<

ထိတ္လန္႔ဖြယ္ မႈခင္းမ်ားႏွင့္ စုိးရိမ္စရာ အညႊန္းကိန္းမ်ား

လတ္တေလာတြင္ မၾကာခဏ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္မ်ားက ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ အစုိးရ၏ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးဆုိင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕တုိ႔၏ ကုိင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ပုံတုိ႔အေပၚ ေ၀ဖန္ေမးခြန္းထုတ္မႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚလ်က္ ရွိသည္။ အေျခခံစားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ႀကီးျမင့္မႈႏွင့္အတူ ႏုိင္ငံ၏စီးပြားေရး သိသိသာသာ က်ဆင္းမႈတုိ႔၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးရလဒ္အျဖစ္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ပါ လုယက္မႈ၊ သတ္ျဖတ္မႈ စသည့္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္မ်ား တုိးပြားလာရသည္ဟု သုံးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ခုနစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး သန္းေခါင္စာရင္းအရ ရဲတစ္ဦးလွ်င္ ျပည္သူ ၁၃၀၀ အား ထိန္းသိမ္းေနရသည္ဆုိသည့္ စာရင္းဇယား အခ်က္အလက္အရ ျပည္သူႏွင့္ ရဲအင္အား အခ်ဳိးမညီမွ်မႈသည္လည္း အားနည္းခ်က္တစ္ရပ္ ျဖစ္ေနသည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးကဲ့သုိ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္မ်ား တုိးပြားေနရျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေနမွာ တုိင္းျပည္အတြက္ စုိးရိမ္စရာျဖစ္ေနသည့္အေပၚ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္ သုံးသပ္ ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိေနသည္။ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ ညေနပုိင္းက တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြေစ်းအနီးတြင္ လူျမင္ကြင္း၌ မင္းမဲ့စ႐ုိက္ဆန္စြာ ဓားရွည္၊ လွံမ်ားျဖင့္ အုပ္စုဖြဲ႕လူသတ္မႈ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေနလူထုမွာ စိုးရြံ႕ ထိတ္လန္႔ခဲ့ၾကရသည္။ ထုိ႔ျပင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၌လည္း ၾသဂုတ္လကုန္ပုိင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လည္ပင္းကုိ ဓားျဖင့္လွီး၍ ဖုန္းလုယက္သည့္ျဖစ္စဥ္၊ ဆုိင္ကယ္စီးနင္းလာသူကုိ လူတစ္စုက ဓားျဖင့္၀ုိင္းခုတ္ခဲ့သည့္ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ လူျမင္ကြင္းတြင္ ေသနတ္ပစ္ခတ္ လုယက္မႈ၊ ဓားခုတ္လုယက္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင့္ အစုိးရ၏ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး ေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိ ျပည္သူမ်ား ေက်နပ္မႈမရွိဘဲ ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ မႈခင္းျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းကုိၾကည့္လွ်င္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ လအလုိက္ မႈခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအနက္ ေနာက္ဆုံးငါးလစာရင္းတြင္ လူသတ္မႈႏွင့္ မုဒိမ္းမႈအမ်ားဆုံးမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားေၾကာင္း အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။ ရန္ကုန္ၿပီးလွ်င္ မႏၲေလးသည္လည္း လူသတ္မႈႏွင့္ မုဒိမ္းမႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

လူဦးေရ ထူထပ္မ်ားျပားမႈအရလည္း ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးမွာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ မႈခင္းျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားျပားေလ့ရွိသည္ ဆုိေသာ္လည္း ယခုလတ္တေလာတြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္မ်ားအေပၚ တာ၀န္ရွိသူမ်ား အေနျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းမႈႏွင့္ တားဆီးကာကြယ္မႈတြင္ အားနည္းခ်က္ရွိေနမႈအေပၚ စိုးရိမ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ NLD အစုိးရတက္ခါစအခ်ိန္တြင္ ရက္တစ္ရာ စီမံခ်က္ျဖင့္ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရးအတြက္ ခ်ျပခဲ့ေသာလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ကတိစကားမ်ားအေပၚ တာ၀န္ယူေပးရန္ ျပည္သူလူထုက ေတာင္းဆုိမႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၏ ေနာက္ဆက္တဲြ အေျခအေနေၾကာင့္ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးကုိ မ်ားစြာသက္ေရာက္မႈ ရွိေနသည့္အျပင္ ႏုိင္ငံတကာရွိ အဖြဲ႕အစည္းအခ်ဳိ႕မွာ ထုတ္ျပန္သည့္ အညႊန္းကိန္းမ်ားကလည္း စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနသည္။ ၂၀၁၈ အတြက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ၿပိဳကြဲပ်က္စီးႏုိင္သည့္ႏုိင္ငံမ်ား၏ အညႊန္းကိန္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ Fragile State Index တြင္လည္း အဆင့္ ၂၂ သုိ႔ ႐ုတ္ျခည္းျမင့္တက္သြားသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ အဆုိပါ အညႊန္းကိန္းကုိၾကည့္လွ်င္ သတ္မွတ္ခ်က္ ၁၂ ခ်က္ရွိၿပီး ယင္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ ႏုိင္ငံလုံျခံဳေရး၊ ျပည္တြင္းစစ္ အေျခအေနႏွင့္ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ တုိင္းတာသည့္ Security Apparatus၊ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးကုိ တုိင္းတာသည့္ Human Right and Rule of Law၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အကြဲအျပဲမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Fictionalized Elite၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟမႈႏွင့္ အုပ္စုဖြဲ႕ တုိက္ခုိက္သည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Group Grievance၊ စီးပြားေရးညႊန္းကိန္းမ်ား တုိင္းတာသည့္ Economics Indicator၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမညီမွ်ျခင္းမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Uneven Development၊ အစုိးရအား ယုံၾကည္မႈ၊ ပါတီစုံမ်ားပါ၀င္မႈ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Political Indicator၊ လူသားအရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ဦးေႏွာက္ယိုစီးမႈ ျပႆနာမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Human Flight and Brain Drain၊ လူထုအား ၀န္ေဆာင္မႈေပးသည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Public Services၊ လူဦးေရအခ်ဳိးမညီမႈ၊ ကေလးေသဆုံးႏႈန္း စသည္တုိ႔ကုိ တုိင္းတာသည့္ Social Indicator၊ ခုိး၀င္သူမ်ားႏွင့္ ျပည္ပ အေထာက္အပံ့မ်ားကုိ တုိင္းတာသည့္ Cross Cutting Indicators External Intervention၊ ဒုကၡသည္ အေရးကုိ တုိင္းတာသည့္ Refugees and IDP စသည့္အခ်က္မ်ား ပါ၀င္သည္။

FSI ၿပိဳကြဲပ်က္စီးႏုိင္သည့္ႏုိင္ငံမ်ား၏ အညႊန္းကိန္းကုိၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၌ အဆင့္ ၂၆၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၌ အဆင့္ ၂၅ ရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ အဆင့္ ၂၂ သို႔ ျမင့္တက္သြားၿပီး ကင္မရြန္း၊ အန္ဂုိလာ၊ လစ္ဗ်ား၊ ယူဂန္ဒါစေသာ ႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သုိ႔ စုိးရိမ္စရာျဖစ္သည္ဟု အညႊန္းကိန္းက ဆိုေနသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အားနည္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈ၏ ထြက္ေပါက္အျဖစ္ မႈခင္းက်ဴးလြန္လာႏုိင္မႈမ်ားအေပၚ တာ၀န္ရွိသူမ်ား အေနျဖင့္ သတိျပဳေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ လုိအပ္ေနသည္မွာလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံ အေနျဖင့္လည္း ဒီမုိကေရစီစနစ္တြင္ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးမွာ အေရးႀကီးသည့္ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္လ်က္ရွိသည္ဟု မၾကာခဏ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားလ်က္ရွိေပရာ လတ္တေလာ ျပည္သူမ်ားအၾကား စုိးရိမ္ဖြယ္ျဖစ္ေနသည့္ မႈခင္းမ်ားအေပၚ ထိေရာက္စြာ တားဆီးေပးရန္ လုိအပ္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

September 12, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.