အီရန္ဆႏၵျပပြဲမ်ားထဲ၌ လူေသဆံုးမႈမ်ားရွိလာၿပီး အစိုးရက မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ားကို ယာယီျဖတ္ေတာက္

စီးပြားေရး ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ေဒါသတႀကီး ဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အီရန္ႏိုင္ငံတြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္မွ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အီရန္ႏိုင္ငံထဲမွ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ တတိယေျမာက္ညထဲသို႔ ၀င္လာၿပီျဖစ္ခ်ိန္တြင္ အစိုးရက ဆႏၵျပသူမ်ားအား တန္ဖိုးေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးကာ မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ားကို ယာယီျဖတ္ေတာက္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းရွိ ဒိုရတ္ၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ဆႏၵျပပြဲအတြင္း လူႏွစ္ဦးေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္းကို ျပည္နယ္ဒုတိယအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္တြင္ အတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။ ေသဆံုးရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကို မထုတ္ျပန္ေသာ္လည္း လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက လူအုပ္ထဲသို႔ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းရွိ ေခၚရာမာဘတ္၊ ဇင္ဂ်န္၊ အာဗက္ဇ္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာလူမ်ား ခ်ီတက္ေနၾကပံုကို လူမႈမီဒီယာမ်ားတြင္ ပ်ံႏွံ႔ေနသည့္ အတည္မျပဳႏိုင္ေသာ ဗီဒီယိုမ်ားထဲတြင္ ေတြ႕ၾကရသည္။

ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ေကာလာဟလမ်ား၊ ခရီးသြားလာမႈ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ျခင္းမ်ား၊ မီဒီယာမ်ားကို အလံုးစံုနီးပါး အေမွာင္ခ်ထားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ သတင္းမ်ားအား အတည္ျပဳရန္ ခက္ခဲလ်က္ရွိသည္။

လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ သတင္းလိုင္းတစ္လိုင္းျဖစ္ေသာ Amadnews သည္ လက္နက္ကိုင္အုံၾကြမႈျဖစ္ေစရန္ တြန္းအားေပးေနသည္ဟု ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး မိုဟာမက္ဂ်ာဗက္ အဇာရီက စြပ္စြဲခဲ့ၿပီးေနာက္ အီရန္ႏိုင္ငံထဲ၌ အထင္ရွားဆံုး လူမႈမီဒီယာ၀န္ေဆာင္မႈ Telegram မွာလည္း မၾကာမီ ပိတ္ခံရဖြယ္ရွိသည္ဟု အီရန္သတင္းေအဂ်င္စီအခ်ဳိ႕က သတိေပးေနၾကသည္။

ကြန္ဆာေဗးတစ္ Mehr သတင္းေအဂ်င္စီကမူ ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္အလယ္ပိုင္းရွိ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမကို ဆႏၵျပသူမ်ားက ဖ်က္ဆီးေနပံု၊ ရဲကားမ်ားကို ပက္လက္လန္ေစရန္ လုပ္ေဆာင္ေနပံု၊ အီရန္အလံအား မီး႐ႈိ႕ေနပံု ဗီဒီယိုမ်ားကို တင္ခဲ့သည္။

တီဟီရန္တကၠသိုလ္တြင္ ေက်ာင္းသား ဆႏၵျပမႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ေက်ာင္း၀င္ေပါက္ကိုမူ တန္ျပန္ဆႏၵျပသူမ်ားက ႀကီးစိုးထားၿပီး “ႏိုင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္ လုပ္သူေတြေသၾက” ဟု သံၿပိဳင္ဟစ္ေၾကြးေနၾကသည္။

“ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းေတြကို ဖ်က္ဆီးသူေတြ၊ ဥပေဒကိုမနာခံဘဲ ခ်ဳိးေဖာက္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ အျပဳအမူေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိၿပီး တန္ဖိုးေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး အဗၺေဒၚရာမန္ရာမာနီ ဖာဇလီက ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ နံနက္တြင္ အစိုးရ႐ုပ္သံမွ တစ္ဆင့္ သတိေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ၾကံစည္မႈအသစ္

အီရန္ႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္မက္ရွ္ဟတ္တြင္ ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္က လူေနထိုင္မႈ စရိတ္ႀကီးျမင့္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆႏၵျပပြဲမ်ား စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ထိုမွတစ္ဆင့္ အစၥလာမၼစ္ အီရန္တစ္ႏိုင္ငံလံုးသို႔ ဆႏၵျပမႈမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုဆႏၵျပပြဲမ်ားထဲတြင္ ျပည္တြင္းျပႆနာမ်ားကို ဗဟိုျပဳျခင္းထက္ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္အစၥ လာမၼစ္ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း ျဖဳတ္ခ်ခံရေသာ ဘုရင္စနစ္ကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ဟစ္ေၾကြးေနၾကသူမ်ား၊ ပါလက္စတိုင္းတို႔ကို အစိုးရက ေထာက္ခံသည့္အေပၚ ေ၀ဖန္ၾကသူမ်ားျဖင့္ အေၾကာင္းအရာ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနသည္။

“ရန္သူဟာ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္ေစဖို႔ အေၾကာင္းအရာသစ္တစ္ခု လႈံ႔ေဆာ္ေပးေရးအတြက္ လူမႈမီဒီယာနဲ႔ စီးပြားေရးကိစၥေတြကိုသံုးၿပီး ၾကံစည္ေနပါတယ္” ဟု ထင္ရွားေသာ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ အယာတို လာမိုဆန္အရာကီက ၿမိဳ႕ေတာ္ထဲမွ လူအုပ္ႀကီးကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာေပၚမွ သတင္းအမ်ားစုသည္ ေဒသတြင္းၿပိဳင္ဘက္ ေဆာ္ဒီႏွင့္ ဥေရာပအေျခစိုက္ ျပည္ေျပးအဖြဲ႕မ်ားမွ စတင္ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု အီရန္အာဏာပိုင္တို႔က ဆိုၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ားအားလံုး ျပန္ရခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

“လူထုမွာ ဆႏၵျပပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ ဆိုေပမယ့္ ဆႏၵျပသူေတြဟာ သူတို႔ဘယ္လိုညႊန္ၾကားခံေနရတယ္ဆိုတာ သိရပါမယ္” ဟု အမ်ဳိးသမီးေရးရာ ဒုတိယဥကၠ႒ျဖစ္သူက Twitter တြင္ ေရးခဲ့သည္။

ယင္းေနာက္မၾကာမီမွာပင္ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔က “အီရန္ျပည္သူမ်ားသည္ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားေနၾကၿပီး ဖိႏွိပ္သည့္အစိုးရကို တစ္သက္လံုး သည္းညည္းခံေနၾကမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း” Twitter ေပၚတြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

အီရန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကမူ ထရန္႔၏ မွတ္ခ်က္မ်ားကို အခြင့္အေရး၀င္ယူသည္ဟု သေဘာထားၿပီး ပယ္ခ်ေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။

ျပင္းထန္သည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ား

အီရန္အစိုးရအရာရွိအခ်ဳိ႕ကလည္း လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ ျပည္သူတို႔၏ေဒါသမ်ားကို မပယ္ရွားၾကရန္ သတိေပးေနၾကသည္။

“အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္တာေတြ၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးတာေတြ၊ ျခစားမႈနဲ႔ ေရျပတ္လပ္တာေတြ၊ လူမႈအတန္းအစား ကြာဟတာေတြ၊ ဘတ္ဂ်က္မညီမွ်တာေတြ အစရွိတဲ့ ျပင္းထန္တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံဟာ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ ျပည္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕အသံကို ၾကားေအာင္လုပ္ဖို႔ အခြင့္အေရး ရွိပါတယ္” ဟု သမၼတဟတ္ဆန္႐ိုဟာနီ၏ ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ အၾကံေပးျဖစ္သူ ဟီဆာမူဒင္အာဟီနာက Twitter တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

၂၀၀၉ ခုႏွစ္က အီရန္ဆႏၵျပပြဲမ်ားမွာ ေတာ္လွန္ေရးတပ္မ်ား၏ ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိမ္နင္းျခင္းကိုခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ အီရန္ လူလတ္တန္းစား အမ်ားအျပားမွာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေပၚရန္ လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပရန္ နည္းလမ္းကို စြန္႔လႊတ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ လုပ္ခမေပးမႈ၊ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေန နိမ့္က်မႈ အစရွိသည္တို႔အတြက္ အေသးစားဆႏၵျပမႈမ်ားမွာမူ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္သည္။

Ref: AFP

ၾသစေၾတးလ်၏ သတင္းေပးကူညီမႈေၾကာင့္ ႐ုရွား-ထရန္႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား အစပ်ဳိးခဲ့

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လက က်င္းပခဲ့ေသာ ဂ်ာမနီ ဂ်ီ ၂၀ အစည္းအေ၀းတြင္ ေတြ႕ရေသာ အေမရိကန္သမၼတထရန္႔ႏွင့္ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္တို႔အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေႏွာင့္ယွက္ရန္၊ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ မဲဆြယ္စည္း႐ံုး ေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ေပါင္းၾကံရန္ ႐ုရွား၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားအေပၚ FBI ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ စတင္ေရးအတြက္ ၾသစေၾတးလ်က ေ၀မွ်ေပးခဲ့သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားက အကူအညီျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း New Youk Times တြင္ ဒီဇင္ဘာ ၃၀ ရက္က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

႐ုရွားထံတြင္ ဟီလာရီကလင္တန္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မေကာင္းသတင္းမ်ားရွိေနသည္ဟု ထရန္႔မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးအဖြဲ႕ထဲမွ ႏိုင္ငံျခားမူ၀ါဒေရးရာ အၾကံေပးေဟာင္းျဖစ္သူ ေဂ်ာ့ခ်္ပါပါဒိုေပါလိုသည္ ၾသစေၾတးလ်က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း အလက္ဇႏၵား ေဒါင္နာကို ေျပာခဲ့ဖူးသည္ဟု Times တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ပါပါဒိုေပါလိုသည္ FBI ကို လိမ္လည္မိခဲ့ေၾကာင္း ၀န္ခံခဲ့သူျဖစ္သည္။

ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ ၾသစေၾတးလ်သည္ ၎၏ ရင္းႏွီးေသာ မဟာမိတ္ အေမရိကန္ထံသို႔ ထိုအေၾကာင္းအရာကို ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ထိုစဥ္က ၾသစေၾတးလ်၏ ၿဗိတိန္ဆိုင္ရာ ေကာ္မရွင္မင္းႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနခဲ့ေသာ ေဒါင္နာႏွင့္ ပါပါဒိုေပါလိုတို႔သည္ ထိုအေၾကာင္းကို၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမလက လန္ဒန္ရွိ အဆင့္ျမင့္ဘားတစ္ခုတြင္ ေျပာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု Times တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဟီလာရီကလင္တန္ကို အရွက္တကြဲ ျဖစ္ေစမည့္ အီေမးလ္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ႐ုရွားတြင္ရွိေနေၾကာင္းလည္း ပါပါဒိုေပါလိုက ေျပာခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

“ဒီမိုကရက္တစ္ အီးေမးလ္ေတြ အြန္လိုင္းေပၚမွာ ထြက္ေပၚလာၿပီး ႏွစ္လအၾကာမွာ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရအရာရွိေတြဟာ မစၥတာပါပါဒိုေပါလိုအေၾကာင္းကို အေမရိကန္အစုိးရအရာရွိ ေတြထံလႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၾသစေၾတးလ်၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ တိုက္႐ိုက္သိရွိၾကသည့္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရအရာရွိ ေလးဦး၏ ေျပာၾကားမႈကိုကိုးကားၿပီးTimes တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းသည္။  “ဒါဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ အနီးကပ္ဆံုး ေထာက္လွမ္းေရးမဟာမိတ္ တစ္ဦးထံကရရွိတဲ့ ကိုယ္ေတြ႕သတင္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ FBI အတြက္ တပ္လွန္႔မႈတစ္ခုလည္း ျဖစ္လာသလို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ အစပ်ဳိးဖို႔ ကူညီမႈလည္း ျဖစ္လာပါတယ္” ဟု Times တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရသည္ FBI သို႔ သတင္းပို႔ရန္ အဘယ္ေၾကာင့္ ႏွစ္လၾကာေအာင္ ေစာင့္ခဲ့သနည္းဆိုသည္ကိုမူ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးေပ။

FBI ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈအတြက္ ၿဗိတိန္၊ နယ္သာလန္အစိုးရတို႔အပါအ၀င္ အျခားမဟာမိတ္မ်ားထံမွ ေထာက္လွမ္းေရး သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကလည္း ပံ့ပိုးကူညီခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

Ref ; AFP

ျမန္မာႏိုင္ငံစက္မႈလက္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေပါင္းစံု အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးေနာ္ေအာင္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျခင္း

“၄၀၀၀ နဲ႔ ၄၈၀၀ ၾကားဆိုတဲ့ဟာကို ေတာက္ေလွ်ာက္လိုင္းတင္လာခဲ့တာ။ အဲဒီကိန္းဂဏန္းကေနၿပီးေတာ့မွ ၄၈၀၀ ဆိုတဲ့ အျမင့္ဆံုးကိန္းဂဏန္းကို တည္သြားခဲ့တာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အလုပ္သမားေတြ ေက်နပ္မွာမဟုတ္ပါဘူး”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာ ၂၉ ရက္က ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အနည္းဆုံး အခေၾကးေငြသတ္မွတ္ေရးဆိုုင္ရာ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းမွာ အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြတစ္ရက္ ၄၈၀၀ အျဖစ္ အဆိုျပဳဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုအဆိုျပဳရာမွာ အလုပ္ရွင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ အလုပ္သမား ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တရား၀င္ ကန္႔ကြက္မႈေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္က ကုန္ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္ေတြ ျမင့္မားေနတဲ့အတြက္ ၄၀၀၀ သာေပးခ်င္သလို အလုပ္သမားေတြဘက္ကလည္း လူေနမႈကုန္က်စရိတ္ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၅၆၀၀ ကို လိုခ်င္ၾကပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီကေန အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြႏႈန္းထားကို အဆိုျပဳထားေပမဲ့ အတည္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း ေက်နပ္မႈမရွိတဲ့ အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမားေတြက ကန္႔ကြက္ပိုင္ခြင့္ ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံစက္မႈလက္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေပါင္းစံု အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ဒုတိယဥကၠ႒လည္းျဖစ္ အနည္းဆုံးအခေၾကး ေငြသတ္မွတ္ေရးဆိုုင္ရာ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီအဖြဲ႕၀င္ အလုပ္သမား ကိုယ္စားလွယ္လည္းျဖစ္သူ ဦးေနာ္ေအာင္နဲ႔ ေမးျမန္းခဲ့တာေတြထဲက တခ်ဳိ႕ကို ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။

■ ေမး – အမ်ဳိးသားေကာ္မတီကေန အနည္းဆံုးအခေၾကးေငြ ၄၈၀၀ အဆိုျပဳလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆရာ့အျမင္ေလးကို သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – ၄၈၀၀ က ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က အားမတန္လို႔ မာန္ေလွ်ာ့လိုက္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္သြားတာပါ။ အလုပ္ရွင္ေတြကလည္း ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆန္တယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ကလည္း သူတို႔စဥ္းစားရမယ့္ဟာေတြက အမ်ားႀကီးလို႔ ေျပာတာကိုး။ အမ်ားႀကီး သတ္မွတ္လိုက္လို႔ရွိရင္ ျဖစ္လာမယ့္ ဆိုးက်ဳိးေတြကိုလည္း စဥ္းစားရမယ္လို႔ ေျပာလာတဲ့အေပၚမွာ ေနာက္ဆံုး ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ေတြက အားမတန္မာန္ေလွ်ာ့တဲ့ အေနနဲ႔ ၄၈၀၀ ကို လက္ခံခဲ့ရတဲ့ သေဘာမ်ဳိးေပါ့။

■ ေမး – အလုပ္သမားေတြဘက္က အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြ ေတာင္းဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မ်ားတယ္ဆိုၿပီး ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေနပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဆရာ့အေနနဲ႔ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ – ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ၅၆၀၀ ေတာင္းထားတယ္ဆိုတာ လက္လြတ္စပယ္ေတာင္းထားတာ မဟုတ္ဘူး။ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အေျခခံလူေနမႈ ကုန္က်စရိတ္နဲ႔ တြက္ခ်က္ၿပီးေတာ့မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေတာင္းဆိုထားတာပါ။ ၄၈၀၀ သတ္မွတ္လိုက္မႈက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္းဆိုထားတာနဲ႔ ကြာဟမႈရွိေနတာေပါ့။ ဒီလို ကြာဟမႈ ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တကယ္လို႔သာ ၄၈၀၀ ကို က်င့္သံုးရင္ေတာင္မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္းဆိုထားတာကို ျပည့္မီေအာင္ ဘယ္လိုေပးမလဲဆိုတာကို အလုပ္ရွင္ေရာ၊ အစိုးရေရာ စဥ္းစားထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္းဆိုထားတာျပည့္မီမွ အလုပ္သမားေတြကလည္း တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္နဲ႔ လုပ္ႏိုင္မွာေပါ့။ တကယ္လို႔သာ ၄၈၀၀ ကို ၃၆၀၀ တုန္းကလိုပဲ ဒါကိုအနည္းဆံုး အခေၾကးေငြဆိုၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ေပမဲ့လည္း အမ်ားဆံုးအခေၾကးေငြသေဘာမ်ဳိး လုပ္ေနခဲ့ရင္ေတာ့ ျပႆနာက ရွိတယ္။

■ ေမး – ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အနည္းဆံုးအခေၾကးေငြ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ တကယ့္လုပ္ငန္းခြင္ေတြထဲမွာေတာ့ အမ်ားဆံုး အခေၾကးေငြလိုမ်ဳိးျဖစ္ေနတဲ့ အေပၚမွာ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိးလုပ္ေဆာင္မႈေတြ ရွိပါသလဲ။

ေျဖ – အလုပ္သင္ရယ္၊ အစမ္းခန္႔ဆိုၿပီး ရွိတာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလုပ္သမား ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အကုန္လံုးက အတိအလင္း အမ်ဳိးသားေကာ္မတီမွာ ေတာက္ေလွ်ာက္ေဆြးေႏြးေနတာက အစမ္းခန္႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အလုပ္သင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ သံုးလအခ်ိန္ပဲ ရွိရမယ္။ သူတို႔ အရင္တုန္းကက်င့္သံုးတဲ့ ေျခာက္လပံုစံႀကီးမရဘူးဆိုတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔အတိအလင္း ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာလည္း အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြ အေနနဲ႔ သေဘာတူညီမႈ ရွိထားတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ေတာ့ သံုးလဆိုတဲ့ အကန္႔အသတ္ပဲ ရွိေတာ့မွာပါ။ ေျခာက္လဆိုတဲ့ အကန္႔အသတ္ မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ထပ္ၿပီးေဆြးေႏြးေနတာက အလုပ္သင္ဆို ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေပါ့။ အလုပ္သင္က သူက ဘာမွမသိတာကိုး။ အစမ္းခန္႔က်ေတာ့ သူက ကြၽမ္းက်င္ၿပီး ၀င္လာတဲ့အတြက္ အစမ္းခန္႔တာေလ။ အဲဒီဟာကို အကန္႔အသတ္ထဲမွာ မပါသင့္ဘူးလို႔ ေဆြးေႏြးထားတယ္။

■ ေမး – ဒီဇင္ဘာ ၂၉ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းမွာ ဆရာ့အေနနဲ႔ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို အဆိုတင္သြင္းခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္အခ်က္ေတြကို တင္သြင္းခဲ့တယ္ဆိုတာလည္း သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – အမ်ဳိးသားေကာ္မတီမွာ ကြၽန္ေတာ္အဆိုတင္သြင္းထားတာ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ ပထမတစ္ခ်က္က ႏွစ္တိုးေၾကးပါ။ လုပ္သက္ေၾကးလို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ အဲဒါကို ကြၽန္ေတာ္က ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ေျပာတာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ပဲ ကြၽန္ေတာ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ လုပ္ခလစာ ဘယ္ေလာက္ပဲရရ တစ္ႏွစ္ျပည့္လို႔ရွိရင္ တစ္ႏွစ္လုပ္သက္ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္ကို လစာရဲ႕ ငါးရာခိုင္ႏႈန္း တိုးေပးရမယ္ဆိုၿပီး ကြၽန္ေတာ္အဆို တင္သြင္းထားပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ကြၽမ္းက်င္ေၾကးေပါ့။ ကြၽမ္းက်င္ေၾကးကေတာ့ စက္႐ုံတစ္႐ံုနဲ႔တစ္႐ံု မတူတဲ့အတြက္ စက္႐ံုအလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမားညႇိႏိႈင္းၿပီးေတာ့မွ သတ္မွတ္သင့္တယ္ေပါ့။

■ ေမး – ဆရာတို႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ စက္မႈလက္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေပါင္းစံု အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (MICS) ကေန သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ အမ်ဳိးသား ေကာ္မတီက ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ အလုပ္သမား ၁၀ ဦးနဲ႔အထက္ အက်ံဳး၀င္တယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥပေဒနဲ႔မညီဘူးလို႔ ေ၀ဖန္ထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက ဥပေဒနဲ႔မညီရတာလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – မေန႔က အစည္းအေ၀းမွာ ဘာတစ္ခုၾကံဳသြားသလဲဆိုေတာ့ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာနက ညႊန္ခ်ဳပ္ေျပာတာက အေသးစားစက္မႈလုပ္ငန္းရွင္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ဥပေဒမွာ ၁၀ ဦးနဲ႔ အထက္လို႔ ျပ႒ာန္းထားတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနက အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္က သူတို႔ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးမွာ အေသးစားဆိုၿပီး သတ္မွတ္ထားတာက ခုနစ္ဦးတဲ့။ အဲဒါကို ၾကည့္ရင္ ဘာျဖစ္ေနလဲဆိုေတာ့ ဥပေဒတစ္ခု ထုတ္တာက တျခားဥပေဒေတြနဲ႔ ဆက္စပ္စဥ္းစားၿပီးေတာ့မွ ထုတ္တဲ့ပံုစံမ်ဳိးမဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဟိုဥပေဒနဲ႔ ၾကည္ရင္ မွန္သလိုလို၊ ဒီဥပေဒနဲ႔ ၾကည့္ရင္ မွားသလိုလိုေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေကာ္မတီဥကၠ႒ေတြကလည္း SME လုပ္ငန္းေတြအတြက္ စဥ္းစားေပးသင့္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို အေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့မွ ၁၀ ဦးနဲ႔အထက္ကို အကုန္လံုးက လက္ခံၾကတယ္။

■ ေမး – အဆိုျပဳလိုက္တဲ့ ၄၈၀၀ အေပၚမွာ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္သြားဖို႔ ရွိလား။

ေျဖ – ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ အမ်ဳိးသား ေကာ္မတီကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ကန္႔ကြက္ဖို႔ မရွိဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ကန္႔ကြက္သြားဖို႔ရွိမယ္လို႔ ထင္တာပဲ။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က သေဘာထား ေၾကညာခ်က္လည္း ထုတ္ျပန္ထားၿပီဆိုေတာ့ေလ။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ေတာ့ ကန္႔ကြက္သြားမယ္လို႔ ထင္တာပဲ။

■ ေမး – အလုပ္သမားေတြ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ၅၆၀၀ မရဘဲ ၄၈၀၀ သာ အတည္ျဖစ္ခဲ့ရင္ အလုပ္သမားေတြဘက္က ဘာေတြတုံ႔ျပန္လာႏိုင္ပါသလဲ။

ေျဖ – အမ်ဳိးသားေကာ္မတီမွာ ကြၽန္ေတာ္လည္း ေျပာၿပီးသားပါ။ အလုပ္သမားေတြက ေနာက္ဆံုး ၅၂၀၀ အထိေတာ့ လက္ခံေပးလို႔ ရတယ္။ ၅၂၀၀ ထက္ ေလ်ာ့နည္းရင္ေတာ့ ျဖစ္လာတဲ့အေျပာင္းေပါ့။ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီက ခံရလိမ့္မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ေျပာထားပါတယ္။ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္မလဲဆိုတာထက္ ဒီ ၄၈၀၀ သတ္မွတ္ထားတဲ့အေပၚမွာ သဘာ၀က်ေအာင္ ဘယ္လိုျပန္လုပ္မလဲဆိုတာ ပိုၿပီးေတာ့အေရးႀကီးတယ္။ ဘာေတြတုံ႔ျပန္ၾကမလဲဆိုတာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိခင္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရယ္၊ CTUM အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရယ္၊ အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ေကာ္မတီ အစရွိတဲ့ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ တု႔ံျပန္မႈအေပၚမွာ မူတည္မွာပါ။ ဒါေပမဲ့တစ္ခုရွိတာက အမ်ဳိးသားေကာ္မတီအေနနဲ႔ ဘာေတြလုပ္သင့္သလဲဆိုတာေတာ့ ၄၈၀၀ နည္းတယ္။ Living Rage နဲ႔ မကိုက္ညီဘူး။ Living Rage နဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကုစားသြားမလဲဆိုတဲ့ဟာကို အမ်ဳိးသားေကာ္မတီ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ စဥ္းစားထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

■ ေမး – အလုပ္ရွင္ဘက္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီအစည္းအေ၀းမွာ တရား၀င္ကန္႔ကြက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆရာ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ- အလုပ္ရွင္ေတြဘက္ကလည္း ၄၈၀၀ ဆိုတာကို ဘ၀င္က်ပံုမရဘူး။ မေန႔တုန္းက ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္ဆိုရင္ ဒါကို အမ်ိဳးသားေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းမွာ ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းဆိုတာေတြ႕ရတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြ အေနနဲ႔လည္း ကန္႔ကြက္သြားဖို႔ ရွိလိမ့္မယ္လို႔ ထင္တယ္။ မေန႔က ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္ ေျဖထားတာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ၄၈၀၀ ႏႈန္းထားထက္ အစိုးရက သူတို႔အေပၚမွာ ေျဖေလွ်ာ့ေပးရမယ့္ဟာေတြက ပိုမ်ားေနတယ္။

■ ေမး – ေကာ္မတီေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေပၚမွာ ဆရာ့အေနနဲ႔ အားရေက်နပ္မႈရွိရဲ႕လား။

ေျဖ- အမ်ဳိးသားေကာ္မတီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တိုင္းေဒသႀကီးေကာ္မတီပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ဘတ္ဂ်က္ခ်ေပးၿပီးေတာ့ စဥ္ဆက္မျပတ္လုပ္ဖို႔ ၂၉ ရက္ အစည္းအေ၀းမွာ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခဲ့တယ္။ အနားနီးကာမွ ဖုတ္ပူ မီးတိုက္လုပ္တဲ့ အလုပ္မ်ဳိးေတြမလုပ္ဖို႔ မေန႔တုန္းက အမ်ဳိးသားေကာ္မတီမွာလည္း ဒါကိုပဲ ကြၽန္ေတာ္ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့မွ အဆိုတင္ခဲ့တယ္။ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးကလည္း ဒါကို အေလးအနက္ စဥ္းစားၿပီးေတာ့မွ စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

■ ေမး – ဆရာ့အေနနဲ႔ ေမးခဲ့တဲ့အေပၚမွာ ဘာမ်ားျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္တာမ်ား ရွိပါေသးသလဲ။

ေျဖ – အလုပ္သမားေတြ လိုခ်င္တဲ့ ႏႈန္းထားေတာ့ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ ကြၽန္ ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ဒါကို ထန္ကုန္ႀကိဳးစားခဲ့တာပါလို႔ ၄၀၀၀ နဲ႔ ၄၈၀၀ ၾကားဆိုတဲ့ဟာကို ေတာက္ေလွ်ာက္လိုင္းတင္လာခဲ့တာ။ အဲဒီကိန္းဂဏန္းကေနၿပီးေတာ့မွ ၄၈၀၀ ဆိုတဲ့ အျမင့္ဆံုးကိန္းဂဏန္းကို တည္သြားခဲ့တာကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အလုပ္သမားေတြ ေက်နပ္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ဆင္စြယ္ေရာင္း၀ယ္ျခင္းအား အလံုးစံုပိတ္ပင္မႈ စတင္အသက္၀င္

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမ ၂၉ ရက္က ေပက်င္းတြင္ ဖမ္းဆီးမိသည့္ ဆင္စြယ္ထုတ္ကုန္မ်ားကို မဖ်က္ဆီးမီ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးေနေသာ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ား (Photo – AFP)

တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ဆင္စြယ္ေရာင္း၀ယ္မႈ အလံုးစံုပိတ္ပင္ျခင္းသည္ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္က စတင္အသက္၀င္ခဲ့ၿပီဟု အစိုးရအရာရွိမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းသည္ တစ္ခ်ိန္က ကမၻာအႀကီးဆံုး ဆင္စြယ္ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္ ႀကီးျဖစ္ခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကိုထိန္းခ်ဳပ္ရန္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားထဲမွ အဓိကေျခလွမ္းႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

“ဒီေန႔ကစၿပီး မည္သည့္ ေစ်း၊ ဆိုင္ကမဆို ဆင္စြယ္၊ ဆင္စြယ္နဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္ယူ၊ ေရာင္းခ်တာဟာ ဥပေဒကို ဆန္႔က်င္တဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္သြားပါၿပီ” ဟု သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာနက တ႐ုတ္လူမႈမီဒီယာ Weibo ေပၚရွိ ယင္း၏ တရား၀င္အေကာင့္တြင္ ေရးသားထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“အခုအခ်ိန္ကစၿပီး ကုန္သည္တစ္ေယာက္ေယာက္က သူဟာ အစိုးရခြင့္ျပဳတဲ့ ဆင္စြယ္ေရာင္း၀ယ္သူတစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ လာေျပာၿပီဆိုရင္သူဟာ ဥပေဒနဲ႔ မညီတာကို သိသိႀကီးနဲ႔ သင့္ကိုလိမ္လည္ေနတာ ျဖစ္သြားပါၿပီ” ဟု ဆက္လက္ေရးသားထားခဲ့သည္။

ယခုပိတ္ပင္မႈသည္ အြန္လိုင္းေပၚမွ ေရာင္း၀ယ္မႈမ်ား၊ ျပည္ပမွ အမွတ္တရပစၥည္း ၀ယ္ယူမႈမ်ားအေပၚတြင္လည္း သက္ေရာက္မႈရွိသည္ဟု ၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သို႔ အလံုးစံုမပိတ္မီ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ပိတ္ထားစဥ္ကတည္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲသို႔ ဆင္စြယ္၀င္ေရာက္မႈ အမ်ားအျပား က်ဆင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းဌာန ဆင္ဟြာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းမွ ဆင္စြယ္အၾကမ္းထည္မ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမွာလည္း ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းသြားသည္ဟုလည္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ဆင္စြယ္ကုန္သြယ္ေရးကို အလံုးစံုပိတ္ပင္မည့္အေၾကာင္းကို ယမန္ႏွစ္ကုန္ကတည္းက ေၾကညာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လကဆင္ဟြာ သတင္းတစ္ပုဒ္ထဲ၌ တ႐ုတ္ဆင္စြယ္ ေရာင္း၀ယ္မႈထဲတြင္ပါ၀င္ေသာ စက္႐ံုႏွင့္ ေစ်းဆိုင္ ၆၇ ခု ပိတ္သိမ္းလိုက္ရၿပီဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ က်န္ရွိေနေသးေသာ ၁၀၅ ဆိုင္မွာမူ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္တြင္ ပိတ္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

ဆင္ေကာင္ေရ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွစ္စဥ္သတ္ျဖတ္ခံေနရေသာေၾကာင့္ ဆင္စြယ္ကုန္သြယ္မႈကို ပိတ္ပင္ေပးရန္ ဖိအားမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည့္ တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္မတိုင္မီက ျပည္ပမွ တင္သြင္းေသာ ဆင္စြယ္ႏွင့္ ဆင္စြယ္ထုတ္ကုန္မ်ား အားလံုးကိုပိတ္ပင္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ဖူးသည္။

ဆင္စြယ္အား အဆင့္အတန္းသေကၤတတစ္ခု အျဖစ္႐ႈျမင္ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲတြင္ အာဖရိကဆင္စြယ္မ်ားကို အ၀ယ္မ်ားၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲ၌ ဆင္စြယ္တစ္ကီလိုလွ်င္ ေဒၚလာ ၁,၁၀၀ အထိ ေပါက္ေစ်းရွိသည္။

ထိုစဥ္ အာဖရိက၌ ဆင္မ်ားဖမ္းဆီးသတ္ ျဖတ္ခံေနရသည့္အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္းက အာဖရိကဆင္ေကာင္ေရ ၁၁၀,၀၀၀ ေလ်ာ့က်သြားကာ ၄၁၅,၀၀၀ ေကာင္သာ က်န္ေတာ့သည္ဟု ႏိုင္ငံတကာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးသမဂၢမွ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

လက္ရွိတြင္ ဆင္သတ္ျဖတ္ခံရမႈႏႈန္းထားမွာ ေယဘူယ်အားျဖင့္ က်ဆင္းလာေသာ္လည္း တရားမ၀င္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ဆက္ရွိေသးသည့္အတြက္ ဆင္ေကာင္ေရမွာ ဆက္လက္ေလ်ာ့က်ေနဆဲျဖစ္သည္ဟု မ်ဳိးသုဥ္းမည့္အႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ မ်ဳိးစိတ္မ်ား ႏိုင္ငံတကာကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ ညီလာခံ၏ ယခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာထဲတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ အထူးရန္ပံုေငြျဖင့္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေသာ ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ဘူးလမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္ (လမ္းသစ္) ၿပီးစီးရန္ သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ေျခာက္လေနာက္က်ၿပီး ဇန္န၀ါရီလကုန္မွသာ အၿပီးသတ္ႏိုင္မည္

ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ဘူးလမ္းပိုင္းတြင္ သြားလာေနေသာ ကားမ်ားကို ဒီဇင္ဘာလဆန္းက ေတြ႕ရစဥ္

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ အထူးရန္ပံုေငြျဖင့္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေသာ ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ဘူးလမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္ (လမ္းသစ္) ၿပီးစီးရန္ သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ေျခာက္လေနာက္က်ၿပီး ဇန္န၀ါရီလလယ္ခန္႔မွသာ အၿပီးသတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုလမ္းျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္းကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္မွ စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး အမာခံ ေက်ာက္ခင္းလမ္းခင္းျခင္း လုပ္ငန္းကုိ ဇြန္ဒုတိယပတ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ကြန္ကရစ္ခင္းျခင္းလုပ္ငန္းကို ဇြန္တတိယပတ္တြင္လည္းေကာင္း လုပ္ငန္းမ်ား ၿပီးစီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ဇြန္လအတြင္း သတ္မွတ္စံခ်ိန္စံညႊန္းႏွင့္အညီ ၿပီးစီးရန္ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း မိုးမ်ားၿပီး ရာသီဥတုဆိုးရြားမႈေၾကာင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာခဲ့ရာ ဇန္န၀ါရီလကုန္မွသာ အၿပီးသတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး လွ်ပ္စစ္၊ စက္မႈႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး ဦးသန္းညြန္႔၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

“ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးလည္း လာၾကည့္သြားပါတယ္။ ညႊန္ၾကားသြားပါတယ္။ မိုးကလည္း သိတဲ့အတိုင္း ဒီလအေစာပိုင္းအထိ ရြာေနတုန္းေလ။ မိုးရြာေတာ့ ဘာမွလုပ္မရဘူး။ ဒီအတိုင္း ထိုင္ၿပီးေတာ့ပဲ ၾကည့္ေနရတယ္။ ကုမၸဏီေတြက မလုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ မိုးရြာလို႔မလုပ္ႏိုင္လို႔ ေနာက္က်တာကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကလည္း အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ မိုးရြာထဲမွာ လုပ္ရင္လည္း ေရရွည္မခံႏိုင္ဘူးေလ။ ခ်က္ခ်င္း ျပန္ပ်က္မွာေပါ့။ လမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္မွာ ေျမသားလမ္းလည္းပါတယ္။ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္းလည္းပါတယ္။ ေျမသားလမ္းဆိုတာက မူလလမ္းအူေၾကာင္း ရွိၿပီးသားကို တအားျမင့္တဲ့ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္းေတြကို ေျဖခ်လိုက္တာေပါ့။ အဲဒါက ေျမသားလုပ္ငန္းပါ။ အဲဒါက ၿပီးပါၿပီ။ အဲဒီအေပၚမွာ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္း ခင္းပါတယ္။ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္းလည္း ကုမၸဏီေတြက အကုန္လံုး ခင္းၿပီးပါၿပီ။ ကုမၸဏီတစ္ခုကပဲ လက္စသတ္ဖို႔ က်န္တာပါ။ ဒီေတာ့ ေျမသားလမ္းၿပီးၿပီ။ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္းလည္းၿပီးၿပီ။ ကြန္ကရစ္က ငါးမိုင္ေလးဖာလံု ခင္းရမယ့္အထဲမွာ သုံးမိုင္ကၿပီးၿပီ။ ႏွစ္မိုင္ေလးဖာလံု က်န္တယ္။ ကုမၸဏီတစ္ခုက ေတာ္ေတာ္ေလးက်န္ေနတာေပါ့။ က်န္တဲ့ ကုမၸဏီေတြက အမ်ားအားျဖင့္ ၿပီးပါၿပီ။ က်န္ေနတဲ့ ကုမၸဏီကို တြန္းအားေပးၿပီး ေနာက္ဆံုး Warning ေပးၿပီးခိုင္းထားပါတယ္။ ဒီလကုန္ၿပီးမယ္လို႔ သူ အာမခံပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီး ဦးသန္းညြန္႔၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ဘူးလမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္ (လမ္းသစ္) အား အထူးျပင္ဆင္ ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာေငြ က်ပ္သန္း ၅၅၇၅ သန္းကို အထူးကိစၥရပ္အျဖစ္ သီးသန္႔ရန္ပံုေငြမွ က်ခံသံုးစြဲရန္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္ ၉ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ အစည္းအေ၀း အမွတ္စဥ္ (၅/၂၀၁၇) တြင္ ခြင့္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး လမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္တြင္ ေျမသားလမ္း၊ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္းႏွင့္ ကြန္ကရစ္လမ္းဟု သုံးမ်ဳိး ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“လမ္းသစ္ ၂၉ မိုင္မွာ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးေတာ့ ကြန္ကရစ္ မခင္းႏိုင္ေသးဘူး။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ျဖစ္မွာေပါ့။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အကုန္လံုးကို ကြန္ကရစ္မခင္းႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္ရတဲ့ ရန္ပံုေငြနဲ႔ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ေျမသားလမ္း၊ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္း တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ ကြန္ကရစ္ခင္းလိုက္တာေပါ့။ ၂၉ မိုင္ကို ကြန္ကရစ္ခင္းဖို႔ဆိုရင္ ႏွစ္စဥ္ ဘတ္ဂ်က္ေတြ လ်ာထားၿပီး ဆက္လုပ္ရဦးမွာပါ။ ဒီဘက္ ေဒသက ေရလမ္းပဲ အားကိုးေနရေတာ့ ရာသီမေရြးသြားလာႏိုင္တဲ့ လမ္းျဖစ္ေအာင္ ပဏာမလုပ္ပါလို႔ သမၼတႀကီးက ညႊန္ၾကားထားေတာ့ အဲဒီအတုိင္း ႀကိဳးစားတာေပါ့။ ကြန္ကရစ္လမ္းကေတာ့ အဓိကေတာင္ တက္ေတာင္ဆင္းေတြမွာ မေခ်ာ္ေအာင္၊ ေနာက္ျပန္မက်ေအာင္ စသျဖင့္ လုပ္တာပါ။ ေက်ာက္ေခ်ာ လမ္းကလည္း ၿပီးခါနီးၿပီဆုိေတာ့ ေက်ာက္လမ္းၿပီးသြားရင္ ဗြက္နစ္တာတို႔၊ ေတာင္ေပၚမွာ လမ္းေခ်ာတာတို႔ မျဖစ္ေတာ့ဘဲ သြားလာရတာ အဆင္ေျပသြားမွာပါ။ အခုေလာေလာဆယ္ကိုပဲ ဟုမၼလင္း-ေဖာင္းျပင္-နန္ေတာဘက္ကေန မႏၲေလးဘက္ကိုသြားတဲ့ ကားေလးေတြ တစ္ရက္ကို ၁၆ စီးေလာက္ ပံုမွန္သြားေနပါၿပီ” ဟု ၀န္ႀကီးဦးသန္းညြန္႔၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ ဘူးလမ္းပိုင္း ၂၉ မိုင္အား ျပင္ဆင္ထိန္းသိမ္းမႈ ျပဳလုပ္ရာတြင္ ကုမၸဏီီတစ္ခုတည္းကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းမဟုတ္ဘဲ လုပ္ငန္းအစုအဖြဲ႕ ကုိးဖြဲ႕ခြဲၿပီး ကုမၸဏီရွစ္ခုအား လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

ဒီဇင္ဘာလဆန္းက ေဖာင္းျပင္-ပင္လည္ဘူးေဒသတြင္ မိုးရြာသြန္းခဲ့ၿပီး ခင္းထားေသာလမ္းပိုင္းအခ်ဳိ႕ ပ်က္စီးကာ သြားလာရခက္ခဲၿပီး ထိုလမ္းပိုင္းမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေနၾကာင္း သိရသည္။

“ပထမဆံုးအႀကိမ္ ခင္းတဲ့အခါက်ေတာ့ ေအာက္ကတခ်ဳိ႕ေျမသားေတြက အသားမေသေသးေတာ့ မိုးရြာရင္ ဗြက္ထၿပီး အေပၚက Land Slide ျဖစ္တာေပါ့။ အေပၚက ေတာင္က ေျမေတြၿပိဳက်လာတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ေရေတြနဲ႔ေႏွာၿပီး ခင္းထားတဲ့ လမ္းေပၚမွာက်တယ္။ အဲဒီအခါမွာ အဲဒီအေပၚကေန ကားေတြျဖတ္ေမာင္းေတာ့ ေက်ာက္ေတြက ေဘးကိုစင္သြားတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္တာေပါ့။ အဲဒါကို တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပန္ျပန္ျပင္ရမယ္။ ခ်က္ခ်င္း တစ္ခါတည္း ေတာက္ေလွ်ာက္မၿပီးဘူး။ အခု ဒါဆိုရင္ ကုမၸဏီေတြက ဒုတိယအႀကိမ္ အ႐ႈံးခံၿပီး ျပန္ခင္းေပးေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း သြားႀကီးၾကပ္ၿပီး သတ္မွတ္ခ်က္ အရည္အေသြးမီေအာင္ လုပ္ခိုင္းထားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကလည္း အျမဲတမ္း ႀကီးၾကပ္ၿပီး ညႊန္ၾကားေနတယ္ေလ။ ပေရာဂ်က္ဒါ႐ိုက္တာကလည္း အနီးကပ္ႀကီးၾကပ္ၿပီး ညႊန္ၾကားေနတယ္။ လက္ရွိခင္းၿပီးတဲ့ လမ္းရဲ႕ အရည္အေသြးကိုလည္း စစ္ေနပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္က QC အဖြဲ႕ေတြရွိတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ လမ္းဦးစီးက တာ၀န္ရွိပုဂၢိဳလ္ေတြေရာ၊ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္စီခန္႔တို႔၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တို႔လည္း အခါအားေလ်ာ္စြာ လာၿပီးစစ္တာ ရွိပါတယ္။ အရည္အေသြးမျပည့္မီရင္ေတာ့ လံုး၀လက္မခံပါဘူး။ ပိုက္ဆံကို ထိုက္ထိုက္တန္တန္ ေပးထားတာပဲေလ။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္အတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥမွာ ဒီလိုဘတ္ဂ်က္ကို အေလအလြင့္ခံၿပီး လုပ္တာကို လံုး၀ လက္မခံပါဘူး” ဟု ၀န္ႀကီးဦးသန္းညြန္႔၀င္းက ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ယာဥ္ငယ္ စစ္ေဆးေရးဂိတ္အနီး အေ၀းထိန္းမုိင္း တစ္လုံးေတြ႕ရွိ

႐ွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း မူဆယ္ခ႐ုိင္ မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္ ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ယာဥ္ငယ္စစ္ေဆးေရးဂိတ္အနီး အမည္မသိအဖြဲ႕မွ ေထာင္ထားေသာ အေ၀းထိန္းမုိင္းတစ္လုံး ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း ၁၀၅ မုိင္ ေမတၱာေရာင္စဥ္ပရဟိတအဖြဲ႕ထံမွ သိရသည္။

“မနက္ ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ္ေလာက္က ယာဥ္ငယ္စစ္ေဆးေရးဂိတ္က ၀န္ထမ္းေတြ အေပါ့အပါးသြားရင္းနဲ႔ ေတြ႔တာ။ ၂၄ ရက္ေန႔က မုိင္းေတြ႔ခဲ့တဲ့ေနရာနဲ႔ သိပ္မကြာဘူး။ တပ္မ (၈၈) က တပ္မေတာ္သားေတြ လာေရာက္ၿပီး သက္မဲ့ျဖစ္ေအာင္ ဖယ္ရွားရွင္းလင္းခဲ့ပါတယ္။ အေ၀းထိန္းမုိင္းလုိ႔ သိရတယ္။ ယမ္းအား ေတာ္ေတာ္ျပင္းတယ္လုိ႔ သိရတယ္”ဟု ေမတၱာေရာင္စဥ္ပရဟိတအဖြဲ႕မွ ကုိသိန္းေဇာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ နံနက္ပုိင္းတြင္လည္း ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ျပည္ေထာင္စုလမ္းမႀကီးေဘး ကတၱားေဟာင္းအနီး အေ၀းထိန္းမုိင္း တစ္လုံးေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး တပ္မ (၈၈) လက္ေအာက္ခံ ခမရ (၄၁၅) မွ တပ္မေတာ္သားမ်ားမွ မုိင္းအား သက္မဲ့ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၿပီး ဖယ္ရွားရွင္းလင္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၂၃ ညေန ၄ နာရီ ၁၅ မိနစ္၊၂၅ မိနစ္အခ်ိန္မ်ားတြင္ မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္သုိ႔ အမည္မသိ လက္နက္ကုိင္တစ္စု လက္နက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ လာေရာက္ပစ္ခတ္ခဲ့ကာကာ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးတစ္ဦး ေသဆုံးၿပီး ကေလးတစ္ဦးႏွင့္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး ထိခုိက္ဒဏ္ရာရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး သံုးခြၿမိဳ႕နယ္ အဇတ္၀ေက်းရြာမွ ပဲစိုက္ေတာင္သူ ကိုျမင့္ေအာင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ပဲမ်ဳိးစံုစိုက္ဧက ၁၁ သန္းေက်ာ္ရွိရာ မတ္ပဲ ၂၅  ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပဲတီစိမ္း ၂၆  ရာခိုင္ႏႈန္း၊  ပဲစင္းငံု ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊  ကုလားပဲ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း  စိုက္ပ်ဳိးလ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ပဲမ်ဳိးစံုသီးႏွံအမ်ားဆံုး ၀ယ္ယူလ်က္ရွိသည့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ပဲစင္းငံု၊ မတ္ပဲႏွင့္ ပဲတီစိမ္းသီးႏွံမ်ားအား ကန္႔သတ္ကုန္စည္အမ်ဳိးအစားအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ပဲတင္သြင္းမႈမူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲလိုက္သည္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၅ ရက္ မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္အထိ ပဲစင္းငံုတင္သြင္းမႈကို တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ႏွစ္သိန္း၊၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္၂၁  ရက္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္အထိ မတ္ပဲႏွင့္ ပဲတီစိမ္းတင္သြင္းမႈကို တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္သံုးသိန္သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေစ်းကြက္အတြင္း ပဲေစ်းႏႈန္းမ်ား ထိုးဆင္းခဲ့သည္။ လတ္တေလာတြင္ ေစ်းကြက္ေပ်ာက္ေနေသာ ပဲမ်ားအစား အျခားေစ်းကြက္၀င္သီးႏွံမ်ား ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ဳိးရန္ အသိေပးလ်က္ရွိေသာ္လည္း ပဲစိုက္ေတာင္သူအမ်ားစု မတ္ပဲ၊ ပဲတီစိမ္းတို႔ကိုသာ ဆက္လက္စိုက္ပ်ဳိးေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွ ပဲစိုက္ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆံုခိုက္ ပဲစိုက္ဧက ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းမရွိဘဲ ယခင္ႏွစ္မ်ားအတုိင္း စိုက္ပ်ဳိးထားမႈအေျခအေနမ်ားကို ေမးျမန္းထားသည္ကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ တြက္ေျခကိုက္တဲ့ေစ်းေတာ့ ရမယ္မထင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ စိုက္ထားတဲ့ အရင္းေက်မယ့္ေစ်းေတာ့ ရမယ္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အရင္းရတယ္ဆိုရင္ပဲ ဒီလယ္ကို ပစ္မထားႏုိင္ဘူး။ မစိုက္ဘဲထားလို႔မရဘူး’

 

■ ေမး ။ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ပဲတီစိမ္းစိုက္ပ်ဳိးတဲ့ အေျခအေနက စၿပီးေျပာျပေပးပါ။

■ ေျဖ ။  ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာမွာ ပဲတီစိမ္းကို အဓိကစိုက္ပ်ဳိးပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တစ္နယ္လံုး ပဲတီစိမ္းကိုပဲ အားထားစိုက္တယ္၊  ခါတိုင္းႏွစ္ေတြစိုက္ဧကအတုိင္း ဒီႏွစ္လည္း စိုက္ၾကပါတယ္။

■ ေမး ။ ပဲအထြက္ႏႈန္းကေရာ။

■ ေျဖ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ အထြက္ႏႈန္းေတြက နဲနဲပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ရိတ္စက္ေတြနဲ႔ရိတ္ေတာ့ ပဲအထြက္ႏႈန္းေတာ့ နည္းနည္းေလ်ာ့သြားတယ္။ စက္ေတြသံုးၿပီး ရိတ္တဲ့အခါ  ပဲအထြက္ႏႈန္း နည္းနည္းေလ်ာ့တယ္။

လက္ရွိ ကြၽန္ေတာ္လုပ္ကိုင္ေနတာက ၁၂ ဧကခြဲရွိေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔အဇတ္၀ ေက်းရြာမွာတင္ ေတာင္သူက ၁၉၈ ဦး၊ စိုက္  ၁၅၉၁ ဧကရွိတယ္။ ဒါက စပါးစိုက္တာ၊ စပါးစိုက္သမွ်ေတြမွာ ပဲအကုန္စိုက္ပါတယ္။ က်န္ေတာင္နည္းနည္းပါးပါးပဲ။ ဆိုေတာ့ ဧက ၁၅၀၀ ေလာက္စိုက္တယ္။ တခ်ဳိ႕ေတာင္သူေတြဆို  တစ္ဦးထဲ ဧက ၅၀၊ ၅၀ အထက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေတာင္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ပဲအထြက္ႏႈန္းက ရိတ္စက္နဲ႔ရိတ္တဲ့အခါ နဲနဲဆုတ္လာတယ္။ ပထမႏွစ္မွာ တစ္ဧကကို ၂၀ ေလာက္ သီးရင္ ေနာက္ႏွစ္မွာ ၁၇ တင္း၊ ၁၈ တင္းေပါ့။ ၁၇၊ ၁၈ တင္းေလာက္ ကေန ၁၆ တင္းေလာက္ပဲ ထြက္တယ္။ ဒီႏွစ္ အတုိင္းအတာမွာ ဘယ္ေလာက္ေလ်ာ့ဦးမလဲ မသိေသးဘူး။ ဒါက ရိတ္စက္ေတြေၾကာင့္ အေလအလြင့္ေတြကေန ျဖစ္တယ္။ စပါးရိတ္ လိုက္တဲ့အခါ ရိတ္စက္ရဲ႕ ဘီးရာေတြေၾကာင့္ ပဲပင္ကေပါက္ေတာ့ ေပါက္တယ္၊ အသီးမသီးႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အပင္ကေတာ့ ဒီေလာက္ႀကီး မဆိုးလွပါဘူး။ ရိတ္စက္နဲ႔ရိတ္တာက စပါးမွည့္တယ္ဆိုရင္ အခုက ပြဲစားကလည္း စပါး၀ယ္တာမွာ စိမ္းစိမ္းစိုစို ၀ယ္တာပဲ။ ၀ယ္တဲ့ အခါ မိုးေရထဲမွာ ရိတ္တဲ့အခါ ဘီးရာက အမ်ားႀကီးထင္က်န္တာေပါ့။ ထင္သြားတဲ့အခါ သိပ္သည္းမႈက ပိုမ်ားၿပီး ပဲစိုက္တဲ့အခါ ပဲပင္က ပိုဆိုးသြားတာေပါ့။

■ ေမး ။ ပဲတစ္ဧကစိုက္ရင္ ကုန္က်စရိတ္က အၾကမ္းဖ်င္းဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။

■ ေျဖ ။  ပဲတစ္တင္းရဲ႕ မ်ဳိးေစ့ဖိုးက ငါးေသာင္းပဲထားလိုက္ေတာ့၊ ထြန္စက္ခက ေလးေသာင္းက်တယ္၊  ေဆးဖိုးက အနည္းဆံုး ငါးေသာင္းေလာက္ကုန္တယ္။ ဒါေတာင္ အလုပ္သမား ေဆးဖ်န္းခ မပါေသးဘူး။ အလုပ္သမားခက ေန႔ျပတ္နဲ႔ ေပးရတာ။ ေဆးက ရွစ္ႀကိမ္ေလာက္ ဖ်န္းရတယ္၊ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ လယ္ေတြ တစ္ရက္တစ္မြန္းတည့္ဖ်န္းရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတြက်ေတာ့  အပင္နည္းနည္းႀကီးလာရင္ ႏွစ္ရက္ကေန ႏွစ္ရက္ခြဲ၊ ႏွစ္ရက္ခြဲကေန သံုးရက္ေပါ့။ အဲဒီေလာက္အထိ ကူးရတယ္။ ဆိုေတာ့ ဖ်န္းရတဲ့အႀကိမ္က ရွစ္ႀကိမ္ေလာက္ ဖ်န္းရတယ္။ ဆိုေတာ့ ရက္ ၂၀ ေလာက္ရွိတယ္။ အလုပ္သမားခက တစ္ေန႔ကို ၇၀၀၀ က်ပ္၊ ရက္ ၂၀ ဆိုေတာ့  ၁၄၀၀၀၀ ေလာက္ကုန္တယ္။ ဆိုေတာ့ ေဆးဖ်န္းခခ်ည္းပဲ ႏွစ္သိန္းခြဲေလာက္က်တယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ့္ ၁၂ ဧကခြဲမွာ တစ္ရာသီစာမွာ ကုန္က်စရိတ္ကို ေျပာတာ။

■ ေမး ။ လက္ရွိ ပဲေစ်းအေျခအေနက ဘယ္လိုရွိလဲ။ အျမင့္ဆံုးေစ်းေကာင္း ရခဲ့တဲ့ႏွစ္က ဘယ္တုန္းကျဖစ္မလဲ။

■ ေျဖ ။  ၂၀၁၅ ေလာက္က ေစ်းေကာင္းရခဲ့တယ္။ ၆၅၀၀၀ က်ပ္ေစ်းနဲ႔ ေရာင္းခဲ့ရတယ္။ လက္ရွိပဲေစ်း အေျခအေနကေတာ့ ဘာသံမွ မၾကားေသးပါဘူး။

■ ေမး ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကပဲကို အိႏၵိယကို အဓိက တင္ပို႔ခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယဘက္က မတ္ပဲ၊ ပဲတီစိမ္း၊ ပဲစင္းငံုေတြကို သူတို႔ဆီကို တင္သြင္းခြင့္ ကန္႔သတ္ထားတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီႏွစ္ ပဲေစ်းကေတာင္ သူတြက္ေျခကိုက္တဲ့ ေစ်းႏႈန္းျဖစ္ပါ့မလား။ တစ္ဖက္ကလည္း ပဲေစ်းေကာင္းလာမလားမေကာင္း ဘူးဆုိတဲ့အေျခအေနမွာ အရင္ႏွစ္ေတြအတုိင္း အျပည့္အ၀ စိုက္ထားတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း ေျပာျပေပးပါ။

■ ေျဖ ။  ေစ်းအေနနဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ ခုနက  ကြၽန္ေတာ္ေျပာသလို တစ္တင္းကို ေလးေသာင္းေလာက္ရမွ အဆင္ေျပ႐ံုပဲ ရွိေသးတယ္။ အျမတ္အစြန္းမပါေသးဘူး။ ေလးေသာင္းထက္ ေစ်းနည္းနည္း ေအးသြားတာမ်ဳိး ရွိခဲ့ဖူးတယ္။

အခုခ်ိန္မွာ Export အေျခအေနက ဘာမွန္းမသိႏုိင္ေသးဘူး။ ျပည္ပကိုသြားမွလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲေစ်းကေကာင္းမွာေပါ့ေနာ္။ ကြၽန္ေတာ္ သတင္းေတြထဲမွာ ဖတ္ရသိရပါတယ္။ တကယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားက မ၀ယ္ဘူးဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ၀ယ္ေပးပါ့မယ္တဲ့။ အစိုးရအေနနဲ႔ ၀ယ္ေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တြက္ေျခကိုက္တဲ့ေစ်းေတာ့ ရမယ္မထင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ စိုက္ထားတဲ့အရင္းေက်မယ့္ ေစ်းေတာ့ရမယ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အရင္းရတယ္ဆိုရင္ပဲ ဒီလယ္ကို ပစ္မထားႏုိင္ဘူး။ မစိုက္ဘဲထား လို႔မရဘူး။ ဒီအတုိင္းပစ္ထားရင္ ေနာက္ႏွစ္က်လယ္က အ႐ိုင္းျဖစ္သြားမယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲတီစိမ္းကို ဆက္စိုက္ထားပါတယ္။ ေစ်းေကာင္းကိုအရမ္း မေမွ်ာ္လင့္ေပမဲ့ ကိုယ္လယ္ေတြ အ႐ိုင္းျဖစ္သြားမွာစိုးလို႔  ပဲတီစိမ္းကို ဆက္ၿပီး စိုက္ထားရတာပါ။

■ ေမး ။ ပဲေစ်းကြက္အလားအလာက ဘာမွန္းမသိေသးေတာ့ အဓိကပဲစိုက္ေဒသေတြမွာ ပဲအစား အျခားေစ်းကြက္၀င္ သီးႏွံေတြအစားထိုး  စိုက္ပ်ဳိးၾကပါဆိုတာမ်ဳိးေတြ  ေျပာလာၾကတယ္။

■ ေျဖ ။  ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာေတာ့ ဘာမွလာၿပီး မေျပာၾကပါဘူး။ တီဗီြမွာလႊင့္တာေတာ့ ၾကားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကို ကြင္းဆင္းၿပီးေျပာတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႕မိပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၀န္းက်င္မွာေတာ့ ကိုယ္စိုက္ေနက် ပဲေတြပဲ ဆက္လက္စိုက္ပ်ဳိးေနၾကပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေဒသက ပဲအဓိကထြက္တဲ့ ေနရာထဲမွာ ပါပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္းအေနနဲ႔ေျပာရင္ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္က ပဲလည္းအထြက္ဆံုး၊ ပဲအရည္အေသြးလည္း အေကာင္းဆံုးလို႔ သိရပါတယ္။

■ ေမး ။ ပဲကို ျပည္ပတင္ပို႔တဲ့အခါ ကုန္ၾကမ္းအတုိင္း တင္ပို႔တာေပါ့ေနာ္။ တခ်ဳိ႕ပဲေတြမွာ ေဆးေတြအရမ္းသံုးထားလို႔ ဓာတုဓာတ္ၾကြင္းေတြ ေတြ႕ရွိတယ္ဆိုၿပီး တကယ့္ေစ်းေကာင္းရတဲ့ အီးယူ၊ ဂ်ပန္ေစ်းကြက္ေတြ ပို႔တဲ့အခါမွာ ျပႆနာရွိတာေတြ ၾကားရပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါသလဲ။

■ ေျဖ ။ အမွန္က ေဆးသံုးတယ္ဆိုတာ  ကုန္သည္ႀကီးေတြ သူတို႔ဂိုေဒါင္ေတြမွာ ပဲသိုေလွာင္ဖို႔ ေဆးဖ်န္းတယ္။ ပဲအပင္ေတြကို ဖ်န္းတဲ့ေဆးက ပဲမခူးခင္ အပင္မွာတင္ အာနိသင္ကုန္သြားတယ္။ အဆီဖိတ္ပိုးသတ္ ေဆးဆိုရင္ သူ႔သက္တမ္းေဆးရဲ႕ အာနိသင္က ၂၂ရက္ၾကာတယ္။ ပဲခူးခါနီး ၁၅ ရက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္ဆိုရင္ အဆီပိတ္ေဆးကို မဖ်န္းပါနဲ႔ေတာ့ဆိုၿပီး ေျပာတာေတြရွိတယ္။ ေစာေစာက ကြၽန္ေတာ္ေျပာျပခဲ့တဲ့ ပဲဖ်န္းတာက ရွစ္ႀကိမ္ရွိတယ္ဆိုတာမွာ အပင္ေလးေတြ စထြက္လာၿပီး ၁၅ ရက္သားမွာ ပိုးသတ္ေဆးစဖ်န္းတယ္။ ငါးရက္အၾကာ ေျခာက္ရက္အၾကာမွာ တစ္ခါထပ္ဖ်န္းတယ္။ သူ႔ရက္နဲ႔သူေပါ့။ ေနာက္ရက္ေတြမွာ တခ်ဳိ႕လယ္သမားက အားေဆးမထည့္ဘူး၊ ေျမဆီနဲ႔ပိုးသတ္ေဆးေရာ ျဖန္းတယ္။ တခ်ဳိ႕လယ္သမားက အားေဆးနဲ႔ ပိုးသတ္ေဆးေရာျဖန္းတယ္။ ပထမအသုတ္ေတြမွာ မႈိေဆးေတြ ထည့္ဖ်န္းတယ္။ မႈိစြဲရင္ အသီးအားနည္းလို႔ မႈိေဆးထည့္ဖ်န္းတာ။ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္က ေနာက္ ၁၅ ရက္ၾကာရင္ ပဲခူးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေဆးကိုျဖတ္လိုက္ၿပီ။ ဘာေဆးမွထပ္ မဖ်န္းေတာ့ဘူး။ အမွန္တကယ္က လယ္သမားဆီက ေဆးက ပါခဲပါတယ္။ ကုန္သည္ေတြက သိုေလွာင္႐ံုမွာ ေဆးျပားေတြထည့္တယ္၊ ေဆးေတြဖ်န္းထားတယ္။ သိုေလွာင္ထားတဲ့ပဲကို ေဆးမထည့္ထားရင္လည္း ပိုးကိုက္ သြားမွာေလ၊ အဲဒါေၾကာင့္ ေဆးထည့္ထားရတာေပါ့။ ေတာင္သူေတြေၾကာင့္ တစ္ခုတည္းနဲ႔ေတာ့ ဒီဓာတုဓာတ္ၾကြင္းျပႆနာရွိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သိုေလွာင္႐ံုေတြမွာ ေဆးျဖန္းတဲ့ကိစၥေတြလည္း ရွိပါတယ္။

■ ေမး ။ ပဲလုပ္ငန္းခြင္မွာ တျခားႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အခက္အခဲက ဘာေတြရွိဦးမလဲ။

■ ေျဖ ။ အဲဒါက အလုပ္သမားျပႆနာပဲ။ လုပ္သားရွားတယ္။ ငွားခ်င္တုိင္းငွားမရဘူး။ မိန္းကေလးဆိုရင္လည္း အထည္ခ်ဳပ္ကို သြားတယ္။ ေယာက်္ားေလးေတြက ထိုင္းကိုသြားတယ္။ ျပည္ပထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနတာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ၊ အလုပ္သမားရွားေတာ့ အလုပ္သမားတစ္ ေယာက္ကိုတစ္ေန႔ ထမင္းသံုးနပ္ေကြၽးၿပီး တစ္ေန႔ကို ၇၀၀၀ က်ပ္ေပးတာကိုေတာင္ ငွားခ်င္တိုင္းငွားမရဘူး။

■ ေမး ။ ထပ္မံျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္တာမ်ားရွိရင္ ေျပာျပေပးပါ။

■ ေျဖ ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ပဲေစ်းေကာင္းခ်င္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က စပါးထက္ပဲကို ပိုၿပီးအားထားစိုက္တယ္။ ပဲကေစ်းကြက္တစ္ခုတည္း အားကိုးၿပီးပို႔ေနရတာဆိုေတာ့ အဲဒီေစ်းကြက္ကလည္း မ၀ယ္ေရာ  အကုန္တုိင္ပတ္ကုန္ေရာ။ ေစ်းေကာင္းရမယ့္ႏုိင္ငံေတြ ကိုပို႔ဖို႔၊ ပဲေစ်းကြက္ျပန္ေကာင္းလာဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲေတာင္သူေတြကို လို အပ္တဲ့နည္းပညာေတြ မ်ဳိးေကာင္းမ်ဳိးသန္႔ေတြ ပံ့ပိုးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုရင္ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔သံုးေနတာက ကိုယ့္မ်ဳိးနဲ႔ကိုယ္ ျပန္စိုက္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ေစာေစာကေျပာတဲ့ ဓာတုဓာတ္ၾကြင္းျပႆနာကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပဲစိုက္ေတာင္သူကေန ကုန္သည္အဆံုး အားလံုး၀ိုင္းလုပ္ရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။

အခုလိုေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ကာလရွည္လာသည့္အတြက္ ၿမိဳင္ႀကီးငူစစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား၏ စားနပ္ရိကၡာ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာၿပီး ေရရွည္တြင္ ဆိုးရြားလာဖြယ္ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသခံမ်ား ေျပာၾကား

ၿမိဳင္ႀကီးငူ စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းတြင္ စစ္ေဘးခုိလႈံသူမ်ား စားေသာက္ေနၾကသည့္ ျမင္ကြင္း

ကာလရွည္ၾကာလာသည့္အေလ်ာက္ ၿမိဳင္ႀကီးငူစစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား၏ စားနပ္ရိကၡာမွာ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာၿပီး ေရရွည္ကာလမ်ားတြင္ ဆိုးရြားလာဖြယ္ အေျခအေနရွိေၾကာင္း ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းမွစ၍ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ (BGF)၊ တပ္မေတာ္ပူးေပါင္းတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ခြဲထြက္ DKBA တို႔၏ တိုက္ပြဲျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ကရင္ျပည္နယ္ လိႈင္းဘြဲ႕ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသသို႔ ေက်းရြာ ၃၃ ရြာမွ ေဒသခံျပည္သူ အိမ္ေထာင္စု ၁၀၀၇ စု၊ က်ား ၂၇၆၇ ဦး၊ မ ၂၇၆၈ ဦး စုစုေပါင္း ၅၅၃၅ ဦး စစ္ေရွာင္ခိုလံႈခဲ့ၿပီး ယေန႔အထိ ေနရပ္သို႔ မျပန္ႏိုင္ေသးဘဲ စားနပ္ရိကၡာ က်ပ္တည္းမႈကို ခံစားေနရေၾကာင္း သိရသည္။

“တစ္ေန႔ကို ဆန္အိတ္ ၅၀ နီးပါး ခ်က္ျပဳတ္ေပးေနရေတာ့ ေရရွည္အတြက္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ရွိပါတယ္။ ဒီမွာ ဆန္ျပတ္လပ္ၿပီး အလွဴရွင္မေပၚေပါက္ရင္ သူတို႔အတြက္ အေျခအေန ဆိုးရြားလာႏိုင္တယ္။ အသက္သတ္လြတ္ နယ္ေျမျဖစ္ေတာ့ ျဖစ္သလို၊ ၾကံဳသလို စားေသာက္ေနရတယ္။ ေန႔စဥ္ေတာ့ ႐ိုးရာတာလေပါ့ဟင္းနဲ႔ ႏွမ္းေထာင္း ငါးပိရည္နဲ႔ ႏွစ္ပါးသြားရတာေလ။ လက္ရွိမွာ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား စတဲ့ရိကၡာေတြ အျမန္လိုအပ္ေနတယ္” ဟု ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသခံ ကိုေစာလင္းၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

“ဒီမွာ ေနသားက်ေနၿပီဆိုေပမဲ့ မေပ်ာ္ပါဘူး။ ရြာကိုပဲ ျပန္သြားခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ့္လူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္း အခဲမေၾကတိုက္ပြဲက ဒီကေန႔အထိ ႀကိဳၾကားႀကိဳၾကား ျဖစ္ေနတုန္းဆိုေတာ့ ရြာကို ဘယ္ျပန္ရဲမွာလဲ။ ကိုယ့္အေရွ႕မွာတင္ ရြာကိုအရဲစြန္႔ျပန္သူေတြ မိုင္းနင္းမိလို႔ ေသကုန္ၾကတာ ေတြ႕ရေတာ့ ဒီမွာပဲ စိတ္ဒုန္းဒုန္းခ်ၿပီး ေနရတာေပါ့” ဟု ၿမိဳင္ႀကီးငူ ျမတ္ပန္း၀တ္မံႈခန္းမေဆာင္တြင္ စစ္ေဘးေရွာင္ခိုလံႈသူ ထီးေတာဖေလာ္ ရြာသားတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသတြင္ လိႈင္းဘြဲ႕၊ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ေက်ာက္ေတာင္၊ မယ္ေတာ္ႀကိဳး၊ ထီးေတာဖေလာ္၊ တမိုဖိုး၊ ထီးေနာ့ထ၊ ထီးသာထ၊ မဲသေ၀ါ၊ ထီးတာဒို႔၊ ထီးယက္ကလိုး၊ မယ္ပလိုစီး၊ လဲပယ္ဒဲ၊ ကေလာ္ကြီး၊ ထီးကနဲထ၊ ရင္းပိုင္းေခ်ာင္း၀၊ ပလဲေ၀ၚ၊ ရင္းပိုင္းေခ်ာင္းမ၊ ကေလာေဒး၊ ဒါေဘာေဘာ၊ ေတာင္ၾကား၊ ေယာခုခီ၊ ပိုင္လာႀကီး၊ မယ္သေ၀ါမုဒ္၀၊ ၀ေဘြးတု၊ တေဒါႀကိဳးဘိုး၊ က်ဳံေထာ္၊ ကေလာတယ္ထ စသည့္ေက်းရြာမ်ားမွ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ယေန႔အထိ ခိုလံႈေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကရင္ျပည္နယ္ လိူင္းဘြဲ႕ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသသို႔ေရာက္ရွိ ခိုလံႈေနသူ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ ၅၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ရိကၡာျပတ္လပ္မႈၾကံဳေနရသျဖင့္ မည္သူမဆို ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသသို႔ လာေရာက္လွဴဒါန္းပါရန္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ရွိၿပီး ကာလရွည္ၾကာလာပါက အေျခအေန ဆိုးရြာလာဖြယ္ရွိေၾကာင္း ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ စုိးစုိး (ဘားအံ)

စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းအတြက္ ေရြးခ်ယ္ခံထားရသည္ MAPCO မွ အက်ဳိးစီးပြားသက္ဆိုင္သူမ်ား၏ က်င့္၀တ္၊ အစုရွယ္ယာထည့္၀င္သူမ်ား၊ လယ္ယာက႑ႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ားအေပၚ တာ၀န္ယူတာ၀န္ခံမႈ၊ အလြဲသံုးစားမႈမ်ားႏွင့္ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားရွာေဖြမႈမ်ားအတြက္ အမည္မေဖာ္ဘဲတိုင္ၾကားႏိုင္မႈ ယေန႔စတင္မည္ဟု MAPCO ထုတ္ျပန္

MAPCO မွ ေနျပည္ေတာ္တြင္ တည္ေဆာက္ေနေသာ စပါးခြံမွ လွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူေရးစက္႐ံု၊ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမွ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ံုစီမံကိန္းကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – MAPCO)

ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းတြင္ စာရင္း၀င္ကုမၸဏီအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံထားရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လယ္ယာစီးပြားေရးအမ်ားပိုင္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းလီမိတက္ (MAPCO ) ၏၀န္ထမ္းမ်ား၊ အက်ဳိးစီးပြားသက္ဆိုင္သူမ်ား၏ က်င့္၀တ္ပိုင္းဆိုင္ရာေကာင္းမြန္မႈ၊ အစုရွယ္ယာ ထည့္၀င္သူမ်ား၊ လယ္ယာက႑ႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ားအေပၚ တာ၀န္ယူတာ၀န္ခံမႈ၊ အလြဲသံုးစားမႈမ်ားႏွင့္ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားရွာေဖြမႈမ်ားအတြက္ အမည္မေဖာ္ဘဲတိုင္ၾကားႏိုင္မႈ  (Whistle Blowing) ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္တြင္ စတင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း MAPCO က သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

MAPCO အေနျဖင့္ ႐ံုးတြင္းပိုင္းစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ထိန္းကြပ္မႈ (Internal Control and Structure) ၊ ဒါ႐ိုက္တာဘုတ္အဖြဲ႕၀င္မ်ား အပါအ၀င္ အႀကီးတန္း၊ အငယ္တန္း၀န္ထမ္းအားလံုးကို ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းတြင္ လက္ခံက်င့္သံုးေနေသာ အက်င့္စာရိတၱပုိင္းဆိုင္ရာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ သိကၡာ၊ သမာဓိရွိစြာျဖင့္ ေျဖာင့္မွန္စြာ ျပဳမူက်င့္ၾကံရန္ မူ၀ါဒခ်မွတ္ထားသည္။

MAPCO ၏ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ၀န္ထမ္းမ်ားအားလံုးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား၊ ကုမၸဏီမွ လက္ခံက်င့္သံုးလ်က္ရွိၿပီး အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ UN Global Compact ဆိုင္ရာ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို တိက်စြာလိုက္နာရန္ တာ၀န္ရွိသျဖင့္ Whistle Blowing မူ၀ါဒကို သိရွိလိုက္နာႏိုင္ရန္ ထုတ္ျပန္ျခင္း ျဖစ္သည္။

MAPCO တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ တစ္စံုတစ္ေယာက္၊ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ဖြဲ႕သည္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား၊ MAPCO မွ ခ်မွတ္ထားေသာ မူ၀ါဒမ်ား၊ စည္းကမ္းခ်က္မ်ား၊ အက်င့္ စာရိတၱပိုင္းဆိုင္ရာ ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ အလြဲသံုးစားမႈမ်ားႏွင့္ MAPCO ၏ အက်ဳိးစီးပြား မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ေၾကာင္းသိရွိျခင္း ႏွင့္ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း သံသယရွိသျဖင့္ ယင္းကိစၥကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ရန္ လိုအပ္ပါက၊ ဥကၠ႒၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာႏွင့္ အမႈေဆာင္ မဟုတ္ေသာ ဒါ႐ိုက္တာ (Nonexecutive Director) ထံ တင္ျပသတင္းေပးႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

ယခုကဲ့သို႔ မူ၀ါဒခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ ၀န္ထမ္းမ်ားအပါ၀င္ MAPCO ႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏ က်င့္၀တ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္မႈႏွင့္ အစုရွယ္ယာထည့္၀င္သူမ်ား၊ လယ္ယာက႑ႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ား အေပၚ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ အတြက္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ၀န္ထမ္းမ်ား၏ ရပိုင္ခြင့္မ်ား၊ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကို ေပးပို႔ႏိုင္ရန္စီစဥ္ေပးမႈလည္း ျဖစ္သည္။ ရာထူးအလိုက္အဆင့္ဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္ ေအာက္ေျခမွ အထက္သို႔ တင္ျပအၾကံျပဳႏိုင္မႈ အားနည္းၿပီးအျပစ္ေပးခံရမည္ကို စိုးရိမ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ဖြင့္ဟတင္ျပႏိုင္ရန္ အေျခအေနမေပး၍ ႀကိတ္မွိတ္ၿမိဳသိပ္ထားရျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးရန္လည္း ျဖစ္သည္။

တုိင္ၾကားအသိေပးမႈမ်ားကို စနစ္တက် စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ၿပီး တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈရွိစြာျဖင့္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးရန္ ဒါ႐ိုက္တာအဖြဲ႕မွ အျပည့္အ၀ တာ၀န္ယူမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ တင္ျပတိုင္ၾကားသည့္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ လံုျခံဳစြာျဖင့္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ထားရန္ႏွင့္ တိုင္ၾကားသူကို အျပည့္အ၀ အကာအကြယ္ေပးရန္ ဒါ႐ိုက္တာအဖြဲ႕ႏွင့္ ကုမၸဏီမွ တာ၀န္ယူမည္ျဖစ္ၿပီး တိုင္ၾကားမႈမ်ားကို အမည္ေဖာ္ျပတုိင္ၾကားျခင္း (သို႕မဟုတ္) အမည္ ေဖာ္ျပျခင္းမျပဳဘဲ တိုင္ၾကားျခင္း (Whistle Blowing) စသည္ျဖင့္ တင္ျပ သတင္းပို႔ႏိုင္ၿပီး ထိုသို႔ ထုတ္ေဖာ္တိုင္ၾကားမႈျပဳလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ တိုက္႐ိုက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အၿငိဳးထားၿပီး သြယ္၀ိုက္အားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ျပစ္ဒဏ္ခတ္ခံရႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္မရွိေစဘဲ အျပည့္အ၀ကာကြယ္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။ တိုင္ၾကားခံရသူမ်ားအတြက္ကိုလည္း ျပန္လည္ရွင္းလင္းေခ်ပႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းကိုေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းစြာျဖင့္ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ျခင္းကို နည္းမွန္၊ လမ္းမွန္ စီမံခန္႔ခြဲေဆာင္ရြက္ရန္ ကုမၸဏီမွအျပည့္အ၀ တာ၀န္ယူေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ပုဂၢလိကပိုင္ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္သူမ်ားလာ

လက္ရွိလုပ္ကုိင္လ်က္ရွိသည့္ ရခုိင္မုန္႔တီေျခာက္လုပ္ငန္းခြင္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပုဂၢလိကပိုင္ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္လုပ္ငန္း အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ တိုးတက္ ျမင့္မားလာေၾကာင္း ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္ အေျခစိုက္ ေရႊရခိုင္အဆင့္ျမင့္ သဘာ၀မုန္႔တီေျခာက္လုပ္ငန္းရွင္ထံမွ သိရသည္။

အခ်ိန္တိုအတြင္း ယခုကဲ့သို႔ ျဖန္႔ျဖဴးမႈ အားေကာင္းလာရျခင္းမွာ ရခိုင္မုန္႔တီကို ရခိုင္လူမ်ဳိးတိုင္း မျဖစ္မေန စားသံုးေလ့ရွိျခင္း၊ ရခိုင္ေဒသထြက္ ဆန္မ်ားေကာင္းမြန္ျခင္း၊ ေစ်းႏႈန္းခ်ဳိသာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျပည္ပႏွင့္ ျပည္မမွတင္သြင္းေသာ မုန္႔တီေျခာက္မ်ားထက္ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္မ်ားကို စားသံုးသူမ်ား ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ေရႊရခိုင္မုန္႔တီ စက္႐ံုပိုင္ရွင္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြ အဓိက စားသံုးတဲ့ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္ကို ကြၽန္ေတာ္ စက္႐ံုဖြင့္တဲ့ တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာပဲ ေတာင္ကုတ္၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ အမ္း၊ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္တို႔မွာ ရခိုင္မုန္႔တီကို အခ်ိန္တိုတိုအတြင္းမွာ ျဖန္႔ျဖဴး ေရာင္းခ်လ်က္ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြ ေကာင္းလာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ တစ္ျပည္နယ္လံုးသို႔ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္ကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်သြားဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ရမ္းျဗဲေရႊ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္လုပ္ငန္း စက္႐ံုမွာဆိုလို႔ရွိရင္ နန္းႀကီး၊ နန္းေသး ႏွစ္မ်ဳိးထုတ္လုပ္ပါတယ္” ဟု ေရႊရခိုင္အဆင့္ျမင့္ သဘာ၀မုန္႔တီေျခာက္စက္႐ံုပိုင္ရွင္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။

ရမ္းျဗဲေဒသခံမ်ားက ျပည္မကလာေသာ မုန္႔တီေျခာက္မ်ားထက္ ေရႊရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္မ်ားကို ပို၍ႏွစ္သက္ၾကေၾကာင္း ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕ အမွတ္ (၂) ရပ္ကြက္မွ မုန္႔တီေျခာက္ေရာင္းခ်သူ မဇာျခည္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

“ရမ္းျဗဲအတိုင္းအတာနဲ႔ ႀကိဳက္ၾကပါတယ္။ နယ္ေတြကလည္း လာ၀ယ္ၾကတယ္။ ေရႊရခိုင္ကေတာ့ ေရာင္းရပါတယ္။ စားတဲ့လူေတြကလည္း ေရႊရခိုင္မုန္႔တီ ႀကိဳက္ၾကပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ ဗမာျပည္က မုန္႔ကိုေရာင္းရပါတယ္။ အခုကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေရႊရခိုင္မုန္႔တီ ကို ပိုၿပီးအႀကိဳက္ေတြ႕ စားလာၾကပါတယ္” ဟု ရမ္ျဗဲၿမိဳ႕ ကုန္စံုဆိုင္ပိုင္ရွင္ မဇာျခည္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္မမွလာေသာ မုန္႔တီေျခာက္ႏွင့္ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္တို႔ ကြဲျပားပံုႏွင့္ပတ္သက္၍ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕ အမွတ္ (၃) ရပ္ကြက္မွ မုန္႔တီေျခာက္အေရာင္း ဆိုင္ပိုင္ရွင္ ဦးတင္ေမာင္ရီက “သယ္ယူခေတြကိုေတာ့ သူတို႔ဟာသူတို႔ က်ခံပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို အိမ္တိုင္ရာ ေရာက္ပို႔ေပးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က နီးနီးနားနားဆိုေတာ့ ကိုယ္တုိင္သြားယူရင္လည္း ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ လြယ္ကူသလို ေတြ႕တယ္။ ဟိုတုန္းကေတာ့ ဒီလိုမုန္႔တီေျခာက္ေတြ အမ်ားႀကီး ေရာင္းဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလလြင့္မႈေတြမ်ားတယ္။ ၀န္ေဆာင္မႈေတြမ်ား ပါတယ္။ စားသံုးသူေတြအတြက္လည္း မလတ္ဆတ္။ ဟိုကပံုးနဲ႔တင္ လာလို႔ရွိရင္ ေရစိုလာတဲ့အခါ ဒီမုန္႔ေတြက အားလံုးမည္းၿပီးေတာ့ ဆားငန္ေတြ ေပါက္သြားတယ္။ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တာရွည္မထားဘူး။ အလြန္ဆံုး တစ္ပတ္။ ၁၀ အိတ္ေလာက္ကို အစြန္းကုန္ ႏွစ္ပတ္ေပါ့” ဟု ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕ ေရႊမုန္႔တီေျခာက္ အေရာင္းဆိုင္ပိုင္ရွင္ ဦးတင္ေမာင္ရီက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္မ်ားကို ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား၊ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ တပ္ေတာင္ႏွင့္ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးလ်က္ရွိရာ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္မွ ထုပ္လုပ္လ်က္ရွိေသာ ေရႊရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္ ျဖန္႔ျဖဴးမႈမွာ အားအေကာင္းဆံုးျဖစ္ေနသည္။

ေရႊရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္ ထုတ္လုပ္သည့္စက္႐ံုကို ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္ လက္ပန္အ၀ေက်းရြာအနီးတြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္းက စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုးႏွင့္ ျပည္မအထိ ရခိုင္မုန္႔တီေျခာက္မ်ား ျဖန္႔ျဖဴးရန္ ႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိေၾကာင္း ေရႊရခိုင္မုန္႔တီလုပ္ငန္းမွ သိရသည္။