w ရခုိင္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ က်ဆင္းခဲ့ရေသာ ျမန္မာ့ပံုရိပ္ - Eleven Media Group <

ရခုိင္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ က်ဆင္းခဲ့ရေသာ ျမန္မာ့ပံုရိပ္

 

(၁)

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တာအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားတြင္ ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ရခိုင္ပဋိပကၡမွာ ျပင္းထန္ေသာ ဂယက္၊ စုိးရိမ္စရာမ်ားစြာျဖင့္ တစ္ကမၻာလံုးကိုပါ ကိုင္လႈပ္ခဲ့သည္အထိ အုတ္ေအာ္ေသာင္းတင္း ျဖစ္ခဲ့ေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၏ Events of the Year အျဖစ္ Weekly Eleven သတင္းဂ်ာနယ္က ေရြးခ်ယ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ေမာင္ေတာနယ္စပ္ရွိ လံုျခံဳေရးကင္းစခန္း ၃၀ ႏွင့္ တပ္မေတာ္လံုျခံဳေရးစခန္း တစ္ခုတို႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ ၀င္ေရာက္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈမွ စတင္ကာ ရခိုင္ပဋိပကၡအေပၚ အေျခခံၿပီး ျမန္မာ့အေရးသည္ အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာ စတင္ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္စြန္း ၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္ ေမာင္ေတာေဒသကို ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ စနစ္တက် ႀကိဳတင္အကြက္ဆင္ တိုက္ခိုက္လာမႈသည္ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိပါးလာသည့္ အေျခအေနအထိ သက္ေရာက္လာေစမည္ကို အစကနဦးတြင္ သတိမျပဳမိခဲ့ၾကေပ။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက ၎တို႔မွာ အာဆာ (ARSA) အာရကန္႐ိုဟင္ဂ်ာ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႕ဟု ေၾကြးေၾကာ္ကာ တိုက္ခုိက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာသည္အထိ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာခဲ့သည္။

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ယင္းတို႔၏ အလစ္အငိုက္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ တပ္မေတာ္သားတစ္ဦးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၀ ဦး၊ ဒု-လ၀ကမွဴး တစ္ဦးတို႔ က်ဆံုးခဲ့ရၿပီး ဒဏ္ရာရသူ အမ်ားအျပားလည္း ရွိခဲ့သည္။

၎တို႔သည္ ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားသည့္အတုိင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ညဥ့္နက္ပိုင္းႏွင့္ နံနက္ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္ မေရာက္မီ အခ်ိန္တို႔တြင္ ေနရာစံုမွ စနစ္တက် အလစ္အငိုက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းတို႔၏ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈ စတင္သည့္အခ်ိန္မွာ ကိုဖီအာနန္၏ ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ရက္တည္း တစ္ၿပိဳင္နက္ ခ်ိန္သားကိုက္ ဆိုသလိုပင္ စတင္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ ေကာ္မရွင္၏ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာအေပၚ ႏုိင္ငံတကာက ပုိမုိသတိျပဳမိ ေစခဲ့သည့္အျပင္ ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ကုိဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာသည္လည္း အတုိင္းအတာ တစ္ခုအထိ အေရးပါလာခဲ့သည္။

ယင္းသုိ႔ေသာ ခ်ိန္သားကိုက္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ဘဂၤါလီ (႐ုိဟင္ဂ်ာ) အေရးမွာ ႏိုင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ ခ်ိန္ကိုက္ဗံုး ခြဲျပလိုက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

(၂)

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္မွ ၃၀ ရက္အထိ အာဆာ အစြန္းေရာက္ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္မ်ားႏွင့္ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္တို႔အၾကား တိုက္ခိုက္မႈေပါင္း အႀကိမ္မ်ားစြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ေမာင္ေတာေဒသ တစ္ခုလံုး လံုျခံဳေရးအရ တည္ၿငိမ္မႈရရန္ အခ်ိန္ယူ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကရသည္။

ယခင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ရခိုင္အေရးအခင္းႏွင့္ လက္ရွိ NLD အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ပဋိပကၡမွာ ကြာျခားမႈမ်ားစြာ ရွိခဲ့သည္။ ယခင္က ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာတရား၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ႏွစ္ရပ္အၾကား မတူညီသည့္ အသိုက္အ၀န္းႏွစ္ခု၏ ပဋိပကၡပံုစံမွ ဘဂၤါလီအေရးကို ေရွ႕တန္းတင္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လံုး၀လက္မခံသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ စကားလံုးႏွင့္အတူ ေမာင္ေတာေဒသကုိ သိမ္းပုိက္ကာ နယ္ေျမခြဲျခား ေတာင္းဆိုလာႏုိင္မႈ အေျခအေနမ်ားထိပါ လုပ္ေဆာင္လာၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ေမာင္ေတာေဒသတြင္ရွိေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ အျခားလူနည္းစု ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္ ၎တို႔ေနထိုင္ရာ ေက်းရြာမ်ားကို စြန္႔ခြာခဲ့ၾကရၿပီး အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ စစ္ေတြၿမိဳ႕အထိ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ ျဖစ္စဥ္ၿပီးေနာက္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ား အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ေျပးခဲ့ရျခင္းေၾကာင့္ ေမာင္ေတာတြင္ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသား မရွိသေလာက္ နည္းပါးသြားခဲ့သည္အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အေစာပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ လံုျခံဳေရး အျပည့္အ၀ ရယူႏုိင္ျခင္း မရွိေသးသည့္ အေနအထားတြင္ ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးမႈမ်ား၊ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကရေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားအတြင္း ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ မ်ားစြာလည္း သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသည္။

ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းမွစ၍ နယ္ေျမတည္ၿငိမ္မႈကို တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ လာႏုိင္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေမာင္ေတာေဒသမွ ဘဂၤါလီမ်ားမွာလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ အံုႏွင့္က်င္းႏွင့္ ထြက္ေျပးမႈ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ ထို႔အတူ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ား တြင္လည္း ရခိုင္ပဋိပကၡအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကရသည့္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ား အေရးကို ေရွ႕တန္းတင္လာ ၾကေတာ့သည္။ ရခိုင္ေဒသတြင္ရွိေသာ ဘဂၤါလီမ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရးဆံုး႐ႈံးမႈ အေျခအေနမ်ား ႏုိင္ငံတကာတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာသည္။ နယ္ေျမရွင္းလင္းစဥ္အတြင္း ဘဂၤါလီမ်ား ညႇဥ္းပန္းသတ္ျဖတ္ခံရျခင္း၊ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရျခင္းမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား တစ္မဟုတ္ျခင္း ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ၿပီး ရခိုင္တြင္ လူမ်ဳိးတံုး သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟုပင္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ သံုးသပ္ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိလာခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ရခိုင္အေရးအေပၚ အေျခခံၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကို ထိခိုက္လာေစႏုိင္သည့္ ဖိအားေပးမႈမ်ားကိုပါ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ၾကသည္။ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ေခါင္းစဥ္ကုိ အသုံးျပဳကာ တံခါးပိတ္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားႏွင့္အတူ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ ဦးေဆာင္ေသာ အေနာက္အုပ္စုက ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္အေပၚ ေ၀ဖန္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအေနျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံမ်ား၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈကို ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္၊ EU ႏွင့္ ကုလသမဂၢမွ လူ႔အခြင့္အေရးကို အေျခခံကာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဖိအားေပးမႈမ်ား၊ ဘဂၤါလီအေရးကုိ ေရွ႕တန္းတင္မႈမ်ား ေပၚေပၚထင္ထင္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ၾကသည္။

(၃)

အစပိုင္းတြင္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရ၏ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈပိုင္း အားနည္းမႈ၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ထုတ္ျပန္ႏိုင္မႈ အားနည္းျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ ဘဂၤါလီအေရးကုိ ျမန္မာဘက္မွ တံု႔ျပန္ေခ်ပႏုိင္မႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ား၌ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ တစ္ဖက္သတ္ ဖိႏိွပ္မႈမ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရးအရ  စုိးရိမ္တုန္လႈပ္ဖြယ္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု သတင္းစကားမ်ား၊ ႐ုပ္ပုံအတုမ်ား၊ တစ္ဖက္သတ္ အေၾကာင္းအရာမ်ားျဖင့္ ျမန္မာအစုိးရအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တုိက္ခုိက္ခဲ့ၾကသည္။ မီဒီယာမ်က္ႏွာစာတြင္ အေရးနိမ့္သြားခဲ့ရသည္။

ႏိုင္ငံတကာမွ နာမည္ႀကီး သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ ရခိုင္ေဒသ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ အေျခအေနမွန္ ေပ်ာက္ဆံုးၿပီး ဘဂၤါလီအေရးသာ ေရွ႕တန္းေရာက္ခဲ့ရသည္။ တူရကီဒု၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကိုယ္တိုင္ပင္ သတင္းအမွားမ်ား၊ ဓာတ္ပံုအတုမ်ား ျဖန္႔ေ၀ၿပီး ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက လူမ်ဳိးတံုး သတ္ျဖတ္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု မဟုတ္မမွန္ ျဖန္႔ေ၀မႈမ်ား ျပဳလုပ္သည္အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ ျမန္မာအစုိးရအေပၚ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းမွ ေ၀ဖန္မႈမ်ား၊ ဖိအားေပးမႈမ်ားကုိ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ေခ်ဖ်က္ႏုိင္ရန္ စက္တင္ဘာ ၆ ရက္တြင္ တူရကီသမၼတ အာဒုိဂန္ႏွင့္ တယ္လီဖုန္းမွတစ္ဆင့္ ေဆြးေႏြးမႈျဖင့္ စတင္ခဲ့သည္ဟု ဆုိရမည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာအစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ရခုိင္အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ခံရမႈၿပီးေနာက္ ပထမဦးဆုံး အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ ခ်ျပရွင္းလင္းျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ တူရကီ သမၼတႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြးစဥ္အတြင္း ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမုိကေရစီ အကာအကြယ္မ်ား ပိတ္ပင္ခံရျခင္း၏ ဆုိလုိရင္းသေဘာကုိ ေကာင္းစြာသိရွိ နားလည္ၿပီး အစဥ္အျမဲ အေလးထားေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းရွိ ျပည္သူအားလုံး၏ အခြင့္အေရးကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးသာမက လူမႈေရးႏွင့္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္း ျမႇင့္တင္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ေရရွည္ေမွ်ာ္မွန္းကာ ဘက္စုံဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္မ်ား အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အာဒုိဂန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ တူရကီဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းမရွိေသာ သတင္းဓာတ္ပုံ အမွားမ်ား ျဖန္႔ေ၀ခဲ့မႈကုိ ေထာက္ျပခဲ့ၿပီး ယခုျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ ရခုိင္အေရး ျပႆနာတြင္ သတင္းအမွားမ်ား ထုႏွင့္ထည္ႏွင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနျခင္းအတြက္ ႀကီးမားေသာ ျပႆနာ၏ ျမင္သာေသာ အစိတ္အပုိင္းတစ္ခု (The Tip of a huge Iceberg of Misinformation) သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဥပမာေပး ေခ်ပႏုိင္ခဲ့သည္။ သတင္းဓာတ္ပုံ အမွားမ်ားကုိ မတူညီေသာ အသုိင္းအ၀ုိင္းမ်ားၾကား ျပႆနာ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားေစရန္ႏွင့္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဖန္တီးေနသည္ကုိ မွန္းဆႏုိင္ေၾကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားကုိ နားလည္မည္ဟု ယုံၾကည္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္လည္း အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ရသည္မွာ အေတြ႕အၾကံဳသစ္အျဖစ္ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ ပ်ံ႕ႏွံ႔မသြားရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သံတမန္နည္းအရ ရွင္းလင္းတုံ႔ျပန္ခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ အေနျဖင့္ မြတ္စလင္ကမၻာတြင္ အင္အားႀကီးေသာ တူရကီႏုိင္ငံ အႀကီးအကဲႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ ထိေရာက္သည့္ ေခ်ပမႈမ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့သည္ဟု ဆုိရေပလိမ့္မည္။

(၄)

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏုိင္ငံတကာ၏ ဖိအားမွာ ေလ်ာ့ပါးသြားျခင္း မရွိဘဲ ဆက္တိုက္ဆိုသလိုပင္ အဘက္ဘက္မွ ဖိအားေပးမႈမ်ား အရွိန္ျမင့္လာခဲ့ျပန္သည္။

ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကလည္း ဘဂၤါလီအေရးကို ေရွ႕တန္းတင္ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ Agenda တစ္ရပ္အျဖစ္ ဖိအားေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ေရးအဖြဲ႕ ေစလႊတ္ရန္ ဦးစြာေဆာင္ရြက္ ခဲ့ၾကသည့္အျပင္ ဖိအားေပးမႈမ်ား တစ္စစ တုိးျမင့္လာခဲ့သည္။ ဒါ့ျပင္ကုလလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားပါ ၀င္ေရာက္လာႏုိင္သည့္ R2P အစီအစဥ္ကိုပါ လုပ္ေဆာင္မည့္ အေျခအေနမ်ဳိးအထိ ပံုေဖာ္လာခဲ့သည္။

ျမန္မာအစိုးရ၏ အဓိကဦးေဆာင္သူ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဘဂၤါလီအေရး ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟုဆိုကာ အဖြဲ႕အစည္းအခ်ဳိ႕က ၎၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုကုိပါ ျပန္သိမ္းရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ၿဗိတိန္လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္း အခ်ဳိ႕မွလည္း ယခင္က ၎တို႔အေနျဖင့္ ခ်ီးျမႇင့္ထားေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ဆုတံဆိပ္မ်ား ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းသည္အထိ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ဒါ့အျပင္ အံ့အားသင့္စရာ ထုိးႏွက္မႈအျဖစ္ အကယ္၍ ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး  ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာခုံ႐ုံး ICC သုိ႔ အတင္ခံရၿပီး စစ္ေဆးအေရးယူမႈ လုပ္ေဆာင္ခံရႏုိင္သည္ ဆုိသည္အထိ ကုလဘက္မွ ေျပာဆုိလာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ပထ၀ီ အေနအထားႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြားအရ ကုလတြင္ ဗီတုိအာဏာရွိသည့္ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားကဲ့သုိ႔ ႏုိင္ငံမ်ား ရွိေနသည့္ အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ကုလအေနျဖင့္ အေရးယူမႈ တစ္စုံတရာ လုပ္ေဆာင္ရန္ ခဲယဥ္းၿပီး ႏုိင္ငံတကာတပ္မ်ား ၀င္ေရာက္လာႏုိင္သည့္ R2P ကဲ့သုိ႔ေသာ အစီအစဥ္မ်ားကုိလည္း ၎ႏုိင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ လက္ခံႏုိင္လိမ့္မည္ မဟုတ္သည္ကေတာ့ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ထိပ္တန္းအႀကီးအကဲမ်ား၊ အစုိးရ အႀကီးအကဲမ်ားအေပၚ ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္၊ အီးယူႏွင့္ ကုလမွ တစ္ဦးခ်င္း ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ား၊ အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ေတာက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္းမ်ားကလည္း ျမန္မာအေပၚ မ်ားစြာသက္ေရာက္မႈ မရွိႏုိင္ေၾကာင္း သုံးသပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပုိင္းအတြင္းကပင္ အေမရိကန္၏ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း သီးျခားပိတ္ဆုိ႔မႈ စာရင္းတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တုိင္းမွဴးေဟာင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးကုိ ထည့္သြင္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လူ႔အခြင့္အေရး အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္တုိ႔မွ ဖိအားေပးမႈမ်ား ဆက္လက္ ျပဳလုပ္လာႏုိင္သည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိေနေသးသည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

(၅)

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ရခိုင္ျပႆနာမွာ NLD အစိုးရႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ ႀကီးမားသည့္ ထိုးႏွက္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ေစခဲ့သည္ကေတာ့ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ျပည္ပမွ ဖိအားအမ်ဳိးမ်ဳိး ရင္ဆိုင္ေနရသကဲ့သို႔ပင္   ဘဂၤါလီအေရး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္း၌ပါ ေ၀ဖန္ခံရမႈမ်ားႏွင့္လည္း ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။

NLD အစိုးရအဖြဲ႕ စတင္သည့္ ပထမဆံုးႏွစ္ျဖစ္ေသာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ကာ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ တစ္ရပ္ကို ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ အေနျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းတာ၀န္ေပးအပ္ ခဲ့ျခင္းကလည္း ရခုိင္ေဒသကုိ ပုိမုိဆူပြက္ေစသည္ဟု သုံးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။ ရခိုင္အေရးမွာ အဘက္ဘက္က အကဲဆတ္သည့္ အေျခအေနတြင္ ရခုိင္တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပည္တြင္းမွ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႕ဆံုညႇိႏိႈင္း ေဆြးေႏြးမႈမ်ား မျပဳလုပ္မီ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေစမည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္  အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္းလုိက္ျခင္းအေပၚ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္မႈႏွင့္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရသည္။ ကိုဖီအာနန္ ေခါင္းေဆာင္မႈျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္းမႈကို နယ္ပယ္အသီးသီးမွ ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသာ္လည္း လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့မႈမွာ NLD အစုိးရႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ႀကီးမားေသာ စြန္႔စားမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္ကလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

ထို႔သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္၏ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာထဲ၌ ဘဂၤါလီမ်ားကို ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ ၁၉၈၂ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္သည့္ အေျခအေနမ်ားအေပၚ တိုက္တြန္းထားခ်က္အခ်ိဳ႕ ပါရွိေနျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကလည္း အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

NLD အစိုးရတာ၀န္ယူၿပီး တစ္ႏွစ္ခန္႔အတြင္း စီးပြားေရး တိုးတက္မႈမရွိသည့္အေပၚ ျပည္သူမ်ားက ေ၀ဖန္ေနၾကသည့္အတြက္ စိတ္ပ်က္ခဲ့ၾကရသည္။ NLD အစိုးရ၏ စီးပြားေရးေျပာင္းလဲမႈ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းမွာလည္း ရခုိင္ျပႆနာေၾကာင့္ အနည္းႏွင့္အမ်ား ထိခိုက္သြားခဲ့ရသည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေန အက်ဘက္ ေရာက္ေနသည့္ အခ်ိန္တြင္ ရခုိင္အေရးေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလိုမႈ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ရသည့္ အေျခအေနမွာ စီးပြားေရး ေျပာင္းလဲမႈအေပၚ ထိခိုက္ေစခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ရခုိင္အေရးမွာ ထင္မွတ္ထားသည္ထက္ ေဘးက်ပ္ နံက်ပ္ျဖစ္ေစၿပီး အေလ်ာ္အစားႀကီးသည့္ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။

(၆)

ရခုိင္ပဋိပကၡႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေစာပိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာမွ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ ဦးေဆာင္သည့္ တပ္မေတာ္တို႔အေပၚ ခြဲျခား႐ႈျမင္သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစိုးရႏွစ္ရပ္ ရွိေနသည္ဆိုေသာ သံုးသပ္မႈမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ေဒသတြင္ လံုျခံဳေရး ေဆာင္ရြက္ေနေသာ တပ္မေတာ္အေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ထိန္းေက်ာင္းၾကပ္မတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ရွိခဲ့ျခင္းက ယင္းအခ်က္ကုိ ေပၚလြင္ေစေၾကာင္း သုံးသပ္ခဲ့ၾကသည္။ ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ရခုိင္အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္ ၿပီးေနာက္တြင္ ဘဂၤါလီအေရးကုိ ေရွ႕တန္းတင္ကာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ Power Politics အသြင္ အကဲစမ္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားကုိလည္း ေတြ႕ခဲ့ၾကရသည္။ ယင္းသုိ႔ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစုိးရေရာ တပ္မေတာ္ပါ သတိႀကီးစြာ ထားေနရသည္ကုိ မျငင္းႏုိင္ေပ။

ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပုိင္စုိးမႈကုိ ထိပါးလာေစႏုိင္သည္အထိ က်ယ္ျပန္႔ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားက ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး ကုိင္တြယ္မႈတြင္ လုံး၀အမွားမခံသည့္ အေျခအေန ျဖစ္သည္ကုိ လက္ခံၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ကုလသမဂၢ အေနျဖင့္ ၎တုိ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ သုံးစြဲခဲ့ေသာ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ဆုိသည့္ စကားလုံးႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ အေထာက္အထား တစ္စုံတစ္ရာ ျပသႏုိင္ျခင္း မရွိေသာ္လည္း ယင္းတုိ႔၏ မမွ်တသည့္ ဖိအားေပးမႈမ်ားအေပၚ အစုိးရအေနျဖင့္ မာေက်ာျပတ္သားေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္လည္း တုံ႔ျပန္ရန္ လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာအစုိးရ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ သတင္းအခ်က္အလက္ပုိင္းဆုိင္ရာ အသာစီးရယူႏုိင္မႈ အားနည္းခဲ့ျခင္းကလည္း အခက္အခဲ အၾကပ္အတည္း တစ္ရပ္သုိ႔ ဆုိက္ေရာက္ေစခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ မတူညီသည့္ အသုိက္အ၀န္း ႏွစ္ရပ္အၾကား ထိလြယ္ရွလြယ္ အေျခအေနတြင္ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ ခက္ခဲမႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအေပၚ မ်က္ကြယ္ျပဳရန္မသင့္ဆုိသည့္ အခ်က္ကုိလည္း သတိခ်ပ္ရန္ လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ယခုေနာက္ဆုံးတြင္ ႐ုိက္တာသတင္းဌာန၏ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ရခုိင္အေရးႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း ခံထားရမႈအေပၚ ေ၀ဖန္မႈမ်ားကုိ ဂ႐ုတစုိက္ေျဖရွင္းရန္ လုိအပ္မည္ ျဖစ္သည့္အျပင္ အစုိးရအေနျဖင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ မီဒီယာမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္သည့္ အေျခအေနမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ေပသည္။

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္ဆုံးေသာၿမိဳ႕ ေမာင္ေတာကုိ ဗဟုိျပဳၿပီး အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ခံခဲ့ရေသာ္လည္း အၾကမ္းဖက္၀ါဒႏွင့္ ၎၏မတရားမႈကုိ ျမန္မာဘက္မွ ကမၻာကုိ ေပၚလြင္ေအာင္ ျပသႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္လည္း ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ ျမန္မာ့ပုံရိပ္မွာ က်ဆင္းခဲ့ရသည္ဆိုလွ်င္ မျငင္းႏိုင္ေပ။

မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ထင္မွတ္ထားသည္ထက္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးလာေသာ ရခုိင္အေရးအေပၚ မည္ကဲ့သုိ႔ အေကာင္းဆုံး ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ ဆုိသည္ကုိ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာကပါ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။

 

December 25, 2017

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.