<

ကိုဖီအာနန္၊ ၈၂ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ ႀကီးထြားလာတဲ့ ရခိုင္မီး

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲၿမိဳ႕သို႔ ရြာလံုးကြၽတ္ေျပာင္းေရႊ႕လာေသာ ေဒသခံမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္း ၃၀ ကို ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္အေစာပိုင္းက စတင္ၿပီး အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္ေတြက အင္အားအလံုးအရင္းနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္း ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို တိုက္ခိုက္ရာမွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြဘက္က လက္လုပ္မိုင္းေတြ ေဖာက္ခြဲတဲ့အျပင္ လက္နက္ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္ေတြ၊ တုတ္၊ ဓားေတြကိုင္ေဆာင္ၿပီး လူအင္အားအမ်ား အျပားနဲ႔ တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ တံတားေတြကို မိုင္းနဲ႔ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးျခင္း၊ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းေတြကို မိုင္းဆြဲတုိက္ခိုက္ျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္ ၁ နာရီကစလို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ပဒင္းေခါင္းတကာ ေက်းရြာအနီး မုိင္းခုနစ္လုံးေဖာက္ခြဲၿပီး ေမာင္နီေက်းရြာအ၀င္တံတား၊ ပေညာင္ပင္ႀကီးေက်းရြာအနီး တံတား၊ ေစတီျပင္ေက်းရြာအနီး တံတားနဲ႔ ေက်ာက္ပႏၲဳေက်းရြာ အနီးမွာရွိတဲ့ ကြန္ကရစ္တံတား စုစုေပါင္းတံတားေလးစင္းကို မုိင္းေထာင္ေဖာက္ခြဲ ဖ်က္ဆီးခဲ့သလို ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲက တမန္းသား၊ နံ႔သာေတာင္၊ သေဘၤာေကြ႕၊ က်ီးကြၽန္း၊ မီးတုိက္ေခ်ာင္း၀၊ နတ္ေခ်ာင္း၊ ဇီးပင္ေခ်ာင္း၊ ေလာင္းဒံု၊ ေမာင္းနီ၊ သီဟုိဠ္၊ ဇင္ပုိင္ညာ၊ ေက်ာက္ျပင္ဆိပ္၊ ပဒင္းေခါင္းတကာ၊ ပေညာင္ပင္ႀကီး၊ ေရႊရင္ေအး၊ သေရကုန္းေဘာင္၊ ခ်ိန္ခါလီ၊ ျမင္းလြတ္၊ အလယ္သံေက်ာ္၊ ဥေဒါင္း၊ ႏွာေခါင္းတုိ ေခ်ာင္း၀၊ သ၀န္ေခ်ာင္း၊ ကိုးတန္ေကာက္၊ ေတာင္ဘဇာ၊ ေဖာင္ေတာ္ျပင္က ရဲကင္းစခန္းေတြနဲ႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္း ငါးခု၊ စုစုေပါင္း ရဲကင္းစခန္း ၃၀ ကို တစ္ခ်ိန္တည္း၊ တစ္ၿပိဳင္တည္း အၾကမ္းဖက္၀င္ေရာက္ တုိက္ခိုက္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ ရဲကင္းစခန္း ၃၀ ထဲက ေလာင္းဒံုးအေျခအေနကိုေတာ့ ေလာင္းဒံုးရြာသားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေက်ာ္၀င္းက အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“နံနက္ ၃ နာရီ ၂၅ မိနစ္မွာ စလိုေလာင္းဒံု ရဲကင္းကို ဘဂၤါလီေတြ လာပစ္ခတ္တာျဖစ္တယ္။ ပစ္တာက အျပန္အလွန္ပစ္ၾကတယ္။ ရြာမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကေလးေတြ ငိုေနၾကတာ မၾကား၀ံ့ဘူး” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီေန႔ နံနက္ ၃ နာရီမွာပဲ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္ဘဇာေက်းရြာမွာရွိတဲ့ ခမရ (၅၅၂) နယ္ေျမခံတပ္ဌာနခ်ဳပ္ကို  အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္ အင္အား ၁၅၀ ေလာက္က ႏွစ္ဖြဲ႕ခြဲၿပီး ၀င္ေရာက္တုိက္ခိုက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ တပ္မေတာ္သားေတြက ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ နံနက္ ၅ နာရီေလာက္မွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကေန အေလာင္းေျခာက္ေလာင္း က်န္ရွိၿပီး ထြက္ေျပးသြားခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္႐ံုးကေန သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီလို အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ တပ္မေတာ္စစ္သည္ တစ္ဦး၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၀ ဦး၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဦးစီးဌာနမွ ၀န္ထမ္းတစ္ဦး က်ဆံုးခဲ့တဲ့အျပင္ ဒဏ္ရာရ တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၁ ဦးထဲမွာ သံုးဦးက စိုးရိမ္ရၿပီး ရဲကင္းစခန္းေတြကေန လက္နက္ငယ္ ေျခာက္လက္ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြဆီ ပါသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ရာမွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမား ႏွစ္ဦးကို အရွင္ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး အေလာင္း ၇၇ ေလာင္း ရရွိခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ံုးကေန ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

 

ေျပာင္းေရႊ႕ကယ္ထုတ္

အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္ေတြက ရဲကင္း၊ ရဲစခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေက်းရြာေတြက ေန ေဘးကင္းမယ့္ ေနရာေတြမွာ သြားေရာက္စု႐ုံး ေနထုိင္လ်က္ရွိ ၾကပါတယ္။

“တမန္းသားမွာဆုိရင္ ေခ်ာင္းတစ္ဖက္ကမ္းက ဘဂၤါလီေတြ လူအုပ္စုႀကီးက ကမ္းနားတစ္ေလွ်ာက္မွာ ဟန္ေရးျပေနတဲ့အတြက္ တမန္းသားရြာက ရြာသားအားလုံး ေစ်းတန္းဘက္မွာ စု႐ုံးလာေရာက္ ခုိလႈံေနၾကတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အနီးကုိ လုံျခံဳေရးေတြကလည္း မလာဘူး။ သူတုိ႔စခန္းမွာသာ ကင္းေစာင့္ေနၾကတယ္။ အေရွ႕ရြာ၊ အေနာက္ရြာေတြကေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမွာ စုၿပီးေနထုိင္ၾကတယ္။ ရြာကုိ အမ်ဳိးသားအခ်ဳိ႕ေစာင့္ၿပီး ေနၾကေပမယ့္ စိတ္မခ်ရေတာ့ဘူး။ တစ္ညလုံးလည္း မအိပ္ရသလုိ အခုဆိုရင္ ဘဂၤါလီရြာေတြက ေအာ္ဟစ္ေၾကြးေၾကာ္သံေတြကုိလည္း ဆက္တုိက္ၾကားေနရတယ္။ လုံျခံဳေရး အျမန္လာေစခ်င္တယ္။ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ တစ္ခုေလာက္ အနားမွာ ရွိေနေစခ်င္ပါတယ္” လို႔ တမန္းသား ေက်းရြာသား ဦးသိန္းလွက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ေျပာပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ခေမာင္းဆိပ္ၿမိဳ႕၊ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲၿမိဳ႕နဲ႔ ျမင္းလြတ္ၿမိဳ႕ေတြမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြ၊ အျပစ္မဲ့ ေဒသခံေတြကို လံုျခံဳေရးရွိတဲ့ ေနရာေတြဆီ ေျပာင္းေရႊ႕ကယ္ထုတ္ခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ေကာ္မတီက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲၿမိဳ႕က ေထြအုပ္၀န္ထမ္း ၁၁ ဦးနဲ႔ မိသားစု၀င္ ငါးဦး ၊ နလတ ၀န္ထမ္း တစ္ဦးနဲ႔ မိသားစု၀င္ ခုနစ္ဦး၊ လမ္းဦးစီး၀န္ထမ္း ႏွစ္ဦးတို႔ကို နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ရင္းနယ္ေျမ ၁ ရဲစခန္းကို ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ျမင္းလြတ္ၿမိဳ႕က ေထြအုပ္၀န္ထမ္း ၁၇ ဦးကို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီး႐ံုးနဲ႔ ပညာေရး၀န္ထမ္း ၁၂ ဦးကိုေတာ့ နယ္ျခားေစာင့္ရဲ ေမာရ၀တီစခန္းဆီ ေခတၱေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ခေမာင္းဆိပ္ၿမိဳ႕က ေထြအုပ္ ၀န္ထမ္းေျခာက္ဦး၊ ပညာေရး၀န္ထမ္း ၁၀ ဦးကေတာ့ မင္းခေမာင္း တိုင္းရင္းသားေက်းရြာမွာ သြားေရာက္ပူးေပါင္းေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး ဒီ၀န္ထမ္းေတြကို လံုျခံဳေရးရွိတဲ့ ေနရာဆီ ေျပာင္းေရႊ႕ကယ္ထုတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ စီစဥ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ နံ႔သာေတာင္ ပရဟိတေက်ာင္းက ကေလး၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ရြာသား စုစုေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ကို လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြက ေတာင္ၿပိဳအထက္တန္းေက်ာင္းဆီ ေျပာင္းေရႊ႕ေနရာခ်ထားၿပီး ေအာင္ဗလေက်းရြာမွ ရြာသူရြာသား ၁၅၀ ကေတာ့ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕က သာသနာ့ဗိမာန္ႀကီးမွာ ေခတၱေရာက္ရွိေနထုိင္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက ေတာင္ဘဇာေက်းရြာနဲ႔ ပီရြက္ေက်းရြာေန ရြာသူ၊ ရြာသားေတြနဲ႔ ဌာနဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းေတြကို ခမရ ၅၅၂ တပ္ရင္းဆီေျပာင္းေရႊ႕ရာမွာ အႏၱရာယ္ကင္းစြာ ေရာက္ရွိသြားၿပီလို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီး တပ္မေတာ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေမာင္ေတာေဒသထဲမွာရွိတဲ့ ေက်းရြာေတြက အျပစ္မဲ့ ျပည္သူေတြကို ေဘးကင္းလံုျခံဳတဲ့ ေနရာေတြဆီ ဆက္လက္ေျပာင္းေရႊ႕ေပးလ်က္ရွိၿပီး နယ္ေျမစိုးမိုးႏိုင္ေရး ရွင္းလင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြ အင္အားအလံုးအရင္းနဲ႔ ရဲကင္းစခန္းငယ္ေတြကို ထပ္မံ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျခင္း မျပဳလုပ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ ရဲကင္းစခန္း ၂၃ ခုကို ကင္းစခန္း၊ နယ္ေျမစခန္းေတြဆီ သြားေရာက္ ပူးေပါင္းေစခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာခ႐ိုင္အတြင္း ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ကစၿပီး ညမထြက္ရ အမိန္႔မွာ အခ်ိန္ကို တိုးျမႇင့္သတ္မွတ္လိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အရင္က ည ၉ နာရီကေန နံနက္ ၅ နာရီအထိ သတ္မွတ္ထားေပမယ့္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ည ၆ နာရီ ကေန နံနက္ ၆ နာရီအထိ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္လိုက္တာကို အသံခ်ဲ႕စက္နဲ႔ လိုက္လံေၾကညာခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြဆီက သိရပါတယ္။

“ခုနကပဲ အသံခ်ဲ႕စက္နဲ႔ ၿမိဳ႕ကိုလွည့္ၿပီး ညမထြက္ရအမိန္႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ညမထြက္ရအခ်ိန္က ညေန ၆ နာရီက ေန နံနက္ ၆ နာရီအထိ ျဖစ္သြားပါၿပီ” လို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ခံ ဦးစိန္လွျဖဴက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ေျပာၾကားပါတယ္။

 

ေခတၱေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ အသတ္ခံရ

ေမာင္ေတာၿမဳိ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက လိပ္ရေက်းရြာမွာ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ညပုိင္းက ေခတၱေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊ ရာအိမ္မွဴး၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ုံးအကူနဲ႔ အစုိးရသတင္းေပးလို႔ သံသယ႐ွိသူေတြကို အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက သတ္သြားတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ေကာ္မတီကေန ၾသ ဂုတ္ ၂၆ ရက္မွာ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

သတ္ျဖတ္ခံရသူေတြကေတာ့ လိပ္ရေက်းရြာ ေခတၱအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ေဆြတာေလာင္၊ ရာအိမ္မွဴး ဆိုက္ကူလာ ၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုး အကူေဖာ္တာတူလာနဲ႔ အစိုးရသတင္းေပးသူလို႔ သံသယရွိသူ အလယ္သံေက်ာ္ ေက်းရြာက ဇာဟိတ္တူေဆာင္းတုိ႔ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ သြားလာလႈပ္ရွားမႈကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစဖို႔ မုိင္းေတြေထာင္ထားတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ေမာင္ေတာေျမာက္ပိုင္း ႀကိမ္ေခ်ာင္းေက်းရြာရဲ႕ ေနရာငါးခုမွာ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ငါးႀကိမ္ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ႀကိမ္ေခ်ာင္းေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးကိုကိုေအာင္က ဆိုပါတယ္။

“ေလာင္းဒံုစခန္းကို တိုက္ခိုက္ေနခ်ိန္မွာ နံနက္ ၂ နာရီခြဲခန္႔မွာ ႀကိမ္ေခ်ာင္းကသြားတဲ့ လံုျခံဳေရးကားကို ရြာအထြက္ လမ္းေကြ႕က ေရေက်ာ္တံတားမွာ ေဖာက္ခြဲမႈျဖစ္တယ္။ တစ္နာရီေလာက္ အၾကာမွာ ငါးေစ်းတန္းမွာ ေပါက္တယ္။ ေနာက္ရဲစခန္းေရွ႕ ရြာလယ္လမ္းဆံုမွာ ေပါက္တယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ အထကေက်ာင္းေရွ႕မွာ ေပါက္တယ္။ ေနာက္ဆံုးအလံုးက နံနက္ ၅ နာရီခန္႔မွာ တိုက္နယ္ေဆး ႐ံုေရွ႕မွာ ေပါက္ပါတယ္။ အခုလံုျခံဳေရးေတြ ရွင္းလင္းေရးလုပ္ေနပါတယ္” လို႔ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တုန္းက သူက ေျပာၾကားပါတယ္။

ဘဂၤါလီေတြ သီးသန္႔ရွိတဲ့ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ရပ္ကြက္ (၅)က ေမာင္ေတာ-ၿမိဳ႕ဦး(အီတလ်ာ)-သီဟုိဠ္ျခံသြားရာ ကားလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေနရာေတြမွာ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ သြားလာလႈပ္႐ွားမႈကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစဖို႔ မိုင္းေတြေထာင္ထားၿပီး ဘဂၤါလီရြာသားေတြကို ဒီလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ မသြားဖို႔ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက မွာထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

နယ္ေျမစုိးမုိးေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ သံုးစီးကို  ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ မြန္းလြဲ ၁ နာရီခြဲက ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ နယ္ေျမ ၆ ထဲက ေမာင္ႏွမႀကီးေက်းရြာ ရြာလယ္လမ္းမေပၚအေရာက္မွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက ေရွ႕ေနာက္လက္လုပ္ ေ႐ွာ့တုိက္မုိင္းနင္းမိ ေပါက္ကြဲခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္ကားေတြ မုိင္းထိမွန္ၿပီးေနာက္မွာေတာ့ အစြန္းေရာက္ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လုပ္ေသနတ္နဲ႔ စတင္ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ခဲ့တာေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အနီး၀န္းက်င္ေနရာမ်ားသုိ႔ လုိက္လံရွင္းလင္းရာမွာ ေျပာင္း၀က်ယ္ လုပ္ေသနတ္တစ္လက္၊ အနီ၊ အနက္၀ိုင္ယာႀကိဳးနဲ႔ ဘက္ထရီအုိးေသးတစ္လုံး ရွာေဖြသိမ္းဆည္းရမိခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈ ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ကေန အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တဲ့အခ်ိန္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္ကေန ၂၅ ရက္အထိ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ က်င္းပမယ့္အခ်ိန္ကို အခ်ိန္ကိုက္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဖန္တီးကာ တိုက္ကြက္ေဖာ္ေဆာင္လာတာ ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ရတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

 

အၾကမ္းဖက္အုပ္စုအျဖစ္ ေၾကညာ

ျမန္မာႏိုင္ငံ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ဖ်က္ေရးဗဟိုအဖြဲ႕ကေန ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က အမိန္႔စာတစ္ေစာင္ကို ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၇၂၊ ပုဒ္မခြဲ(ခ)ပါ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို က်င့္သံုးၿပီး ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ဒီအမိန္႔စာကို ထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီအမိန္႔စာထဲမွာ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႔ ဒီအၾကမ္းဖက္သမားေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိတဲ့ Arakan Rohingya Salvation Amy (ARSA) တို႔ကို အၾကမ္းဖက္အုပ္စုျဖစ္တယ္လို႔ အၾကမ္းဖက္တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၊ ပုဒ္မခြဲ(င)ပါ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုက်င့္သံုးၿပီး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ အဖြဲ႕ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္နဲ႔ ေၾကညာလိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အပါအ၀င္အခ်က္ ေျခာက္ခ်က္ပါ၀င္ပါတယ္။ 

 

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္မွာ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ က အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ၾကမ္းတမ္းရက္စက္တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈလုပ္ရပ္ေတြကို ျပင္းထန္စြာ ႐ႈတ္ခ်တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

စိန္ေခၚမႈအမ်ားအျပားကို ရင္ဆိုင္ရာမွာ သတၱိရွိရွိ ရြပ္ရြပ္ခြၽံခြၽံ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိတဲ့ ရဲ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကိုလည္း ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳလိုက္ၿပီး ႏိုင္ငံအတြက္ အသက္ေပးလွဴသြားတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြ၊ လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြ၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြနဲ႔လည္း တစ္သားတည္း ရပ္တည္လ်က္ရွိၿပီး ထပ္တူထပ္မွ် ၀မ္းနည္းရတယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္မႈနဲ႔ အခ်ိန္ကိုက္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ဖြယ္ရာရွိတာကို အရင္ကတည္းက ႀကိဳတင္မွန္းဆထားတဲ့အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးေတြကိုလည္း ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ေပးထားခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီလို တိုက္ခိုက္မႈဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္မႈတို႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ေနမႈေတြကို ထိခိုက္ယုတ္ေလ်ာ့သြားေစဖို႔ ဦးတည္ခ်က္ရွိရွိ စနစ္တက် စီမံေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ားျဖစ္တာ ထင္ရွားေနေပမယ့္ အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ရက္စက္ျပင္းထန္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ မိမိတို႔လုပ္ငန္းေတြ ယိမ္းယိုင္သြားမည္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ လတ္တေလာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္အေပၚ ျပင္းထန္စြာ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ သံ႐ံုးေတြက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ေၾကညာခ်က္အသီးသီး ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ကိုဖီအာနန္ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေတြဟာ စိုးရိမ္စရာအရွိန္ျမင့္တက္မႈကို ေဖာ္ျပေနၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြအတြက္ အေျဖမဟုတ္ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို တရားဥပေဒအတိုင္းဆံုးျဖတ္ဖို႔ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းရမွာျဖစ္ၿပီး လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား အေနနဲ႔ နယ္ေျမေအးခ်မ္းေစေရး အေျခအေန ေဆာင္ရြက္ရာမွာ အျပစ္မဲ့အရပ္သားေတြ အႏၲရာယ္မက် ေရာက္ေစဖို႔ စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ကို ဖီအာနန္က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီး အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းအားလံုးက အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ကို ျငင္းပယ္ၾကဖို႔ သူက အခိုင္အမာ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီလို အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြအေပၚ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာကိုဖီအာနန္ကေန ျပင္းထန္စြာ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ကို ႀကိဳဆိုတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။ 

အေမရိကန္သံ႐ံုးကလည္း လံုျခံဳေရးစခန္းမ်ား တိုက္ခိုက္ခံရျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္းနဲ႔ အသက္စြန္႔လႊတ္ခဲ့ရသူေတြနဲ႔ သူတို႔မိသားစု၀င္ေတြအတြက္ ၀မ္းနည္းေၾကာင္းကို ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္မွာပဲ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈလုပ္ရပ္ က်ဴးလြန္သူေတြကို လက္ရဖမ္းဆီးမိေရး၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ထပ္မံမျဖစ္ပြားေရး အစိုးရနဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ တာ၀န္ရွိေၾကာင္းနဲ႔ ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္မႈ မျဖစ္ပြားေရးကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေမရိကန္သံ႐ံုးက တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီလိုပဲ ၿဗိတိန္သံ႐ံုးကလည္း ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္အေစာပိုင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ႐ႈတ္ခ်တဲ့အျပင္ အရပ္သားေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔နဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူ အညီရရွိေရးေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢကလည္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကို ျပင္းထန္စြာ တိုက္ခိုက္မႈေတြအေပၚ ႐ႈတ္ခ်လိုက္ၿပီး အသက္ဆံုး႐ႈံးသူေတြနဲ႔ သူတို႔မိသားစု၀င္ေတြအတြက္ ၀မ္းနည္းေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ မစၥစ္ရီနာတာက ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးအေျခအေနအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္ၿပီး အေျခအေနကို ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္သလို အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိေနမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

 

ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္က မီး႐ိႈ႕မႈမ်ား

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ျမင္းလြတ္ၿမိဳ႕၊ ဘဂၤါလီေက်းရြာထဲက ဘဂၤါလီေတြဟာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့ေပမယ့္  ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္ နံနက္ ၅ နာရီမွာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္မီး႐ိႈ႕ခဲ႔တာေၾကာင့္ ေနအိမ္ေတြ မီးေလာင္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီမီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ျမင္းလြတ္ၿမိဳ႕ အေရွ႕ပိုင္းရပ္ကြက္မွာ အိမ္ရွစ္လံုး၊ ေစ်းဆိုင္ ၁၃ ဆိုင္၊ ကားေလးစီး၊ အလယ္ပိုင္းရပ္ကြက္မွာ အိမ္ ၂၄ လံုး ၊ ဆိုင္ခန္း ၅၁ ခန္း၊ ဗလီတစ္ခု ၊ အာရဗီေက်ာင္းေျခာက္ခု ၊ အေနာက္ပိုင္း ရပ္ကြက္မွာ အိမ္ ၄၅ လံုး၊ အာရဗီ ေက်ာင္းတစ္ခု၊ ရွီဒါရပ္ကြက္မွာ အိမ္ ၁၁ လံုး၊ ေစ်းဆိုင္ ၄၁ ဆိုင္၊ ကားငါးစီး ၊ ဗလီတစ္ခု၊ အာရဗီေက်ာင္းတစ္ခု၊ ဆိုင္ကယ္ေလးစီး၊ စုစုေပါင္း အိမ္ ၈၈ လံုး၊ ေစ်းဆိုင္ ၅၄ ဆိုင္၊ ဆိုင္ခန္း ၅၁ ခန္း၊ ဗလီႏွစ္ခု၊ အာရဗီေက်ာင္း ရွစ္ေက်ာင္း ၊ ကားကိုးစီးနဲ႔ ဆိုင္ကယ္ေလးစီး မီးေလာင္ဆံုး႐ႈံးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီလို အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက သူတို႔ေနအိမ္ကို မီး႐ႈိ႕ၿပီး ထြက္ေျပးတာေတြဟာ အရင္ကတည္းက လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေစတီျပင္ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ဆိုပါတယ္။

“ရခုိင္ရြာနဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့အတြက္ သူတုိ႔က အိမ္ေတြကုိ မီး႐ိႈ႕ၿပီး ထြက္ေျပးသြားၾကတယ္။ အရင္ကလည္း သူတုိ႔ကုိယ့္အိမ္ကုိယ္ မီး႐ႈိ႕ၿပီး ထြက္ေျပးမႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ အခုလည္း လုပ္ျပန္ၿပီ။ ေဒသခံရခုိင္ေတြကေတာ့ ဘာမွမလုပ္ဘူး။ မီးကူးမွာစုိးလုိ႔ ဘဂၤါလီေတြ ထြက္သြားတာနဲ႔ မီးကုိ ၿငိႇမ္းသတ္လုိက္ၾကတယ္။ အိမ္တခ်ဳိ႕ေတာ့ မီးေလာင္သြားတယ္” လို႔ ေစတီျပင္ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက သူ႔အေတြ႕အၾကံဳကို ေျပာျပပါတယ္။

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္မွာလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက နယ္ေျမစိုးမိုးေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ထြက္ခြာလာခ်ိန္မွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက အင္အားအမ်ားအျပားနဲ႔ ဓားရွည္ေတြ ကိုင္ေဆာင္ၿပီး ၀ုိင္း၀န္းတားဆီး ပိတ္ဆို႕အၾကမ္းဖက္တာေတြ၊ ေခ်ာင္းေျမာင္းပစ္ခတ္ျခင္း၊ ဆြဲမိုင္းေတြနဲ႔ အေ၀းကေန မုိင္းေထာင္ေဖာက္ခြဲ အၾကမ္းဖက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ႔တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မ ေတာင္ရပ္ကြက္ ဆယ္အိမ္မွဴး အဗူ (ေခၚ) ဘီဘီကို ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္ မြန္းလြဲ ၁ နာရီက အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ေနအိမ္အတြင္း ၀င္ေရာက္သတ္ျဖတ္သြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အဲဒီေန႔ မြန္းလြဲ ၂ နာရီမွာ ေမာင္ေတာေဆး႐ံုေရွ႕ ေဇာတိကာ႐ံု ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းအနီးက ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြေနထုိင္တဲ့ ေနအိမ္ထဲကို အစြန္းေရာက္ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လက္နက္ငယ္နဲ႔ ေလးခ်က္ပစ္ခတ္ရာ အျပစ္မဲ့အရပ္သား ဟိႏၵဴကေလးငယ္တစ္ဦး ေသဆံုးၿပီး အမ်ိဳးသားတစ္ဦး ေသနတ္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ နယ္ေျမ (၆) ဇင္ပိုင္ညာ လမ္းဆံုအနီးမွာ ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာ ရီ ၄၅ မိနစ္ကေန ညေန ၄ နာရီ ၄၂ မိနစ္အထိ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ေထာင္ထားတဲ့ လက္လုပ္မိုင္း ၁၇ လံုး ဆက္တိုက္ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ နံ႔သာေတာင္ ရြာသူရြာသားမ်ား ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲၿမိဳ႕သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာသည္ကို ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္

 

ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြ တိုက္ခိုက္ခံရ

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ နယ္ေျမ ၂၊ ရန္ကာေစတီေက်းရြာမွ (ဒုိင္းနက္) တုိင္းရင္းသား ၂၀ ေလာက္ဟာ ေအာင္ဇံတုိင္းရင္းသားေက်းရြာဆီ သြားေရာက္ပူးေပါင္းေနထုိင္ဖို႔ ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာရီခြဲက ထြက္ခြာလာရာ ဆာေလေက်းရြာအုပ္စု၊ ေၾကာင္ဒိုးေက်းရြာအ၀င္ တံတားအနီးအေရာက္မွာေတာ့ ေၾကာင္ဒိုးေက်းရြာက အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမား အင္အား ၁၀၀ ေလာက္က တုတ္၊ ဓားကိုယ္စီနဲ႔ ၀င္ေရာက္ထုိးခုတ္ ႐ိုက္ႏွက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို ထုိးခုတ္႐ိုက္ႏွက္ခ်ိန္ ဦးေမာင္ဘစိန္ တစ္ဦးသာ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၿပီး က်န္ေက်းရြာသားေတြက က်န္ရွိခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်န္သူေတြကေတာ့ ေသသလား။ ရွင္သလား မသိဘူးလို႔ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ဦးေမာင္ဘစိန္က ေအာင္သေျပနယ္ေျမ႐ုံးကို လာေရာက္သတင္းပို႔ခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

အဲဒီေန႔ ညေန ၅နာရီမွာ အစြန္းေရာက္ဘဂၤါလီအၾကမ္း ဖက္သမား ခုနစ္ဦးေလာက္ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ခြဲၿပီး ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲဲၿမိဳ႕နယ္ခြဲ အထက္တန္းေက်ာင္းမွာ ေရာက္႐ွိေနတဲ့ နံ႔သာေတာင္ ပရဟိတဘုန္းေတာ္ႀကီး စာသင္ေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူ ၃၇၀ ေလာက္ကို လာေရာက္တုိက္ခုိက္ခဲ့တာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းေတြကေန ျပန္လည္ခုခံတုိက္ခုိက္ရာမွာ အၾကမ္းဖက္ဘဂၤါလီေတြ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာသြားၿပီး အၾကမ္းဖက္ဘဂၤါလီအေလာင္း ႏွစ္ေလာင္းရရွိခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

 

အကာအကြယ္မဲ့ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြ

ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ေတြက တုိင္းရင္းသားေက်းရြာေတြကို အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္မႈေတြရွိေနတာေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားေတြမွာ အကာအကြယ္မဲ့ေနေသးတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အကူအညီ လုိအပ္ေနၿပီ။ ဘဂၤါလီေတြက ရြာတုိင္းမွာ စုစည္းေနၾကသလုိ ဗလီေတြမွာလည္း တုတ္၊ ဓားေတြနဲ႔ စု႐ုံးၿပီး ဒီေန႔အျပတ္သိမ္းမယ္လုိ႔ ေအာ္ေနၾကတယ္။ တမန္းသားအေရွ႕ရြာ၊ အေနာက္ရြာ၊ သက္ရြာ၊ ေရေနာက္ ငါးသားဒုိင္းနက္ရြာက လူေတြ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမွာ စုေနၾကေပမယ့္ ငါတုိ႔မွာ ဘာလက္နက္မွ မရွိဘူး။ အခ်ိန္မီ မကယ္ႏုိင္ရင္ အားလုံးေသလိမ့္မယ္။ ေျပးစရာလမ္း မရွိေတာ့ဘူး။ အခုနားက လက္ယ်ာေခ်ာင္း ရဲကင္းစခန္းကုိ၀ုိင္းၿပီး တုိက္ခုိက္တယ္။ အခု အဲဒီစခန္းဘက္က မီးေတာက္ေနတာကုိ ေတြ႕ေနရတယ္။ ေန၀င္မွာကုိ အရမ္းစုိးရိမ္ေနရၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေရေနာက္ ငါးသားဒုိင္းနက္ရြာအနီးကုိ ေသနတ္ေတြကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ ခ်ဥ္းကပ္လာတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ကလည္း တမန္းသားဘက္ကုိ ထြက္ေျပးလာၾကပါတယ္” လို႔ တမန္းသား ေက်းရြာခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေမာင္သိန္းက ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ေျပာၾကားပါတယ္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက တခ်ိဳ႕ရြာေတြကို ၀ိုင္းထားတဲ့အတြက္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေက်းရြာသားေတြဟာ အျပင္ထြက္မရဘဲ ပိတ္မိေနတာေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ရြာထဲမွာ ပိတ္မိေနၿပီး လုံျခံဳေရးလည္း မရွိဘူး။ ဘဂၤါလီေတြက ရြာကုိ၀င္တုိက္မယ္လုိ႔ အျပင္ကေန ၿခိမ္းေျခာက္ေနၿပီ။ သူတုိ႔မွာ လူအင္အားက သိပ္မ်ားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔မွာက လူနည္းနည္းေလး။ ဘာလုပ္လုိ႔ရမွာလဲ။ တပ္မေတာ္သားေတြ ေရာက္မလာရင္ အကုန္ေသကုန္လိမ့္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ကယ္ပါလုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်င္တယ္” လို႔ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေတာင္ဘဇာေက်းရြာသားတစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ရန္ကိုေၾကာက္ၿပီး ရြာလံုးကြၽတ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာမႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေရႊက်င္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမွာ သေဘာ့ေခ်ာင္းေက်းရြာကေန အိမ္ေထာင္စု ကိုးစုနဲ႔ သပိတ္ေတာင္ ေက်းရြာကေန အိမ္ေထာင္စုေလး စု၊ စုစုေပါင္း ၁၃ စု လူဦးေရ ၄၁ ဦး ေရာက္ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ လူမႈေရးအသင္း အဖြဲ႕ေတြေပါင္းၿပီး ေနရာခ်ထားၿပီး စားေသာက္ေရး စီစဥ္ေနပါတယ္။ က်ား ၁၆ ဦးနဲ႔ မ ၂၅ ဦး လတ္တေလာ ေရာက္ေနၿပီ။ အခု ေတာင္ဘဇာ တစ္ရြာလံုး ေျပးလာတယ္” လို႔ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီလို ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြက ေနရပ္စြန္႔ခြာမႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုကို အကာအကြယ္ေပးေစခ်င္တယ္လို႔ ဘူးသီးေတာင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းေအာင္သိန္းက ဆိုပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရအေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုကုိ အကာအကြယ္ေပးပါလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကုိ အကာအကြယ္ေပးေနတာေတြက မလံုေလာက္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသက္ေရာ၊ စည္းစိမ္ေရာ၊ ဥစၥာေရာ၊ အိမ္ေရာ၊ ေျမေရာ၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္သူလူထုက ဆံုး႐ႈံးေနရပါၿပီ။ ဒါကို ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရက လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားမယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးကို တာ၀န္ယူထားတယ္ဆုိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ေတြကုိ အစုိးရမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အစုိးရက ျပည္သူလူထုကုိ ကာကြယ္ပါလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” လို႔ ဦးထြန္းေအာင္သိန္းက ေျပာပါတယ္။

ရခုိင္အမ်ဳိးသမီးအစည္းအ႐ုံးမွ ေဒၚေစာစံၿငိမ္းသူကလည္း “ကြၽန္မတုိ႔ ရခုိင္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအ႐ုံးအေနနဲ႔က သက္ဆုိင္ရာေတြကုိ တုိက္တြန္းေနတဲ့အပုိင္းေတြ ရွိတယ္။ အဓိက, ကေတာ့ လုံျခံဳေရးအပုိင္းမွာ အားနည္းေနတဲ့အပုိင္းေတြ ရွိေနေသးတယ္။ အစုိးရဘက္ကေတာ့ လုံျခံဳေရးေတြကို လုံလုံေလာက္ေလာက္ ခ်ေပးထားတယ္လုိ႔ ေျပာေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ လုံျခံဳေရးေတြ လုံလုံေလာက္ေလာက္ မရွိႏိုင္ေသးဘူး။ တစ္ေနရာမွာျဖစ္ၿပီးေနာက္ တစ္ေနရာမွာျဖစ္ၿပီဆုိရင္ အဲဒီေနရာမွာ လုံျခံဳေရး မရွိဘူး။ အဲဒီလုိဆုိေတာ့ မရွိတဲ့ေနရာကုိ ရွိတဲ့ေနရာက ျပန္ၿပီးသြားရတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီဘက္မွာက လုံျခံဳေရးက မရွိေတာ့ဘူး။ အဲဒီလုိမ်ဳိးဆုိေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကုိ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ အခုဆုိရင္ ေမယုေတာင္တန္း တစ္ေလွ်ာက္ကုိ မူဆလင္ေတြက ေရာက္သြားၿပီ။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ရေသ့ေတာင္နယ္ဘက္မွာရွိေနတဲ့ ေမယုေဒသက ျပည္သူေတြအတြက္က ေတာ္ေတာ့္ကုိ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အခု ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ ဘူးသီးေတာင္ေမာင္ေတာ ဘက္အျခမ္းကေန တစ္ဖက္ျခမ္းကုိ ေရာက္လာႏုိင္ဖြယ္ရွိတယ္။ အဲဒီေတာင္တန္းကုိ ေရာက္ၿပီဆုိရင္ ဒီဘက္က အထူးသျဖင့္ ရေသ့ေတာင္ ၿမိဳ႕နယ္မွာရွိေနတဲ့ ရြာေတြဘက္ကုိ ပုိၿပီးေတာ့မွ ေရာက္လာႏုိင္ဖြယ္ ရွိတယ္။ ဒီဘက္မွာ ရေသ့ေတာင္နယ္ ဘက္မွာဆုိရင္ လုံျခံဳေရးက လုံးလုံးမရွိသလုိ ျဖစ္ေနတယ္။ ဟုိဘက္မွာလည္း လုံေလာက္တဲ့ လုံျခံဳေရးေတြ ခ်ထားတယ္ဆုိေပမယ့္ အဲဒီဘက္မွာလည္း လုံျခံဳေရးက အလုံအေလာက္ ရွိမေနဘူး။ ေတာ္ေတာ့္ကုိ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အေရးႀကီးဆုံးကေတာ့ လုံေလာက္တဲ့ လုံျခံဳေရးခ်ေပးဖုိ႔ အေရးႀကီးေနပါတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

အသက္ေဘးမွ လြတ္ေျမာက္လာသူတစ္ဦးရဲ႕ ကိုယ္ေတြ႕ျဖစ္ရပ္

ေဖာင္ေတာ္ျပင္စခန္းကို အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရေပမယ့္ အသက္ေဘးက လြတ္ေျမာက္လာသူကေတာ့  ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေဖာင္ေတာ္ျပင္ ေဆးေပးခန္းမွ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုေဇာ္မ်ဳိးေအာင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက ဓားနဲ႔ခုတ္ထားတာေၾကာင့္ ကိုေဇာ္မ်ဳိးေအာင္ရဲ႕ လက္မွာ ဒဏ္ရာရထားၿပီး ဘူးသီးေတာင္ေဆး႐ံုမွာ တက္ေရာက္ကုသမႈ ခံယူေနပါတယ္။

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္ ၃ နာ  ရီေလာက္မွာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမား အေယာက္ ၁၀၀ ေလာက္က ေဖာင္ေတာ္ျပင္စခန္းကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုေဇာ္မ်ဳိးေအာင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“မနက္ ၂ နာရီခဲြကေန ၃ နာ ရီၾကားျဖစ္တာက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ေဖာင္ေတာ္ျပင္ရဲစခန္းမွာ မနက္ ၅  နာရီေလာက္အထိ မီးစက္ေမာင္းတယ္။ ည ၁ နာရီေလာက္ဆုိ ဘယ္သူမွ မအိပ္ေသးဘူး။ မီးကုိေတာ့ ထြန္းထားတယ္။ သူတုိ႔က အဲဒီဟာကုိ သိတယ္ ျဖစ္တာက ၂ နာရီခဲြနဲ႔ ၃ နာရီၾကားမွာ။ ဘယ္လုိ၀င္လဲဆုိေတာ့ ေရွ႕ေပါက္ကေန လူ ၁၀၀ ၀န္းက်င္နဲ႔ စုျပံဳၿပီးေတာ့ တံခါးကို တြန္းလုိက္တယ္။ တံခါးပြင့္ထြက္သြားေတာ့ ၀င္လာေရာ။ ေရွ႕မွာ ရဲကင္းက တစ္ေယာက္ကုိ အရင္ဆံုး ဓားနဲ႔ထုိးတယ္။ ျပန္ခုခံေတာ့ ကင္းေစာင့္တုတ္၊ ဓားနဲ႔၀ုိင္း႐ုိက္တယ္။ ကင္းေစာင့္ရဲသားႏွစ္ေယာက္ေလ။ ၁၂ နာရီ ၃ နာရီႏွစ္ေယာက္၊ ၃ နာရီ ၆ နာရီႏွစ္ေယာက္ အဲဒီအခ်ိန္က ကင္းေျပာင္းတဲ့အခ်ိန္ေလ။ ျဖစ္တာက ၃ နာရီဆုိေတာ့ သံုးေျခာက္သမားေပါ့။ အဲဒီတစ္ေယာက္ကုိ ဓားနဲ႔ထုိးတယ္။ အဲဒီတစ္ေယာက္ကလည္း ေနာက္ဆုတ္ေျပးတာေပါ့။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ ကံဆုိးတာက အခုက်သြားတဲ့ ဆရာစုိး၀င္း ဒုတပ္ၾကပ္ထင္တယ္။ သူက ေသနတ္ရွိတယ္။ ခုခံမလုိ႔လုပ္တုန္းမွာ ေသနတ္က ေမာင္းက်ပ္ေနတယ္။ သူ႔ကုိ ႏုိ႔အုံေအာက္က နံ႐ုိးကုိ ဓားနဲ႔တစ္ခ်က္တည္း ထုိးလုိက္တယ္။ ေခါင္းေတြကုိလည္း ႏွစ္ေယာက္သံုးေယာက္ေလာက္ ၀ုိင္း႐ုိက္တယ္ထင္တယ္။ အဲဒီဆရာက ေမွာက္လ်က္ပဲေသသြားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လည္း အဲဒီခ်ိန္မွာ ဘာမွမသိေသးဘူး။ အျပင္မွာၿပီးေတာ့ အထဲက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဘက္ကုိ ေရာက္လာတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က အိပ္ေနတယ္။ အခုက်သြားတဲ့ ဗိုလ္ေလးလည္း အိပ္ေနတယ္။ အရင္ဆံုး သူ႔အခန္းကို ဗံုးသေဘာမ်ဳိး လက္လုပ္မုိင္း ပစ္ထည့္လုိက္တယ္။ ေပါက္ထြက္သြားေတာ့ ဗုိလ္ေလးလည္း ေတာ္ေတာ္ဆုိးရြားတယ္ အေျခအေန။ သူေသတာေတာင္ သူသိလုိက္မွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ထင္တယ္။  မုိင္းခဲြဒဏ္ရာေၾကာင့္ေရာ၊ ဓားထိုးတာ ေရာပါတယ္။ မုိင္းကဗံုးမဟုတ္ဘူး။ ကုိယ့္ဘာသာလုပ္ထားတဲ့မုိင္းကုိ ေျပာတာ။ အဲဒီမွာ အရင္ဆံုး ဓားနဲ႔ထုိးတာ။ ၿပီးရင္မုိင္းထည့္လိုက္တာ။ သူ႔အခန္းနဲ႔ မ်က္ေစာင္းထုိးမွာ ကြၽန္ေတာ့္အခန္းေလ။ အဲဒီမွာ ကြၽန္ေတာ့္ဘက္လွည့္လာတယ္” လို႔ သူေတြ႕ၾကံဳခဲ့တာေတြကို ကိုေဇာ္မ်ဳိးေအာင္က ေျပာျပပါတယ္။

သူႏိုးလာတဲ့အခ်ိန္မွာ သူ႔ကို ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားတစ္ဦးက သတ္ဖို႔လုပ္ေနတာကို ရဲသားတစ္ေယာက္က ကယ္လိုက္တဲ့အတြက္ သူအသက္ခ်မ္းသာရာရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္ကလည္း ဘယ္ခ်ိန္မွာ ႏုိးလာလဲဆုိေတာ့ ဆူညံပြက္ေလာ႐ုိက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏုိးလာတယ္။ သူတို႔ကလည္းေအာ္တယ္။ အလာဘာညာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္ႏုိးလာေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္လက္ေတြကုိ ခုတ္ထားတာ မသိေသးဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ နည္းနည္းေတာ့ ရက္စက္တယ္။ အလာဒ္လုပ္ဖုိ႔ လုပ္ထားၿပီးၿပီ။ ဓားနဲ႔ ကြၽန္ေတာ့္ကုိ ကုိင္စဲြတာေပါ့။ အဲဒီမွာ ရဲသားက ေသနတ္ဒင္နဲ႔ အဲဒီကုလားကုိ ႐ုိက္ထုတ္တာေပါ့။ အဲဒီမွာ ထြက္ေျပးသြားတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ကိုလည္း လက္ကုိခုတ္ထားတာ မသိေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ရယ္၊ အဲဒီကယ္တဲ့ရဲသားရယ္၊ ေနာက္ ရဲသားတစ္ေယာက္ အားလံုးသံုးေယာက္ ေထာင့္ကုပ္ေနရတယ္။ ခုခံဖုိ႔ကုိ လက္နက္က်ည္ျဖည့္တာေပါ့။ အျပင္မွာလည္း ဆူညံပြက္ေလာ႐ုိက္ေနေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ကလည္း အစ္ကုိေရ ဘာလုပ္ရမလဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔ကလည္း သိတာေပါ့။ အသံမထြက္နဲ႔ တိတ္တိတ္ေနတယ္။ အဲဒီမွာ လက္နက္ျဖည့္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔က အျပင္ထြက္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တစ္ေယာက္တည္း။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ အိပ္ရာႏုိးၿပီး သံုးမိနစ္အၾကာေတာ့ လက္ကလည္း ထုံေနၿပီဆုိေတာ့ ခံစားမိတာေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္ ဒီအတုိင္း ပက္လက္ေျမာေနတယ္။ မနက္အထိပဲ။ စစ္ကူေရာက္လာတဲ့အထိ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တက္ၿပီးခုတ္ရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္ခံရၿပီေလ။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ့္ကံတရားပဲဆုိၿပီး လႊဲခ်လုိက္တာေပါ့။ သူတုိ႔ကလည္း လုံး၀မေခၚဘူး။ စခန္းအျပင္ကုိ ထြက္ေျပးသြားတာ။ အဲဒီျခံအျပင္မွာ အကုန္လုံး၀ုိင္းေနတယ္။ ရဲတပ္သားကုိ ေထာင့္တစ္ေတာင့္မွာ တစ္ေယာက္ဆီ တစ္ေပါက္ေပါက္က အလြတ္ရတာနဲ႔ ၀င္ၿပီးေတာ့ျဖတ္ခုတ္ဖုိ႔ အကုန္လုံးကုိ။ သူတုိ႔မွာလည္း ေဖာက္ခဲြဖုိ႔ပစၥည္းေတြ အကုန္လုံးပါလာတယ္။ အဲဒီမွာပဲ ဗုိလ္ေလးေပါ့။ ဒုရဲအုပ္ဗုိလ္ေလးလည္းက်တယ္။ ဒုတပ္ၾကပ္လည္းက်တယ္။ ကြၽန္ေတာ္ရယ္၊ ေနာက္ႏွစ္ေယာက္ရယ္၊ အားလုံးေပါင္း သံုးေယာက္က ဒဏ္ရာရတယ္” လို႔ သူလြတ္ေျမာက္လာပံုကို ကိုေဇာ္မ်ဳိးေအာင္က ရွင္းျပပါတယ္။

 

ပထမအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ

လက္ရွိ ၂၀၁၇ ခုနစ္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တုန္းကျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈဟာ ဒုတိယအႀကိမ္ တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ အမွတ္ (၁) နယ္ျခားေစာင့္ရဲ ကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္ (က်ီးကန္းျပင္)၊ ကိုးတန္ေကာက္ ရဲကင္းစခန္းနဲ႔ ငါးခူရနယ္ ေျမ႐ံုးေတြကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြက အၾကမ္းဖက္ စီးနင္းတိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ စုစုေပါင္းကိုးဦး က်ဆံုးခဲ့ၿပီး လက္နက္မ်ဳိးစံု ၄၈ လက္၊ က်ည္မ်ဳိးစံု ၆၆၂၄ ေတာင့္၊ လွံစြပ္ ၄၇ ေခ်ာင္း၊ က်ည္အိမ္ ၁၆၄ ခု ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတယ္လို႔ အစိုးရက ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္မွာပါ၀င္တဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားရွစ္ဦးရဲ႕ အေလာင္းေတြကိုရရွိခဲ့ၿပီး ႏွစ္ဦးကိုေတာ့ အရွင္ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြဆီက လုပ္ေသနတ္ပစၥတိုတစ္လက္၊ က်ည္ႏွစ္ေတာင့္နဲ႔ က်ည္အိမ္တစ္ခု သိမ္းဆည္းရမိခဲ့ပါတယ္။

အရွင္ဖမ္းဆီးရမိခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားႏွစ္ဦးနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကေန ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားႏွစ္ဦးကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ခ်က္ေတြအရ ေမာင္ေတာေဒသအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ဟာ ျပည္ပကေန ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈ၊ ျပည္ပအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္း ၀င္ေတြရဲ႕ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြနဲ႔ အခ်ိန္ယူၿပီး စနစ္တက်ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္တယ္လို႔ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္  ေအာက္တိုဘာ ၁၄ ရက္က ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးကေန သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာေဒသမွာ အမ်ားစု ေရာက္ရွိေနထိုင္လ်က္ရွိတဲ့ ဘာသာျခားေတြဟာ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ တိုးျမင့္လာေစဖို႔ အခ်ိန္ယူ စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေမာင္ေတာေဒသကို ေျခကုပ္ယူၿပီး အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕က အစြန္းေရာက္ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ေငြေၾကးပံ့ပိုးမႈ အလံုးအရင္းကို ရယူခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရာမွာ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္ ေဆာင္ရြက္တာမဟုတ္ဘဲ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း ဆက္သြယ္မႈနဲ႔ လ်ဳိ႕၀ွက္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ အစိုးရ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ပါရွိခဲ့ပါတယ္။

ေမာင္ေတာ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ဟာ RSO အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့ ေမာင္ေတာေဒသမွာ လႈပ္ရွားတဲ့ Aqa Mul Mujahidin (အကာလ္မူလ္မူဂ်ာဟီဒင္န္) အဖြဲ႕ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီအဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္သူဟာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္ျပင္ဆိပ္ေက်းရြာေန ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး အစြန္းေရာက္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဟာဗစ္တူဟာရ္ျဖစ္ၿပီး ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံက တာလီဘန္ေတြထံမွာ သင္တန္းေျခာက္လ တက္ေရာက္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟာဗစ္တူဟာရ္အေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ တကၠနာ့ဖ္အနီးက ေက်းရြာတစ္ရြာမွာ သြားေရာက္ေနထိုင္ေလ့ရွိၿပီး ဒုကၡသည္အမည္ခံကာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံေတြက အဖြဲ႕အစည္းတခ်ဳိ႕ထံကေန ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈ ရယူခဲ့ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားအင္အား ၄၀၀ နီးပါးနဲ႔ ေနရာေျခာက္ေနရာကို တစ္ခ်ိန္တည္း၊ တစ္ၿပိဳင္တည္း အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ဖို႔စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ က်ီးကန္းျပင္ဌာနခ်ဳပ္၊ ငါးခူရနယ္ေျမစခန္းနဲ႔ ကိုးတန္ေကာက္ရဲကင္းစခန္း သံုးေနရာကိုသာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္က တိုက္ခိုက္ႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စခန္းအားလံုး တိုက္ခိုက္ၿပီးပါက လက္နက္ေတြနဲ႔ ပစၥည္းေတြယူကာ အနီးပတ္၀န္းက်င္က တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းေတြကို ဆက္လက္တိုက္ခိုက္ဖို႔ ဟာဗစ္တူဟာရ္က ညႊန္ၾကားထားခဲ့ၿပီး တိုက္ခိုက္မယ့္ အစီအမံေတြကို စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ထားခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ အမ်ားစုေနထိုင္ရာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသကို သိမ္းပိုက္ရယူၿပီးေနာက္ ျပည္ပေထာက္ခံမႈ၊ ေငြေၾကးပံ့ပိုးမႈေတြ ျမင့္တက္လာေစဖို႔အျပင္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပက ဘာသာေရးအ စြန္းေရာက္ေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာေစဖို႔အတြက္ တာလီဘန္၊ အယ္လ္ကိုင္းဒါး၊ ISIS စတဲ့ အၾကမ္းဖက အ ဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ နည္းနာအတိုင္း အင္တာနက္နဲ႔ လူမႈကြန္ရက္ေတြမွာ ဗီဒီယိုဖိုင္ေတြ လႊင့္တင္ၿပီး ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိတာေတြလည္း အကြက္က်က်လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးေနာက္ တပ္မေတာ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ စစ္ဆင္ေရး အသြင္ျပဳလုပ္ၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ နယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္းေတြကုိ တုိက္ခုိက္ခံရစဥ္က အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ယူေဆာင္သြားတဲ့ လက္နက္ေတြကို အခုခ်ိန္အထိ အျပည့္အ၀ျပန္လည္ သိမ္းယူႏုိင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာေဒသမွာ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ဘဂၤါလီေတြ ျဖစ္ေပမယ့္ အစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားနဲ႔ နီးစပ္သူေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ၊ ရာအိမ္မွဴးေတြ၊ ဆယ္အိမ္မွဴးေတြနဲ႔ အျပစ္မဲ့အရပ္သားေတြဟာ အသတ္ခံရမႈ၊ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ ခံရမႈေတြေၾကာင့္ ေပ်ာက္ဆံုးမႈေတြ ရွိခဲ့ၿပီးေတာ့ လက္ရွိအခ်ိန္ထိလည္း မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္လူအုပ္စုေတြနဲ႔ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္မႈေတြရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ေဒသမတည္ၿငိမ္မႈေတြ ေၾကာင့္ ေဒသခံေတြဟာ လံုျခံဳေရးအတြက္ မ်ားစြာစိုးရိမ္ပူပန္ေသာက ေရာက္ေနၾကရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ လံုျခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ျဖစ္ေနၾကရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကရၿပီးေနာက္မွာ မိမိတို႔ရ႕ဲ အိုးအိမ္နဲ႔ အရပ္ေဒသကို စြန္႔လႊတ္သြားၾကတဲ့ သူေတြရွိေနၾကသလို အေျခအေနမေပးတဲ့ ေဒသခံေတြကေတာ့ျဖစ္တဲ့ အေျခအေနမွာပဲ ဆက္လက္ရပ္တည္ဖို႔ အေၾကာက္တရားနဲ႔အတူ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ် ေနထိုင္ေနၾကရတဲ့သူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။       

ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာပဲထပ္ၿပီး စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာတာကေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၀ ရက္က ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာေဒသ ေမယုေတာင္ေၾကာေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္ ခိုေအာင္းမႈေတြရွိေနတယ္လို႔ အစိုးရက အခုိင္အမာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြ နယ္ေျမရွင္းလင္းတဲ့အခါမွာ လိုဏ္ေခါင္းတစ္ခု၊ ေသနတ္ေတြ၊ လူေနတဲ၊ ဂိုေဒါင္ေတြ၊ စားနပ္ရိကၡာေတြနဲ႔ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြကို သိမ္းဆည္းရမိၿပီး ဓားနဲ႔ရန္ျပဳသူႏွစ္ဦးနဲ႔ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္သူတစ္ဦး စုစုေပါင္းသံုးဦးကို အေသဖမ္းဆီးရမိခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး  သတင္းထုတ္ျပန္ေရးေကာ္မတီကေန သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေနျပည္ေတာ္က သမၼတအိမ္ေတာ္မွာ ဇြန္ ၂၁ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ရခိုင္ေဒသအေျခအေနေတြကို သမၼတ႐ံုးေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက ရွင္းလင္းေျပာၾကားရာမွာ တပ္မေတာ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္ေနမႈေတြကို ၂၀၁၇ ေဖေဖာ္၀ါရီက စတင္ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီး နယ္ျခားေစာင့္တပ္နဲ႔ နယ္ေျမခံရဲတပ္ဖြဲ႕က နယ္ေျမတည္ၿငိမ္ေရး ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္ေနခ်ိန္မွာ အခုလို ေမယုေတာင္ေၾကာကုိ ေျခကုပ္ယူၿပီး အၾကမ္းဖက္လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားလာတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ေမာင္ေတာေဒသမွာ အၾကမ္းဖက္သင္တန္းတက္ေရာက္သူေတြကို ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး ေနအိမ္မွာ စစ္သင္တန္းေပးတာ၊ သိုင္းသင္တန္းေပးတာ၊ အၾကမ္းဖက္သင္တန္းေတြကို တက္ဖို႔စည္း႐ံုးတာ၊ လက္နက္နဲ႔ ေလ့က်င့္ေပးတာ၊ သင္တန္းသားေတြကို တစ္လေငြက်ပ္ႏွစ္သိန္းေပးၿပီး ငါးလၾကာသင္တန္းပုိ႔ခ်ေပးတာ၊ ျပည္ပႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕က သင္တန္းဆရာေတြကို ေငြပုိ႔ေပးတာေတြကုိ စစ္ေဆးေတြ႕ရိွခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ ႏွစ္ဖဲြ႕ေပါင္းၿပီး ARSA ဆိုၿပီးဖဲြ႕စည္းထားသလို အဲဒီအဖြဲ႕ရဲ႕ ဘ႑ာေရး တာ၀န္ခံကုိလည္း ဖမ္းမိထားတယ္လို႔ ဦးေဇာ္ေဌးက အတည္ျပဳေျပာခဲ့ပါတယ္။

Arakan Royigya Salvation Army (ARSA) အဖဲြ႕ရဲ႕ ဘ႑ာေရးတာ၀န္ခံ ေမာ္လ၀ီဂ်ီရာဘူရာမန္ကုိ ကြၽန္းေဂါေက်းရြာေနအိမ္မွာ ဇြန္ ၂၀ ရက္က လံုျခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕၀င္ေတြ ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး ARSA အဖြဲ႕ကုိ ၂၀၁၆ ေအာက္တုိဘာ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့  Aqua Mul Mujahidin – AMM အဖြဲ႕နဲ႔ Royigya National Security Committee – RNSA အဖဲြ႕တို႔က ၂၀၁၇ မတ္ ၁၅ ရက္က ပူးေပါင္းဖဲြ႕စည္းခဲ့တာျဖစ္ၿပီး စစ္ေရးတာ၀န္ခံအေနနဲ႔ AMM အဖြဲ႕မွ  ဟာဗစ္ဒူဟာ တာ၀န္ယူတယ္လို႔ စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေမာင္ေတာေဒသ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့တဲ့ အဖဲြ႕အစည္းေတြ၊ ပုဂၢိဳလ္ေတြရိွၿပီး ျပည္ပႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕ကေနလာတဲ့ ေငြေၾကးေတြကို အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြမွာ အသံုးျပဳေနတယ္လို႔ ဦးေဇာ္ေဌးက ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေမာင္ေတာေဒသမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ေတြ နယ္ေျမရွင္းလင္းခဲ့ရာမွာ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕နဲ႔ ဆက္စပ္သူလို႔ ယူဆရသူ ၆၁၂ ဦးကုိ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခဲ့တဲ့ အနက္ ၁၂ ဦးကို ျပန္လႊတ္ခဲ့ၿပီး ၅၃၉ ဦးကုိ တရား႐ံုးက စစ္ေဆးေနဆဲျဖစ္ကာ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ၿပီးသူ ၁၃ ဦးအထိ ရွိေနပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္အတြင္းမွာ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈေတြကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္လာတာေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၉ ရက္အထိ ေသဆံုးသူ ၅၉ ဦးနဲ႔ ေပ်ာက္ဆံုးသူ ၃၃ ဦးအထိ ရွိလာတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ၀န္ႀကီးဌာနကေန ၾသဂုတ္ ၁၁ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

 

ရခိုင္ေကာ္မရွင္ႏွစ္ခုရဲ႕ အစီရင္ခံစာ

ဒုတိယသမၼတဦးျမင့္ေဆြ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာေဒသ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ႏိုဗယ္ဆုရွင္ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ‘ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္ရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ’ ႏွစ္ခုစလံုးရဲ႕ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစံုဟာ ၾသဂုတ္လအတြင္းမွာ ထြက္ရွိလို႔ လာပါတယ္။

ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ ဦးေဆာင္တဲ့ ေမာင္ေတာေဒသ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကုိ ၾသဂုတ္ ၆ ရက္က  ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စိမ္းလဲ့ကန္သာမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ၿပီး ရွစ္လအၾကာမွာ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအျပည့္ အစံုကို သမၼတဆီ ေပးပို႔ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီေပးပို႔တဲ့ အစီရင္ခံစာအျပည့္အစံုမွာေတာ့တြင္ စာမ်က္ႏွာ ၇၇ မ်က္ႏွာ၊ အပုိဒ္ ၂၃၇ ပုိဒ္နဲ႔ လုိအပ္တဲ့  ေနာက္ဆက္တြဲ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြနဲ႔အတူ ေရးသားျပဳစုထားတယ္လို႔ ေကာ္မရွင္အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ဆိုပါတယ္။

အစီရင္ခံစာအျပည့္အစံုမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕အေနအထား၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားရဲ႕ ေနာက္ခံအေျခအေန၊ ေမာင္ေတာေဒသ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ၂၀၁၆ ေမာင္ေတာေဒသ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္မွာ ဦးေဆာင္ပါ၀င္သူမ်ား၊ ေမာင္ေတာျဖစ္စဥ္ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္၊ ေဒသတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ လုံျခံဳေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈ အေျခအေန၊ ျပည္သူမ်ားရဲ႕ လုံျခံဳေရးနဲ႔ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ား အာမခံခ်က္ေပးႏုိင္မႈအေျခအေန၊ ပဋိပကၡ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးေရး၊ ျပင္ပစြပ္စြဲေျပာဆုိမႈမ်ားအေပၚ စိစစ္ေတြ႕ရွိခ်က္၊ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (OHCHR) ရဲ႕ အစီရင္ခံစာပါ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအေပၚ ေကာ္မရွင္ရဲ႕သုံးသပ္ခ်က္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကို ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ သြားေရာက္စစ္ေဆးခ်က္၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား စတဲ့အခန္းမ်ား ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ေမာင္ေတာေဒသကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈေလးႀကိမ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကို တစ္ႀကိမ္၊ ေကာ္မရွင္အစည္းအေ၀း ၁၁ ႀကိမ္နဲ႔ အခါအားေလ်ာ္စြာ သတင္းထုတ္ျပန္မႈ ငါးႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတဆီေပးပို႔တဲ့ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစုံမွာ လက္ငင္းေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အခ်က္နဲ႔ ေရရွည္မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္မ်ားဆိုၿပီး အခ်က္ ၄၈ ခ်က္ကုိ တင္ျပထားတယ္ သိရပါတယ္။

အၾကံျပဳခ်က္ ၄၈ ခ်က္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑အတြက္ ၁၃ ခ်က္၊ သတင္းမီဒီယာက႑အတြက္ သုံးခ်က္၊ UN နဲ႔ INGO က႑အတြက္ ႏွစ္ခ်က္၊ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ငါးခ်က္၊ ဘာသာေရး၊ သာသနာေရးက႑အတြက္ သုံးခ်က္၊ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးက႑အတြက္ ေျခာက္ခ်က္၊ အမ်ဳိးသားလုံျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ လုံျခံဳေရးအတြက္ ၁၂ ခ်က္၊ ႏုိင္ငံတကာ လုံျခံဳေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ တစ္ခ်က္၊ အေထြေထြ အၾကံျပဳခ်က္သုံးခ်က္ ပါ၀င္တယ္လို႔  ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ရွင္းျပပါတယ္။

ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ ဦးေဆာင္တဲ့ ေမာင္ေတာေဒသ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစံုထြက္လာခ်ိန္မွာ ေ၀ဖန္မႈေတြမရွိခဲ့ေပမယ့္ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစံု ထြက္ရွိလာခ်ိန္မွာေတာ့ ေ၀ဖန္မႈေတြက ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာကို ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ထံ တင္သြင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၊ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္၊ IDP ကိစၥရပ္မ်ား၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီမ်ားေပးႏုိင္မႈ၊ သတင္းယူခြင့္၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားစတဲ့ က႑ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံေရးက႑နဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ ကုိယ္တိုင္ပါ၀င္မႈနဲ႔ ကုိယ္စားျပဳမႈ၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား ေပါင္းစည္းေရး၊ လုံျခံဳေရးက႑၊ တရားမွ်တမႈရရွိေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၊ နယ္စပ္ဆုိင္ရာကိစၥရပ္မ်ားနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး၊ ေဒသအတြင္းရွိ ႏုိင္ငံမ်ားနဲ႔ဆက္ဆံေရး၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကို  အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မႈ စတဲ့က႑မ်ား ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈက႑မွာေတာ့ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ၁၉၈၂ ႏုိင္ငံသားဥပေဒဆိုၿပီး အပိုင္းႏွစ္ပုိင္းခြဲျခားထားသလို အဓိကေတြ႕ ရွိခ်က္မ်ားနဲ႔ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ က႑မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ေနထုိင္သူအားလုံး ႏုိင္ငံသားစိစစ္ခံရမယ့္သူရဲ႕ သက္ေသခံကတ္ျပား  (NVC) (သုိ႔မဟုတ္) အမ်ဳိးသားမွတ္ပုံတင္ (သုိ႔မဟုတ္) ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရး ကတ္ရွိမႈတို႔အေပၚမွာ အေျခမခံဘဲ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္လို႔ ထည့္သြင္းေရးသားထားပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အေလးအနက္ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ က႑ေတြကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၊ ႏုိင္ငံသားစိစစ္မႈ၊ ႏုိင္ငံသားကတ္ျပားထုတ္ေပးမႈ၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္၊ အခြင့္အေရးကိစၥနဲ႔ ဥပေဒေရွ႕ေမွာက္ တန္းတူညီမွ် ျဖစ္ေစဖို႔ စတာေတြျဖစ္ၿပီး အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရက အကဲျဖတ္မွာျဖစ္တယ္လို႔ မစၥတာ ကုိဖီအာနန္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

 

၁၉၈၂ ဥပေဒကို ျပင္မွာလား

ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာမွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာထားအျမင္ကြဲလြဲမႈေတြရွိခဲ့ၿပီး ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈမွာ ၁၉၈၂ ခု ႏွစ္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈဥပေဒကို အစိုးရအေနနဲ႔ ျပန္လည္သံုးသပ္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္သင့္တယ္လို႔ ေကာ္မရွင္က အၾကံျပဳထားပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္၊ ဘုရင့္ေနာင္ ဧည့္ရိပ္သာမွာ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔  ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္တို႔ ေတြ႕ဆံုခ်ိန္မွာ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈဥပေဒမွာ တည္ဆဲဥပေဒ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီဥပေဒနဲ႔အညီ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢရဲ႕ အေထြေထြျပ႒ာန္းခ်က္မွာပင္ လူတစ္ေယာက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈအတြက္ မွတ္ပံုတင္ဖို႔လိုေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ေဒသရွိ ဘဂၤါလီအားလံုး မွတ္ပံုတင္ဖို႔ လိုေၾကာင္း၊ NVC ကတ္ဟာ ဒီဘဂၤါလီေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ေပးေရးအတြက္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာဖို႔ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါမွသာ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္တည္မႈေတြကို ဆက္လက္လုပ္ ေဆာင္ႏုိင္မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ခြဲျခားမရတဲ့သူေတြကို ထိန္းသိမ္းထားရၿပီး ခြဲျခား၍ရသူေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေနထုိင္ခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္လို႔  ႏုိင္ငံတကာအေနအထားနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆုိပါက အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိႏုိင္ေပမယ့္ လက္ရွိမွာ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔  အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာနမွ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသိန္းေဆြက ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္လာတဲ့ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသိန္းေဆြကို သတင္းေထာက္တစ္ဦးက ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္သြားဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိ၊ မရွိကုိ ေမးျမန္းရာမွာ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေလာေလာဆယ္ ျပင္ဆင္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ႏုိင္ငံတစ္ခုမွာ သူ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေန၊ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးအေျခအေနအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ သဟဇာတျဖစ္မယ့္ ကိစၥေတြကုိ ကုိယ့္ႏုိင္ငံက ျပဳစုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒကုိလည္းပဲ ေျခာက္ႏွစ္ေက်ာ္ အလႊာေပါင္းစုံ၊ လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ စိစစ္ၿပီးေတာ့မွ ျပဳစုထားတဲ့အတြက္ အခုခ်ိန္မွာ ဒါတည္ျမဲေနတဲ့ ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အေနအထားနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေကာင္းရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ႏုိင္ေသာ္လည္းပဲ လက္ရွိကေတာ့ ျပင္ဆင္သြားဖုိ႔ အေနအထား မရွိေသးပါဘူး” လို႔ ဦးသိန္းေဆြက ေျပာၾကားပါတယ္။

ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီမွ ရေသ့ေတာင္ မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေ၀က “အန္တီတုိ႔ကေတာ့ ၁၉၈၂ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ဖုိ႔ လုံး၀ မလုိအပ္ပါဘူး။ အဖ်က္လည္းမခံဘူး အန္တီတုိ႔က။ ၈၂ ဥပေဒသည္ ေတာ္ေတာ္ေလး ရခုိင္ျပည္နယ္အတြက္ အင္မတန္မွ ေကာင္းတဲ့ဥပေဒ ျဖစ္တယ္။ အန္တီတုိ႔အေနနဲ႔ ၁၉၈၂ ဥပေဒကုိ ျပင္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဘယ္လုိမွ လက္ခံႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူးလုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဥပေဒေတြကုိ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ၀င္ေရာက္စြက္ ဖက္ျခင္းမရွိဘူးလုိ႔ အန္တီထင္တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူက အျပဳသေဘာမ်ဳိးနဲ႔ အဲဒီလုိအၾကံျပဳတာကုိေတာ့ အန္တီတုိ႔အေနနဲ႔လည္း ဒါကုိ ကန္႔ကြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပေဒကိုျပင္တဲ့ေန႔ဟာ သမုိင္းတရားခံျဖစ္မယ့္ေန႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီဥကၠ႒ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေအးေမာင္က ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Orchid ဟုိတယ္မွာ “ႏုိင္ငံတကာက ရခုိင္အေရးဘာလုိ႔ အာ႐ုံစုိက္မႈ ျမင့္ေနတာလဲ” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ DVB သတင္းဌာနက က်င္းပတဲ့ Debate အစီအစဥ္အၿပီးမွာ ေဒါက္တာေအးေမာင္က မီဒီယာေတြကို ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

“ကုိယ့္ႏုိင္ငံတြင္းမွာ လူထုေထာက္ခံခဲ့လုိ႔ရွိရင္ မည္ကဲ့သုိ႔ပင္ ရွိပါေစ။ ကုိယ့္ႏုိင္ငံသားျဖစ္ရင္ ဥပေဒကုိ ျပ႒ာန္းပုိင္ခြင့္ရွိတယ္။ ကုိယ့္ႏုိင္ငံယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ေလ်ာ္ညီတဲ့၊ သမုိင္းနဲ႔ေလ်ာ္ညီတဲ့ ကုိယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ အက်ပ္အတည္းၾကားထဲမွာ လုိအပ္တဲ့ ႏုိင္ငံသားဥပေဒကုိျပ႒ာန္းပုိင္ခြင့္ ႏုိင္ငံတုိင္းမွာ ရွိတယ္။ အခုဂ်ပန္မွာ ေျမာက္ကုိးရီးယားႏုိင္ငံသားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာပဲ။ ကုိးရီးယားႏုိင္ငံသားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာပဲ။ ႏုိင္ငံသား ရလုိ႔လား။ မဲေပးပုိင္ခြင့္ ရွိရဲ႕လား။ ဂ်ပန္မွာေမးၾကည့္။ ႏုိင္ငံတုိင္းမွာ ႏုိင္ငံသားနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေပၚလစီကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ဆုံး ျဖတ္ပုိင္ခြင့္ရွိတယ္။ လာၿပီးေတာ့ ဆရာႀကီး လာမလုပ္ၾကနဲ႔။ က်ဳပ္တုိ႔ ဘာလုပ္ထားတယ္။ က်ဳပ္တုိ႔ ဘာလုပ္ထားတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးကုိ သြားေျပာၾက။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာမေျပာနဲ႔။ အေမရိကန္သည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္ပဲရွိေသးတယ္။ ဟုိကေပါင္း ဒီကေပါင္းလုပ္တဲ့ႏုိင္ငံက လာမေျပာနဲ႔။ ကုိယ့္ႏုိင္ငံမွာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခုိင္ျမဲဖုိ႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္ပုိင္ခြင့္ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုဆုိတာကုိ ႏုိင္ငံႀကီးေတြက ေလးစားလုိက္နာဖုိ႔လုိတယ္။ လာမစြက္ေစခ်င္ဘူး။ အဲဒါပဲ။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပေဒကုိျပင္တဲ့ေန႔က သမုိင္းတရားခံ ျဖစ္တဲ့ေန႔ပဲ” လို႔ ေဒါက္တာေအးေမာင္က ေျပာၾကားပါတယ္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေတာင္ဘဇာေက်း႐ြာသားမ်ား ေနရပ္စြန္႔ခြာလာၾကသည္ကို ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္

ဆက္လက္ၿပီး ေဒါက္တာေအးေမာင္က “ဒီေန႔ ၈၂ ကုိျပင္ဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္မွာတင္။ ဒီေန႔လမ္းေပၚကုိ လူေတြထြက္လာလိမ့္မယ္။ ၈၂ သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအားလုံးရဲ႕ အသက္ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လွ်ာရည္က်ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ပတ္ပတ္လည္၀ုိင္းေနတာ။ ရွိသမွ် သယံဇာတလည္းကုန္ၿပီဗ်ာ။ ဒီက်န္ခဲ့တဲ့ သယံဇာတဒီနယ္ေျမမွာ ကုိယ့္ႏုိင္ငံသားေတြ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ ေနႏုိင္ထုိင္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ခုိင္ခံ့တဲ့      ႏုိင္ငံသားျပဳမႈဥပေဒတစ္ခု လုိအပ္တယ္။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္သြားတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး ရရမွာေပါ့။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္သင့္တဲ့ အေထာက္အထားေတြရွိရင္ေပးကုိ ေပးရမယ္။ အဲဒီႏုိင္ငံသားျဖစ္သြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္သည္ ႏုိင္ငံတြင္းမွာရွိတဲ့ဥပေဒကုိ ေလးစားလုိက္နာရမယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္အလံကုိ အေလးျပဳရမယ္။ တည္ဆဲဥပေဒအားလုံးကုိ ေလးစားလုိက္နာရမယ္။ အၾကမ္းဖက္လုိ႔မရဘူး။ အဲဒီလုိ ႏုိင္ငံသားျဖစ္သြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ဥပေဒ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ လက္ရွိအေနအထားကုိ ေလးစားလုိက္နာတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ အတူယွဥ္တြဲမေနထုိင္ႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ အဲဒါပဲ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒကို ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ား ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းရဲ႕ ပုဒ္မ (၇) နဲ႔ ပုဒ္မ (၈) အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ခ်ိန္ညႇိရမယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္က အၾကံျပဳထားပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Fority Rights အဖြဲ႕မွ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးကြၽမ္းက်င္သူ ဦးနစ္ကီဒုိင္းမန္းက “သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ သေဘာအရဆုိရင္ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ဥပေဒကအဲဒီလုိလာၿပီး ပဋိပကၡျဖစ္ေနတယ္ဆုိရင္ ျပည္တြင္း ဥပေဒကုိ ႏုိင္ငံတကာစံညႊန္းအတုိင္း ျပင္ေပးရေလ့ရွိတယ္။ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာလည္း အဲဒီလုိပဲလုပ္တယ္။  ႏုိင္ငံတကာမွာ လုပ္ေလ့လုပ္ထရွိတာကုိ ဒီအစုိးရကလုပ္ဖုိ႔ဆုိၿပီးေတာ့ ကုိဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္က တုိက္တြန္းတာေပါ့။ ျပႆနာရွိိတဲ့ဥပေဒကုိ ျပင္သင့္တာမ်ဳိး။ တကယ္လုိ႔ အဲဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္မထုိးထားခဲ့ဘူး ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒါမွမဟုတ္ အဲဒီစာခ်ဳပ္က ႏုတ္ထြက္လုိက္မယ္ဆုိရင္ ၁၉၈၂  ဥပေဒကုိျပင္စရာ မလုိေတာ့ဘူး” ဟု ေျပာၾကားပါတယ္။

 

အစိုးရ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္မလဲ

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္အေရးကိစၥဟာ ပဋိပကၡ အသြင္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိပါးလာတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္အေရးဟာ ျပည္တြင္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈကို ခံေနရတဲ့အျပင္ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြကလည္း က်ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ သတိထားမကိုင္တြယ္တတ္ရင္ ထိလြယ္ရွလြယ္ျဖစ္မယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုနစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ ပထမအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ၊ အခု ၂၀၁၇ ခုနစ္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ ဒုတိအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈမွာေတာ့ သတင္းထုတ္ျပန္ေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ေကာ္မတီက အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားဆိုၿပီး စကားလံုးသံုးႏႈန္းမႈ ေျပာင္းလဲလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

NLD အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ အုပ္စုအျဖစ္ေၾကညာခဲ့ၿပီး အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈကို အစိုးရအေနနဲ႔ ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ မွန္သမွ်ကို တားဆီးကာကြယ္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါ့အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈမွာ ပါ၀င္က်ဴးလြန္သူေတြ၊ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့သူေတြ၊ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္သူေတြ၊ ပူးေပါင္းၾကံစည္သူေတြ၊ အားေပးကူညီသူေတြ အားလံုးကို ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။

လက္ရွိ ဒုတိယအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈမွာေတာ့ ကာလံုေခၚၿပီး ရခိုင္ေမာင္ေတာေဒသကို စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကညာေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေၾကညာေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေကာ္မရွင္ရဲ႕သေဘာထားကုိ သတင္းေထာက္ တစ္ဦးက ေမးျမန္းရာမွာ အရပ္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ပုိမိုသင့္ေလ်ာ္တယ္ လို႔ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးေအာင္ ၾကည္ (ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း) က မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ရခိုင္မီးဟာ အစြန္းေရာက္ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္းႀကီးထြားလို႔ လာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနမွာ ႏိုင္ငံတကာကလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနမွာ ျဖစ္သလို NLD အစိုးရအေနနဲ႔  သတိႀကီးႀကီး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္မွသာ အေကာင္းဆံုးအေျဖတစ္ခု ရႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ကိုင္တြယ္မႈမွာ တစ္ခုခု ခြၽတ္ေခ်ာ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီထက္ပိုၿပီး ထိလြယ္ရွိလြယ္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ ဌာေနအျပစ္မဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အသက္၊ အိုးအိမ္၊ စည္းစိမ္ကိုလည္း ထည့္တြက္ရမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ မထိခိုက္ေအာင္လည္း စီမံေဆာင္ရြက္သြားရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၀င္ ေပ်ာ္ဘြယ္မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးေသာင္းေအးက “အခုအခ်ိန္မွာ တပ္ကလည္း အရမ္းလုပ္လို႔မရဘူး။ ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္မွာက ဂ်ီနီဗာကြန္ဗင္းရွင္းတို႔၊ ဘာတို႔နဲ႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ အစီအမံတစ္ခုကို အစိုးရအေနနဲ႔ အျမန္ဆံုးခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးေနတုန္းေတာင္မွ အခုလို စခန္း ၂၄ ခု တိုက္ခိုက္ခံရတယ္ဆိုေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုရင္တို႔ ျဖတ္သန္းလာတဲ့သမိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ဆိုးရြားတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ေတြကို ထိပါးလာတာ လံုး၀မလြယ္တဲ့ အေနအထားပါ။ စိတ္ပူရတဲ့ အေနအထားပါ။ အဲဒီေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ အေနအထားပါ။ အစိုးရအေနနဲ႔ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္နဲ႔ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တဲ့ဥပေဒေတြ၊ အမိန္႔ေတြထုတ္ျပန္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရခိုင္ျပည္သူျပည္သားေတြအတြက္ စိတ္ေအးရမွာေပါ့။ ရခိုင္ျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ ဘ၀ကို ၾကည့္ေနတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးက တိုင္းရင္းသားေတြ စိတ္ေအးရမွာေပါ့။ သို႔မဟုတ္ရင္ အစိုးရအေပၚလည္း အျမင္မေကာင္းသလို လႊတ္ေတာ္အေပၚလည္း အျမင္မေကာင္းႏုိင္ဘူးေပါ့ေလ” လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။

August 27, 2017














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.