ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းျခင္းႏွင့္ အသိေပးျခင္း

မိန္႔ခြန္းမ်ား ေျပာၾကားရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ အဆုိျပဳခ်က္မ်ား ေရးသားရာတြင္ လည္းေကာင္း အဓိက အမ်ဳိးအစား ႏွစ္ရပ္ ရွိသည္။ ၎တုိ႔မွာ ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းသည့္ ျမြက္ၾကားခ်က္ (Persuasive Speech) ႏွင့္ အသိအျမင္ အခ်က္အလက္မ်ားေပးသည့္ ျမြက္ၾကားခ်က္ (Informative Speech) တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ေျပာသူ သို႔မဟုတ္ ေရးသူသည္ အခ်က္အလက္မ်ား ေပးလိုသလား၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ တစ္ရပ္ ေပးလိုသလားဟူသည့္ အခ်က္အေပၚ လိုက္၍လည္း ကြဲျပားျခားနားႏုိင္သည္။

Informative Speech မ်ားသည္ အခ်က္အလက္မ်ား၊ စာရင္းအင္းမ်ားႏွင့္ အေထြေထြ အေထာက္အထားမ်ား ေပးရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းျဖစ္သည္။ အေျခခံ သေဘာအရ အသိအျမင္ ဗဟုသုတ အခ်က္အလက္မ်ားကို ပရိသတ္ထံသို႔ ကူးေျပာင္းေပးျခင္းျဖစ္သည္။ Persuasive Speech မ်ားသည္ တစ္စံုတစ္ရာေသာ ႐ႈေထာင့္အျမင္တစ္ရပ္မွာ မွန္ကန္ပါသည္ဟု ပရိသတ္ ယံုၾကည္လက္ခံသြားေအာင္ ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ ေျပာသူသည္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အသံုးျပဳေကာင္း ျပဳႏုိင္သည္။ ေယဘုယ် သေဘာအားျဖင့္ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ ပို႔ခ်ခ်က္မ်ား၌ Informative Speech ကို အသံုးျပဳေလ့ရွိၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္ေလာက၌ Persuasive Speech ကို သံုးသည္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။

အဆုိပါ Speech ႏွစ္မ်ဳိးကို ဆက္ႏႊယ္ေနသည္ဟု ဆုိႏိုင္ေသာ္လည္း ကြဲျပားျခားနားေသာ Speech အမ်ဳိးအစားမ်ား ျဖစ္သည္။ ယင္း Speech ႏွစ္မ်ဳိး၏ အဓိက ကြဲျပားျခားနားခ်က္သည္ ေျပာသူ၏ အဆံုးသတ္ ရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္ ေျပာသူအေနျဖင့္ ပရိသတ္ကို မည္သည့္အရာ ရရွိရန္ လိုလားပါသနည္းဟူသည့္ အခ်က္တုိ႔အေပၚ မူတည္ေနသည္။

Informative Speech မ်ားသည္ စံုလင္ၾကြယ္၀မႈ အရွိဆံုး ျဖစ္ႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္မွာ ပရိသတ္အား အသိအျမင္မ်ားႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားေပးရန္သာ ျဖစ္သည္။ ယင္းအသိေပးမႈမ်ားကို စာရင္းအင္းမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ား သို႔မဟုတ္ အျခားအေထာက္အထား ပံုစံမ်ားႏွင့္အတူ ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။ Informative Speech မ်ားသည္ အသိေပးလိုက္ေသာ အရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မည္သို႔မည္ပံု ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ပရိသတ္ကို ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းျခင္း မရွိ။ ၎၏ ရည္မွန္းခ်က္မွာ ပရိသတ္မ်ား အေနျဖင့္ ေပးလိုက္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို နားလည္ေစရန္သာျဖစ္သည္။ ပို႔ခ်သူသည္ ေက်ာင္းသားမ်ားအား အခ်က္အလက္ သေဘာတရားမ်ားကို နားလည္ႏိုင္ေစရန္သာ ႀကိဳးစားတင္ျပျခင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ ပို႔ခ်ခ်က္မ်ားသည္ Informative Speech မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ဂ်ာနယ္လစ္ အမ်ားစုသည္ သတင္းအျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၾကည့္သူကို အခ်က္အလက္မ်ားေပးရန္ ရည္ရြယ္ေသာေၾကာင့္ Informative Speech ကိုသာ အသံုးမ်ားၾကသည္။ Informative Speech မ်ားသည္ အခ်က္အလက္မ်ား အလြန္အကြၽံ အိုင္ထြန္းကာ ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕ဖြယ္ရာ ျဖစ္သြားႏုိင္သည္။ ယင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ ကိုယ္ႏိႈက္က ပရိသတ္၏ စိတ္ကို လႈပ္ရွားသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္ မဟုတ္ဘဲ ယခင္က သိမထားသည့္ အခ်က္အလက္၊ အသိအျမင္ႏွင့္ သေဘာတရားမ်ား ခ်ျပျခင္းသာျဖစ္သည္။

Persuasive Speech မ်ားသည္လည္း အခ်က္အလက္မ်ားကို သံုးႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္မွာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ၾကားဖူး႐ံု၊ နားလည္ေစ႐ံု သက္သက္ မဟုတ္ဘဲ သူ၏ ႐ႈေထာင့္အျမင္တစ္ရပ္ကို ပရိသတ္ အေနျဖင့္ လက္ခံယံုၾကည္သြားေစရန္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အဆံုးသတ္ရည္မွန္းခ်က္မွာ ပရိသတ္အား အခ်က္အလက္မ်ား ရသြားေစရန္ထက္ ႐ႈေထာင့္အျမင္ တစ္ရပ္ကို ရရွိသြားေစရန္သာျဖစ္သည္။ Persuasive Speech မ်ားသည္ Informative Speech မ်ားတြင္ သံုးသည့္ တူညီေသာ နည္းစနစ္မ်ားကို သံုးႏိုင္ေသာ္လည္း ပရိသတ္ ယံုၾကည္လက္ခံသြားေစရန္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားအေပၚ အားျပဳတတ္သည္။ အေရာင္းအ၀ယ္ ကိစၥမ်ား၌ သို႔မဟုတ္ ပြဲစားမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားသည္ Persuasive Speech ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ နမူနာတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ Persuasive Speech မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဘံုသေဘာေဆာင္သည့္ အခ်က္မွာ အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ လံုေလာက္စြာ အားမျပဳဘဲ စိတ္ခံစားမႈအေပၚ၌သာ အားျပဳလြန္းျခင္းျဖစ္သည္။ မိမိ၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို ပရိသတ္ ယံုၾကည္လက္ခံသြားပါက Persuasive Speech ၏ ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္သည္ဟု ဆုိႏုိင္ေသာ္လည္း မွားယြင္းေသာ သို႔မဟုတ္ လမ္းလြဲေသာ အသိေပးမႈအေပၚ အေျခခံသည့္ အျမင္တစ္ရပ္အား ပရိသတ္ ယံုၾကည္လက္ခံသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ က်င့္၀တ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီျခင္း မရွိေပ။

မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ မိမိဘက္သို႔ပါေအာင္ ဆဲြေဆာင္သိမ္းသြင္းရသည့္သေဘာ ရွိေသာ မဲဆြယ္ပြဲ မိန္႔ခြန္းမ်ားသည္ Persuasive Speech ဘက္သို႔ ယိမ္းႏိုင္ေျခမ်ားေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ သေဘာအရ ႏိုင္ငံသားမ်ားအား အသိေပးရန္ လိုအပ္သည့္အတြက္ ေျပာၾကားရသည့္ မိန္႔ခြန္းမ်ားသည္ Informative Speech ဘက္သို႔သာ ယိမ္းသင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဧၿပီလ ၁၉ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္)