ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရေတြကို ေသာက္သံုးေနရတဲ့ဘ၀မွ ကင္းေ၀းၾကပါေစ


ၾသဂုတ္ ၁ ရက္က လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေသာက္ေရသန္႔လုပ္ငန္းမ်ားအား အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဌာနက ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးစဥ္

(၁)

လွည္းကူးနဲ႔လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေရသန္႔စက္႐ုံေတြကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး FDA က ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးၿပီး စက္႐ုံ ၁၅ ႐ုံယာယီရပ္ဆိုင္းခဲ့ကာ စက္႐ုံေျခာက္႐ုံကို ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ပိတ္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၃ ရက္က FDA ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA) ကေထာက္ခံခ်က္ရရွိၿပီးတဲ့ ေသာက္ေရသန္႔ေတြ၊ စိစစ္ဆဲ ေသာက္ေရသန္႔ေတြနဲ႔ ေထာက္ခံခ်က္မရွိတဲ့ ေသာက္ေရသန္႔ေတြကို ေကာင္းမြန္တဲ့ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔အညီ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္း ရွိ၊ မရွိေရွာင္တခင္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့တာပါ။ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ လွည္းကူးၿမိဳ႕နယ္မွာ စက္႐ံုေလး႐ံုကို ထုတ္လုပ္မႈယာယီရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီး စက္႐ံုေလး႐ံုကို ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ပိတ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။ လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္မွာေတာ့ စက္႐ံု ၁၁ ႐ံုကို ထုတ္လုပ္မႈ ယာယီရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီး စက္႐ံုႏွစ္႐ံုကို ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ပိတ္သိမ္းအေရးယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနရဲ႕ အေရးယူခံထားရတဲ့ ေသာက္ေရသန္႔စက္႐ံုေတြဟာ ယာယီရပ္ဆိုင္းထားျခင္းနဲ႔ ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ပိတ္သိမ္းျခင္းကို လိုက္နာျခင္းမရွိဘဲ ဆက္လက္ျဖန္႔ျဖဴး ေရာင္းခ်ေနမယ္ဆိုရင္ အမ်ိဳးသားအစားအေသာက္ဥပေဒအရ ဆက္လက္အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္အဲဒီေသာက္ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ေရသန္႔ထုတ္လုပ္ေနျခင္း ရွိ၊ မရွိ ေရွာင္တခင္စစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ ေစ်းကြက္ထဲမွာျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္း ရွိ၊ မရွိ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ အသိေပးေၾကညာထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာအထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္နဲ႔မႏၲေလးမွာ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြ၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ ထုတ္လုပ္မႈက်င့္စဥ္ (GMP) နဲ႔ ကိုက္ညီမႈမရွိတဲ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြကို မၾကာခဏအေရးယူခဲ့ပါတယ္။ အေရးယူတဲ့အခါမွာလည္း လုပ္ငန္းပိတ္သိမ္းတဲ့အထိ အေရးယူခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ ေရသန္႔တံဆိပ္ကပ္ၿပီး မသန္႔တဲ့ေရကို ေရာင္းေနၾကတဲ့လုပ္ငန္းေတြကို ေတြ႕ေနရေသးပါတယ္။ ဒါေတာင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးမွာရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္စံုရပ္ကြက္စံုက ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြကို စစ္ေဆးတာ မဟုတ္ေသးပါဘူး။

(၂)

ကမၻာ႔ေရထုေတြ ညစ္ညမ္းလာမႈနဲ႔အတူ သန္႔ရွင္းတဲ့ေသာက္သံုးေရ ရွားပါးလာတဲ့အတြက္ ေရကိုသန္႔စင္ၿပီး ပလတ္စတစ္ဘူးေတြ၊ ပုလင္းေတြနဲ႔ ထည့္ေရာင္းခ်တာကေန ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြ စတင္ေခတ္စားလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာဆိုရင္ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မတိုင္မီကတည္းက ေရသန္႔ႏွစ္မ်ဳိးသံုးမ်ဳိးေလာက္ စတင္ေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA) ေထာက္ခံခ်က္ေပးထားတဲ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေရသန္႔ကို ၂၀ လီတာဘူး၊ တစ္လီတာဘူးေတြနဲ႔ ေရာင္းခ်ခဲ့ၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ၊ ရပ္ကြက္ေတြမွာ ေရသန္႔ဘူးေတြကို စက္ဘီး၊ ဆိုက္ကား၊ တြန္းလွည္း၊ ေမာ္ေတာ္ကားစသျဖင့္ နည္းလမ္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ ေရာင္းခ်ေနတာေတြ႕ရသလို တံဆိပ္မ်ဳိးစံုနဲ႔ ေရသန္႔ဘူးမ်ဳိးစံုကို ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ျပည္သူအမ်ားစုကလည္း လိုအပ္ခ်က္အရ ေရသန္႔လား၊ မသန္႔လားဆိုတာကိုေတာင္ သံသယမရွိဘဲ ၀ယ္ယူေသာက္သံုးခဲ့ၾကပါတယ္။

(၃)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ လူဦးေရထူထပ္လာတာနဲ႔အမွ် ေသာက္ေရလိုအပ္ခ်က္ကလည္း ျမင့္မားလာခဲ့တယ္။ အရင္ကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန လူအမ်ားစုဟာ အ၀ီစိတြင္းေရ၊ ဘံုပိုင္ေရေတြကို ေရၾကည္ေရသန္႔ထားၿပီး အသံုးျပဳခဲ့ၾကတာပါ။ ေနာက္ပိုင္းေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြ အားေကာင္းလာေတာ့ ဘာမွအလုပ္မ႐ႈပ္ဘဲ အလြယ္တကူေသာက္သံုးလို႔ရတဲ့ ေရသန္႔ဘူးေတြကို ၀ယ္ယူအသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္။ ေရသန္႔၀ယ္လိုအား ေကာင္းလာတဲ့ေနာက္ပိုင္း FDA ခြင့္ျပဳခ်က္ရ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီ စက္ေတြနဲ႔ ေရသန္႔ထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြအျပင္ FDA ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေရသန္႔ စံခ်ိန္စံညႊန္းမမီဘဲ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြ၊ ေရသန္႔စံခ်ိန္စံညႊန္းမမီေပမယ့္ နားလည္မႈနဲ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူၿပီးလုပ္ေနတဲ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြလည္း ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္ျပင္ပ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ၊ ဆင္ေျခဖံုးရပ္ကြက္ေတြမွာ အေတြ႕ရမ်ားပါတယ္။

စာေရးသူဟာ ဆင္ေျခဖံုးရပ္ကြက္မွာေနတဲ့အတြက္ ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ မသန္႔တဲ့ေရေတြကို အျမဲတမ္းၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ လက္ရွိ စာေရးသူ၀ယ္ေသာက္ေနတဲ့ ေရသန္႔ကိုေတာင္ ဘယ္မွာဘယ္လိုထုတ္ေနလဲ၊ FDA ေထာက္ခံခ်က္ရွိလားမရွိလား၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ ထုတ္လုပ္မႈက်င့္စဥ္ (GMP) နဲ႔ကိုက္ညီမႈ ရွိလားမရွိလားမသိပါဘူး။ တစ္ခါတစ္ေလ ေရသန္႔ဘူးထဲမွာ အနည္အမႈန္ေတြပါတာ၊ ေရဘူးခြံမသန္႔ရွင္းတာေတြကိုေတာ့ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ ဒါကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္ျပင္ပ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ၊ ဆင္ေျခဖံုး ရပ္ကြက္ေတြမွာ ေနထိုင္ေနသူ၊ ေနထိုင္ခဲ့သူ အမ်ားစုၾကံဳေတြ႕ဖူးၾကမွာပါ။ သူ႔ထက္ဆိုးတာက ေသာက္သံုးေရအခက္အခဲျဖစ္ၿပီး လူေတြေရေသာက္မ်ားတဲ့ ေႏြရာသီမွာဆိုရင္ တခ်ဳိ႕ေရသန္႔ဘူးပို႔တဲ့လူေတြက ေရသန္႔ကို စက္႐ုံထိသြားမယူဘဲ ဘံုပိုင္ေရကို ေရသန္႔ဘူးထဲထည့္ၿပီး ပို႔ၾကတယ္လို႔ စာေရးသူၾကားခဲ့ဖူးတယ္။ ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ မသိပါဘူး။ ဟုတ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရသန္႔ဘူးသံုးစြဲသူေတြအတြက္ စိတ္မေကာင္းစရာပါပဲ။ ေနာက္ၿပီး တခ်ဳိ႕ေရသန္႔စက္႐ုံေတြက ညစ္ပတ္ၿပီး ေရသန္႔စက္႐ုံလို႔ေတာင္ ေျပာရခက္တဲ့အေနအထားပါ။ တခ်ဳိ႕ကေရသန္႔ကို သူတို႔ေနတဲ့အိမ္မွာပဲလုပ္ၿပီး ေစ်းကြက္ထဲေရာင္းေနၾကတာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ သူတို႔ေတြ ေရကိုဘယ္လိုသန္႔ေအာင္လုပ္ၿပီး ေရာင္းေနၾကတာလဲဆိုတာ ျပည္သူေတြမသိၾကပါဘူး။ ျပည္သူေတြကေတာ့ ေရသန္႔တံဆိပ္ျမင္တာနဲ႔ ေရသန္႔လို႔ထင္ၿပီး ၀ယ္ယူေသာက္သံုးခဲ့ၾကပါတယ္။

(၄)

၁၉၉၉ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ထုတ္လုပ္တဲ့ ေရသန္႔အမ်ဳိးအစား ၁၃၀ ကို သဘာ၀သယံဇာတ ကာကြယ္ေရးေကာင္စီ (NRDC) ကစစ္ေဆးၾကည့္တဲ့အခါ မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရ သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္ေတြ႕ရၿပီး အဲဒီေရသန္႔ေတြဟာ လူေတြကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစတယ္လို႔ သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္လို ေခတ္မီဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ၿပီး ခ်မ္းသာၾကြယ္၀တဲ့ ႏိုင္ငံမွာေတာင္ ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရေတြကို စစ္ေဆးေတြ႕ရွိခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္လို မြဲေတေနတဲ့ႏိုင္ငံမွာ ေရသန္႔ဆိုၿပီးမသန္႔တဲ့ေရေတြ ေသခ်ာေပါက္ရွိေနမွာပဲေလ။ တကယ္ဆိုရင္ ေရသန္႔ထုတ္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ေရအရင္းအျမစ္သန္႔ရွင္းဖို႔၊ ေရသန္႔စက္က တကယ္သန္႔စင္ႏိုင္ၿပီး ေရသန္႔ထည့္တဲ့ဘူးေတြ သန္႔ရွင္းဖို႔၊ ထုတ္လုပ္တဲ့ေနရာနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္တဲ့ေနရာေတြမွာ စနစ္က်ၿပီး သန္႔ရွင္းဖို႔လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ ႐ုိး႐ုိးေရနဲ႔ေရသန္႔ဟာ ဘူးနဲ႔ထည့္တာနဲ႔ မထည့္တာပဲကြာပါလိမ့္မယ္။

ေသာက္သံုးဖို႔မသင့္တဲ့ ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ ေရေတြဟာ အရည္အေသြး အာမခံခ်က္မရွိတဲ့အျပင္ အႏၲရာယ္လည္းရွိပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြကလည္း ျမန္မာျပည္မွာ ေသာက္သံုးေနၾကတဲ့ ေရသန္႔ေတြအနက္ အခ်ဳိ႕ေရသန္႔ေတြက ေရသန္႔စင္မႈစနစ္အဆင့္ PPM နဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ စိုးရိမ္ရတဲ့အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္တဲ့အတြက္ သတိထားဖို႔လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။ ေရသန္႔စစ္ေဆးမႈေတြအရ နာမည္ေက်ာ္ ေရသန္႔အခ်ဳိ႕မွာေတာင္ ေရမသန္႔စင္မႈ PPM ဟာ သုညဒသမ ၄၈ အထိရွိၿပီး သာမန္တြင္းထြက္ေရနဲ႔ ေရအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ သုညဒသမ ၅၁ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေရထဲမွာ သာမန္မ်က္စိနဲ႔မျမင္ႏုိင္တဲ့ ကပ္ပါးပိုးေတြ၊ ဗက္တီးရီးယားနဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ၊ လူ (သို႔) ပတ္၀န္းက်င္ကို ဆိုးက်ဳိးေပးႏိုင္တဲ့ ပိုးမႊားေတြပါ၀င္ေနရင္ ေရညစ္ညမ္းမႈကို ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ပါတယ္။ မသန္႔တဲ့ေရကို ေသာက္သံုးမိရင္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားႏုိင္သလို ဓာတုပစၥည္းေတြပါ၀င္တဲ့ ေရကိုေန႔စဥ္ေသာက္သံုးျခင္း၊ ေရခ်ဳိးျခင္းေတြေၾကာင့္ အေရျပားနဲ႔ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြမွာ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္။

(၅)

တကယ္ေတာ့ လူသားေတြအားလံုး က်န္းမာတဲ့ဘ၀တစ္ခုကို ပိုင္ဆိုင္ဖို႔အတြက္ သန္႔ရွင္းတဲ့ေရလိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိတဲ့ လူတစ္ဦးအတြက္ ေရသံုးလီတာခြဲ ေန႔စဥ္လိုအပ္တယ္လို႔ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ဆိုပါတယ္။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳတယ္လို႔ဆိုၾကေပမယ့္ မိမိကိုယ္အေလးခ်ိန္ အခ်ဳိးအစားအတိုင္း လိုအပ္သေလာက္ေရကိုသာ ေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။ ဘာသာေရး႐ႈေထာင့္အရ ဓာတ္ႀကီးေလးပါးမွာလည္း ေရဓာတ္က အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “ေရအသက္ တစ္မနက္၊ ထမင္းအသက္ ခုနစ္ရက္” ဆိုၿပီး ဆို႐ုိးစကားရွိခဲ့တာ မဟုတ္လား။ လက္ရွိမွာလည္း ရန္ကုန္ေနလူထုကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ H1N1 ဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းေတြထဲမွာေတာင္ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါဆိုတာပါပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူသားေတြအတြက္ ေရဟာ လံုး၀မရွိလို႔မျဖစ္တဲ့အရာပါပဲ။ အဲဒီလိုမရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေနတဲ့ေရဟာ သန္႔ရွင္းေနဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ ေရေတြသန္႔ရွင္းမႈ နည္းေနတယ္ဆိုလို႔ လူေတြဟာေရသန္႔ေတြကို ၀ယ္ေသာက္ခဲ့ၾကတယ္။ အခုအဲဒီေရသန္႔ေတြထဲမွာမွ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေရသန္႔ေတြရွိေနတယ္။ မၾကာခဏလည္း စစ္ေဆးေတြ႕ရွိေနပါတယ္။ ဒါေတြကို တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ အျမစ္ျပတ္ႏွိမ္နင္းေပးသင့္ပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး FDA က ေရသန္႔စက္႐ုံေတြကို ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးၿပီး လုပ္ငန္းပိတ္သိမ္းအေရးယူမႈေတြကို အဂတိလိုက္စားမႈကင္းကင္းနဲ႔ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုပါတယ္။ လုပ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာလည္း ၿမိဳ႕နယ္အႏွံ႔မွာရွိတဲ့ ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ မသန္႔တဲ့ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူဖို႔လိုပါတယ္။ ျပည္သူေတြဟာ ေရသန္႔ကို တန္ရာတန္ေၾကးနဲ႔ ၀ယ္ယူေသာက္သံုးေနခ်ိန္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အေနနဲ႔လည္း ျပည္သူအေပၚ ေစတနာထားၿပီး တကယ္သန္႔စင္တဲ့ ေရသန္႔ေတြကိုသာ ေရာင္းခ်ေပးေစခ်င္ပါတယ္။

အစိုးရနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔လည္း စနစ္တက် စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ျပဳလုပ္ၿပီး စံခ်ိန္စံညႊန္းမကိုက္ညီတဲ့ ေသာက္သံုးဖို႔မသင့္တဲ့ ေရသန္႔ေတြကို ျပည္သူေတြသိေအာင္ ေၾကညာေပးရပါမယ္။ ၿပီးရင္ အဂတိလိုက္စားမႈကင္းစြာနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ျပည္သူေတြဟာ ေရသန္႔တံဆိပ္နဲ႔ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေရေတြကို ေသာက္သံုးေနရတဲ့ဘ၀မွ ကင္းေ၀းၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Writer – မင္းခ်စ္ႏုိင္