ကာလအေရြ႕ထဲက ဥပမာ

Photo: WordPress

ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီးရိွတဲ့ အေၾကာင္း မေျပာေတာ့ဘူး။ အေဖေျပာျပတဲ့ ပုံျပင္ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ မ်ားလြန္းလို႔ ဒီလိုႀကီးျပင္းလာရတာ ေမ့လို႔မရ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ အေဖ။ အခု ကုိယ္ေျပာပါရေစ။ ေက်းဇူးတင္တယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္သူဘယ္၀ါကုိ ေက်းဇူးတင္တာလဲလို႔ ေမးစရာ ရိွလာျပန္တယ္။ မဟုတ္ဘူး။ ေျပာျပမယ္။ ေက်းဇူးတရားဟာ ကုိယ္ကုိယ္တိုင္ပဲ။ ေက်းဇူးတရားဟာ မင္းကုိယ္တိုင္ပဲ။ ကဗ်ာဆရာေတြက ေရးၾကတယ္။ “ေက်းဇူးတရားႀကီးကြာ” ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ပါ စာသားမ်ဳိး။ ေက်းဇူးတရားနဲ႔ကင္းတဲ့ လူရယ္လို႔ ေလာကမွာ ဘယ္သူမွ မရိွဘူးဆိုလာေတာ့ ျပန္ေျဖရမွာ ခက္ခက္ပဲ။ သက္သက္မဲ့ “ကင္းပါတယ္ကြာ၊ ငါေက်းဇူးနဲ႔ ကင္းပါတယ္” လို႔ ေျပာရေအာင္ကလည္း မဟုတ္ေသး။ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မဟုတ္ေသးေတာ့ သိပ္ျပႆနာမရိွ။ မကင္းရာ မကင္းေၾကာင္းေတြသာမို႔ လူတိုင္းလူတိုင္းဟာ ေက်းဇူးတရားေတြကုိ သယ္ေဆာင္ၾကရ။ ဆိုေတာ့ သယ္ရတဲ့အခါ အေလးခ်ိန္ေတြဟာ တူၾကမွာမဟုတ္။ အဲဒါ ေသခ်ာတယ္။

ေက်းဇူးတရားနဲ႔ စေတြ႕တာကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ေလာက္ျဖစ္မယ္။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ လူျဖစ္မွန္း စသိတဲ့အခ်ိန္ စကားစေျပာတတ္တဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ေက်းဇူးတရားအေၾကာင္းကုိ စသိရတာပဲ။ ကုိယ့္ကုိ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ ေမြးတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကုိယ္ေမြးတဲ့ေန႔မွ မဟုတ္ဘူး။ အေမကုိယ့္ကို ကုိယ္၀န္ေဆာင္ထားတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ကုိယ္နဲ႔ ေက်းဇူးတရားဟာ စမယ္ထင္တယ္။ ပန္းျခံမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းကေတာ့ ေျပာဖူးတယ္။ “မင္းအေဖနဲ႔ မင္းအေမတို႔ စေတြ႕တဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး မင္းနဲ႔ ေက်းဇူးတရားဟာစၿပီး ပတ္သက္ေနတာ” ပါတဲ့။ ပတ္သက္တယ္လို႔ ေျပာရာမွာ တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္တာနဲ႔ သြယ္၀ိုက္ၿပီး ပတ္သက္တာရယ္လို႔ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စား ရိွတယ္တဲ့။ အဲဒီ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားကုိ ထပ္ခြဲရင္ အမ်ားႀကီးရိွဦးမွာ။ မင္းအရြယ္နဲ႔ နားလည္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ မင္းႀကီးတဲ့အခါ နားလည္လိမ့္မယ္တဲ့။ သူငယ္ခ်င္းလို႔ ေျပာရတာက အေၾကာင္းရိွတယ္။ သူနဲ႔ကုိယ္က ဘာေဆြမ်ဳိးမွမေတာ္ဘူး။ လူဆိုတဲ့ ျဖစ္တည္ရိွမႈကေတာ့ တူတယ္။ သူက လူျဖစ္ၿပီး ကုိယ္က ေခြးျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကုိယ္တို႔ဟာ သူငယ္ခ်င္းေတြျဖစ္လာႏိုင္ဖို႔ သိပ္ၿပီးမလြယ္ကူဘူး။ တိရစၦာန္ေတြမွာ သူငယ္ခ်င္းဆိုတဲ့သိမႈမ်ဳိး သိပ္မရိွဘူး။ တကယ္တမ္းက သူငယ္ခ်င္းဆိုတဲ့ဟာကလည္း သံသယျဖစ္စရာပါ။ အေၾကာင္းက သူငယ္ခ်င္းဆိုတာ လူေတြတည္ေဆာက္ထားတဲ့အရာ။ လူေတြဖန္တီးထားတဲ့ စကားလုံးသက္သက္။ သူငယ္ခ်င္းဆိုတဲ့ စကားလုံးလည္း မရိွဘူး။ အမူအက်င့္အားျဖင့္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္းလိုလို ဘာလိုလို သတ္မွတ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းေတာ့ရိွတယ္။ ဥပမာ႐ိုင္းသြားလား။ (ဒါဆို ကုိယ့္ကုိ ေခြးလို႔ သတ္မွတ္ပါ။ တကယ္စိတ္မဆိုးဘူး။ ၾကံဳတဲ့အခါ ဘီယာတိုက္ပါ့မယ္။ ေပးေတာ့ မသိနဲ႔ေလ) သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ ကုိယ္နဲ႔က အသက္အရြယ္အားျဖင့္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကြာတယ္။ ဒါေပမဲ့။ သူငယ္ခ်င္းေတြမွာ အသက္ႀကီးတာရယ္ ငယ္တာရယ္လို႔မွွ ေသေသခ်ာခ်ာ တိတိက်က် မရိွဘူးကုိး။ လူေတြဟာ ဘာသာစကားေတြကုိ တီထြင္ၾကတယ္။ ဘာသာစကားဆိုတာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အဆက္အသြယ္ျပဳလို႔ရတဲ့ နားလည္လို႔ရတဲ့ တံတားတစ္ခုပဲတဲ့။ ပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကတယ္။ ဖတ္ဖူးတာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီ။ ဆိုေတာ့ အေစာက စကားျပန္ဆက္ရမယ္ဆို ကုိယ့္သူငယ္ခ်င္းဟာ ကုိယ့္ထက္အမ်ားႀကီးႀကီးတယ္။ ႀကီးတယ္ဆိုတာက အသက္အရြယ္နဲ႔ တျခားအရာေတြပါ။ သူငယ္ခ်င္းေျပာတာ ကုိယ္လက္ခံပါတယ္။ အေဖနဲ႔အေမတို႔သာ မေတြ႕ခဲ့ၾကရင္ ကုိယ္ဆိုတာ ရိွမလာနိုင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ကုိယ္လူျဖစ္လာတယ္ဆိုကတည္းက ကုိယ္ေမြးလာတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္းပဲ ေက်းဇူးတရားေတြက တနင့္တပိုးပါလာတာ။ အေမနဲ႔ အေဖတို႔ဟာ ကုိယ့္ရဲ႕ေက်းဇူးရွင္ေတြပဲ။ ေဟာဒီကမၻာေျမႀကီးေပၚက သက္ရိွသက္မဲ့ေတြေရာ ေနေရာင္နဲ႔ တျခားအရာေတြကုိလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဒါကလည္း အသက္ေလးႀကီးလာေတာ့ နည္းနည္းပါးပါး ေတြးေခၚလာႏိုင္လို႔ပါ။ အဲဒါေတာင္ မသိတာေတြ အမ်ားႀကီးရိွေသးတယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္။ အေမကုိယ့္ကုိ ကုိယ္၀န္ေဆာင္တုန္းက အဘြားနဲ႔ အဘိုးဟာ အေမ့အတြက္ အမဲသားေျခာက္၊ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္ႏွစ္ေကာင္၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ငါးေျခာက္၊ ပဲ၊ ေငြသားစတာေတြ ခဏခဏ ပို႔ေပးၾကပါသတဲ့။ ဒီေတာ့ အဘိုးနဲ႔ အဘြားတို႔ဟာ ကုိယ့္ရဲ႕ ေက်းဇူးရွင္ေတြသာ။ အေမဆိုတာလည္း အဘိုးနဲ႔ အဘြားရိွလို႔သာ လူျဖစ္လာတာဆိုေတာ့ အဘိုးရဲ႕ အဘိုး၊ အေဖအေမ အို ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ဘုရားသခင္စၿပီး ဖန္ဆင္းတဲ့ အာဒံ၊ ဧ၀တို႔ဟာလည္း ကုိယ့္ေက်းဇူးရွင္ေတြပါပဲ။ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ကုိ ဖန္ဆင္းတဲ့ ဘုရားသခင္ဟာလည္း ကုိယ့္ေက်းဇူးရွင္ပါပဲ။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ တစ္ကမၻာလုံးက လူေတြအားလုံးဟာ ေက်းဇူးရွင္ေတြေပါ့။ သူငယ္ခ်င္းေျပာသလိုဆို သြယ္၀ိုက္ေက်းဇူးတရားဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။

အေမကုိယ့္ကုိ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရေတာ့ အေမ့ကို က်န္းမာေရး အစစအရာရာ လမ္းညႊန္ကူညီေပးၾကတဲ့ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳေတြ၊ လူေတြအားလုံးဟာ ကုိယ့္ေက်းဇူးရွင္ေတြပဲ။ ေက်းဇူးတရားအေၾကာင္းက ေျပာလို႔ကုန္ႏိုင္မယ္ မထင္ဘူး။ ဒီေတာ့ သိပ္မေျပာခ်င္ေတာ့တာ အမွန္ပဲ။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ စကားကုိ ပထမဆုံး စၾကားေတာ့ ကုိယ့္အသက္ သံုးႏွစ္၊ ေလးႏွစ္ေလာက္ျဖစ္မယ္။ အေဖက ည ညဆို ပုံျပင္ေတြ ေျပာျပတတ္တယ္။ အဲဒီလို ပုံျပင္တစ္ပုဒ္ေျပာၿပီးတိုင္း လူဆိုတာ ဘယ္လိုေနရမယ္၊ ႐ိုးသားရမယ္၊ ယဥ္ေက်းရမယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတြ ေကာက္ခ်က္ခ်သလိုလိုနဲ႔ သင္ေပးတတ္တယ္။ ကုိယ္လည္း ဒီအရြယ္ေရာက္မွ ေကာက္ခ်က္ခ်တယ္၊ ႐ိုက္သြင္းေပးတယ္ဆိုတဲ့ စကားလုံးေတြကုိ သုံးႏိုင္တာပါ။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီတုန္းကစၿပီး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ စကားကုိ ကုိယ္သုံးတတ္တာပဲ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ စကားကုိ ဘယ္တုန္းက ပထမဆုံးအႀကိမ္ စသုံးတာလဲ ဆိုတာကုိေတာ့ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ ဒါကလည္း ကုိယ့္အမွားေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေက်းဇူးတင္ရတဲ့ လူေတြက သိပ္မ်ားလြန္းေတာ့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆိုတာကုိ ထပ္ကာထပ္ကာ သုံးရေတာ့တာ။ ဒီေတာ့လည္း မမွတ္မိႏိုင္ေတာ့ဘူးေပ့ါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ တစ္ခုရိွတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ကုိယ္တို႔အိမ္ကုိ အေဖ့လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ သူငယ္ခ်င္းေတြ လာတတ္ၾကတယ္။ အေဖ့သူငယ္ခ်င္းေတြဟာ ကုိယ့္ကုိ ပိုက္ဆံကေလး ၁၀၊ ၂၀ ထုတ္ ထုတ္ၿပီး ေပးတတ္ၾကတယ္။ အဲဒီမွာကုိယ္က “ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဦး” လို႔ ေျပာရတယ္။ မေျပာရင္လည္း အေဖနဲ႔အေမက “ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဦးလို႔ ေျပာေလသားရဲ႕” ဆိုၿပီး ေျပာခိုင္းတတ္ၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းျပန္စဥ္းစားေတာ့ ထူးဆန္းတာတစ္ခု ျပန္ေတြ႕ရတယ္။ ဘာလဲဆိုေတာ့ ကုိယ္ဟာ သူမ်ားေတြကုိ တျခားလူေတြကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္လို႔ ခဏခဏ ေျပာေျပာတတ္ၿပီး အေဖနဲ႔ အေမ့ကုိေတာ့ “ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ အေဖ၊ အေမ” လို႔ တစ္ခါမွ မေျပာဖူးဘူးဆိုတာကုိပဲ။ သိပ္ကုိအံ့ၾသဖို႔ေကာင္းၿပီး ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ကိစၥပဲ။ ဒါေပမဲ့ အံ့ၾသဖို႔ေကာင္းတဲ့ ကိစၥေတြဟာ တစ္ခ်ိန္မွာ အံ့ၾသဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ ကိစၥေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဘာမဆို အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခုပဲ မဟုတ္လား။

ဘ၀မွာ ထီး၀ါ၀ါကေလးကုိလည္း ခ်စ္။ သဘာ၀တရားႀကီးကုိလည္း ခ်စ္။ ေပ်ာ္စရာ ေကာင္းတယ္လို႔ ေတြးယူရမွာပဲ မဟုတ္လား။ တကယ့္ေပ်ာ္ရႊင္မႈကုိ ဘာနဲ႔တိုင္းလို႔ရမလဲ။ ေဟာဒီ အနည္းငယ္ေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြဟာ ႀကီးမားေနတတ္ၾကတာဆိုရင္ သိပ္ေကာင္းမွာပဲေပါ့။ တကယ္တမ္းက အႏၲရာယ္ရိွတဲ့ အေျခအေနေတြခ်ည္းလို႔ ဆိုတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ။ အနည္းငယ္ေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္ေတာ့ ေက်းဇူးတင္ရမွာေပါ့။ မတင္ေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲဆုိေတာ့ ဘာမွေတာ့ မျဖစ္ေပါင္ေလ။ ႀကိဳးစားၿပီး ရွင္ေနရတဲ့ ေဟာဒီ အနည္းငယ္ထဲမွာ ဆယ္ဆတစ္ဆေတာင္ မရိွတတ္ေသးတဲ့ အမႈန္အမႊား ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္ သိပ္ၿပီးေတာ့ ၀မ္းနည္းေနလို႔လည္း မဟုတ္ေသးဘူးေပါ့ေလ။ မနက္ျဖန္ဆိုေတာ့။ မနက္ျဖန္က မ်ားလြန္းေနတယ္။ ဒါကလည္း သိပ္မေသခ်ာတဲ့ မနက္ျဖန္ေတြခ်ည္းပဲ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ပါ။ မနက္ျဖန္ဆိုၾကပါစုိ႔။ ကုိယ့္သူငယ္ခ်င္းႀကီးနဲ႔ေတြ႕ရင္ သူ႔ကုိေျပာျပဖို႔ ကုိယ္ ေတြးထားတာေတြ ရိွတယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆိုတာကုိေလ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဟာ။ ေျပာဖို႔ စိတ္ကူးထားတယ္။ နည္းနည္းပါးပါးေပါ့။

ၿပီးရင္ “ေက်းဇူးတင္ပါတယ္” ဆိုတဲ့ စကားလုိပဲ ကုိယ္တို႔ တစ္ခဏ ေပ်ာက္ကြယ္ၾကဦးမယ္။ အခါအခြင့္ၾကံဳရင္ ကုိယ္တို႔ ျပန္ေပၚလာၾကဦးမယ္။ ကုိယ္တို႔ မရိွေတာ့ရင္။ ဘာျဖစ္မလဲ။ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ဒါ ဘ၀ပဲေလ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ သြားေတာ့မယ္။