾကားခဲ့တဲ့အတြက္ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို အစိုးရက တကယ္လုပ္ေတာ့မလားဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြက ျပည္သူေတြၾကားမွာ ျပန္လည္ရွင္သန္လာပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ NLD ပါတီ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ႏိုင္ေရး အစဥ္အျမဲႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ NLD ပါ တီ ဒုတိယအႀကိမ္ ႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ညီလာခံအၿပီး က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ပါတီရဲ႕ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ အတြင္းေရးမွဴးအဖြဲ႕၀င္ ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာၾကားပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က ထုိင္ၾကည့္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ ထုိင္ေစာင့္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ ႀကိဳးစားသင့္သေလာက္ အျမဲတမ္းႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အျပည့္အစံု မျပင္ႏိုင္မခ်င္း ဒီမူ၀ါဒကို အျမဲတမ္း ကိုင္စြဲသြားပါမယ္” လို႔ ဦးဉာဏ္၀င္းက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ႏုိင္ေရး ႀကိဳးပမ္းရာမွာ ျပည္သူေတြ ထိခိုက္မႈအနည္းဆံုး နည္းလမ္းနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ ႀကိဳးပမ္းမယ္လို႔ NLD ပါတီ ဒုဥကၠ႒ (၂) ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္က ဆုိပါတယ္။

(၆)

၂၀၁၈ စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအဖြဲ႕ကိုယ္စား ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြက ရွင္းလင္းခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလို ရွင္းလင္းရာမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းၿပီး အစိုးရေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့အတိုင္း တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ျပင္ဆင္ႏိုင္မွသာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို အစိုးရအေနနဲ႔ အာမခံႏိုင္မယ္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔အစိုးရ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ အတိုင္း တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ျပင္ဆင္ႏိုင္မွသာလွ်င္ အသြင္ကူး ေျပာင္းေရးကို အာမခံႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔အတူ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြ အၾကားမွာလည္း လြတ္လပ္မႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈနဲ႔ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈတို႔ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မွသာ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြက ဆိုပါတယ္။

အစိုးရ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့  ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကလည္း အေရးပါတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“လက္ရွိႀကိဳးပမ္းေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကလည္း အေရးပါပါတယ္။ အားလံုးဟန္ခ်က္ညီတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တစ္ခု ခိုင္ခိုင္မာမာ ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရာမွာ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးကို ေက်ာ္ျဖတ္ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္း ေတြကို ေရာက္ေအာင္သြားဖို႔၊ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီး တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အခ်ိန္အပိုင္းအျခားနဲ႔ အဆင့္လိုက္ေရွ႕ဆက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း ဘံုရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ပန္းတိုင္ကေတာ့ ေပ်ာက္ပ်က္သြားလို႔ မရပါဘူး” လို႔ ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြက ဆိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္ ၂၁ ရက္က စင္ကာပူႏိုင္ငံ  ISEAS (Institute of South East Asian Studies) မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ Democratic Transition: Challenges and Way Forward ေဟာေျပာပြဲမွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေရြးခ်ယ္ခံမဟုတ္တဲ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို လႊတ္ေတာ္အတြင္းကေန လံုး၀ဖယ္ရွားသြားမွာျဖစ္ေပမဲ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းမႈကေနတစ္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေဟာေျပာပြဲကို တက္ေရာက္လာသူတစ္ဦးက စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကေန ျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ေျပာင္းလဲမႈအေပၚမၿပီးျပည့္စံုေသးဘူးလို႔ သံုးသပ္ခဲ့ၿပီးျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ၿပီးေျမာက္စြာ ေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႔ ဆိုရင္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္မလဲလို႔ ေမးျမန္းတဲ့အေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပန္လည္ေျဖၾကားရာမွာ ေျပာၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဥပေဒျပဳအာဏာရွိတဲ့ ေနရာတိုင္းမွာ တပ္မေတာ္က ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ကြၽန္မတို႔က ဘယ္အခ်ိန္မဆို ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အတြက္ပဲ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ကြၽန္မအရင္က ေျပာခဲ့သလိုပါပဲ။ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အာဏာပဲရွိၿပီး ခံယူရတဲ့ တာ၀န္ကေတာ့ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ကြၽန္မတို႔အဲဒါကို အရင္ျပင္ရပါမယ္။ ကြၽန္မတို႔ ျပင္ခ်င္တယ္လို႔လည္း အရင္တုန္းကတည္းက တရား၀င္ တင္ျပေျပာၾကားခဲ့ပါၿပီ။ ကြၽန္မတို႔က ျပည္သူေတြမေရြးေကာက္ထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ဖယ္ရမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဖယ္ရွားတာက အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္စဥ္းစားၿပီး တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အစိတ္အပိုင္းတခ်ဳိ႕ကလည္း ဒီမိုကေရစီမဆန္တဲ့အပိုင္း ျဖစ္ေနၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕အာဏာနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေတြ အကုန္လံုးအေပၚ ကြၽန္မတို႔ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး ျပဳျပင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ျပည္သူျပည္သားေတြ မနာက်င္ေစတဲ့ နည္းလမ္းေတြ လုပ္ရမွာပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ ဒုကၡေတြ၊ ဆူပူမႈေတြျဖစ္ခဲ့တာ မ်ားျပားလြန္းခဲ့ၿပီး ျပည္သူ ျပည္သားေတြ ခံစားခဲ့ရတာမ်ား ျပားလြန္းခဲ့ၿပီ။ ကြၽန္မတို႔ တိုင္းျပည္တစ္ခုလံုးေျဗာင္းဆန္သြားမယ့္ ေတာ္လွန္ေရးေတြ မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး။ ကြၽန္မတို႔စိတ္ရွည္ရွည္ ဇြဲေကာင္းေကာင္းနဲ႔ တရားဥပေဒေဘာင္ထဲကပဲ လုပ္မွာပါ”လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီးပြဲကိုတက္ေရာက္လာတဲ့ေက်ာင္းသားတစ္ဦးက ေမးျမန္းရာမွာ NLD အစိုးရ တာ၀န္ယူ အုပ္ခ်ဳပ္ေနေပမဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းမရွိဘူးလို႔ ေ၀ဖန္မႈမ်ားျပားေနတဲ့အေပၚ ေထာက္ျပၿပီး တပ္မေတာ္က အာဏာသိမ္းဖို႔ အလားအလာရွိသလားလို႔ ေမးျမန္းတဲ့အေပၚ လက္ရွိ အစုိးရယႏၲရားမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အတြက္စုိးရိမ္စရာမရွိဘူးလို႔ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

(၇)

“ေလာဘတႀကီးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို အကုန္လံုးေပး။ မေပးဘူးဆိုလို႔ ရွိရင္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ ဆိုရင္ ခုနက ရင္ၾကားေစ့ေရးေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေရာ ထိခိုက္သြားႏိုင္တဲ့အတြက္ အေျမာ္အျမင္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါမွ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေလာဘႀကီးရင္ အရနည္းသလိုပဲ ျမန္ျမန္လုပ္တဲ့အခါမွာ ေျခေခ်ာ္ၿပီးေတာ့ ဒီမုိကေရစီကို ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ အာဏာရွင္ ျပန္ေရာက္မသြားႏိုင္ဖို႔ကလည္း သတိထားေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္” လို႔ သူရဦးေရႊမန္းက ဒီဗီြဘီဒီဘိတ္ အကယ္ဒမီမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ရာမွာ အေလာတႀကီး မလုပ္ဖို႔နဲ႔ ေလာဘတႀကီးလုပ္ပါက အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ထိခိုက္သြားႏိုင္တဲ့အတြက္ အာဏာရွင္ဘက္ကို ျပန္ေရာက္မသြားေအာင္ လို႔လည္း သတိထားဖို႔လိုတာကို သတိေပးေျပာလိုက္တာပါ။

NLD ပါတီ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရၿပီးခ်ိန္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းတစ္ခုမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတြင္း ရင့္က်က္ခိုင္မာတည္ၿငိမ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးလိုၿပီး အခုခ်ိန္ကအသင့္မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲသြားဖို႔လိုတယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀င္ႏွင္းဆီမွာ ၂၀၁၇ ဒီဇင္ဘာ ၁၇ ရက္က ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားအဖြဲ႕ (FPPS) က ဦးေဆာင္ၿပီး”ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရဲ႕ အဓိကေဒါက္တိုင္ေတြ ၿပိဳလဲကုန္ၿပီလား” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ NLD အစိုးရလက္ထက္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈ အေျခအေနကအရင္အစိုးရသက္တမ္းကထက္ က်ဆင္းလာတယ္လို႔ တမၸဒီပ အင္စတီက်ဳဒ္ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္၀င္းက ဆိုပါတယ္။

ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ စာေရးဆရာ ဦးေက်ာ္၀င္းက NCA စာခ်ဳပ္က ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကယ္ေပါက္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အေျခခံဥပေဒကို ပါးပါးနပ္နပ္နဲ႔ ျဖတ္ႏိုင္ရင္ ဒါကိုေက်ာ္ႏိုင္တဲ့ ကယ္ေပါက္တစ္ခုရွိတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ကယ္ေပါက္လို႔ေျပာတာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေျပာတာပါ။ ပါးပါးနပ္နပ္နဲ႔ ျဖတ္ႏိုင္ရင္ ေက်ာ္သြားႏိုင္တယ္။ မပါးမနပ္နဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ ပိတ္မိသြားမယ္” လို႔ ဦးေက်ာ္၀င္းက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေန ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးလမ္းေၾကာင္း သြားေနတာက အခက္အခဲရွိေနေသးတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

“လက္ရွိကာလ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာ ပါ၀င္ႏိုင္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕က ရွစ္ ဖြဲ႕ေလာက္က်န္ေနေသးတဲ့အတြက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲကေန သြားဖို႔ဆိုတာေတာ့ အခက္ အခဲရွိဆဲပဲလို႔ ေျပာရမယ္”လို႔  ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒါက္တာညိဳညိဳသင္းက “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကေန ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်န္တဲ့အစိုးရရဲ႕ သက္ တမ္းအတြင္းမွာ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ဖို႔ အေနအထားမွာ မရွိဘူး”လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုနည္းလမ္းမ်ိဳးမဆို အသံုးျပဳေစကာမူ တကယ့္ဖြဲ႕စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးရဲ႕အဓိပတိခ်ဳပ္က တပ္မေတာ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္က ျပင္ဆင္ခြင့္ေပးမွသာ ျပင္ဆင္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္က ျပင္ဆင္ခြင့္မေပးပါက ဘာမွမတတ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီဗီြဘီဒီဘိတ္အကယ္ဒမီမွာ သူရဦးေရႊမန္းက“ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေျပာင္းဖို႔အတြက္ အဓိက ဘယ္သူ႔မွာ တာ၀န္ရွိလဲ။ ဘယ္သူေျပာင္းလဲႏိုင္လဲ။ ဒီဟာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေလ့လာဖို႔ လိုတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ မေတြ႕ဘူးလို႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးသန္းစိုးႏိုင္က မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

“၂၀၁၅ ခုနစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သူတို႔ အာဏာရလို႔ရွိရင္ NLD ပါတီလုပ္မယ့္ အဓိကလုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကလည္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ ျမတ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေအာက္မွာ ဒီဖြဲ႕စည္းပံုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက တပ္မေတာ္က သေဘာမတူညီရင္ သူတို႔အေနနဲ႔ ဘာမွ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကရွိတာ မဟုတ္ဘူး။ ခုထက္ထိလည္း မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒါကို သူတို႔ ေမွ်ာ္မွန္းတာက အဓိကကေတာ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံုအစည္းအေ၀းကေနတစ္ဆင့္ အဲဒါကို ျပင္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားဖို႔ပါပဲ။ သို႔ေသာ္လည္း ၂၁ ရာစု ပင္လံုကလည္း ပထမတစ္ႀကိမ္ထက္ ဒုတိယတစ္ႀကိမ္၊ ဒုတိယတစ္ႀကိမ္ထက္ တတိယတစ္ႀကိမ္ဆိုတာက အေရးႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြ ဘာမွ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ႏိုင္ခြင့္ မရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို တပ္မေတာ္က ကန္႔ကြက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းေတြကပါ လိုက္ပိတ္ဆို႔တဲ့အခါက်ေတာ့  ဒီဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကိစၥ လူထုအသံေတြက ၂၁ ရာစုပင္လံုအစည္းအေ၀းကို ဘယ္လိုလုပ္ ေရာက္မွာလဲ။ အဲဒီေတာ့ အဲဒါကလည္း ရပ္တန္႔ေနတယ္လို႔ ေျပာရမယ္။ ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြေအာက္မွာ အခု သံုးႏွစ္နီးပါး ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးဆိုတာက အသံတိတ္ေနတာေပါ့။ ဒါေပမ့ဲ ေနာက္ႏွစ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ၂၀၂၀ အတြက္ ျပင္ ရေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အေနအထားမ်ဳိးျပန္ရေအာင္ NLD ပါတီအေနနဲ႔ ႀကိဳးစားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အသံသာထြက္တာပါ။ တကယ့္လက္ေတြ႕ကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္ ကြၽန္ေတာ္ေတာ့ သိပ္မျမင္ဘူး”လို႔  ဦးသန္းစိုးႏိုင္က ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၈ စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရအဖြဲ႕ကိုယ္စား ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြက ရွင္းလင္းရာမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္သံုးရပ္အျဖစ္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ လူမႈ-စီးပြားဘ၀ တိုး တက္ျမင့္မားေရး၊ အမ်ဳိးသားျပန္ လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုႀကီး တည္ေဆာက္ ေရးအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးတို႔ကို ဦးတည္ခ်က္ ခိုင္ခိုင္မာမာထားၿပီး ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ သံုးရပ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ဆိုရင္ အဓိကအက်ဆံုးကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ႏိုင္မွသာ က်န္တဲ့အခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ျပည့္ျပည့္၀၀ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔သာ NLD အစိုးရရဲ႕ လက္က်န္သက္တမ္းအတြင္း ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို မျပင္ႏိုင္ခဲ့ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ က်န္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ေတြကိုလည္း ျပည့္ျပည့္၀၀ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာက အခက္အခဲ အတားအဆီးေတြ ျဖစ္ေနမယ္လို႔ အားလံုးက ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္ ျမင္တာကေတာ့ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒႀကီးက အဓိက အကာအကြယ္ျဖစ္ေနတယ္။ အခက္အခဲအတားအဆီး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကို မျပင္ႏိုင္သေရြ႕ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကေတာ့ ရရွိႏိုင္မယ္လို႔ မထင္ဘူး”လို႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမို ကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုင္းညြန္႔လြင္က သံုးသပ္ပါတယ္။

စံခ်ိန္တင္ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ၊ ေဒၚလာ၊ ေရႊေစ်းအတက္နဲ႔ ထပ္႐ိုက္ထုတ္မယ့္ ေငြစကၠဴဂယက္က က်ပ္ေငြတန္ဖိုးကို ဘယ္အထိ ထိုးက်ေစမလဲ

ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုး တန္ဖိုးက်ဆင္းမႈကို ေန႔စဥ္ရင္ဆုိင္ေနရေသာ အိမ္ရွင္မမ်ား ေစ်း၀ယ္ေနသည့္ျမင္ကြင္း

ေဒၚလာေစ်း၊ ေရႊေစ်းကစားေနသူေတြရဲ႕ အ၀န္းအ၀ိုင္းမွာ လႈပ္ခတ္ေနတဲ့ အသံတစ္ခု ၾကားေနရပါတယ္။ အဲဒီၾကားေနရတဲ့ အသံကေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔ ေရႊကို ႏွစ္ကုန္အထိ ေစ်းကစားသြားဖို႔နဲ႔ က်ပ္ ၂၀၀၀ အထိ ဆြဲ ၿပီး တင္သြားဖို႔ဆိုတဲ့အသံပါ။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ ေဒၚလာေစ်း၊ ေရႊေစ်းကစားေနသူေတြကို အေရးယူမယ္ဆိုတာမ်ဳိး လႈပ္ရွားျပလာတာနဲ႔ ခ်က္ျခင္းေဒၚလာေစ်းက်တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးကို အရင္အစိုးရလုပ္ခဲ့တဲ့ အကြက္ႀကီးမို႔လို႔   မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ လႊတ္ေပးထားတဲ့ ပံုစံေၾကာင့္မို႔လို႔လည္း တစ္ေဒၚလာ က်ပ္ ၁၆၅၀ အထိကို ထိုးတက္သြားခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ ေဒၚလာေစ်းဟာ က်ပ္ ၂၀၀၀ အထိ ဆြဲတင္ၾကမယ္၊ ေစ်းကစားၾကမယ္ဆိုရင္လည္း ျဖစ္လာေတာ့မယ့္ အေျခအေနပါ။

ေဒၚလာေစ်း စၿပီးတက္ကတည္းက ေစ်းကစားမႈေတြ ရွိေနပါတယ္လို႔ မီဒီယာေတြက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပခဲ့ေပမဲ့ အစိုးရဘက္က ဒါဟာေစ်းကြက္၀ယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားဆိုတဲ့အေျခအေနမ်ဳိးနဲ႔ ရပ္ၾကည့္ေနခဲ့တာမို႔လို႔ ေစ်းကစားသူေတြအတြက္ အခြင့္အေရးႀကီးႀကီးရခဲ့ၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈ ဆိုးသထက္ဆိုးခဲ့သလို သံုးလအတြင္းမွာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ေက်ာ္ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

က်ပ္ေငြတန္ဖုိးက်ဆင္းမႈဟာ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ပဲ က်ဆင္းတာမ်ဳိးက ျပႆနာမဟုတ္ေပမဲ့ သံုးလအတြင္းမွာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ေက်ာ္ က်ဆင္းတာကေတာ့ အႏၲရာယ္ႀကီးတဲ့ တန္ဖုိးက် ဆင္းမႈမ်ဳိးပါ။

ဒီလိုအေျခအေနကို ဘာေၾကာင့္ အစိုးရက ထိုင္ၾကည့္ေနလဲဆိုတာနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြက က်ပ္ေငြတန္ဖိုး စံခ်ိန္တင္က်ၿပီးရင္းက်ေနတဲ့ အေျခအေန မွန္ကိုေရာသိၾကရဲ႕လားဆိုတာ စဥ္းစားစရာအေျခအေနပါ။ တစ္ဖက္မွာ ေဒၚလာ၀ယ္ယူေနတ့ဲ က်ပ္ေငြေတြဟာ တရား၀င္ေငြ၊ ေငြမည္း၊ ဘယ္လိုေနရာကရတဲ့ေငြဆိုတာကို စိစစ္ေနၿပီး သင့္ေလ်ာ္တဲ့အေရးယူမႈ ရွိလာမယ္လို႔  သမၼတ႐ံုးေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာလာေပမဲ့ လက္ရွိအခ်ိန္အထိေတာ့ က်ပ္ ၁၆၀၀ အထက္မွာ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေဒၚလာေစ်းနဲ႔ ေရႊေစ်း ကိုခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ေစ်းကစားေနတာေတြက ေ၀းေ၀းလံလံ မဟုတ္ပါဘူး။ ေရႊဘံုသာလမ္းနဲ႔ အနီးတစ္၀ိုက္မွာပါ။ ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းေဘးမွာ ေဒၚလာေစ်းကို ဆြဲတင္ၿပီး ဖုန္း တစ္လံုးနဲ႔ အေရာင္းအ၀ယ္ေစ်းသတ္မွတ္ေနသူေတြ အျမဲတမ္းေတြ႕ေနရမွာျဖစ္သလို ဒီလိုေစ်းကြက္မ်ဳိးကို ဘာေၾကာင့္အလွၾကည့္ေနလဲဆိုတာကလည္း စိတ္၀င္စားစရာပါ။ ေဒၚလာေစ်းတက္မွ ပို႔ကုန္တက္မယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆမ်ဳိးနဲ႔ ေဒၚလာေစ်းကို အစိုးရက တမင္ဆြဲတင္ေနသလားဆိုတဲ့ အယူအဆမ်ဳိး အသံေတြထြက္လာမႈေတြမွာလည္း အစိုးရဘက္က တု႔ံျပန္မႈမျမင္ရပါဘူး။

တစ္ဖက္မွာဆိုရင္လည္း ဘ႑ာႏွစ္ကိုးႏွစ္အတြင္း စံခ်ိန္တင္ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြေတြနဲ႔ ျဖစ္လာဦးမယ့္ ေငြေဖာင္းပြမႈအက်ဳိးဆက္ကလည္း ရွိလာေနပါၿပီ။ ဒီလို ေငြေဖာင္းပြမႈကို သက္ေသျပေနတဲ့အေျခ အေနကလည္း ပိုဆိုးလာတာျမင္ရၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လရဲ႕ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းဟာ ငါးလဆက္တုိက္ ျမင့္တက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ျမင့္တက္လာတဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းေနာက္မွာ ေဆး၀ါးေစ်းကြက္ အေရာင္းရပ္တာ၊ စက္သံုးဆီေစ်းေတြ ထက္၀က္ေလာက္ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ ေငြေၾကးက်ပ္တည္းမႈ စတင္လာတာ၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းသံုးပစၥည္းေတြ ေစ်းတက္လာတာ၊ ျပည္ပက ကုန္ၾကမ္းတင္သြင္းရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြေၾကာင့္ ခ်ည္မွ်င္နဲ႔ အထည္အလိပ္လုပ္ငန္းေတြ အ႐ံႈးေပၚေနၿပီး လူသစ္ထပ္မခန္႔ႏိုင္တဲ့အျပင္ ရွိႏွင့္ၿပီးသား အလုပ္သမားေတြကိုေတာင္ အလုပ္က ေခတၱ ဆုိင္းငံ့လိုက္ရတာဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတာင္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒီလုိျဖစ္လာေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴသစ္ေတြကလည္း ထပ္႐ိုက္လာႏိုင္လို႔ ေငြေဖာင္းပြမႈေတြ၊ ျပည္သူ႔က်ပ္တည္းမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈဟာ ရပ္ၾကည့္ေနတဲ့အစိုးရေၾကာင့္ ပိုပိုၿပီးဆိုးရြားစြာ ျမင့္တက္လာမယ့္အေျခအေနပါ။

■ က်ပ္ ၂၀၀၀ အထိ ေဒၚလာေစ်းျဖစ္လာမလား

၂၀၁၈ ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ေတြ႕ဆံုပြဲေန႔မွာ ေဒၚလာေစ်းက က်ပ္ ၁၅၃၀ ေလာက္ပဲရွိေနတာပါ။ တစ္လမျပည့္ခင္ စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္မွာ စံခ်ိန္တင္ခဲ့တာက တစ္ေဒၚလာကို က်ပ္ ၁၆၅၀ ပါ။ ဒီလိုအေျခ အေနမ်ဳိးမွာ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနမႈမွာ ျပည္ပက စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြ၊ NGO ေတြ စတဲ့ ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈပါေနသလားလို႔ ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွာ ဒုတိယ၀န္ႀကီးအျဖစ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ေမးခြန္းထုတ္လာခဲ့ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာ ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္တာ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲေၾကာင့္ဆိုတဲ့ ျပည္ပအက်ဳိးဆက္ျဖစ္လာသလို ျပည္တြင္းမွာလည္း စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ခုိင္မာမႈမရွိတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္လို႔ ေျပာဆိုထားခ်ိန္မွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ခဲ့သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေမးခြန္းထုတ္မႈဟာ အ့ံၾသစရာျဖစ္ေနၿပီး ဒီလုိေဒၚလာေစ်းဆြဲတင္မႈမွာ အဓိကလက္သည္က ဘယ္သူလဲဆိုတာ အေျဖရွာရ ေတာ့မွာပါ။ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းေနမႈမွာ ျပည္ပက စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြ၊ NGO ေတြစတဲ့ ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြရဲ႕ အေရျခံဳလုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာလား။ ဒီလို အေရျခံဳထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက အစိုးရကို ဘယ္လိုအၾကံေပးေနလို႔လဲ။ သူတို႔အၾကံေတြကို အစိုးရက လိုက္နာေနတာလား။ ေဒၚလာေစ်းတက္လာေတာ့လည္း ပို႔ကုန္တင္ပို႔ႏိုင္မႈျမင့္တက္လာလို႔လား။ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈနဲ႔ ျပည္သူ႔က်ပ္တည္းမႈအျပင္ ဘာမ်ားထူးျခားလာလို႔လဲဆိုတာေတြက ေတြးစရာျဖစ္လာပါတယ္။

ေဒၚလာေစ်းကို ဘယ္သူေတြက ဆြဲတင္ေနတာလဲ။ ဘယ္သူေတြက ေစ်းကစားေနတာလဲလို႔ ေသခ်ာေစ့ငမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ေတြပါ ပါေနသလားလို႔ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။ ဥပမာအား ျဖင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ဟာ ဘ႑ာႏွစ္ေျခာက္ႏွစ္အတြင္း အ႐ံႈးမေပၚခဲ့ျခင္းဟာ ႏိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈကေန က်ပ္ ၃၉၇ ဘီ လ်ံေက်ာ္ ရရွိခဲ့တာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ဒီအျမတ္ေတြမရဘူးဆိုရင္ က်ပ္ ၂၅၁ ဘီလ်ံေက်ာ္ အ႐ံႈးေပၚမယ့္ အေျခအေနပါ။ ၀န္ေဆာင္မႈကေန အဓိကအက်ဳိးအျမတ္ရမယ့္ ဘဏ္ေတြဟာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈေျပာင္းလဲႏႈန္းကေန အက်ဳိးအျမတ္ရေနတာဟာ မျဖစ္သင့္တဲ့အေျခအေန ျဖစ္ေနၿပီး ဒီလိုႏိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈအတက္အက်ကေန ႏွစ္စဥ္ဘီလ်ံခ်ီ အျမတ္ရေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးဟာ တစ္ဖက္မွာ ဘဏ္ေတြ၊ ကုမၸဏီေတြက ႏိုင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းမၿငိမ္သက္မွ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားမ်ားရတဲ့အေျခအေနဆိုတာကိုလည္း ျမင္ေနရပါတယ္။ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္မွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းဟာ ၁၃၅၀ ပတ္လည္မွာပဲ ၿငိမ္ေနခဲ့ၿပီး တန္ဖိုးေျပာင္းလဲမႈဆိုးရြားခဲ့တာ မရွိပါဘူး။ အဲဒီလို တည္ၿငိမ္ေနခဲ့တာေၾကာင့္ ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းက MTSH ၊ FMI ၊ FPB ၊ MCB စတဲ့ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ႏွစ္ပတ္လည္အစီရင္ခံစာေတြမွာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း တည္ၿငိမ္ေနတာေၾကာင့္ အက်ဳိးအျမတ္ရမႈ နည္းခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ထည့္သြင္းေရးသားထားတာ ေတြ႕ရမွာပါ။

ႏိုင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းက က်ပ္ ၁၆၅၀၊ ေရႊေစ်းက ၁၀၄၇၇၀၀ ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးဟာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္သင့္မျဖစ္ထုိက္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ၿပီး ဥပမာအားျဖင့္ဆုိရင္ ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္မွာ ကမၻာ့ေရႊေစ်းက ၁၁၈၅ ေဒၚလာပဲရွိခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းေရႊေစ်း  က်ပ္ ၉၅၁၀၀၀ ေလာက္ပဲရွိၿပီး ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းက ၁၅၀၀ ေလာက္ပဲ ျဖစ္တယ္။ စက္တင္ဘာ ၂၀ မွာ ကမၻာ့ေရႊေစ်းက ၁၂၀၂၊ ၁၂၀၃ ေဒၚလာေလာက္မွာ ျပည္တြင္းေရႊေစ်းက ၁၀၃၆၀၀၀ ေလာက္ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကမၻာ့ေရႊေစ်းက ၁၈ ေဒၚလာေလာက္ပဲတက္ၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြနဲ႔ တြက္ရင္ ၂၉၀၀၀ ေလာက္ပဲ ရွိေပမဲ့ ေရႊေစ်းကို က်ပ္ ၈၀၀၀၀ ေလာက္ ဆြဲတင္ထားၿပီး ေဒၚလာေစ်းမွာက်ေတာ့ က်ပ္ ၁၃၀ ေလာက္ ဆြဲ မ,ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလို ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ကစားေနတဲ့ ေစ်းကြက္ကို မထိန္းႏိုင္ရင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဒီထက္အဆေပါင္းမ်ားစြာ ဆိုးရြားပါမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေရႊနဲ႔ ေဒၚလာကို အလုပ္လုပ္ဖို႔ထက္ အတက္အက်လႈိင္းမွာ အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ၿပီး အက်ဳိးစီးပြားရွာေနတဲ့သူေတြေၾကာင့္ပါ။ တကယ္အလုပ္လုပ္ေနသူေတြက အက်ဳိးျဖစ္သင့္သေလာက္မျဖစ္ဘဲ အလုပ္လုပ္သူေတြရဲ႕ ေဒၚလာေတြ ေရႊေတြကို ထိုင္ကစားၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးရဲ႕Macroeconomics ကို ထိခိုက္ ေအာင္လုပ္ေနတဲ့သူေတြကို လႊတ္ေပးထားတာေၾကာင့္ပါ။

တစ္ဖက္မွာလည္း ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ Currency SWAP (ဗဟိုဘဏ္က ႏုိင္ငံျခားေငြထုတ္ေပးၿပီး ျပည္တြင္းဘဏ္ေတြက ထုတ္ေပးတဲ့ေဒၚလာနဲ႔ ညီမွ်တဲ့က်ပ္ေငြကို အေပါင္အျဖစ္ ဗဟိုဘဏ္သို႔ ျပန္လည္အပ္ႏွံၿပီး အဲဒီအပ္ႏွံက်ပ္ေငြအေပၚ ဗဟိုဘဏ္က အတုိးေပးမည့္ အစီအစဥ္) ဟာလည္း ျပည္တြင္းဘဏ္ေတြက ႏွစ္လိုမႈနည္းေနတဲ့ အေျခအေနပါ။

ဒါ့အျပင္ ဘုရားပန္းေတာင္ ျပည္ပက တင္သြင္းေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးလို႔ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးေဇာ္မင္း၀င္းက ေဆြးေႏြးၿပီး ဘုရားပန္းကို ျပည္ပက သြင္းေနတာဟာ လိုခ်င္လို႔လား၊ လိုအပ္လို႔လား။ မလိုအပ္ရင္ မသြင္းဖို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဦးေဆာင္လုပ္ပါလို႔ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားထားပါတယ္။ ဒီလို ေျပာၾကားထားေပမဲ့ ဒီလိုမ်ဳိး ျပည္တြင္းမွာ ထုတ္ေနတ့ဲ ကုန္စည္တူသြင္းကုန္ေတြကို အခြန္ပိုၿပီး စည္းၾကပ္ဖို႔၊ အခြန္ပိုၿပီးေကာက္ခံဖို႔၊ တင္သြင္းခြင့္မျပဳဖို႔၊ တင္သြင္းေနတဲ့ Quota ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ဆိုတဲ့ကိစၥမ်ဳိးေတြက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက လုပ္ႏိုင္တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမ်ဳိးက ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ေပးရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္မႈေတြကလည္း နတိၱပါ။

ဒါ့အျပင္ စီမံကိန္းနဲ႔ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးဦးစိုး၀င္းက ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္မွာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းကို ပစ္မထားဘဲ က်ိတ္ၿပီးေျဖရွင္းေနတယ္ဆိုတာနဲ႔ ဗဟိုဘဏ္၊ စီးပြား/ကူးသန္း၊ စီမံ/ဘ႑ာ စတဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြေပါင္းၿပီး အစည္းအေ၀း အျမဲတမ္းလုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္ ေဒၚလာေစ်းက ၁၅၃၅ က်ပ္ပါ။ စက္တင္ဘာ ၂၃ ရက္မွာေတာ့ ၁၆၁၀ ျဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၂၀ မွာ က်ပ္ ၁၆၅၀ ပါ။ ဒီလိုမ်ဳိး ဗဟိုဘဏ္၊ စီးပြား/ကူးသန္းနဲ႔ စီမံ/ဘ႑ာ ပူးေပါင္းေျဖရွင္း ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ၾကားက ဘာေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်းထပ္တက္ေနတာလဲဆိုတာ အေျဖရွာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အသက္ ၈၀ ေက်ာ္ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္က ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ေနတာလား။ လုပ္ကိုင္ႏုိင္စြမ္း မရွိတာလား။ Root Course က ဘာလဲ ဆိုတာ အေျဖမထုတ္ႏုိင္တာလား။ အနာနဲ႔ေဆး တျခားစီျဖစ္ေနၿပီလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ရမွာျဖစ္သလို ဒီလိုမ်ဳိးထိန္းေက်ာင္းႏိုင္စြမ္းမရွိတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ဳိးနဲ႔ဆိုရင္ ႏွစ္မကုန္ခင္မွာပဲ ျပည္ပေစ်းကြက္က ဆဲြတင္ေနတဲ့ တစ္ေဒၚလာ က်ပ္ ၂၀၀၀ ဆိုတာ အေႏွးနဲ႔အျမန္ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

■ စံခ်ိန္တင္ဘတ္ဂ်က္လိုေငြနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံု ေငြစကၠဴ ဘယ္ေတာ့ထုတ္မွာလဲ

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္ကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အထိ ယခင္ ဘ႑ာ ႏွစ္ခုနစ္ခုမွာ ျဖည့္စြက္ခြင့္ျပဳေငြ က်ပ္ဘီလ်ံ ၁၃၀၀၀ ေက်ာ္ ေတာင္းခံခဲ့ၿပီး ဘီလ်ံ ၁၁၀၀၀ ေက်ာ္ ျပန္လည္အပ္ႏွံမႈျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္အစုိးရလက္ထက္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္ကေန  ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္အထိ ေနာက္ဆက္တြဲဘတ္ဂ်က္ခြင့္ျပဳေငြ စုစုေပါင္းက်ပ္ ၉၃၇၁ ဘီလ်ံျဖစ္ၿပီး အသားတင္ ျပန္လည္အပ္ႏွံေငြ မွာက်ပ္ ၉၉၁၄ ဘီလ်ံပါ။

NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္ ေနာက္ဆက္တြဲဘတ္ဂ်က္ ခြင့္ျပဳေငြက က်ပ္ ၁၂၈၄ ဘီလ်ံျဖစ္ၿပီး အသားတင္ျပန္လည္အပ္ႏွံေငြက က်ပ္ ၁၆၈၇ ဘီလ်ံျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္မွာအစိုးရနဲ႔ ၀န္ႀကီးဌာနေတြအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းခံရာမွာ စုစုေပါင္းလိုေငြ က်ပ္ ၆၄၀၁ ဘီလ်ံ ေက်ာ္အထိ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ဘတ္ဂ်က္အမ်ား ဆံုးေတာင္းခံမႈအျဖစ္ စံခ်ိန္တင္ ဘတ္ဂ်က္ ေတာင္းခံခဲ့ေပမဲ့လည္း၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ ယာယီအမွန္စာရင္းအရ လိုေငြဟာ က်ပ္ ၂၀၉၆ ဘီလ်ံေက်ာ္ပဲ ျဖစ္ေပၚခဲ့တာကို ေတြ႕ ရပါတယ္။

ဘတ္ဂ်က္လိုေငြေတြ စံခ်ိန္တင္ေတာင္းတယ္။ အမွန္တကယ္ သံုးစြဲႏိုင္မႈမရွိဘဲ ပိုက္ဆံေတြပိုတင္ထားတယ္။ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးမျဖစ္ထြန္းတဲ့ေနရာေတြမွာ ဘတ္ဂ်က္ေတြသံုးေနတယ္။ ဆီးသီးဗန္းေမွာက္ ဘတ္ဂ်က္၊ ေယာကၡမေသလို႔ အေမြေတာင္းေနသလိုမ်ဳိး ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းေနတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြနဲ႔ ေ၀ဖန္ခံေနရခ်ိန္မွာ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြက က်ပ္ ၄၉၀၃ ဘီလ်ံေက်ာ္ပါ။

 

စံခ်ိန္တင္လိုေငြျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ၂၀၁၈ -၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္ ဘတ္ဂ်က္ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ မူလခန္႔မွန္းေျခမွာ က်ပ္ ၄၉၀၃ ဘီလ်ံပါ။ လိုေငြ ဒီေလာက္မ်ားျပားေအာင္ ျဖစ္ေပၚေနတာက ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊  ဘယ္လို၀န္ႀကီးဌာနေတြလဲ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆို ဗဟိုအဖြဲ႕အစည္း ၁၁ ခုမွာ လိုေငြအမ်ားဆံုးက ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္႐ံုးျဖစ္ၿပီးေတာ့ လိုေငြ ၃၁ ဘီလ်ံေက်ာ္ပါ။ ဒုတိယမွာ  ျပည္ေထာင္စုရာထူး၀န္အဖြဲ႕ျဖစ္ ၿပီး ၁၂ ဘီလ်ံေက်ာ္ပါ။ တတိယလိုေငြအမ်ားဆံုးက ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ံုးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ၁၀ ဒသမ ၂ ဘီလ်ံေက်ာ္ ျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက လိုေငြအမ်ားဆံုးမွာ ၁၀ ဘီလ်ံေက်ာ္နဲ႔ စတုတၱလိုက္ပါတယ္။ ဒီ ဗဟိုအဖြဲ႕အစည္း ၁၁ ခုကေန ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လိုေငြက ၉၂ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ရွိေနပါတယ္။

၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ လိုေငြ က်ပ္ ၄၀၉၃ ဘီလ်ံပဲ ရွိေနေပမယ့္ ၀န္ႀကီးဌာန ၂၄ ခုရဲ႕ လိုေငြပမာဏကို ျပန္ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္  ၅၀၃၈ ဘီလ်ံေက်ာ္အထိ ရွိေနၿပီး လိုေငြ စံခ်ိန္တင္ မ်ားျပားေနတယ္ဆိုတာကို ထိတ္လန္႔ဖြယ္ရာ ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္ေတြ ျပန္အပ္ၿပီဆိုရင္လည္း ၀န္ႀကီးဌာနေတြကပဲ အမ်ားဆံုးျပန္အပ္ေနတာပါ။ ဒီလိုမ်ဳိး ျပန္အပ္ေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ မဆင္မျခင္ေတာင္းခံမႈေတြကို လႊတ္ေတာ္ကလည္း ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္စြမ္း မရွိပါဘူး။ အမွန္တကယ္ စိစစ္ျဖတ္ေတာက္သင့္တာ ဘီလ်ံေထာင္နဲ႔ခ်ီျဖတ္ခ်သင့္တယ္လို႔ အၾကံျပဳခဲ့ေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ က်ပ္ ၂၃၀ ဘီလ်ံေလာက္ပဲ ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ လိုေငြဟာ ဘီလ်ံ ၄၇၀၀ ေလာက္ျဖစ္ေနမွာပါ။ ဒီလိုမ်ဳိး လိုေငြဆိုေပမဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပက ေခ်းယူဖို႔အတြက္ ဘီလ်ံ ၇၂၀၀ အထိ ခြင့္ျပဳထားတာေၾကာင့္မို႔လို႔လည္း ျဖည့္စြက္ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းခံခ်ိန္မွာ လိုေငြက ျမင့္တက္လာဦးမွာပါ။ ဒီလို ျမင့္တက္လာတဲ့ လိုေငြအေပၚမွာ ဗဟိုဘဏ္က ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ေခ်းယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴေတြ ႐ိုက္ထုတ္ဖို႔အတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေရခ်ိန္၊ NLD အစိုးရတာ၀န္ယူခ်ိန္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴေတြ ႐ိုက္ထုတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ လက္မေထာင္မႈမ်ဳိးနဲ႔ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ ကာလေတြ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံု ေငြစကၠဴေတြ ႐ိုက္ထုတ္ေရးဟာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲမွာ မလြဲမေသြျဖစ္လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴေတြ ႐ိုက္ထုတ္မယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ျမန္မာ့စီးပြားေရးက်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ ႐ိုက္ႏွိပ္ဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔ ေထာက္ျပခဲ့ေပမဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၇ ႏို၀င္ဘာတုန္းက ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနပဲရွိေနတာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိကာလလိုမ်ဳိး ေဒၚလာေစ်း၊ ေရႊေစ်းစံခ်ိန္တင္တက္ၿပီး က်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းေနတယ္ဆိုတဲ့ ပိုဆုိးလာတဲ့အေျခအေနမ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ၊ ျပည္တြင္းေစ်းကစားမႈေတြနဲ႔ ဂယက္မ်ဳိးစံုရွိေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ေငြစကၠဴအသစ္ထပ္႐ိုက္ဖို႔ ဘယ္လိုမွ မလုပ္သင့္ေတာ့တာမို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴ ႐ိုက္ထုတ္ေရးကို အခ်ိန္ထပ္ေရႊ႕သင့္တာျမင္ရမွာပါ။ ဒီလိုမ်ဳိး အခ်ိန္မေရႊ႕ဘဲ ၂၀၂၀ မွာ ငါတုိ႔သက္တမ္းကုန္ၿပီ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ပံုေငြစကၠဴကေတာ့ ၂၀၁၉ ထဲမွာ ႐ိုက္ထုတ္မွကို ျဖစ္မွာဆိုတာမ်ဳိး မေတြးသင့္ေတာ့ဘဲ တပ္မေတာ္သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေထာက္ျပခဲ့သလို တုိင္းျပည္စီးပြားေရး ေကာင္းလာခ်ိန္မွပဲ ေငြစကၠဴသစ္႐ိုက္ထုတ္ေရးလုပ္ရမွာပါ။ ေငြစကၠဴအသစ္ ႐ိုက္ထုတ္ မယ္ဆိုရင္ ကနဦးကုန္က်စရိတ္ကတင္ က်ပ္ ဘီလ်ံ ၃၀၀ ေလာက္ပါ။ ၅၀၀၀ တန္ ထုတ္မယ္။ က်ပ္ ၁၀၀၀၀ တန္ထုတ္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီ ပံုစံမတူတဲ့ ေငြစကၠဴေတြကို ျပန္သိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဘီလ်ံေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက နစ္နာဦးမွာပါ။ ဒီလိုနစ္နာမႈအျပင္ လက္ရွိတုိင္းျပည္မွာ ၾကံဳေနရတဲ့ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းမွာလည္း ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖုိးက စံခ်ိန္တင္ထိုးခ်ၿပီး ျပည္သူေတြပဲ ပိုဒုကၡေရာက္လာမွာျဖစ္သလို လက္ရွိ ၾကံဳေနရၿပီျဖစ္တဲ့ လူထုက်ပ္တည္းမႈကို အေျဖမရွာႏိုင္ခင္မွာ ေငြစကၠဴ႐ိုက္ထုတ္ေရးအိပ္မက္ကို ေမ့ထားရမွာပါ။

တိုင္းျပည္မွာ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ဆင္းေနခ်ိန္၊ ခရီးသြားက တိုးတက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္စရာမရွိေတာ့တဲ့အခ်ိန္၊ ေဒၚလာနဲ႔ ေရႊေစ်းကစားတာကို ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္စြမ္းမရွိတဲ့အခ်ိန္၊ ျပည္သူေတြက်ပ္တည္းေနခ်ိန္မ်ဳိးမွာ အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က ဘာတစ္ခုမွ စြမ္းေဆာင္မျပႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဴိးမွာ ေဒါက္တာဦးျမင့္ေထာက္ျပသလို ျပည္သူေတြရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရးအက်ပ္အတည္းဟာ အစိုးရတစ္ရပ္ကို ျဖဳတ္ခ်ႏိုင္တယ္ဆိုတာ မေမ့ဖို႔ဘဲ ေျပာရမွာပါ။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္းရဲ႕ ကားၿမိဳ႕ေတာ္ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွ ျမန္မာကားေစ်းကြက္ကို လည္ျပန္ၾကည့္ေသာအခါ

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ စီခြၽမ္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ခ်န္ဒူၿမိဳ႕ရွိ ကားစက္႐ုံတစ္ခု၏လုပ္ငန္းခြင္အား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-စည္သူေအာင္)

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလကအစျပဳၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ကားမူ၀ါဒေၾကာင့္ ကားေစ်းကြက္ဟာ အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရလက္ထက္ ငါးႏွစ္နဲ႔ လက္ရွိအစုိးရလက္ထက္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ကားစီးေရ ၈၉၀၀၀၀ ေက်ာ္တင္သြင္းခဲ့ၿပီး တန္ဖုိး ေဒၚလာ ၁၀ ဘီလ်ံေက်ာ္ဖုိး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အထိ ကားမူ၀ါဒ ၁၇ ႀကိမ္၀န္းက်င္ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မူ၀ါဒမွာ ဘယ္ေမာင္းကားေတြကုိပဲ တင္သြင္းခြင့္ျပဳထားကာ လူစီးယာဥ္ အိမ္စီးကားေတြကုိ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္နဲ႔ အထက္ကားေတြကုိပဲ တင္သြင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အစုိးရလက္ထက္မွာ တစ္ပတ္ရစ္ ကားေဟာင္းေစ်းကြက္ အားေကာင္းခဲ့ၿပီး ယခုအစုိးရလက္ထက္မွာ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ မူ၀ါဒေတြအရ Brand New ကားေစ်းကြက္က တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အားေကာင္းလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကားေစ်းကြက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ သက္တမ္းဟာ ခုနစ္ႏွစ္ေက်ာ္သာရွိေသးၿပီး   ေျခာက္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအထိ တစ္ပတ္ရစ္ကားေတြပဲ ေစ်းကြက္စုိးမုိးထားကာ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ Brand New ကားသစ္ေစ်းကြက္က သိသိသာသာ ဦးေမာ့လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တျခားႏုိင္ငံေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကားသစ္ထုတ္လုပ္မႈ၊ ေရာင္းခ်မႈအေျခအေနနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဖုိ႔လုိအပ္ေနပါတယ္။ ေဒသတြင္း ေစ်းကြက္အခ်က္အခ်ာႏုိင္ငံအဆင့္အထိ ေရာက္ဖုိ႔အတြက္ ဒီႏုိင္ငံေတြလည္း ေမာ္ေတာ္ကားမူ၀ါဒ အဆင့္ဆင့္ ျဖတ္သန္းေျပာင္းလဲၿပီး တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔လည္း စဥ္ဆက္မျပတ္တုိးတက္မႈရွိေစမယ့္ ေမာ္ေတာ္ကားမူ၀ါဒ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ သူတုိ႔အေတြ႕အၾကံဳက အေထာက္အကူျပဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာ Brand New ကားသစ္ေစ်းကြက္ကုိ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ စတင္၀င္ေရာက္လာခဲ့တဲ့ Volvo Myanmar က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကားသစ္ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံကုိ သြားေရာက္ဖုိ႔ ဖိတ္ၾကားလာတာေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္ကေန ၁၆ ရက္ အထိ ျမန္မာဂ်ာနယ္လစ္ငါးဦး Volvo ကားစက္႐ုံကုိ ေလ့လာႏုိင္ဖုိ႔ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕ကုိ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ခ်န္ဒူၿမိဳ႕ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ စီခြၽမ္ျပည္နယ္ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ေတာင္ဘက္ရဲ႕ အေနာက္ပုိင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ႀကီးငါးၿမိဳ႕နဲ႔ ဂ်ီဒီပီ အမ်ားဆံုး ၿမိဳ႕ႀကီးငါးၿမိဳ႕ထဲက ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ပုိင္း၊ အလယ္ပုိင္းနဲ႔  အေရွ႕ပုိင္းျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ရာမွာ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ လူဦးေရ ၁၆ သန္း ေက်ာ္ေနထုိင္လ်က္ရွိၿပီး ကားအစီးေရ ႏွစ္သန္းေက်ာ္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ကားစက္႐ုံအမ်ားအျပား တည္ေထာင္ထားပါတယ္။

၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကစၿပီး ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွာ ႏုိင္ငံတကာကားကုမၸဏီေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းကုမၸဏီေတြပူးေပါင္းကာ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံေတြ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကၿပီး ဒီေန႔အခ်ိန္မွာေတာ့ Volkswagen ၊ Toyota ၊ Volvo ၊ Peugeot စတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ကားကုမၸဏီႀကီးေတြရဲ႕ တ႐ုတ္ေစ်းကြက္အတြက္ အေရးပါတဲ့  ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံေတြ အေျခစုိက္ထားပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့တဲ့ကား ထုတ္လုပ္မႈဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ကားအစီးေရ ေလးသိန္းခန္႔၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ခုနစ္သိန္းေက်ာ္၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ရွစ္သိန္း၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ တစ္သန္း၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ၁ ဒသမ ၁၈ သန္းအထိ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ကားစီးေရ ၁ ဒသမ ၈ သန္းအထိထုတ္လုပ္ဖုိ႔ ခန္႔မွန္းထားကာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ အဓိက ကားထုတ္လုပ္တဲ့ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားပါတယ္။

ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ထုတ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ကားစီးေရ ၁၁၇၉၀၀ မွာ FawVolkswagen ကအစီးေရ ၆၂၀၀၀၀၊ Faw Toyota က အစီးေရ ၁၆၀၀၀၀၊ Geely က အစီးေရ ၁၀၀၀၀၀၊ Dongfeng Peugeot က အစီးေရ ၁၀၀၀၀၀၊ Volvo က အစီးေရ  ၇၅၀၀၀၊ Da Yun က အစီးေရ ၆၅၀၀၀ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕ရဲ႕ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံေတြဟာ Longquanyi ခ႐ုိင္ရွိ Chengdu Economic and Technological Development Zone (CEDZ) မွာတည္ရွိတာျဖစ္ၿပီး ကားေတြကုိ ေဒသတြင္း တင္ပုိ႔ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အဲဒီစီးပြားေရးဇုန္ထဲမွာပဲ ကုန္းတြင္းဆိပ္ေတြ တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။

Volvo ကားကုမၸဏီဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအဓိကျပဳလုပ္ထားၿပီး ခ်န္ဒူမွာရွိတဲ့ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံအျပင္  Zhangjiakou မွာ အင္ဂ်င္ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ုံ၊ Daqing မွာ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံ၊ Luqiao မွာ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံ၊ Shanghai မွာ အာရွပစိဖိတ္ေဒသဆုိင္ရာ ႐ုံးခ်ဳပ္ဖြင့္လွစ္ထားပါတယ္။ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကားထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံဟာ တ႐ုတ္မွာရွိတဲ့  Volvo ရဲ႕စက္႐ုံေတြထဲမွာ အႀကီးဆံုးျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ စတင္ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ Volvo ရဲ႕ ခ်န္ဒူစက္႐ုံဟာ စတုရန္းမီတာငါးသိန္းက်ယ္၀န္းၿပီး တစ္ႏွစ္ကုိ ကားစီးေရ ၁၂၀၀၀၀ အထိ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ခ်န္ဒူစက္႐ုံကေန ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလကစၿပီး Volvo S60L ကုိ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္အလုိက္ ကားအမ်ဳိးအစားႏွင့္ ေမာ္ဒယ္သစ္မ်ား ထုတ္လုပ္ခဲ့ကာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ The All New XC60 ကုိ ခ်န္ဒူစက္႐ုံကေန ထုတ္လုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ခ်န္ဒူၿမိဳ႕ရွိ Volvo ကားတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္သည့္စက္႐ုံတြင္ ကားတပ္ဆင္ေနမႈကို ေတြ႕ရစဥ္

Volvo ကားကုမၸဏီရဲ႕ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြင္း ေရာင္းအားကုိ ေလ့လာၾကည့္ပါက ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ ၄၇၈၆ စီးေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ ၄၇၁၅၆ စီးအထိ ေရာင္းခ်ခဲ့ရကာ ႏွစ္အမ်ားစုမွာ ဂဏန္းႏွစ္လံုးရွိတဲ့ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးတက္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္အတြင္း ႏွစ္အလုိက္ေရာင္းခ်ခဲ့ရတဲ့ ကားစီးေရေတြမွာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၆၁၁၄၆ စီး၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ၈၁၂၂၁ စီး၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၈၁၅၈၈ စီး၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ၉၀၉၃၀ စီး၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ၁၁၄၄၁၀ စီးတုိ႔ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ရဲ႕ ေရာင္းအားတုိးတက္မႈႏႈန္းက ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရွိပါတယ္။

Volvo ရဲ႕ တ႐ုတ္ကားစက္႐ုံေတြကေန ထုတ္လုပ္တဲ့ ကားေတြကုိ တ႐ုတ္ျပည္တြင္းမွာ အဓိကေရာင္းခ်တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီစက္႐ုံေတြကထြက္ရွိတဲ့ Volvo S60L ၊ XC60 ၊ S9 0 ၊ S9 0Lတုိ႔ကုိ အေမရိကန္နဲ႔ဥေရာ ပႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕၊ ၾသစေၾတးလ်၊ နယူးဇီလန္၊ ကေနဒါ၊ ေတာင္အေမရိကႏွင့္ အာဖရိကႏုိင္ငံ တခ်ဳိ႕ကုိ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Volvo ရဲ႕တ႐ုတ္ကားစက္႐ုံေတြကေန ျပည္ပေစ်းကြက္ကုိ Premium Brand အျဖစ္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၃၀ ၀န္းက်င္ကုိ တင္ပုိ႔ေနတာျဖစ္ၿပီး Volvo ရဲ႕ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြင္း ထုတ္လုပ္မႈရဲ႕ ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ျပည္ပကုိတင္ပုိ႔ေနပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ Volvo ရဲ႕ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရွိ စက္႐ုံေတြကေန တစ္နာရီတုိင္းမွာ ကားအစီး ၅၀ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ၿပီး ၂၅ မိနစ္တုိင္းမွာ ကားတစ္စီး ျပည္ပကုိ ပုိ႔ကုန္အျဖစ္ တင္ပုိ႔ႏုိင္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

Volvo အာရွပစိဖိတ္ေဒသေစ်းကြက္ အေနနဲ႔ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကုိရီးယား၊ ၾသစေၾတးလ်၊ အိႏၵိယ၊ ထုိင္း၊ မေလးရွားမွာ National Sales Companies ေတြထားရွိၿပီး စင္ကာပူ၊ နယူးဇီလန္၊ ဗီယက္နမ္၊ ဖိလစ္ပုိင္၊ သီရိလကၤာ၊ ဘ႐ူႏုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ ကေမၻာဒီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံေတြမွာ Importers ေတြကတစ္ဆင့္ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ ျမန္မာပါ၀င္ေနတဲ့ အာရွပစိဖိတ္ေစ်းကြက္မွာ Volvo ဟာ ေစ်းကြက္ေ၀စု ေျခာက္ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရရွိထားၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ကားစီးေရ ၃၃၅၁၈ စီးေရာင္းခ်ခဲ့ရကာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ကထက္  ၇ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးတက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာေစ်းကြက္ဆုိင္ရာ Volvo ကား တင္သြင္းသူနဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်သူအျဖစ္ Performance Auto International Co.,Ltd က ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး Performance Auto ကုိ UMG Co.,Ltd  နဲ႔ Wai Family Co.,Ltd တုိ႔က အက်ဳိးတူတည္ေထာင္ထားကာ အေရာင္းျပခန္းနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈစင္တာကုိ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ ေစ်းကြက္ပြင့္လန္းခဲ့တဲ့ ထြန္းသစ္စ ျမန္မာကားေစ်းကြက္ကုိ Brand New ေရာင္းခ်တဲ့ႏုိင္ငံတကာ ကားကုမၸဏီ အမွတ္တံဆိပ္ေတြ စတင္၀င္ေရာက္လာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္အေျခစုိက္ Ford ၊ Chevrolet ၊ ေတာင္ကုိရီးယားအေျခစုိက္ KIA ၊ Hyundai ၊ ဂ်ပန္အေျခစုိက္ Suzuki ၊Toyota ၊ Nissan ၊ Mazda ၊ Isuzu ၊ Mitsubishi ၊ ဂ်ာမနီအေျခစုိက္ Mercedes ၊ BMW  ၊ ျပင္သစ္အေျခစုိက္ Peugeot ၊ ဆီြဒင္အေျခစုိက္ Volvo ၊ ၿဗိတိန္အေျခစုိက္ Jaguar ၊ Land Rover ၊ တ႐ုတ္အေျခစုိက္ Dongfeng ၊ GAC ၊ BAIC ၊ အိႏၵိယအေျခစုိက္ TATA စတဲ့ ကုမၸဏီေတြအေရာင္းျပခန္းနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈစင္တာေတြ ဖြင့္လွစ္ၿပီးျဖစ္ကာ ဂ်ာမနီအေျခစုိက္ Volkswagen ကလည္း အေရာင္းျပခန္းနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈစင္တာဖြင့္လွစ္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။

Brand New ကားသစ္အေရာင္းျပခန္းေတြကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကစတင္ကာ အၿပိဳင္အဆုိင္ဖြင့္လွစ္လာၾကၿပီး အေစာပုိင္းႏွစ္ေတြမွာ ေရာင္းအားက အစီးေရ ၁၀ ဂဏန္းပဲရွိ ရာကေန လက္ရွိအခ်ိန္မွာ SKD စနစ္နဲ႔ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ တခ်ဳိ႕ကုမၸဏီေတြ လစဥ္အစီးေရေထာင္ခ်ီ ေရာင္းခ်ႏုိင္တဲ့အထိ ေရာင္းအားတုိးတက္လာပါၿပီ။ Brand New ကားေတြထဲမွာမွ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စက္႐ုံတည္ေထာင္ၿပီး SKD စနစ္နဲ႔ ထုတ္လုပ္တဲ့ကားေတြကုိ ရန္ကုန္လုိင္စင္နဲ႔ ေရာင္းခ်ႏုိင္တဲ့ အားသာခ်က္ရွိတာေၾကာင့္ ကားကုမၸဏီတခ်ဳိ႕ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ုံတည္ေထာင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္လာတာေတြ႕ရပါတယ္။ လက္ရွိ SKD စနစ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ကား ကုမၸဏီေတြကေတာ့ Suzuki ၊ KIA ၊ Ford ၊ Nissan ၊ Dongfeng စတာေတြျဖစ္ၿပီး ကားကုမၸဏီ ႀကီးတခ်ဳိ႕လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံေတြ တည္ေထာင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Brand New ကားသစ္စီးေရ ၆၈၄၁ စီးေရာင္းခ်ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကာလတူထက္ ၁၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ မ်ားျပားခဲ့ကာ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြထဲမွာ တုိးတက္မႈႏႈန္းအျမင့္ဆံုး ျဖစ္ေနေပမယ့္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ႏုိင္တဲ့ အေရအတြက္ကုိ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာေစ်းကြက္က ဖြံ႕ၿဖိဳးစအေျခအေနမွာပဲ ရွိေနတာကုိ ေတြ႕ရမွာပါ။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လကုန္အထိ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ကားသစ္ေရာင္းခ်မႈပမာဏမွာ အင္ဒုိနီးရွားမွာ ၅၅၃၇၇၉ စီး၊ ထုိင္းမွာ ၄၈၉၁၁၈ စီး၊ မေလးရွားမွာ ၂၈၉၇၁၄ စီး၊ ဖိလစ္ပုိင္မွာ ၁၇၁၅၉၀ စီး၊ ဗီယက္နမ္မွာ ၁၂၅၆၅၉ စီး၊ စင္ကာပူမွာ ၄၈၄၄၃ စီး၊ ျမန္မာမွာ ၆၈၄၁ စီး၊ ဘ႐ူႏုိင္းမွာ ၅၆၉၀ စီးျဖစ္ၿပီး စင္ကာပူ၊ ဘ႐ူႏုိင္း၊ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံေတြမွာ အရင္ႏွစ္ကထက္ ေရာင္းအားက်ဆင္းခဲ့ၿပီး က်န္ႏုိင္ငံေတြမွာ ေရာင္းအားအနည္းအမ်ားအလုိက္ တုိးတက္ခဲ့ပါတယ္။ အာဆီယံေစ်းကြက္ တစ္ခုလံုးအေနနဲ႔ အရင္ႏွစ္ကာလတူနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ ကားသစ္ေရာင္းခ်မႈ ပမာဏ ၄ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းတုိးတက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ၁၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္နဲ႔ တုိးတက္မႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Brand New ကားသစ္စီးေရ ၈၂၂၅ စီး ေရာင္းခ်ႏုိင္ခဲ့ရာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ၉၇ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ မ်ားျပားခဲ့ၿပီး လက္ရွိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာလည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ကာလတူထက္  ပုိမုိေရာင္းခ်ႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္လအလုိက္ ေရာင္းခ်ရမႈအေနနဲ႔ ဇန္န၀ါရီမွာ ၈၉၁ စီး၊ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ၁၀၇၉ စီး၊ မတ္မွာ ၂၉၆၂ စီး၊ ဧၿပီမွာ ၃၇၁၅ စီး၊ ေမမွာ ၁၅၃၈ စီး၊ ဇြန္မွာ ၁၅၈၈ စီး ေရာင္းခ်ႏုိင္ခဲ့ၿပီး အရင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ၃၆၄၆ စီး ပုိမုိေရာင္းႏုိင္ခဲ့ကာ တုိးတက္မႈႏႈန္း ၁၁၄ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ကားသစ္စီးေရ ၄၁၆၈ စီးေရာင္းခ်ခဲ့ရၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ ကားတင္သြင္းမႈဆုိင္ရာ မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ကားသစ္စီးေရ ၈၂၀၀ ေက်ာ္အထိ ေရာင္းခ်ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကားသစ္ေတြ ေရာင္းခ်မႈနဲ႔ ထုတ္လုပ္မႈေတြအတြက္ ျမန္မာေစ်းကြက္ဟာ ထြန္းသစ္စေစ်းကြက္တစ္ခုျဖစ္လာၿပီး ႏွစ္အလုိက္ တုိးတက္မႈႏႈန္း ဆက္လက္ျမင့္မားမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။

ကားသစ္ေရာင္းခ်မႈပမာဏ တုိးတက္မႈနည္းတူ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကားသစ္ထုတ္လုပ္မႈပမာဏ တုိးတက္မႈလည္း အာဆီယံႏုိင္ငံေတြထဲမွာ အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေနပါတယ္။ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေျခာက္ႏုိင္ငံမွာ ကားသစ္ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံ၊ တပ္ဆပ္ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ုံေတြကေန ကားသစ္တပ္ဆင္ ထုတ္လုပ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ေနၿပီး အာဆီယံေဒသတြင္းတစ္ခုလံုး အေနနဲ႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ၀ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းပဲ တုိးတက္မႈရွိခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ရာခုိင္ႏႈန္း ၃၂၀ ေက်ာ္ တုိးတက္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လကုန္အထိ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္မႈ ပမာဏမွာ ထုိင္းက ၁၀၅၆၅၆၉ စီး၊ အင္ဒုိနီးရွားက ၆၂၄၄၀၈ စီး၊ မေလးရွားက ၂၈၀၉၄၇ စီး၊ ဗီယက္နမ္က ၁၀၁၄၅၉ စီး၊ ဖိလစ္ပုိင္က ၄၀၉၈၂ စီး၊ ျမန္မာက ၄၆၈၃ စီးျဖစ္ၿပီး ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံကလဲြလုိ႔ က်န္ႏုိင္ငံေတြမွာ ထုတ္လုပ္မႈပမာဏ တုိးတက္ခဲ့ပါတယ္။ အာဆီယံေစ်းကြက္တစ္ခုလံုးအေနနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ ကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္ လုပ္မႈပမာဏ ၆ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးတက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ၁၉၄ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္နဲ႔ တုိးတက္မႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္တဲ့ ကားသစ္စီးေရမွာ ၄၉၃၀ စီးျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ၃၇၇၈ စီးပုိမုိခဲ့ကာ တုိးတက္မႈပမာဏ ၃၂၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာလည္း ဇန္န၀ါရီတြင္ ၆၁၀ စီး၊ ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ ၇၇၇ စီး၊ မတ္တြင္ ၆၆၅ စီး၊ ဧၿပီတြင္ ၆၁၈ စီး၊ ေမတြင္ ၉၈၂ စီး၊ ဇြန္တြင္ ၁၀၃၁ စီးတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး အရင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ၃၀၉၄ စီးပုိမုိခဲ့ကာ တုိးတက္မႈႏႈန္း ၁၉၄ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္မႈအတြက္ ထြန္းသစ္စေစ်းကြက္တစ္ခု ျဖစ္လာတာနဲ႔အညီ တုိးတက္မႈႏႈန္းျမင့္မားေပမယ့္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ထုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ မေလးရွား၊ ဗီယက္နမ္၊ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ ကားသစ္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ရမႈပမာဏဟာ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ကြာျခားေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ဟာ ကားသစ္ေစ်းကြက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေျခလွမ္းစလွမ္းေနဆဲ ကာလတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္တုိးတက္လာဖုိ႔ အခက္အခဲေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္ေက်ာ္ရပါဦးမယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကစတင္ၿပီး ေျပာင္းလဲခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ကားမူ၀ါဒအရ တစ္ပတ္ရစ္ကားတင္သြင္းမႈနဲ႔ အေရာင္းအ၀ယ္ေစ်းကြက္ တျဖည္းျဖည္း က်ဆင္းလာခဲ့ၿပီး Brand New ကားသစ္ေရာင္းအား တုိးတက္လာခဲ့တဲ့အတြက္ ကားတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ုံေတြ တည္ေဆာက္ဖုိ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ႀကိဳးစားလာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံလုိ ေစ်းကြက္ထြန္းသစ္စ ႏုိင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႔ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္း တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္တဲ့ SKD စနစ္နဲ႔ ကားသစ္တပ္ဆင္ ထုတ္လုပ္ခြင့္ျပဳထားတာျဖစ္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ SKD သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကုိ ကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္သူေတြ လုိက္နာမွ အလံုးစံုတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္တဲ့ CKD အဆင့္ကုိ ေနာက္တစ္လွမ္းလွမ္းႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္အရ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တပ္ဆင္ ထုတ္လုပ္ေရးက႑မွာ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပါ၀င္တဲ့ ဖက္စပ္ကုမၸဏီကုိးခုရွိၿပီး စုစုေပါင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေဒၚလာ သန္း ၆၆၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ကုမၸဏီခုနစ္ခုရွိၿပီး စုစုေပါင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ပ္ ၅၅ ဘီလ်ံ၀န္းက်င္ရွိပါတယ္။ ကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္တဲ့ စက္႐ုံေတြ ဒီႏွစ္ပုိင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားျပားလာေပမယ့္ ကားပစၥည္းအစိတ္အပုိင္း ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ုံေတြ ၀င္ေရာက္မႈနည္းပါးေနတာေၾကာင့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ SKD စနစ္မွ CKD စနစ္ကုိ ကူးေျပာင္းႏုိင္ဖုိ႔ အခက္အခဲရွိႏုိင္ပါတယ္။ ပစၥည္းအားလံုး ျပည္ပကေနတင္သြင္းၿပီး ဒီမွာ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေနတာထက္ ကားပစၥည္းအစိတ္အပုိင္းအမ်ားစုကုိ ဒီမွာထုတ္လုပ္ႏုိင္မွ ကားထုတ္လုပ္ေရးအဆင့္ ေနာက္တစ္ဆင့္ျဖစ္တဲ့ အလံုးစံုတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္တဲ့ CKD စနစ္ကုိ ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖုိ႔ လြယ္ကူမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိလုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနတဲ့ SKD စက္႐ုံေတြမွာ အႀကီးဆံုးက လစဥ္အစီးေရ ေထာင္ဂဏန္းသာထုတ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ စက္႐ုံေတြျဖစ္ၿပီး ဒီလုိကားသစ္တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံ တည္ေထာင္ဖုိ႔အတြက္ ေျမေနရာ၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားရရွိမႈ၊ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါးမႈ အခက္အခဲေတြ ရွိပါတယ္။ လက္ရွိကားသစ္ေရာင္းအားကုိ ၾကည့္ရင္လည္း အရင္တစ္ပတ္ရစ္ ကားေဟာင္းေတြနဲ႔ ေစ်းသိပ္မကြာတဲ့ က်ပ္သိန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ကေန က်ပ္သိန္း ၄၀၀ ၀န္းက်င္ ကားေတြက အမ်ားစုျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကားေစ်းႏႈန္းဟာ ကားတန္ဖုိးေၾကာင့္ ႀကီးျမင့္ေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ ေကာက္ခံေနတဲ့အခြန္ႏႈန္းေၾကာင့္ မ်ားျပားေနတာပါ။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ ဓာတ္ဆီသံုးကားသစ္ေတြကုိ အခြန္ေကာက္ခံမႈ ပ်မ္းမွ် ၃၂ ရာခုိင္ႏႈန္းပဲရွိၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ အခြန္ရာခုိင္ႏႈန္း ၃၀ ကေန ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ၀န္းက်င္ပဲရွိပါတယ္။ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕သံုး ယာဥ္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္သံုးယာဥ္ေတြဆုိ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ပဲ အခြန္ေကာက္ခံပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ ကားကုမၸဏီႀကီးတစ္ခုရဲ႕ တစ္ကမၻာလံုးရွိ ႐ုံးခြဲနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ အေရာင္းျပခန္းမ်ားကုိ ေကာက္ခံတဲ့ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကားတစ္စီး ပုိင္ဆုိင္ခြင့္ရရွိဖုိ႔အေရး ကားတန္ဖုိးရဲ႕ ရာခုိင္ႏႈန္း ၁၃၀ အထိ အခြန္ေပးရၿပီး အျမင့္ဆံုး အခြန္ႏႈန္းထားျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အရင္အစုိးရအဆက္ဆက္ကတည္းက ေမာ္ေတာ္ကားမူ၀ါဒကုိ ေသခ်ာခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းမရွိဘဲ လုပ္ခ်င္သလုိ  လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြဟာ ႏွစ္ကာလအေတာ္ၾကာ ကားစုတ္ကားပ်က္ေတြကုိပဲ စီးခဲ့ရပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့တဲ့ ကားမူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ကားအသစ္နီးပါး အရည္အေသြးရွိတဲ့ တစ္ပတ္ရစ္ကားေဟာင္းေတြ စီးလာရပါတယ္။ လက္ရွိအစုိးရရဲ႕ ကားမူ၀ါဒေၾကာင့္ ကားေစ်းကြက္ဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ကစၿပီး Brand New ကားသစ္ေစ်းကြက္ဘက္ ပုိအားသာလာေပမယ့္ ကားရဲ႕အရည္ အေသြးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အာမခံခ်က္လုိလာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ကားမူ၀ါဒကုိ အေျခခံအေဆာက္အအံု လမ္း၊ တံတားအေရအတြက္နဲ႔ အရည္အေသြးေတြ ထည့္သြင္းမစဥ္းစားခဲ့လုိ႔ အရည္အေသြးမျပည့္မီတဲ့ လမ္းေတြနဲ႔ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔ က်ပ္တည္းမႈေတြကုိ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး အခုအခ်ိန္အထိ ခံစားေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအထိ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းကေန ထုတ္ယူသြားတဲ့ ကားစီးေရ ရွစ္သိန္းေက်ာ္ကေန အေကာက္ခြန္နဲ႔ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္၊ အထူးကုန္စည္ခြန္အားလံုးေပါင္း  က်ပ္ဘီလ်ံ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ရရွိၿပီးျဖစ္ကာ ရရွိတဲ့ အခြန္အခေတြကုိ အေျခခံအေဆာက္အအံု လမ္းတံတားေတြ ႏုိင္ငံတကာအရည္အေသြးမီဖုိ႔ အဆင့္ျမႇင့္တင္တာ ဒါမွမဟုတ္ အသစ္ေဖာက္လုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ကားေတြတင္သြင္းၿပီး၊ ကားေတြထုတ္လုပ္ၿပီး သြားစရာလမ္းမရွိရင္၊ လမ္းေတြအရည္အေသြးမမီရင္ ပုိ႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးအတြက္ အက်ဳိးမရွိဘဲျဖစ္ေနမွာပါ။

ကုန္းလမ္းပုိ႔ေဆာင္ေရးညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနရဲ႕ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လကုန္အထိ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္စာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကားစီးေရ ၇၀၁၁၆၀၂ စီးရွိၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကားစီးေရ ၈၉၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ စတုရန္းကီလုိမီတာ ၆၇၆၀၀၀ ေက်ာ္ အက်ယ္အ၀န္းရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုရဲ႕၊ လူဦးေရ ၅၃ သန္းရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုရဲ႕ ပုိ႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးအတြက္ ကားအစီးေရ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ လုိအပ္ဦးမွာပါ။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကားေစ်းကြက္နဲ႔ ကားထုတ္လုပ္မႈတုိးတက္ဖုိ႔အတြက္ တုိးတက္မႈရွိၿပီး တည္ၿငိမ္တဲ့စီးပြားေရးရွိဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံအတြင္း ၀ယ္လုိအားေကာင္းမြန္ဖုိ႔၊ ေဒသတြင္း ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္းရွိဖုိ႔ အဓိကလုိအပ္ပါတယ္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးျဖစ္တဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ကားမူ၀ါဒေတြကုိ နည္းနမူနာယူၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကားမူ၀ါဒနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အံု လမ္းတံတားဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကုိ စီမံခန္႔ခဲြႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံတစ္၀န္းက လမ္းမႀကီးေတြေပၚမွာ ျပည္သူျပည္သားေတြ ကားတ၀ီ၀ီစီးႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

အေနာက္တံခါးက ဘ၀လံုျခံဳမႈ ကင္းမဲ့ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို ဘယ္လိုကာကြယ္ေပးၾကမလဲ

ေတာင္ေပၚေက်းရြာမ်ားမွစြန္႔ခြာလာၾကသည့္ ၿမိဳတုိင္းရင္းသားမိသားစုမ်ားကုိ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေျမာက္ပုိင္း သီဟုိဠ္ေတာေက်းရြာတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္းက ေတြ႕ရစဥ္

မၾကာေသးတဲ့ ရက္ပိုင္းက စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ေမာင္ေတာေျမာက္ပိုင္း သစ္တံုးနားခြဆံု ေက်းရြာသစ္မွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ဦးဒူလူဟာ ရြာအျပင္ဘက္ ေတာစပ္နားမွာ ႏြားေက်ာင္းရင္း ညေမွာင္လာသည္အထိ ရြာကို ျပန္ကိုျပန္ မေရာက္လာေတာ့ပါဘူး။ ရြာသားေတြ လိုက္ရွာေတာ့ သူထိန္းေက်ာင္းတဲ့ ႏြားရွစ္ေကာင္အနက္ ႏြားေျခာက္ေကာင္ကို ျပန္ရွာေတြ႕ေပမယ့္ ႏြားႏွစ္ေကာင္နဲ႔ ဦးဒူလူကို ရွာမေတြ႕ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ေန႔ျဖစ္တဲ့ စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္မွာ မိုးလင္းကတည္းက ပူေဆြးေသာက ေရာက္ေနတဲ့ မိသားစုနဲ႔ ရြာသားေတြဟာ ထပ္ရွာၾကေတာ့ နံနက္ ၈ နာရီခြဲအခ်ိန္မွာ ဦးဒူလူရဲ႕ အေလာင္းကို ရြာအေရွ႕ဘက္ တစ္မိုင္ခြဲအကြာ ေတာစပ္တစ္ေနရာမွာ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဦးဒူလူဟာ လည္ပင္းကို ဓားနဲ႔ရက္ရက္စက္စက္ လွီးျဖတ္ခံထားရတဲ့ ဒဏ္ရာ၊ လက္ေမာင္းတို႔ ဒူးတို႔မွာ ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သက္ဆိုင္ရာက အတည္ျပဳ ခဲ့ပါတယ္။

ဦးဒူလူဟာ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း မတ္လအတြင္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကေန ျမန္မာႏိုင္ငံ ေမာင္ေတာေဒသကို ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး သစ္တံုးနားခြဆံု ေက်းရြာသစ္မွာ မ်ဳိးႏြယ္တူ ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ေတြနဲ႔အတူ ေအးခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ၿပီး ေက်းရြာသားေတြရဲ႕ ႏြားေတြကို အငွားထိန္းေက်ာင္းေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ဦးဒူလူဟာ အသက္ ၄၀ အရြယ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ သူ႔မွာ လူမမယ္ ကေလးေလးေယာက္နဲ႔ အလုပ္လက္မဲ့ ဇနီးတစ္ဦး က်န္ခဲ့ပါတယ္။

ဦးဒူလူရဲ႕ အေလာင္းကို သက္ဆိုင္ရာက စစ္ေဆးၿပီး ေမာင္ေတာေဆး႐ံုကို ပို႔လိုက္ပါတယ္။ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္မွာေတာ့ ေမာင္ေတာ သုသာန္မွာ ေျမျမႇဳပ္သၿဂႋဳဟ္ လိုက္ပါတယ္။ ဦးဒူလူရဲ႕မိန္းမ ေဒၚေကာ္ရာမ္ဟာ ခ်စ္လွစြာေသာ သူ႔လင္ေယာက္်ား အေလာင္းကိုၾကည့္ရင္း သူနဲ႔အတူ က်န္ရစ္တဲ့ ရင္ခြင္ပစ္ကေလးနဲ႔ လူမမယ္ကေလးေတြကို ဖက္ၿပီး တ႐ႈပ္႐ႈပ္ ငိုေၾကြးေနပါတယ္။ ဘာစကားမွ မေျပာပါဘူး။ သူ႔ရင္ထဲမွာ ယူက်ံဳးမရမႈေတြ၊ ကေလးေတြနဲ႔ ဘယ္လိုဘ၀ ေရွ႕ဆက္မလဲ ဆိုတာေတြ၊ ဘ၀လံုျခံဳမႈ မရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ရင္ထုမနာ ေတြးေနပါလိမ့္မယ္။

တကယ္ေတာ့ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဘ၀ဟာ လံုျခံဳမႈ ကင္းမဲ့ေနသလို ျဖစ္ေနတာ အခုမွ မဟုတ္ပါဘူး။ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသမွာ ေနထုိင္ေနၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ဘယ္အခ်ိန္ ဘာျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာကို တစ္ေယာက္မွ ႀကိဳမေျပာႏိုင္သလို၊ အႏၲရာယ္ေတြက မထင္မွတ္တာက ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕ႏွင့္အလွမ္းေ၀းတဲ့ ေက်းရြာေတြက ရြာသားေတြဟာ အျမဲတမ္း အသက္အႏၲရာယ္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရြာျပင္ထြက္ရင္ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေနအထားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ညဆို ကင္းေစာင့္ရတယ္။ ေန႔ခင္းဆိုရင္လည္း ေတာင္ကို မတက္ႏိုင္သလို ေခ်ာင္းကိုလည္း မဆင္းႏိုင္ပါဘူး။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္မွာ ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွာရွိတဲ့ လံုျခံဳေရးစခန္းေတြကို ARSA အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ အလစ္အငိုက္၀င္ၿပီး တစ္ၿပိဳင္တည္း တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီျဖစ္စဥ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြကို နယ္ေျမရွင္းလင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိတဲ့ ဘဂၤါလီေက်းရြာသားေတြ၊ အၾကမ္းဖက္ရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့သူေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြေၾကာင့္ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ အတြင္းက ဘဂၤါလီ ငါးသိန္းေက်ာ္ဟာ တစ္ဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ေနရပ္စြန္႔ခြာ သြားၾကပါတယ္။

အလားတူ ေမာင္ေတာေဒသက တိုင္းရင္းသား အားလံုးနီးပါးဟာလည္း ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ေနရပ္ကို ျပန္လာခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားဦးေရ ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ဟာ ေနရပ္ကို ျပန္မေရာက္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ  တိုင္းရင္းသား ေက်းရြာေတြမွာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနျခင္း၊ လံုျခံဳေရးအရ စိတ္မခ်ရျခင္းေတြေၾကာင့္ တစ္စတစ္စ ေနရပ္စြန္႔ခြာ တာေတြလည္း ဆက္ရွိေနပါတယ္။

ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားလို႔ တိုင္းရင္းသားဦးေရ နည္းပါးလာ

အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း ေနရပ္စြန္႔ခြာတာေတြ ဆက္ရွိေနပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းမွာ ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြလို ေတာင္ယာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္တဲ့ သက္တိုင္းရင္းသား ေတြဟာလည္း တစ္စ တစ္စ ေနရပ္စြန္႔ခြာတာ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု အတြင္းမွာ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ ေလးႀကိမ္ထက္မနည္း ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြ၊ အျပစ္မဲ့သူေတြ၊ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ အသက္ေတြကို စေတးခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ တိုင္းရင္းသား ေက်းရြာေတြမွာ အိမ္ေထာင္စုေတြ နည္းပါးလာတာ ေနအိမ္တစ္လံုးတည္းနဲ႔ ရြာေတြလည္း ရွိေနပါၿပီ။ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ပ်ာရည္ရခိုင္ရြာဆိုရင္ တစ္ရြာလံုး ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားလို႔ ေနအိမ္တစ္လံုးတည္းသာ က်န္ရွိပါေတာ့တယ္။

တိုင္းရင္းသားေတြ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြကို အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္သြားတဲ့ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္ သမားေတြကိုလည္း အခုအခ်ိန္အထိ ဖမ္းဆီးရမိတာ မၾကားရေတာ့ ေဒသခံေတြကို ပိုလို႔စိတ္အားငယ္ ရၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ျပန္လာရင္ ထပ္ၿပီးသတ္ျဖတ္ခံရမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဘဂၤါလီေတြကို တိုင္းရင္းသား ေက်းရြာအနီးမွာ ေနရာခ်ထားမေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္ေပၚေက်းရြာမ်ားမွ စြန္႔ခြာလာၾကသည့္ ၿမိဳတုိင္းရင္းသား မိသားစုအခ်ဳိ႕ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ အတြင္းက ေတြ႕ရစဥ္

တိုင္းရင္းသားေတြ ဘယ္ေလာက္ ေနရပ္စြန္႔ခြာခဲ့သလဲ

ေမာင္ေတာခ႐ိုင္အတြင္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ မတိုင္မီက တိုင္းရင္းသားဦးေရ စုစုေပါင္း ၈၄၆၄၁ ဦး ရွိခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလီဦးေရမွာ ၇၃၃၉၇၃ ဦး ရွိကာ စုစုေပါင္း လူဦးေရမွာ ၈၁၈၆၁၄ ဦး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္အၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္အထိ စာရင္းအရဆိုရင္ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ တိုင္းရင္းသားဦးေရ ၇၈၀၈၄ ဦးနဲ႔ ဘဂၤါလီဦးေရ ၂၄၇၇၄၃ ဦး စုစုေပါင္း လူဦးေရမွာ ၃၂၅၈၂၇ ဦးသာ က်န္ရွိပါေတာ့တယ္။

ဒီစာရင္းအရဆိုရင္ အၾကမ္းဖက္ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေဒသကေန တိုင္းရင္းသား စုစုေပါင္း ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ သြားခဲ့ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အဲသလိုပဲ ဘဂၤါလီ ေလးသိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ဟာလည္း တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆံုး စာရင္းအရ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ အတြင္းကေန တစ္ဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္သြားသူဟာ ၅၀၅၄၇၇ ဦး ရွိတယ္လို႔ ခ႐ိုင္အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနကေန ရရွိတဲ့ စာရင္းအရ သိရပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရကေန တိုင္းရင္းသားေတြ စုစည္းရြာေတြ ခ်ေပးၿပီး ေနအိမ္ေတြ တည္ေဆာက္ေပးပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ သစ္တံုးနားခြဆံု ေက်းရြာသစ္ဟာလည္း တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။

သစ္တံုးနားခြဆံုေက်းရြာဟာ ေတာင္ေပၚေက်းရြာေတြျဖစ္တဲ့ ခ႐ုေခ်ာင္း၊ ေမ်ာက္ေခါင္းေတာင္၊ ပန္းေခ်ာင္း၊ အင္းေခ်ာင္း (ေအာက္ရြာ) စတဲ့ေက်းရြာေတြက ေက်းရြာသားေတြကို  စုစည္းထားတဲ့ရြာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႕က ေနအိမ္ေတြ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီစုစည္းရြာသို႔ ဦးဒူလူ မိသားစု အပါအ၀င္ ၿမိဳမိသားစု (၃၀ စု) နဲ႔ဒိုင္းနက္မိသားစု ေလးစုဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံကေန ၀င္ေရာက္လာၿပီး ခိုလံႈေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ႏွစ္ဆန္းပိုင္း ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္မွ စတင္ကာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ရခိုင္၊ ၿမိဳနဲ႔ မ်ဳိးႏြယ္စု၀င္ တိုင္းရင္းသား စုစုေပါင္း ၃၄၅ ဦးဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကေန ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ထဲကို ၀င္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေအာင္သေျပေက်းရြာမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဘန္ဒရာဘန္ခ႐ိုင္၊ တန္းဆိပ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေမာ္တုတ္ႀကီး ေက်းရြာမွ ရခိုင္အိမ္ေထာင္စု ၂၄ စု စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၈၁ ဦး၊ သစ္တံုးနား ခြဆံုေက်းရြာသစ္မွာ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ၊ ဘန္ဒရာဘန္ခ႐ိုင္၊ တန္းဆိပ္ၿမိဳ႕နယ္၊ လမားေက်းရြာမွ ၿမိဳမိသားစု (၃၀ စု)၊ လူဦးေရ ၁၅၅ ဦးႏွင့္ဒိုင္းနက္မိသားစု ေလးစု လူဦး ေရ ၂၇ ဦးစုစုေပါင္း လူဦးေရ ၁၈၂ ဦး ႏွင့္ သုပဏၰက ေက်းရြာတြင္ ဘဂၤ လားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ၊ အလယ္ေခၚေတာ္ ခ႐ိုင္၊ ေဘာ္ဘီတီေက်းရြာမွ ၿမိဳမိသား စု ၁၁ စု လူဦးေရ ၆၃ ဦး၊ ေတာင္ၿပိဳ နယ္စပ္န႔ံသာေတာင္ ေက်း႐ြာတြင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးေျခာက္ဦး ႏွင့္မီးတိုက္ ေက်း႐ြာတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဘန္ဒရာ ဘန္ခ႐ိုင္ အလီေခၚေတာင္ ၿမိဳ႕နယ္ ႐ြမ္ဘို (ဒိုင္း နက္)႐ြာမွ ဒိုင္း နက္ လူမ်ဳိး ၁၃ ဦးတို႔ ေရာက္ရွိ ေနထိုင္လ်က္ ရွိၾကပါတယ္။

ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြဟာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မွာ စုစုေပါင္း လူဦးေရ ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ ေန ထိုင္ၿပီးေတာ့ ေမယုေတာင္တန္း ေတြေပၚမွာ ေတာင္ယာေတြလုပ္ ကိုင္ၿပီး ဘ၀ကို ေအးခ်မ္းစြာျဖတ္ သန္းလာၾကတဲ့ သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ႐ိုးသားၾကၿပီး ဘာလူမ်ဳိးနဲ႔မွ ျပသနာ မရွိၾကပါဘူး။ ေလာဘနည္း ေဒါသနည္းတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုပဲ ေတာင္တန္းေတြ ထိစပ္ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေတာင္တန္းေတြေပၚမွာလည္း ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြ ေတာင္ယာလုပ္ရင္း ေနထိုင္လာခဲ့ၾကတာ ႏွစ္ရာေထာင္ခ်ီ ရွိေနခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရခုိင္တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ မေပၚေပါက္ခင္ ေရွးရခိုင္ဘုရင္ ေခတ္ကတည္းက နတ္ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္းမွာ ေနထိုင္လာၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေပၚေပါက္လာတဲ့ အခါက်မွ ရခိုင္မ်ဳိးႏြယ္စု၀င္ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ႏိုင္ငံကြဲ ေဒသကြဲသလို ျဖစ္သြားခဲ့ၾကေပမယ့္ ဓေလ့၊ ထံုးစဥ္၊ ဘာသာစကား၊ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈေတြက ပံုစံမပ်က္ အတူရွိေနခဲ့ ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ယခင္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေတာင္တန္းေဒသေတြမွာ ဘဂၤါလီေတြ မရွိေပမယ့္ အခုဘဂၤါလီေတြ ရပ္ရြာ တိုးခ်ဲ႕လာျခင္း၊ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းေတြကို တားျမစ္လာျခင္း၊ လူနည္းစုကို လူအမ်ားစုက ႏိုင္ထက္စီးနင္းျပဳၿပီး ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မရျခင္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး မျပည့္စံုျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက သူတို႔ရဲ႕ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြရွိတဲ့ ေနရာေတြကို ၀င္ေရာက္ခိုလႈံ လာခဲ့ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ့္အမ်ဳိးေတြရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၀င္ေရာက္လာခဲ့ ေပမယ့္လည္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေမာင္ေတာေဒသမွာလည္း သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀လံုျခံဳေရး အာမခံခ်က္ဟာ မရွိ ဆိုတာကို ဦးဒူလူက သက္ေသထူေနပါတယ္။

အစိုးရက ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ ျပန္၀င္လာေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔တစ္ဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ အစိုးရေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ ေနေပမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အစိုးရခ်င္း သေဘာတူထားတဲ့ လမ္းအတိုင္း ၀င္ေရာက္လာသူ အခုထိ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေမာင္ေတာေဒသကို နယ္စပ္ျခံစည္း႐ိုးကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ခိုး၀င္လာတဲ့ ဘဂၤါလီေတြကေတာ့ ဖမ္းဆီးရမိတဲ့ အေရအတြက္ေတာင္ တစ္ရာေက်ာ္ပါတယ္။ ခိုး၀င္လာလို႔ ဖမ္းဆီးမိတဲ့ သူေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးၿပီး ျပန္လည္ လက္ခံထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခိုး၀င္သူေတြ ဆက္ရွိေနဆဲလို႔ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြက အျမဲေျပာေနတာ ရွိပါတယ္။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ခိုး၀င္တယ္။ ႏြားေတြကို ခိုးတယ္။ ရြာအျပင္ ေတာစပ္၊ ေခ်ာင္းစပ္ေတြမွာေတြ႕တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို သတ္ျဖတ္တယ္။ ဒါေတြဟာ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္ျဖစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးဒူလူ သတ္ျဖတ္ခံရမႈျဖစ္စဥ္ မတိုင္ခင္မွာလည္း အလားတူ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဧၿပီ ၄ ရက္က ေမာင္ေတာ ေျမာက္ပိုင္း ခေမာင္းဆိပ္ေက်းရြာမွာ ခိုလႈံေနၾကတဲ့ ၿမိဳတိုင္းရင္းသား အမ်ဳိးသား သံုးဦးနဲ႔ ၿမိဳအမ်ဳိးသမီး ငါးဦး စုစုေပါင္း ရွစ္ဦးသည္ ေဘာ္တလာ ေက်း႐ြာဘက္ကို ဟင္းစားရွာသြားရင္း ေ႐ႊဇံေခ်ာင္းနားမွာ ဓား ရွည္ကိုယ္စီကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ ဘဂၤါလီသံုးဦးနဲ႕ေတြ႕လို႔ ထြက္ေျပး လာခဲ့ၾကေပမယ့္ ေဒၚေဆာင္ေရြး ဆိုတဲ့ ၿမိဳအမ်ဳိးသမီး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဧၿပီ ၁၄ ရက္ကလည္း ေမာင္ ေတာေျမာက္ပိုင္း သဲေခ်ာင္းအုပ္စု သေဘၤာလွေက်းရြာေန ေဒၚ မလာ ႏု (၁၉ ႏွစ္) မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚပန္း ညြန္႔(၄၅ ႏွစ္) တို႔ဟာ သေဘၤာလွေက်းရြာ၏ အေနာက္ဘက္ ေခ်ာင္းစပ္တြင္ အ၀တ္ေလွ်ာ္ေနရင္း မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚပန္းညႊန္က ေရခ်ဳိးၿပီး ရြာျပန္သြားစဥ္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္ ႏွစ္ဦးေရာက္လာၿပီး သူမရဲ႕ဦးေခါင္း ကို ေခ်ာင္းေရမွာႏွစ္ၿပီး သေဘၤာလွ ေက်းရြာမွာ စစ္ေၾကာင္းရွိလား ေမးျမန္းၿခိမ္းေျခာက္တာကို ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဧၿပီ ၁၉ ရက္က ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ေျမာက္ပိုင္း မင္းႀကီးေက်း႐ြာကို ညအခ်ိန္ ၀င္ေရာက္လာခဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီ တစ္ဦးကို ေက်းရြာသားေတြ ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။

ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္ေန႔လယ္ပိုင္းကလည္း မင္းႀကီးရြာအနီးမွာ ဓားကိုင္ထားတဲ့ ဘဂၤါလီငါးဦးကို ရြာသားေတြ ေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ျဖစ္စဥ္ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာဟာ သာလာယံ ဇရပ္လို ျဖစ္ေနၿပီလား

အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားၾကသူေတြကို  ျပန္လည္ လက္ခံေရး အစိုးရက အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနေပမယ့္ တရား၀င္ လမ္းေၾကာင္းကေန ၀င္မလာဘဲ ခိုး၀င္လာသူေတြ ရွိေနတယ္။ ၿမိဳ႕၊ ရြာေတြမွာ လူေတြ တစ္စတစ္စ မ်ားျပားလာေနတယ္။ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာင္ မ်က္ႏွာစိမ္းေတြကို ျမင္ေတြ႕ေနရၿပီလို႔ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြက ေျပာဆိုေနၾကပါၿပီ။

“တရားမ၀င္ ျဖတ္ေက်ာ္တာေတြ၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ခိုး၀င္တာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ေမာင္ေတာမွာက နတ္ျမစ္ထဲမွာလည္း NAVY ေတြရွိတယ္။ ကမ္းေျခမွာလည္း လံုျခံဳေရးလည္းရွိတယ္။ ဘယ္လိုခိုး၀င္လို႔ရမလဲ။ အခုက တရား၀င္ သြားလာေနသလို ၀င္ခ်င္သလို၀င္ ထြက္ခ်င္သလိုထြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ဟာ သာလာယံဇရပ္လို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလို ျဖစ္ေနလဲဆိုရင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိလို႔ ျဖစ္ရတာ” ဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္အုန္းက ေ၀ဖန္ပါတယ္။

တစ္ဖက္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးသြားသူမ်ားထဲက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီကေန စက္တင္ဘာလအထိ  UEHRD လုပ္ငန္းစဥ္ျဖင့္ တရား၀င္ ျပန္လည္လက္ခံခဲ့သူ စုစုေပါင္း ၁၇၁  ဦးသာ ရွိပါေသးတယ္။

၀င္ေရာက္လာသူေတြမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၄ ရက္က ေတာင္ၿပိဳ လက္ခံေရးစခန္းမွ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ သူ ငါးဦး၊ ဇူလိုင္လ ၂၁ ရက္က ငါးခူရ ျပန္လည္လက္ခံေရးစခန္းမွ ျပန္ လည္၀င္ေရာက္လာသူ ေျခာက္ဦး၊ စက္တင္ဘာ ၄ ရက္က ေတာင္ၿပိဳ လက္ခံေရးစခန္းမွ ျပန္လည္၀င္ ေရာက္လာသူ ေျခာက္ဦး စုစုေပါင္း ၁၇ ဦးသာ တရား၀င္ ၀င္ေရာက္လာ သူေတြျဖစ္ၿပီး နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ျပန္လည္ခိုး၀င္လာလို႔ ဖမ္းဆီးရမိ သူ ၆၂ ဦးကိုလည္း အေရးယူၿပီး ေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရဲ႕ လြတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာနဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးၿပီး ျပန္ လည္လက္ခံေရးစခန္းကိုပို႔ကာ လက္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဇြန္လ အတြင္းက ရေသ့ေတာင္ ကမ္းေျခ သို႔ စက္ေလွပ်က္ၿပီး ေရာက္ရွိ လာသူ ၉၂ ဦးဟာလည္း တရား၀င္ ျပန္လည္ ၀င္ေရာက္လာသူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။

စာရင္းေတြ အရေျပာရရင္ တရား၀င္ သက္ဆိုင္ရာ ျပန္လည္ လက္ခံေရးစခန္းကို အေၾကာင္းၾကား ၿပီးျပန္၀င္လာသူမွာ ၁၇ ဦးသာရွိၿပီး က်န္ဘဂၤါလီေတြဟာ ခိုး၀င္ေတြျဖစ္ ပါတယ္။

ဇြန္ ၂၈ ရက္က တစ္ဖက္ႏုိင္ငံမွ လူ ၁၂ ဦးခန္႔ဟာ  ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ျခံစည္း႐ုိး ကာရံထားတာကို လာဖ်က္ဆီးလို႔ လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက ေျခာက္လွန္႔ ပစ္ခတ္ခဲ့ရေၾကာင္း၊ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္ကလည္း ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ျခံစည္း႐ိုးအား ေက်ာ္တက္ခိုး၀င္ေရာက္လာသူ ဘဂၤါလီႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရးက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ရြာသစ္ေတြ တည္ေပးတယ္

ဘဂၤါလီေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ရန္ကို စုိးရိမ္တာေၾကာင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ခုိလႈံေနထိုင္လ်က္ ရွိၾကတဲ့ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ေတာင္ေပၚေန ၿမိဳ၊ ဒိုင္းနက္ စတဲ့မ်ဳိးႏြယ္စု၀င္ေတြ အတြက္ ေနအိမ္မ်ား တည္ေဆာက္ေပးၿပီး ဘ၀ေရ႐ွည္ တည္တံ့ႏိုင္ေရး အတြက္ UEHRD အစီအစဥ္နဲ႔ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ၀င္ေငြရရွိေရးအတြက္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိတယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖဲြဲ႕ လုံျခဳံေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဖုန္းတင့္က ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာပါတယ္။

တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ သစ္တုံးနားခြဆုံ၊ ခုံတိုင္ေက်း႐ြာ၊ သုပဏၰက၊ ခေမာင္းဆိပ္ စတဲ့႐ြာေတြမွာ ၀င္ေရာက္ခိုလႈံေနၾကတာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအထဲကမွ သစ္တုံးနား ခြဆုံရြာသစ္တြင္ ေနအိမ္ ၁၀၄ လုံး တည္ေဆာက္ေပးၿပီး စားနပ္ရိကၡာအတြက္ WFP မွ ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပန္ဇီရြာႏွင့္ ဆန္ျပာရြာက မိသားစု၀င္ေတြနဲ႔ အျခားလာေရာက္ ခိုလႈံတဲ့ တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုေတြအတြက္ ခုံတိုင္ေက်း႐ြာမွာ ေနအိမ္ ၂၂၆ လုံး ေဆာက္လုပ္ရန္ လ်ာထားၿပီး ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီးပါက ေနရာခ်ထားေပးမယ္လို႔ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ဖုန္းတင့္က ေျပာပါတယ္။

ေတာင္ေပၚေနတိုင္းရင္းသားေတြ သတ္ျဖတ္ခံလာရတယ္

အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ မစတင္မီ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၃ ရက္က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေဇာ္မတက္ ေက်းရြာအုပ္စု၊ ကိုင္းႀကီး (နတလ) ေက်းရြာအေရွ႕ဘက္ ကိုင္းႀကီးၿမိဳရြာရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ တစ္မိုင္ခန္႔အကြာ ေမယုေတာင္ၾကားမွာရွိတဲ့ ေတာင္ယာစိုက္ခင္းဆီ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ၿမိဳလူမ်ဳိး ရွစ္ဦးဟာ ARSA အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားေတြရဲ႕ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္တာကို ခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ကိုင္းႀကီးၿမိဳေက်းရြာသားေတြဟာ သူတို႔ရြာမွာ မေနရဲေတာ့ဘဲ တစ္ရြာလံုး ေနရပ္စြန္႔ခြာ ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီျဖစ္စဥ္ၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ ARSA ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က လံုျခံဳေရးစခန္းေတြကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ ၿမိဳလူမ်ဳိးေတြ အပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသား ၁၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသူတစ္ဦး၊ ဒဏ္ရာရသူ ၁၂ ဦး ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနက သိရပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္ မတိုင္ခင္ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ရက္အထိ တိုင္းရင္းသား သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသူ ၁၀ ဦးထိ ရွိခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

“အခုအခ်ိန္မွာ ေတာင္ေပၚမွာ ႐ိုး႐ိုးသားသား ေနလာၾကတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၿမိဳလူမ်ဳိးေတြဟာ ေျမစာပင္ေတြလို တစ္စတစ္စ သတ္ျဖတ္ခံေနရပါတယ္။ ဟင္းခူးသြားလည္း အသတ္ခံရတယ္။ ငါးရွာသြားလည္း အသတ္ခံရတယ္။ ႏြားေက်ာင္းရင္းနဲ႔လည္း အသတ္ခံရတယ္။ လံုျခံဳမႈ မရွိလို႔ ေတာင္ေပၚရြာေတြကို စြန္႔ခြာလာခဲ့ၿပီး လံုျခံဳေရးရွိတဲ့ အရပ္ေဒသမွာ ေနလာေပမယ့္ အသတ္ခံေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ဆင္းရဲၾကတယ္။ ပညာမတတ္ၾကဘူးဆိုေတာ့ ဒီလိုသာ သတ္ျဖတ္ခံရၾကရရင္ လူမ်ဳိးျပဳန္းဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ တစ္ခုလံုးမွာ ၿမိဳလူမ်ဳိးဦးေရဟာ ၃၀၀၀၀ မျပည့္ပါဘူး” ဟု ၿမိဳတိုင္းရင္းသား စာေပယဥ္ေက်းမႈ အသင္းဥကၠ႒ ဦးဇနီျဖဴက ေျပာပါတယ္။

တစ္ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းမွာေတာ့ ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ေနအိမ္ေတြကို အစုိးရကေန တည္ေဆာက္ ေပးထားၿပီးလည္း ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ မ်က္ရည္က မခန္းေျခာက္ေသးပါ။

“အခု တစ္ႏွစ္ျပည့္သြားေပမယ့္ ေတာင္ကိုလည္း မတက္ရဲဘူး။ ေခ်ာင္းကိုလည္း မဆင္းရဲဘူး။ ဘာျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာကို စိုးရိမ္ေနရတယ္။ ထပ္ၿပီးျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္တယ္” လို႔ သားတစ္ေယာက္၊ ညီတစ္ေယာက္ကို ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ ကိုင္းႀကီးေက်းရြာက ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ဦးစံထြန္းက ေျပာပါတယ္။

ထြက္ေျပးဘဂၤါလီေတြ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ျပန္လည္ခိုး၀င္ေနတာေတြကို ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ ဖမ္းဆီးအေရးယူေပးဖို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ခံေတြက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလကတည္းက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာ ရွိပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ဘ၀ လံုျခံဳေရးေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ အာမခံခ်က္မရွိ ျဖစ္ေနလဲ ဆိုတာကို တိုင္းရင္းသား ကိုယ္တိုင္ပဲ သိၾကတာပါ။

နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ မျပတ္ကင္းလွည့္ေနတယ္။ လံုျခံဳေရးေတြ တိုးခ်ထားတယ္ ဆိုေပမယ့္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ခိုး၀င္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အသက္ေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံတကာကေတာ့ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြ သတ္ျဖတ္ခံရတာကို မ်က္ကြယ္ျပဳၿပီး ဘဂၤါလီေတြ ေနရပ္ျပန္လာေရးကိုပဲ ဦးစားေပး ေျပာဆိုေနတာ အစိုးရကို ဖိအားေပးေနတာကို ေတြ႕ေနရပါတယ္။

ေမာင္ေတာေဒသကို ႏိုင္ငံတကာ သံတမန္ေတြ၊ ၀န္ႀကီးေတြ မျပတ္ေရာက္ေနပါတယ္။ သူတုိ႔အဓိက လာၾကည့္တာဟာ ဘဂၤါလီေတြ ေနရပ္ျပန္လာေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ထားတာကိုပဲ ဦးစားေပး လာၾကည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သစ္တံုးနားခြဆံုက ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ဦးဒူလူ အသတ္ခံရတဲ့ ေန႔ကလည္း ေမာင္ေတာေဒသကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးႏွင့္ ဓနသဟာယေရးရာ၀န္ႀကီး Rt.Hon. Jeremy Hunt MP ေရာက္ရွိေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ သူျပန္သြားၿပီးေနာက္ ေျပာသြားတာကေတာ့ ရခိုင္အေရး ေျဖရွင္းရာမွာ တာ၀န္ခံမႈ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး တင္ဖို႔အပါအ၀င္ တျခားနည္းလမ္း အားလံုးကို သံုးသပ္သင့္တယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဘယ္ႏိုင္ငံ၊ ဘယ္လိုပုဂိၢဳလ္မဆို တိုင္းရင္းသားေတြ၊ လူနည္းစုေတြ သတ္ျဖတ္ခံရတာကို မသိက်ဳိးကြၽန္ ျပဳေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အေနာက္တံခါးက လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဘ၀လံုျခံဳမႈရွိဖို႔ သူတို႔ရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို လ်စ္လ်ဴမ႐ႈဖို႔လိုတယ္ ဆိုတာကို ဦးဒူလူက အသက္စေတးခံၿပီး ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဓိက,ကေတာ့ အေနာက္တံခါးမွာ ဘ၀လံုျခံဳမႈ ကင္းမဲ့ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို အစိုးရက ဘယ္လို အကာအကြယ္ေပးမလဲ ဆိုတာကို တိုင္းရင္းသားေတြ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။

 

MLM စနစ္ေၾကာင့္ နစ္နာခဲ့ရသူေတြအတြက္ ဘာလုပ္ေပးမလဲ

MLM စနစ္ ဖဲြ႕စည္းတည္ေဆာက္ထားပံု အဆင့္ဆင့္ကို ေတြ႕ရစဥ္

စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္မွာေတာ့ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက အမိန္႔စာတစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အမိန္႔စာကေတာ့ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို အေရးယူမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ ျဖန္႔ခ်ိေရးလုပ္ငန္း (MLM) လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ေနတာကို ေတြ႕ရွိရင္ အေရးႀကီးကုန္စည္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ ဥပေဒပုဒ္မ ၅ နဲ႔ အေရးယူခံရမွာျဖစ္ေၾကာင္း စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနက သတိေပး ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ ထုတ္ျပန္တဲ့ေန႔ကစၿပီး အာဏာသက္ေရာက္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္စာမွာ ဆက္လက္ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

MLM စနစ္ေၾကာင့္ နစ္နာခဲ့ရတဲ့သူေတြက စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနကို လာေရာက္တိုင္ၾကားမႈေတြ အရင္က ရိွခဲ့ေပမယ့္ အေရးယူႏိုင္ျခင္း မရိွခဲ့ဘူးလို႔ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာန (ရန္ကုန္တိုင္း) မွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေဇယ်ာေဆြက ေျပာပါတယ္။

အခုလို အမိန္႔ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နစ္နာခဲ့ရတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ လာေရာက္တိုင္ၾကားမယ္ဆိုရင္ အေရးယူလို႔ရၿပီလို႔ ဦးေဇယ်ာေဆြက ေျပာပါတယ္။

“အခုလို အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ ထုတ္ျပန္လာၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တာ၀န္ေပးလာၿပီဆိုေတာ့ လာတိုင္ၾကားရင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ဖို႔လုပ္မယ္” လို႔ ဦးေဇယ်ာေဆြက ေျပာပါတယ္။

ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အမိန္႔အရ လုပ္ငန္းေတြ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုရင္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လကေန သံုးႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္သလို ဒဏ္ေငြအျဖစ္ က်ပ္ငါးသိန္း ေပးေဆာင္ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို အမိန္႔ထုတ္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ နစ္နာတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ လာေရာက္ တိုင္ၾကားတာေတြ မရိွေသးဘူးလို႔ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနက တာ၀န္ရိွသူတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ဌာနအေနနဲ႔က စားသံုးသူေတြ နစ္နာေနသလားဆိုတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ တိုင္ၾကားခ်က္ေတြကို ေဆာင္ရြက္မွာပါ။ အခုထိေတာ့ လာေရာက္ တိုင္ၾကားတာေတြ စာပို႔တိုင္ၾကားတာေတြ မရိွေသးဘူး” လို႔ အဆိုပါ တာ၀န္ရိွသူက ေျပာပါတယ္။

အစိုးရက အခုလိုထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ၿပီး တားျမစ္လိုက္တဲ့ အေပၚမွာေတာ့ ႀကိဳဆိုတယ္လို႔ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က MLM စနစ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုတင္ခဲ့တဲ့ လိႈင္မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ဒီလိုအမိန္႔က ထုတ္သင့္တာ ၾကာပါၿပီ။ ႀကိဳဆိုပါတယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

အခုလို ထုတ္ျပန္လိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ နစ္နာခဲ့တဲ့သူေတြ ရိွရင္လည္း စားသံုးသူေရးရာ ဌာနကို တိုင္ၾကားဖို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။

“ဒီစနစ္က ႏိုင္ငံအတြက္လည္း ဘာမွအက်ဳိးမေပးဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ေဒၚလာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ေဒၚလာေတြ ျပည္ပကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ကုန္တယ္” လို႔ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက ေျပာပါ တယ္။

 

MLM စနစ္ဆိုတာဘာလဲ

MLM စနစ္ဆိုတာကေတာ့ ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ ျဖန္႔ခ်ိေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီစနစ္က လူပိရမစ္ပံုစံမ်ဳိး ပံုေဖာ္ထားၿပီး လူတစ္ဦးကေန တစ္ဦးဆီကို ဆင့္ကဲသြားေနတဲ့အတြက္ လူေပါင္းတစ္ေထာင္၊ တစ္ေသာင္းေလာက္ထဲက လူတစ္ေယာက္ေလာက္ပဲ ႀကီးပြားခ်မ္းသာ သြားႏိုင္တဲ့ စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစနစ္နဲ႔ ကုန္ပစၥည္းေတြကို ျဖန္႔ျဖဴးရာမွာေတာ့ ထိပ္ဆံုးလူတစ္ေယာက္က သူ႔ေအာက္မွာရိွတဲ့ သူေတြကို ကုန္ပစၥည္းေတြေရာင္းမယ္။ အဲဒီကမွတစ္ဆင့္ အျမတ္ကို ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ယူပါတယ္။ ပထမလူရဲ႕ ေအာက္မွာရိွတဲ့ မန္ဘာ ၁၀ ဦး ရိွမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ေရာင္းခ်တဲ့ ကုန္ပစၥည္းရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္ခုကို သူက ထပ္ရပါတယ္။ ေအာက္ကလူေတြ ကုန္ပစၥည္းမ်ားမ်ား ေရာင္းရေလေလ ထိပ္ဆံုးက လူအတြက္ အက်ဳိးအျမတ္ မ်ားေလေလပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးမွာ အထိနာတာကေတာ့ ေအာက္ေျခကလူေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီစနစ္နဲ႔ ေရာင္းခ်တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းဟာ အနည္းဆံုး ေသာင္းဂဏန္း အထက္မွာ ရိွပါတယ္။

MLM စနစ္မွာ မန္ဘာ၀င္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ဖို႔အတြက္ အရင္ဆံုး အဲဒီကုမၸဏီကေရာင္းတဲ့ ကုန္ပစၥည္းကို ၀ယ္ယူရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အနည္းဆံုး ေသာင္းဂဏန္းကစၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ MLM စနစ္နဲ႔ သြားေနတဲ့ ကုမၸဏီတစ္ခုမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေၾကးက ဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာ မမွန္းဆႏိုင္ပါဘူး။

“တခ်ဳိ႕ေဆးေတြ၊ ကုန္ပစၥည္းေတြ ဆုိတာက သိန္းဂဏန္းအထိ ေပါက္တယ္။ အဲဒါကို လူတစ္ေယာက္က ၀ယ္တယ္။ ေနာက္ထပ္ သူ႔လိုပဲ လူေတြအမ်ားႀကီးက ၀ယ္ၿပီဆိုရင္ ေငြေၾကးက ဘယ္ေလာက္ရိွမလဲဆိုတာ တြက္ၾကည့္လို႔ မရဘူး။ ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတယ္” လို႔ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးသူ မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ကုမၸဏီ  ၇၀ ခန္႔ရိွၿပီးေတာ့ အမ်ားစုက ေဆး၀ါးဓာတ္စာေတြ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကို လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွပါတယ္။

ႏုိင္ငံအမ်ားစုက ပိတ္ပင္ထားၿပီး ခြင့္ျပဳတဲ့ ႏုိင္ငံအနည္းစုကလည္း အကန္႔အသတ္ေတြ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔သာ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ MLM စနစ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေက်ာ္ကတည္းက လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ကို ပီပီျပင္ျပင္က်င့္သံုးတဲ့ အေမရိကန္လို ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာေတာင္ ဒီလိုေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားတာကို အကန္႔အသတ္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို ထိန္းခ်ဳပ္ေနတဲ့ၾကားက ဥပေဒေဘာင္ထဲကေန လက္တစ္လံုးျခား လုပ္တာေတြ ျဖစ္လာလို႔ အစိုးရက ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး တရားစြဲေနရတဲ့ လုပ္ငန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္က မေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္တြင္းက MLM တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္း

၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္ ကက်င္းပတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္မွာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တည္ဆဲဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ မညီေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း အဆုိကို လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းေမာင္က တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

ဒီအဆိုကို ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ သံုးဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာ လသာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္မင္းဟန္က “MLM စနစ္ကို ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္မ်ားအရ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ Level ၁၃ ခုထဲမွ အေပၚပိုင္း Level သံုးခုခန္႔သာ အက်ဳိးအျမတ္ရွိၿပီး ေအာက္ေျခ Level အသီးသီးတြင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အိပ္မက္ျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္ေငြကုန္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလ်က္ ရွိပါတယ္။ ယင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္သူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၉၀ ခန္႔ဟာ ျပည္သူလူထုကို အက်ဳိးမျပဳသည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါတယ္။ အျမတ္ရေနသည့္သူမွာ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သာရွိၿပီး ငါးရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားသာျဖစ္၍ က်န္ႏိုင္ငံသား အနည္းငယ္ အတြက္သာ အက်ဳိးမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚလ်က္ ရွိပါတယ္” လို႔ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။

လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းေမာင္က လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းခဲ့ရာမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ သံုးဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ေပမယ့္ ဒီအဆုိကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္က မွတ္တမ္းတင္ထားရွိဖို႔သာ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္က က်င္းပတဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ လိႈင္မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက Multi Level Marketing (MLM) လုပ္ငန္းကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ရွိ၊ မရွိ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

“MLM လုပ္ငန္းေတြဟာ ေစ်းေရာင္းနည္းက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ ၁၀ တန္ ပစၥည္းကို ၁၀၀ နဲ႔ ေရာင္းၿပီးေတာ့ ၅၀ ကို အျမတ္ယူၿပီး Member ေတြကို ၄၀ ခြဲေပးတဲ့နည္းပါ။ အျမဲတမ္း ေရာင္းေနရေအာင္လည္း Bonus ေတြနဲ႔ မွ်ားထားပါတယ္။ Bonus ရေအာင္ အမွတ္ေတြ လုပ္ထားၿပီးေတာ့ မ၀ယ္၀ယ္ေအာင္ မက္လံုးေပးထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔ကို ဂုဏ္ျပဳတယ္။ ဘယ္သူက ဘယ္ေလာက္ ရသြားတယ္ဆိုၿပီး မက္လံုးေပးၿပီးေတာ့ လိမ္လည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးရဲ႕ ေမးခြန္းကို ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက ျပန္လည္ေျဖၾကားရာမွာ MLM စနစ္နဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္း မရွိေသးေပမယ့္ စံုစမ္းေပၚေပါက္ျခင္း၊ တိုင္တန္းမႈမ်ား ရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚလာပါက စိစစ္ေပၚေပါက္ခ်က္ေပၚ မူတည္ၿပီး အေရးႀကီး ကုန္စည္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈဥပေဒ၊ ၀င္ေငြခြန္ဥပေဒနဲ႔ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္ဥပေဒ စတဲ့တည္ဆဲဥပေဒေတြအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ MLM ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာရင္းဇယား အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို စိစစ္ေကာက္ယူ ေနတယ္လို႔ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက ထည့္သြင္းေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ေမးခြန္းနဲ႔ အဆိုတင္သြင္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေရးယူမႈေတြ မေတြ႕ရိွခဲ့ရပါဘူး။ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေရးယူမႈ မဟုတ္ေပမယ့္ အနည္းငယ္ အေရးယူမႈေတြေတာ့ ရိွခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းမွာ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနက ဦးေဆာင္ၿပီး ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာန၊ အေကာက္ခြန္ ဦးစီးဌာန၊ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား ဦးစီးဌာန၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးစီးဌာန၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနတို႔ ပါ၀င္တဲ့ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕က ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္း၀ယ္စနစ္နဲ႔ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြကို ေခၚယူေတြ႕ဆံု စိစစ္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ သတင္းထုတ္ျပန္ ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီသတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ျပည္တြင္းထုတ္ မဟုတ္တဲ့ ျပည္ပကေန တင္သြင္းလာတဲ့ အလွကုန္၊ လူသံုးကုန္၊ အီလက္ထရြန္နစ္ ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆး၀ါးနဲ႔ ေဆးပစၥည္းမ်ား၊ ျဖည့္စြက္စာမ်ားကို ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ ေရာင္း၀ယ္ေရးစနစ္ (MLM)  အသံုးျပဳကာ ျဖန္႔ျဖဴးလာသည္ကို ေတြ႕ရၿပီး ပစၥည္းအမ်ားစုက ေစ်းကြက္မွာ မရွိတဲ့ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ MLM စနစ္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ရသင့္တဲ့ အခြန္မ်ား မရဘဲ ဆံုး႐ံႈးေနသလို ၀ယ္ယူသံုးစြဲသူ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔လည္း ပံုမွန္ေစ်းထက္ ပိုေပးရတဲ့အျပင္ ကုန္ပစၥည္းကလည္း အာမခံခ်က္ မရွိဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေရးယူမႈအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၀၉ နဲ႔ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က ေလသန႔္ေဆးနဲ႔ ျဖည့္စြက္အစားအစာမ်ား၊ ေဆး၀ါးမ်ားကို ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္း၀ယ္စနစ္ (MLM) နဲ႔ ျပည္ပကေန တင္သြင္းေရာင္းခ်ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းကုမၸဏီ ႏွစ္ခုနဲ႔ ျပည္ပကုမၸဏီ တစ္ခုတို႔ကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ တရားစြဲဆိုႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့သလို ကုမၸဏီမ်ားကို အမည္ပ်က္စာရင္း ေရးသြင္းျခင္း၊ စာရင္းရွင္းလင္း ဖ်က္သိမ္းျခင္း၊ ကုမၸဏီပိုင္ေငြနဲ႔ ပစၥည္းမ်ားကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္း ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျပည္ထဲေရးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းကုမၸဏီ ႏွစ္ခုနဲ႔ ျပည္ပကုမၸဏီ တစ္ခုကိုသာ အေရးယူႏိုင္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနရဲ႕ က်န္းမာေရး ေထာက္ခံခ်က္ ရယူထားျခင္း မရွိဘဲ ျဖည့္စြက္စာေတြကို ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ျဖန႔္ျဖဴးေရာင္းခ်ခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြကို အေရးယူထားတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရးက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနခြဲမွ တာ၀န္ရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီက စတင္ကာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာန႐ုံးမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ မူရင္းကုမၸဏီ ၂၈ ခု၊ ဆင့္ပြားကုမၸဏီ ၁၃ ခု စုစုေပါင္း ကုမၸဏီ ၄၁ ခု တို႔နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီတာ၀န္ရွိသူေတြကို ေတြ႕ဆုံၿပီး စာရင္းဇယားမ်ား၊ ဘဏ္၀င္၊ ထြက္ေငြမ်ား၊ သြင္းကုန္ေလွ်ာက္ထားျခင္းနဲ႔ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) ေထာက္ခံခ်က္ ရယူျခင္းမ်ား၊ အခြန္ေပးအပ္မႈေတြမွာ ကုမၸဏီရဲ႕ ေရးဆြဲတင္ျပလာတဲ့ စာရင္းဇယားမ်ားကို ဌာနဆိုင္ရာ အတည္ျပဳခ်က္၊ ျပန္ၾကားခ်က္မ်ားနဲ႔ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆး ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလို တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးခဲ့ရာမွာေတာ့ တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြႀကီး (က+ဂ) ရပ္ကြက္ရွိ ျမင့္မိုရ္ခြန္အား ကုမၸဏီလီမိတက္မွ ျဖည့္စြက္စာ ၁၆ မ်ဳိး၊ ဘိုးလိန္းေအာင္ မဂၤလာရပ္ကြက္ World Class Invemation (WCI) ကုမၸဏီလီမိတက္မွ ျဖည့္စြက္စာ ကိုးမ်ဳိး၊ ပ်ားရည္ကုန္းရပ္ကြက္ရွိ ႏွင္းျမန္မာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီလီမိတက္နဲ႔ ေက်ာက္ေျမာင္းႀကီး ရပ္ကြက္ရွိ The Wisdom Nation ကုမၸဏီလီမိတက္တို႔မွ ျဖည့္စြက္စာ ကိုးမ်ဳိးတို႔မွာ က်န္းမာေရးေထာက္ခံခ်က္ ရယူထားျခင္း မရွိဘဲ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ျဖန႔္ျဖဴးေရာင္းခ်ခဲ့တယ္လို႔ တိုင္တန္းခ်က္အရ အဲဒီကုမၸဏီေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြကို တာေမြၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္ ထားတယ္လို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၇ ရက္မွာ ျပန္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ ျဖန္႔ခ်ိေရး စနစ္ရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးက ဘာေတြလဲ

မိမိေအာက္တြင္ လူမ်ားမ်ား ရွာႏုိင္ေလ အက်ဳိးရွိေလျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းျပထားမႈကို ေတြ႕ရစဥ္

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ ျဖန္႔ခ်ိေရးစနစ္ (MLM) ရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးကေတာ့ ေအာက္ေျခကလူေတြ ခံရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“အရင္ဆံုး စ၀င္ထားတဲ့ သူေတြကေတာ့ အဆင္ေျပၾကတယ္။ ထိပ္ကလူေတြေပါ့။ သူတို႔က တကယ္လည္းရတယ္။ ဒါေပမဲ့သူတို႔က မဲဆြယ္လာလိုက္တာ သူတို႔ေအာက္မွာ ရိွတဲ့သူေတြက အဆင္မေျပေတာ့ဘူး။ ေနာက္ဆံုးေရာက္ေလ ဆိုးက်ဳိးမ်ားေလပဲ” လို႔ MLM စနစ္ကို လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးသည့္ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

MLM စနစ္လုပ္ကိုင္သူေတြရဲ႕ အဓိကမက္လံုးေပး စည္း႐ံုးသည့္ လက္သံုးစကားမွာ ခ်မ္းသာေစရမည္ဆိုတဲ့ စကားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကုမၸဏီတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု လုပ္ကိုင္ပံုခ်င္း မတူညီေပမယ့္ အဓိကဆြဲေဆာင္တဲ့ မက္လံုးကေတာ့ အဲဒီစကား ျဖစ္ပါတယ္။

“စဆြယ္ကတည္းက ခ်မ္းသာမယ္ဆိုတဲ့ စကားကို တြင္တြင္သံုးတာ။ Member ၀င္ရပံုခ်င္းေတာ့ ကုမၸဏီတစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုကြာလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆံုးကေတာ့ ကိုယ္ကလူရွာရမယ္။ ကိုယ္ရွာတဲ့ဟာကို အေပၚကလူကို ခြဲေပးရတယ္။ အဲဒါပဲ။ ေနာက္ဆံုးကေတာ့ ေအာက္ဆံုးေရာက္ေလ ပိုခံရေလပဲ” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေက်ာ္ၾကာ အျမစ္တြယ္လာခဲ့တဲ့ MLM စနစ္နဲ႔ ကုန္ပစၥည္း ေရာင္း၀ယ္ျခင္းဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေတာေနလူထုကို ပစ္မွတ္ထားလာ ခဲ့ပါတယ္။

ယင္းစနစ္ရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးကို ေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈေတြ ရိွလာတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ရဲ႕ ပစ္မွတ္က ၿမိဳ႕ေနလူထုဆီကေန ေျပာင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ့္အေဖ ဇာတိျမစ္ေျခမွာဆိုရင္ အဲဒီဘက္ျခမ္းက တကယ္ေခါင္တဲ့ ေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ကံမတို႔ ဘာတို႔ ဘက္ကိုေတာင္ အဲဒီေကာင္ (MLM စနစ္ျဖင့္ ေရာင္းသူမ်ား) ေတြ ေရာက္ေနတယ္။ ဒါကပစ္မွတ္ေတြ ေျပာင္းလာတာေပါ့။ ကိုယ္က ဒီေလာကထဲကလည္း ထြက္ခဲ့တာဆိုေတာ့ ႏိုင္သေလာက္ ေျပာျပရတယ္။ ဒါေတာင္ ခံရတဲ့သူေတြ ရိွခဲ့တယ္” လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

MLM စနစ္နဲ႔ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းခ်သူေတြရဲ႕ ပစ္မွတ္ကေတာ့ စားသံုးသူ တတ္ႏိုင္တဲ့ ေစ်းႏႈန္းေပၚ မူတည္ၿပီး ပစ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။

ပိုက္ဆံရိွတဲ့ သူေတြကိုေတာ့ ေစ်းႀကီးတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို ေရာင္းခ်ၿပီးေတာ့ သာမန္လူတန္းစားေတြ အတြက္ကေတာ့ အဲဒီထက္သက္သာတဲ့ ေစ်းႏႈန္းေတြနဲ႔ ပစ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။

“ဘယ္ေနရာမွာ ေရာဂါသည္ရိွလဲ ဆိုတာကို လိုက္ရွာေနရတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိး။ ဥပမာ ကင္ဆာျဖစ္ေနတဲ့သူ ရိွတယ္ဆိုၿပီး ၾကားတာနဲ႔ အဲဒီသြား ေဆးေတြက ဘာျဖစ္တယ္ ညာျဖစ္တယ္နဲ႔ ညႊန္း။ ၿပီးေတာ့မွ ေဆး၀ယ္ဖို႔ တြန္းအားေပးရတယ္” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

MLM စနစ္နဲ႔ ေရာင္းတဲ့ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြမွာေတာ့ တခ်ဳိ႕ဟာေတြက ေကာင္းတယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

“တခ်ဳိ႕ဟာေတြ ေရာဂါေပ်ာက္တယ္ ဆိုတာေတာ့ တကယ္ဟုတ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း သံုးခဲ့ဖူးတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြရိွတယ္” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ MLM စနစ္နဲ႔လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အစားအေသာက္ ေဆး၀ါး မွတ္ပံုတင္တာေတြလည္း မရိွပါဘူး။

အဲဒီလို မတင္တာေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ကုမၸဏီ ၂၀ ေလာက္ကို အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၃၀ နဲ႔ တရားစြဲဆို ခဲ့ပါတယ္။

အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ မွာ ‘မည္သူမွ် လိုင္စင္မရွိၾကဘဲ ထုတ္လုပ္ထားေသာ ထိန္းခ်ဳပ္အစားအေသာက္ကို ျပည္ပသို႔ တင္ပို႔ျခင္း၊ သိုေလွာင္ျခင္း၊ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း သို႔မဟုတ္ ေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳရ’ လို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒီပုဒ္မ ၂၄ ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ပါက ျပစ္မႈထင္ရွားေၾကာင္း စီရင္ျခင္းခံရရင္ ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္အထိ ျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ အနည္းဆံုး က်ပ္တစ္ေထာင္မွ အမ်ားဆံုး က်ပ္သံုးေသာင္း အထိျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ႏိုင္တဲ့အျပင္ သက္ဆိုင္တဲ့ သက္ေသခံ ပစၥည္းေတြကိုလည္း ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းႏိုင္တယ္လို႔ ပုဒ္မ ၃၀ မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Q-Net ဆိုတဲ့ကုမၸဏီတစ္ခုက အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ဆိုတာနဲ႔ ဗန္းျပလုပ္ကိုင္ လာပါတယ္။

“အခုကေတာ့ Q-Net ဆိုတဲ့ ကုမၸဏီတစ္ခုရိွတယ္။ သူက အဲဒီနာမည္နဲ႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တျခားနာမည္ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ဟိုးတစ္ပတ္က အသိတစ္ေယာက္ရဲ႕ ညီေလးတစ္ေယာက္ေတာင္ အဲဒီကို အလုပ္သြားေလွ်ာက္ေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့သူက သိေတာ့ အင္တာဗ်ဴးေတာင္ မလုပ္ေတာ့ဘူး။ ျပန္ထြက္လာခဲ့တာ” လို႔ အမည္မေဖာ္လိုသူ တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

MLM စနစ္ေၾကာင့္ ဘ၀ပ်က္ခဲ့တဲ့ ေအာက္ေျခလူတန္းစားေတြ အမ်ားႀကီး ရိွခဲ့ၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ ေငြေၾကး အ႐ႈပ္အရွင္းေတြပါ ရိွခဲ့တယ္လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ပိုက္ဆံမရိွရင္ ပိုက္ဆံေခ်းမယ္ဆိုၿပီး ကိုယ့္ Leader က ေျပာလို႔ ေခ်းေငြယူၿပီး လုပ္ခဲ့တဲ့သူေတြလည္း ေတြ႕ဖူးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဘာျဖစ္လာလဲဆိုေတာ့ အေၾကြးပိတာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ သူတို႔ Leader ကေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ေအာက္ကေကာင္ပဲ ခံရတာ” လို႔ ၎ကေျပာပါတယ္။

အခ်ဳိ႕ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ MLM စနစ္ေၾကာင့္ လယ္ဆံုးယာဆံုး ျဖစ္စဥ္ေတြ အမ်ားအျပား ရိွခဲ့ပါတယ္။

MLM စနစ္တိုက္ဖ်က္သူ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကိုဇင္ေဇလြင္က “ဒီစနစ္က ေကာင္းက်ဳိးဘာမွမရိွဘူး။ အကုန္ ဆိုးက်ဳိးေတြခ်ည္းပဲ” လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

အစိုးရရဲ႕အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခ်က္ အၿပီးမွာ ဘာေတြဆက္ျဖစ္လာသလဲ

လက္ရိွမွာေတာ့ MLM ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ အစိုးရက အမိန္႔ေၾကညာစာ ထုတ္ျပန္အၿပီးမွာေတာ့ လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ ဖြင့္လွစ္ေနတဲ့ သင္တန္းေတြကိုလည္း ေခတၱရပ္နားထားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ခဲ့ပါတယ္။

စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အမိန္႔ထဲမွာပါတဲ့ စတင္ထုတ္ျပန္တဲ့ ရက္ကစၿပီး လုပ္ငန္းေတြ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ေနမယ္ဆိုရင္ အေရးယူမယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့အၿပီး ရက္မျခားဘဲ ဆက္တိုက္ ထုတ္ျပန္လာခဲ့ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြကေတာ့ ႐ိႈင္းဟုတ္၊ Double Crane၊ Lucky Time၊ Successmore၊ Unicity၊ Zhulian၊ Multi Alpha၊ Shwe Pann Daing၊ Aim Star Network စတဲ့ကုမၸဏီေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီကုမၸဏီေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ တူညီတဲ့အခ်က္ တစ္ခုကေတာ့ ကုမၸဏီက ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ဆင့္ပြားေရာင္းခ်သည့္ စနစ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေတာ့မည္ မဟုတ္ဘဲ လုပ္ကိုင္မႈမ်ားကို ရပ္နားလိုက္ၿပီဆိုတဲ့ အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို ထုတ္ျပန္အၿပီးမွာေတာ့ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ Member ၀င္မ်ားအေနနဲ႔ ကုန္ပစၥည္းေတြ လက္ထဲမွာ မိေနတဲ့ ဒုကၡကို ရင္ဆုိင္လာရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လက္ထဲမွာ က်န္ေနတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္ဆိုေတာ့ ကုမၸဏီ အမ်ားစုက ေဆးတစ္ခု ေရာင္းၿပီဆိုရင္ အဲဒါကို ျပန္ျဖန္႔ေပးတဲ့ သူေတြက ၀ယ္ထားရတာ။ အခုလို မလုပ္ရေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ ဒီပစၥည္းေတြက က်န္ေနမွာပဲ” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ေစ်းကြက္ထဲမွာ MLM စနစ္နဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးေနဆဲျဖစ္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြရဲ႕ တန္ဖိုးက ပမာဏာႀကီးမားစြာ ရိွေနတာေၾကာင့္ အစိုးရက အမိန္႔ထုတ္ျပန္ေၾကညာ အၿပီးမွာေတာ့ ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“အဲဒီေလာကထဲမွာ က်န္ခဲ့တဲ့သူေတြရဲ႕အသံက အခုေတာ့ သိပ္မထြက္ေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္ၾကာလာရင္ေတာ့ အဲဒါေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္” လို႔ MLM စနစ္ကို လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

Weekly Eleven အေနနဲ႔ အဲဒီျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းတဲ့အခါမွာေတာ့ အမ်ားစုက အခုခ်ိန္မွာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုျခင္း မရိွေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“ကုမၸဏီဘက္က ဘာလုပ္မလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္လိုက္ပါဦးမယ္” လို႔ MLM စနစ္နဲ႔ ကုန္ပစၥည္း ျဖန္႔ျဖဴးေနတဲ့သူ တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။ ဒီစနစ္မွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေၾကးကေတာ့ ခန္႔မွန္းႏိုင္ျခင္း မရိွေသးပါဘူး။

“ေငြေၾကးအင္အားက ႀကီးမားတယ္။ ကိုယ့္ဆီမွာ Member တစ္ေယာက္က မ်ားမ်ားရင္းေလ ႀကိဳက္ေလပဲ။ အဲဒီေတာ့ တခ်ဳိ႕က မ်ားမ်ားရင္းတာေတြရိွတယ္” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

အခုလို အမိန္႔စာ ထုတ္ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ကုမၸဏီ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေရာင္း၀ယ္ျခင္းေတြကို ရပ္နားထားၾကၿပီးေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းေနတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Zhulian ကုမၸဏီရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ေရာင္းခ်မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနျပည္ေတာ္ရိွ တာ၀န္ရိွသူမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနၿပီး အေၾကာင္းတစ္စံုတစ္ရာ ရိွပါက ကုမၸဏီက ထပ္မံေၾကညာေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ Members မ်ားအေနနဲ႔ စိုးရိမ္မႈမရိွဘဲ ေစာင့္ဆိုင္းေပးပါရန္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြ မ်ားစြာရိွတာေၾကာင့္ အျခားကုမၸဏီ ေတြကလည္း ရပ္တန္႔မႈ မရိွႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ၎က “ၿမိဳ႕မွာက ကြၽန္ေတာ္မၾကားဖူးတဲ့ နာမည္ေတြနဲ႔ လုပ္ေနၾကတာ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီကုမၸဏီေတြက စာထုတ္ၿပီး ရပ္တန္႔တယ္ ဆိုတာေတြလည္း မေတြ႕ဘူး။ ေၾကညာတာလည္း မရိွေသးဘူး” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ လႈပ္ရွားလာတဲ့ MLM စနစ္မွာ အဓိက သားေကာင္က ေတာေနလူထု ျဖစ္လာတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရက ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းေတြ မေရာက္ႏိုင္ပါဘူး။

“ေတာေနလူထုက သိမွာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႔က MLM စနစ္ဆိုတာလည္း နားလည္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဓိကက ကုန္ပစၥည္းေတြကိုစပ္ရင္း Member မ်ားမ်ားရေအာင္ ဆြယ္ၾကလိမ့္မယ္။ အဲဒီမွာ သားေကာင္ေတြ ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္” လို႔ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

အစိုးရ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထုတ္တာကို လူေတြသိေအာင္ ျဖန္႔တာမ်ဳိးေတြ လုပ္ဖို႔လိုသလို MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတာေတြကုိ ေတြ႕ရင္လည္း လူထုက သတင္းေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ သူကသံုးသပ္ပါတယ္။

MLM စနစ္နဲ႔ ကုန္ပစၥည္း ေရာင္းခ်တာေတြ မလုပ္ဖို႔ အစိုးရက တားျမစ္ခဲ့ အၿပီးမွာေတာ့ ျပည္သူလူထု ဒုကၡမေရာက္ေအာင္ နစ္နာခဲ့တဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ အစီအစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ထားဖို႔ လိုတယ္လို႔ MLM တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကိုဇင္ေဇလြင္က သံုးသပ္ပါတယ္။

“အခုတခ်ဳိ႕ ကုမၸဏီေတြက ရင္းထားတဲ့အရင္းကို ျပန္ထုတ္ေပးဖို႔ ေနေနသာသာ ရစရာရိွတ့ဲ ဆုေၾကးေတြ မထုတ္ေပးဘူးဆိုတဲ့ အသံေတြ ၾကားေနရတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔က အဲဒီအတြက္ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ ဆိုတာလည္း ရိွဖို႔လိုအပ္တယ္” လို႔ ကိုဇင္ေဇလြင္က ေျပာပါတယ္။

အစိုးရက အမိန္႔ေၾကညာစာ ထုတ္ျပန္ေပးလိုက္တဲ့ အေပၚမွာ ႀကိဳဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ေနာက္ဆက္တြဲ အမိန္႔ေတြ ဆက္လက္ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

“တခ်ဳိ႕ကုမၸဏီေတြက Direct selling ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးေတြ သံုးလာႏိုင္တယ္။ အမိန္႔စာမွာက နာမည္နဲ႔ အတိအက် မပါတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ တခ်ဳိ႕ကုမၸဏီေတြက သူတို႔ဟာ MLM မဟုတ္ပါဘူး ဆိုတာေတြ ရိွေကာင္း ရိွလာႏိုင္တယ္။ ျပည္သူေတြၾကားမွာ MLM က နာမည္ပ်က္သြားတဲ့အခ်ိန္ တခ်ဳိ႕ေတြက MLM မဟုတ္ပါဘူး။ Network Marketing ပါ Direct selling ပါဆိုၿပီး ေျပာၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ရွာၾကတာ ေတြရိွတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ အစိုးရကလည္း ဖိဖိစီးစီး လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ဒီလိုမ်ဳိးမ်ား ထပ္လုပ္လာႏိုင္မလားဆုိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ MLM ဆိုတာကို ျပည္သူကို ေသခ်ာသေဘာေပါက္ေအာင္ အမိန္႔စာ ျပည့္ျပည့္စံုစံုနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အသိပညာေပးတာ လုပ္ေပးႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းမယ္” လို႔ ကိုဇင္ေဇလြင္က ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး မေကာင္းသည့္ အခ်ိန္တြင္ MLM စနစ္မွာ ျပည္ပထြက္ေငြ မ်ားျပားတဲ့ စနစ္တစ္ခု ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အျမစ္မျဖတ္ႏိုင္ပါက ပိုမိုဆိုးရြားသြားႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ၾကံဳေတြ႕ရႏိုင္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

“ဒီလုပ္ငန္းက ျပည္ပထြက္ေငြ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း အစိုးရက အျမစ္ျဖတ္တာလို႔ ျမင္တယ္” လို႔ ကိုဇင္ေဇလြင္က ေျပာပါတယ္။

အစိုးရရဲ႕ အမိန္႔စာထုတ္ျပန္ အၿပီးမွာေတာ့ ေငြေၾကးဆံုး႐ံႈး နစ္နာမႈေတြ ရိွလာႏိုင္ၿပီးေတာ့ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈရိွရိွနဲ႔ ျပန္လုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ သူကသံုးသပ္ပါတယ္။

“ဆိုလိုခ်င္တာက ေငြမေပၚတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို ကုမၸဏီေတြက ေငြျပန္အမ္းေပးပါတယ္ဆိုတဲ့ တာ၀န္ယူရမယ္။ အဲဒီလိုဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွဆံုး႐ံႈးစရာ မရိွဘူး။ ဒီကုမၸဏီေတြက အရင္တုန္းက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပစၥည္းကို မႀကိဳက္ရင္ ျပန္ယူမယ္။ ေငြလည္း ျပန္အမ္းေပးမယ္ ေျပာထားတယ္။ တကယ္ေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ အဲဒီအသံေတြ မထြက္လာေသးဘူး။ ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လာမထုတ္ရဲတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ဖ်ားေလးနဲ႔ အာမေတြခံ တာ၀န္ေတြ ယူထားေတာ့ တခ်ဳိ႕ကလည္း ဒီပစၥည္းက တန္တယ္ထင္ၿပီး ပိုက္ဆံျပန္မယူတာေတြ၊ လာမထုတ္ရဲတာေတြလည္း ရိွတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကုမၸဏီေတြက ရပါတယ္လို႔ အေပၚယံ ေျပာတာထက္စာရင္ မျဖစ္မေန ပစၥည္းကို ပိုက္ဆံနဲ႔ ျပန္အမ္းေပးတာေတြ လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ တကယ္ပစၥည္း သံုးခ်င္တဲ့သူ ဆိုရင္လည္း သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ႐ိုး႐ိုးစနစ္နဲ႔ ေရာင္းခ်င္ ေရာင္းေပါ့။ ဒါမ်ဳိးလုပ္လို႔ရတယ္။ ေျဖရွင္းစရာနည္းေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ မလုပ္လို႔ ျပႆနာေတြတက္တာ” လို႔ ကိုဇင္ေဇလြင္က ေျပာပါတယ္။

စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္မွာေတာ့ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ Shwe Pann Daing ကုမၸဏီက ဆုေၾကးေငြေတြ ျပန္ထုတ္ေပးၿပီးေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ျပန္ေပးခ်င္တဲ့ သူေတြကိုလည္း ေငြျပန္အမ္း သြားမယ္လုိ႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတာ့ စက္တင္ဘာလအတြင္း ႀကိဳတင္ထုတ္ယူထားေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ကုမၸဏီ၏ သတ္မွတ္စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ႐ံုးခ်ဳပ္တြင္ လာေရာက္ ထုတ္ယူႏိုင္ၿပီး ကုမၸဏီ၏ လြတ္လပ္စြာ ျဖန္႔ေ၀သူမ်ား ေငြေၾကးအေထာက္အပ့ံ ျဖစ္ေစရန္ ဇြန္၊ ဇူလိုင္၊ ၾသဂုတ္လမ်ား၌ သံုးလဆက္တိုက္ ဆုေၾကးထြက္ရိွခဲ့သူမ်ားကို ဆုေၾကးသံုးလစာႏွင့္ ညီမွ်သည့္ ကတိေၾကးေငြမ်ားကို ေပးအပ္သြားမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရရဲ႕ အမိန္႔ေၾကာင့္ နစ္နာမႈေတြရိွခဲ့တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈမရိွတဲ့ ကုမၸဏီေတြေၾကာင့္သာ နစ္နာမႈေတြ ရိွႏိုင္ၿပီးေတာ့ ေရႊပန္းတိုင္ ကုမၸဏီလို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ ရိွမယ္ဆိုရင္ နစ္နာစရာအေၾကာင္း မရိွဘူးလို႔ ကိုဇင္ေဇလြင္က ဆိုပါတယ္။

လက္ရိွအခ်ိန္မွာေတာ့ အစိုးရက MLM စနစ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တိုက္႐ိုက္ေရာင္းခ်ျခင္း ဥပေဒၾကမ္း (Direct selling Art) ေရးဆြဲေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဌာနအေနနဲ႔ကေတာ့ ဥပေဒၾကမ္း ေရးဆြဲၿပီးသြားၿပီ။ က်န္တဲ့ဌာနေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ အားလံုးၿပီးရင္ ဥပေဒခ်ဳပ္႐ံုးကို တင္မယ္။ အဲဒီက ျပန္က်လာရင္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို တင္မယ္” လို႔ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနက တာ၀န္ရိွသူ တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

MLM ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ ၿမိဳ႕ေပၚေတြမွာ ၿငိမ္သက္သြားေပမယ့္ ေတာရြာေတြမွာေတာ့ အရိွန္မေသေသးပါဘူး။ ထို႔အတူပဲ MLM ကုမၸဏီေတြဆီက ယူထားတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကလည္း ေအာက္ေျခ လူတန္းစားေတြဆီမွာ ပံုေနပါၿပီ။ အဲဒီအတြက္ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ အပိုင္းေတြကိုလည္း အမ်ားျမင္သာေအာင္ ထုတ္ေဖာ္ျပသရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔လည္း MLM စနစ္နဲ႔ မလုပ္ကိုင္ရဘူးလို႔ အမိန္႔စာ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ ျပည္သူလူထု မနစ္နာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပကို စီးဆင္းေငြ မ်ားျပားတဲ့ MLM စနစ္ကေတာ့ အရိွန္တန္႔သြားၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ နစ္နာမယ့္ ျပည္သူေတြအတြက္ စဥ္းစားေပးရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္လာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာ တင္းက်ပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ MLM စနစ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ဥပေဒမရိွဘဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ကိုင္ေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု ေက်ာ္လာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ နစ္နာသူေတြအတြက္ ထိုက္သင့္တဲ့ မွ်တမႈ တစ္ခုရေအာင္ ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းမႈအပါအ၀င္ မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းေလးခုအတြက္ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ေခ်းေငြ ယူ႐ုိသန္း ၇၀ မွ ၈၅ သန္းၾကား သုံးစြဲမည္ဟုဆို

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္းရွိ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံတစ္လုံးကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းမႈအပါအ၀င္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းေလးခုအတြက္ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ေခ်းေငြ ယူ႐ုိသန္း ၇၀မွ ၈၅ သန္းၾကား သုံးစြဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပန္းဘဲတန္းမဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၁) တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးသန္းႏုိင္ဦးကေျပာၾကားသည္။

“၂၀၁၆ေလာက္တုန္းက AFD လုိ႔ ေခၚတဲ့အဖြဲ႕နဲ႔ အစုိးရကေဆြးေႏြးထားတယ္။ ေဆြးေႏြးထားၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီမႈယူၿပီး ၂၀၁၇ကေန ၂၀၂၁အထိ မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႕လုပ္တာ။ ဒီ ပေရာဂ်က္ႀကီးတစ္ခုရဲ႕ ကုန္က်ေငြက ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ေခ်းေငြနဲ႔ ယူ႐ုိသန္း ၇၀ ေလာက္ကေန ၈၅ သန္း ေလာက္ကုန္က်မွာျဖစ္တယ္” ဟု ဦးသန္းႏုိင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ စီမံကိန္းတြင္ ျမစ္ေၾကာင္း သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္စနစ္တြင္ ယူ႐ုိ ၁၇ ဒသမ ၇ သန္းခန္႔ သုံးစြဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သေဘၤာဆိပ္ကမ္းမ်ား၊ အခ်က္ျပဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာအသုံးျပဳေရးကိစၥမ်ား၊ ေသာင္တူးေဖာ္ေရး ကိစၥမ်ားပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ငမုိးရိပ္ ေခ်ာင္းတစ္ေလွ်ာက္အားျပဳျပင္ရန္အတြက္ ယူ႐ုိ၁၅ ဒသမ ၆ သန္းသုံးစြဲရန္ ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း၊ အဆုိပါစီမံကိန္းတြင္ မလႊကုန္းဘူတာ၊ ပုဇြန္ေတာင္ေစ်း အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ျမစ္ကမ္းပါးနံေဘးတြင္ ရွိသည့္ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ယူ႐ုိ ၄ ဒသမ ၉ သန္းေက်ာ္သုံးစြဲရန္ လ်ာထားေၾကာင္း၊ အဆုိပါစီမံကိန္းတြင္ ဗိုလ္တစ္ေထာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္မ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးမ်ားေဆာင္ရြက္ရန္ ပါရွိေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုတစ္ခုအား ေတြ႕ရစဥ္

“ေနာက္တစ္ခုက ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္နဲ႕ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြက်ေတာ့ ယူ႐ုိ ၁၃ ဒသမ ၇ သန္း ေက်ာ္ေလာက္သုံးမယ္။ အဲဒီမွာေတာ့ ဆိပ္ကမ္းသာလမ္းတုိ႕၊ ပန္းဆုိးတန္းတုိ႕ပါ တယ္။ အမ်ဳိးသားစာၾကည့္တုိက္ျပန္လည္ ျပင္ဆင္တာေတြ ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားစာၾကည့္တိုက္အတြက္ ယူ႐ုိရွစ္သန္းကေတာ့ ေထာက္ပံ့ေငြလုိ႔ အၾကမ္းဖ်င္းသိထားတယ္။  အမ်ဳိးသား စာၾကည့္တုိက္ကေတာ့ တင္ဒါေခၚတာ ေတြဘာေတြေဆာင္ရြက္ေနၿပီ။ အခု ေျပာထားတာေတြကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္းေပါ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ကေတာ့ အစုိးရ ေဆာင္ရြက္ေတာ့မွ ပါလာလိမ့္မယ္”  ဟု ဦးသန္းႏုိင္ဦး ကေျပာၾကားသည္။

စက္တင္ဘာ ၂၁ရက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းတြင္ ဦးသန္းႏုိင္ဦးက ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအေနျဖင့္ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး၊ ျမစ္ကမ္းတစ္ေလွ်ာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးႏွင့္ ျမိဳ႕ျပယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အထိ ႀကီးၾကပ္အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မည့္အစီအစဥ္တြင္ လုပ္ေဆာင္မည့္အစီအစဥ္မ်ားထဲမွ မည္သည့္လုပ္ငန္းမ်ားကုိ စတင္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ေနသည္ကုိ သိရွိလုိေၾကာင္း ေမးခြန္းကုိေမးျမန္းခဲ့သည္။

အဆုိပါ ေမးခြန္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖြဲ႕ လွ်ပ္စစ္ စက္မႈလက္မႈႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ၀န္ႀကီးေဒၚနီလာေက်ာ္မွ စီမံကိန္းကုိ ျပင္သစ္ေခ်းေငြျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ၿပီး ေခ်းေငြ အေသးစိတ္ကုိ ျပန္လည္ေျပာၾကား ခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္းသိရသည္။

“စီမံကိန္းကုိ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအဖြဲ႕ထံကေန ၂၀၁၈ ဇူလုိင္ ၂၅ ရက္က အတည္ျပဳခ်က္ရရွိၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ရရွိဖုိ႕ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ လုပ္ငန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မယ့္ အဖြဲ႕ ကုိ ဆက္စပ္ဌာနမ်ားပါ၀င္မယ့္ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕မ်ားနဲ႕ ထပ္မံဖြဲ႕စည္းသြားၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စား လွယ္မ်ားကုိလည္း အသိေပးသြားမွာျဖစ္တယ္”  ဟု ၀န္ႀကီး ေဒၚနီလာေက်ာ္က ဆိုသည္။