<

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ၏ လက္နက္မ်ား

တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ၾကားက ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ ပထမဆံုးပစ္ခတ္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါၿပီ။ အဲဒီစစ္ပြဲဟာ ကမၻာ့စီးပြားေရးကို ပ်က္စီးေစႏုိင္တယ္လို႔ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏုိင္ငံဟာ ဇူလိုင္ ၆ ရက္မွာ နယ္ျခားျဖတ္သန္းကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚလာဘီလ်ံႏွင့္ခ်ီလို႔ အျပန္အလွန္ သြင္းကုန္အတြက္ အခြန္စည္းၾကပ္ ေကာက္ခံမႈေတြ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က တ႐ုတ္လို အားႀကီးတဲ့ ကုန္သြယ္ဖက္နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး ပြတ္တိုက္မႈ ျဖစ္ပြားတာဟာ အေမရိကန္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သတိေပးမႈေတြကို ပယ္ခ်လိုက္ေပမဲ့ တိုက္ပြဲမွာ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္ေစဖို႔ သြင္းကုန္အေပၚ အခြန္စည္းၾကပ္မႈေတြကို ေက်ာ္လြန္တဲ့ တျခားလက္နက္ေတြဟာလည္း တ႐ုတ္မွာ ရိွေနပါတယ္။

 

■ ကုိယ့္ဒုကၡ ကိုယ္ရွာျခင္း

တြမ္ခ႐ုစ္ရဲ႕႐ုပ္ရွင္ကားေတြ၊ စတားဘတ္ေကာ္ဖီ၊ အိုင္ဖုန္းအိတ္စ္နဲ႔  General Motors ထုတ္ ဇိမ္ခံကားေတြ စတာေတြအားလံုးဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ အေရာင္းရဆံုးေတြ ျဖစ္ၿပီး အာဏာပိုင္ေတြဟာ သူတို႔ဘ၀ကိုယ္သူတို႔ ခက္ခဲေအာင္လုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းအားလံုးကို ရွာေဖြေနသလိုမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေအာက္စဖို႔ဒ္စီးပြားေရးဌာနက အာရွေရးရာသံုးသပ္သူ လူ၀ီကူးယစ္က ဆိုပါတယ္။

“သြင္းကုန္အေပၚ အခြန္စည္းၾကပ္ျခင္း သက္သက္ကိုၾကည့္ရင္ တ႐ုတ္က လက္နက္အင္အား နည္းတယ္လို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကို အထိနာေစႏိုင္တဲ့ တျခားနည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ရိွေသးတဲ့အေၾကာင္း သမိုင္းက ျပသခဲ့တယ္” လို႔  ကူးယစ္က ေျပာပါတယ္။

က်န္းမာေရး၊ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈနဲ႔ အခြန္ စစ္ေဆးမႈေတြကိုျမႇင့္တင္ရင္း ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းမႈကို ၾကန္႔ၾကာေအာင္လုပ္လို႔ အေမရိကန္ကုန္ပစၥည္းေတြကို သပိတ္ေမွာက္ႏိုင္တယ္လို႔လည္း ကူးယစ္က ဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္ဆိပ္ကမ္းအာဏာပိုင္ေတြက အေမရိကန္၀က္သားေတြနဲ႔ ကားေတြကို စစ္ေဆးမႈေတြ စတင္ျမႇင့္တင္လိုက္တာေၾကာင့္ အႀကီးအက်ယ္ ၾကန္႔ၾကာမႈေတြကို ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

 

■ ဇိမ္ခံကားသပိတ္

အခုအခ်ိန္မွာ General Motors ကုမၸဏီဟာ အေမရိကမွာထက္စာရင္ တ႐ုတ္မွာ  ကားေတြ ပိုၿပီး ေရာင္းေနရတာပါ။ တျခား ထင္ရွားတဲ့ အေမရိကန္အမွတ္တံဆိပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာလည္း အခုအခါမွာ အလ်င္အျမန္ ႀကီးထြားလာေနတဲ့ တ႐ုတ္ေစ်းကြက္ကေန ႀကီးမားလွတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ အခ်ဳိးအစားကို ရရိွေနပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ႀကိဳးနီစနစ္ သံုးလိုက္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ တ႐ုတ္၀ယ္ယူသူေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ သပိတ္ေမွာက္ေအာင္ အားေပးလိုက္ျခင္းေတြ လုပ္ႏုိင္တယ္လို႔ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ဆိုပါတယ္။

ကပ္ပီတယ္ အီေကာေနာမစ္ဌာနက အာရွေရးရာစီးပြားေရးပညာရွင္ မက္၀ီလ်ံက တ႐ုတ္ဟာ ေရာင္းခ်ဖို႔ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔အတြက္ လက္လွမ္းမီေစဖို႔ အရာရိွေတြကို ခြင့္ျပဳေပးတဲ့ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရး လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ စီစဥ္ႏိုင္တယ္လို႔လည္း ဆို ပါတယ္။

“အတိတ္ကာလတုန္းက ဒါေတြဟာ လ်င္ျမန္ၿပီး ထိေရာက္ေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးတင္းမာမႈျဖစ္ပြားစဥ္ကာလေတြက ေတာင္ကိုရီးယား နဲ႔ ဂ်ပန္ကို အလားတူလႈပ္ရွားမႈမ်ဳိးေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေၾကာင့္  အဲဒီႏုိင္ငံေတြက ကုမၸဏီေတြရဲ႕ တစ္လအတြင္း ကားေရာင္းခ်ရမႈဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ အထိ က်ဆင္းသြားေစခဲ့တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က တ႐ုတ္၀ယ္ယူသူေတြ ဟာ ေတာင္ကိုရီးယားလက္လီေရာင္းခ်ေရး ကုမၸဏီျဖစ္တဲ့ Lotte ကို ႐ုတ္တရက္ ထဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္က ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒံုးခြင္းစနစ္တစ္ရပ္ကို ေတာင္ကိုရီးယားမွာ ခ်ထားဖို႔ လက္ခံလိုက္တာမို႔ပါ။ တ႐ုတ္မွာရိွတဲ့ Lotte ဆိုင္ေတြ ေလးပံုသံုးပံုေလာက္အထိ ပိတ္လိုက္ရတယ္။

 

■ ေက်ာင္းထုတ္လိုက္ျခင္း

တ႐ုတ္အေနနဲ႔ ပိုက္ဆံအႀကီးအက်ယ္သံုးႏုိင္တဲ့ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္ကို ႏွစ္စဥ္သြားေနတဲ့ တ႐ုတ္ေက်ာင္းသား ၃၅၀,၀၀၀ ကို အေရအတြက္ ကန္႔သတ္မႈ အႀကီးအက်ယ္ လုပ္လာႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္လိုက္ျခင္းက အေမရိကန္ေစ်းကြက္အေပၚ ႀကီးမားတဲ့ ႐ုိက္ခတ္ခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။

“အေမရိကမွာ ခရီးသြားလာမႈ၊ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္ေတြရဲ႕သံုးစြဲမႈဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး ကုန္ပစၥည္း၀ယ္ယူမႈ ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ အေမရိကန္ပဲပုပ္၊ ေလယာဥ္ပ်ံေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သံုးစြဲတဲ့ ပမာဏေလာက္ရိွပါတယ္လို႔ ၀ီလ်ံက ဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္ဟာ အရင္ကလည္း ထိုင္၀မ္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားကို ဖိအားေပးဖို႔ အဲဒီကိုသြားတဲ့ ခရီးသည္ေတြကို ကန္႔သတ္ခဲ့ဖူးတဲ့အေၾကာင္း ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ၀ီလ်ံက “ထရန္႔အစိုးရလက္ ေအာက္မွာ အေမရိကန္တကၠသိုလ္ေတြဟာ အရွိန္အ၀ါ အကန္႔အသတ္ရိွတယ္လို႔ တ႐ုတ္ေတြ ခံစားလာရႏုိင္ၿပီး ေက်ာင္းသားဦးေရ ကန္႔သတ္လိုက္တာက တ႐ုတ္ရဲ႕နည္းပညာနဲ႔ သိပၸံစြမ္းရည္ေတြကို ျမႇင့္တင္ဖို႔ အားထုတ္မႈကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္တယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဇူလိုင္ ၆ ရက္က ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ေလာင္းဘိခ်္ဆိပ္ကမ္းတြင္ ကြန္တိန္နာမ်ားအား သေဘၤာေပၚသို႔ တင္ေဆာင္ေနစဥ္ (Photo: SCMP)

■ ဘိုးအင္းကုမၸဏီ

ဘိုးအင္းကုမၸဏီဟာ သူထုတ္လုပ္တဲ့  ေလယာဥ္ေလးပံုတစ္ပံုကို တ႐ုတ္ကို ေရာင္းခ်ရတာျဖစ္ၿပီး ကမၻာေပၚမွာ သူ႔အတြက္ ဒုတိယအႀကီးဆံုးေစ်းကြက္ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ေလယာဥ္ကုမၸဏီႀကီးဟာ ဥေရာပက ၿပိဳင္ဘက္ကုမၸဏီ အဲဘတ္စ္နဲ႔ အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ ဖိအားေပးဖို႔ ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ေလေၾကာင္းလိုင္း အမ်ားစုဟာ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရိွတာမို႔ ေလယာဥ္မွာယူမႈေတြကို တ႐ုတ္အစိုးရက တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ကိုင္လိုက္တာမ်ဳိး လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

မွာယူမႈေတြကို ေနာက္ငါးႏွစ္စာအတြက္ စီစဥ္ထားၿပီးသား ျဖစ္တာေတာင္မွပဲ  အစိုးရပိုင္ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီသတင္းစာ Global Times က တ႐ုတ္ဟာ ၀ယ္ယူမႈပမာဏကို ထိန္းညိႇႏိုင္တယ္လို႔ေျပာရင္း သတိေပးမႈျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

 

■ အေၾကြနဲ႔ ျပန္လည္အကဲျဖတ္ျခင္း

ႀကီးမားလွတဲ့ အရန္ေငြေၾကးရိွျခင္းနဲ႔အတူ တ႐ုတ္ဟာ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး စာခ်ဳပ္ေတြမွာ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလ်ံဖိုး ေလာက္ ကိုင္ထားပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြက ၀ယ္ယူမႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ရပ္ဆုိင္းလိုက္ျခင္းေတြ စတင္ျပဳလုပ္ေနၿပီလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

တခ်ဳိ႕က ဒါကို အားေကာင္းၿပီး ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ႔ ရတဲ့လက္နက္လို႔ ႐ႈျမင္ၾကေပမယ့္ ဘ႑ာေရးစာခ်ဳပ္ေတြကို ဥထားလိုက္တာက  ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္ေစႏုိင္ၿပီး တ႐ုတ္ရဲ႕ အသြားႏွစ္လက္ပါတဲ့ ဓားတစ္လက္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ႐ႈျမင္ၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္ရဲ႕ ေနာက္လက္နက္တစ္ခုက ယြမ္ေငြပါပဲ။ ယြမ္ေငြကို ဗဟိုဘဏ္က တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။ ျပည္ပတင္ပို႔မႈေတြ အားေပးမွာကို ခ်ဳိးႏွိမ္ပစ္လိုက္ ႏုိင္ပါတယ္။

ဒါဟာ အတန္အသင့္ရိွတဲ့ အရင္းအႏွီးေတြ  တ႐ုတ္ကေန စီးထြက္သြားတာကို လံႈ႔ေဆာ္တာမ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထိခိုက္ေစတဲ့ နည္းလမ္းမ်ဳိးလည္း ျဖစ္သြားႏိုင္ပါေသးတယ္။

ကပ္ပီတယ္ အီေကာေနာမစ္က ဂ်ဴလီယန္အီဗန္ပရစ္ခ်က္က “အားနည္းသြားတဲ့ ေငြေၾကးတစ္ရပ္က အေမရိကန္သြင္းကုန္ စည္းၾကပ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတဲ့ စီးပြားေရးထိခိုက္မႈတခ်ဳိ႕ကို ကာမိေစႏုိင္ေပမယ့္ ဘ႑ာေရး တည္ၿငိမ္မႈအေပၚ အႏၲရာယ္ပိုႀကီးလာ တဲ့ စြန္႔စားမႈမ်ဳိးလုပ္ဖို႔  မထိုက္တန္ပါဘူး”  လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

■ ကိုရီးယားပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ

စီးပြားေရးလက္နက္ေတြက အလုပ္မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ တ႐ုတ္ဟာ ႏိုင္ငံေရးဘက္ လွည့္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ထရန္႔ဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ မီွခိုေနရပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲကို ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ရင္  တ႐ုတ္က ဒီေပါက္ကဲြႏုိင္တဲ့ကိစၥမွာ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈ ႐ုတ္တရက္ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

July 8, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.