ဆီးရီးယားတြင္ အစၥေရးလက္ခ်က္ဟု ယူဆရေသာ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရဘက္ေတာ္သား ကိုးဦး ေသဆံုး

ဇူလုိင္ ၁၆ ရက္က ဆီးရီးယား အေရွ႕ေတာင္ပုိင္း နယ္စပ္တြင္ ဆီးရီးယားႏွင့္ ႐ုရွားတုိ႔၏ ေလေၾကာင္း တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ မီးခုိးမ်ားထြက္ေပၚေနမႈကုိ ဂုိလန္ကုန္းျမင့္မွ ျမင္ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဆီးရီးယားႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ညပိုင္းအခ်ိန္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အစၥေရး၏ လက္ခ်က္ဟု ယူဆရသည့္ တိုက္ခိုက္မႈ တစ္ခုေၾကာင့္ ဆီးရီးယားအစိုးရ လိုလားေသာ တိုက္ခိုက္ေရးသမား ကိုးဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အလက္ပိုျပည္နယ္ရွိ စစ္စခန္းတစ္ခုသို႔ အစၥေရးသည္ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္းက တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု ဆီးရီးယားအစိုးရ မီဒီယာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းကိုသာ အတည္ျပဳႏိုင္ပါက အစၥေရးသည္ စစ္ဒဏ္ခံေနရေသာ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံ၏ ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ရွားရွားပါးပါး တိုက္ခိုက္ျခင္း ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္သည္။

တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ေသဆံုးခဲ့သူမ်ားထဲ၌ ဆီးရီးယား ေျခာက္ဦးထက္မနည္းအျပင္ ထိုစစ္စခန္းတြင္ စခန္းခ်ေနၾကေသာ အီရန္ တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္ဟု ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ စစ္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးအုပ္စု ျဖစ္သည့္ ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အစိုးရမီဒီယာ SANA တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ မဟာဗ်ဴဟာက်ေသာ ေလတပ္စခန္းအနီးတြင္ ဒံုးက်ည္ျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ တစ္ခုျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေသဆံုးသူ မရွိခဲ့ဟု သိရသည္။ “နီရပ္ စစ္ဘက္ေလဆိပ္ရဲ႕ ေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စစ္စခန္းေတြထဲက တစ္ခုကို ဇီယြန္ရန္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ဒံုးက်ည္ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပစၥည္းပ်က္စီးမႈပဲ ရွိခဲ့ပါတယ္”ဟု စစ္ဘက္ သတင္းရင္းျမစ္တစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အစၥေရးစစ္တပ္ဘက္မွမူ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ တံု႔ျပန္ေျပာၾကားမႈ မထြက္ေပၚလာေသးေပ။ အစၥေရးသည္ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံထဲမွ ပစ္မွတ္မ်ားအား တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို အတည္ျပဳေပးသည္မွာ အလြန္႔အလြန္ ရွားပါးသည္။ သို႔ေသာ္ အစၥေရးသည္ အိမ္နီးခ်င္း ဆီးရီးယားႏိုင္ငံထဲ၌ ၎၏ ခါးသီးလွေသာ ရန္သူအီရန္တို႔ လာေရာက္ ေျခကုပ္ယူရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈကို သည္းခံမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း မၾကာခဏ သတိေပးလ်က္ ရွိသည္။

ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ ညပိုင္းက နီရပ္၀န္းက်င္တြင္ ေပါက္ကြဲသံမ်ား ဆက္တိုက္ ၾကားခဲ့ရသည္ဟု ဆီးရီးယားႏိုင္ငံထဲရွိ သတင္းရင္းျမစ္ကြန္ရက္အေပၚ ကိုးကားေနေသာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ “နီရပ္ေလဆိပ္နဲ႔ ၀န္းက်င္မွာရွိတဲ့ ဆီးရီးယားအစိုးရနဲ႔ ၎၏ မဟာမိတ္တို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ စခန္းေတြကို အစၥေရးက ဒံုးက်ည္နဲ႔ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့တယ္လို႔ သံသယရွိပါတယ္”ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ယခင္က ဒမတ္စကတ္အနီးႏွင့္ ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းျပည္နယ္မ်ား ျဖစ္ေသာ ဟြမ္းႏွင့္ ဟာမာတို႔ရွိ ဆီးရီးယားစစ္စခန္းမ်ားသို႔ အစၥေရး၏ လက္ခ်က္ဟု ယူဆရသည့္ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အလက္ပိုကဲ့သို႔ ေျမာက္ပိုင္းက်သည့္ ေနရာမ်ားသို႔ အစၥေရးက တိုက္ခိုက္သည္မွာ ရွားပါးျဖစ္စဥ္တစ္ခု ျဖစ္သည္။

ခုနစ္ႏွစ္ၾကာ ျပည္တြင္းပုန္ကန္မႈကို ျပန္လည္ တိုက္ထုတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္အာဆတ္ ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို အားျဖည့္ေပးရန္ အီရန္က စစ္ေရးအၾကံေပးမ်ားကုိ ဆီးရီးယားသို႔ ေစလႊတ္ထားသည္။

ဘာလီတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ား ၾကားျဖတ္ဟန္႔တား ဖမ္းဆီးခဲ့ဟု အင္ဒိုနီးရွားရဲတပ္ဖြဲ႕ ေျပာၾကား

ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ဘာလီကြၽန္းစုရိွ ေလဆိပ္၌ ဖမ္းဆီးရမိေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို မီဒီယာသို႔ ျပသထားစဥ္ (Photo: AFP)

တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆးမ်ား ထုတ္လုပ္ရန္ အဓိက ပါ၀င္ပစၥည္း ပါ၀င္သည့္ အေအးမိေပ်ာက္ေဆးျပား အမ်ားအျပားကို ဘာလီရဲမ်ားက ၾကားျဖတ္ဟန္႔တား ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။

ၾသစေၾတးလ်သို႔ ဦးတည္ေနသည့္ ယင္းေဆးျပား ၆၀၀၀၀၀ ခန္႔သည္ ေတာင္ကိုရီးယားမွ ပို႔လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာလီတြင္ တစ္ေထာက္နားစဥ္ ၾကားျဖတ္ဟန္႔တား ဖမ္းဆီးႏုိင္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဘာလီရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းဖမ္းဆီးမႈမ်ားကို ဇန္န၀ါရီလက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္မွ ေၾကညာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၾသစေၾတးလ်ရိွ မူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ေရး ရဲမ်ားက သတင္းေပးမႈေၾကာင့္ ေဆးျပားမ်ား ဖမ္းဆီးမႈကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွား အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စုစုေပါင္း ေပါင္ ၃၁၀ နီးပါး ရိွေသာ ေဆးျပားပုလင္းမ်ားကို က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အစားအေသာက္မ်ားျဖင့္ တံဆိပ္ ကပ္ထားခဲ့ေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွား အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖမ္းဆီးရမိေသာ ယင္းေဆးမ်ားကို ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ စိတ္ၾကြေဆးျပားမ်ား ထုတ္လုပ္ရန္အတြက္ အဓိကပစၥည္း တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဆူဒိုအက္ဖီဒရင္းႏွင့္ အျခားတရားမ၀င္ ေဆးမ်ား ပါ၀င္ေနေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွား အေကာက္ခြန္ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဟီ႐ူးဖန္ဘူဒီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းမူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ၿပီး ၾသစေၾတးလ်တြင္ ေနထိုင္ခြင့္ရထားသူ တစ္ဦးကို ၾသစေၾတးလ်ရဲမ်ားက ဖမ္းဆီးထားေၾကာင္း ဖန္ဘူဒီက ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အင္ဒိုနီးရွားသည္ ကမၻာေပၚတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ဆန္႔က်င္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အျပင္းထန္ဆံုး ဥပေဒမ်ားရိွသည့္ႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။

ဘာလီသို႔ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ား သယ္ေဆာင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးရမိေလ့ရိွၿပီး ဖမ္းဆီးရမိသူအခ်ဳိ႕ကို ေသဒဏ္ ခ်မွတ္ထားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ပထမႏွစ္၀က္မွာပင္ ဘာလီ၏ အေကာက္ခြန္ တာ၀န္ရိွသူမ်ားသည္ စိတ္ၾကြေဆးျပား ထုတ္လုပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ မူးယစ္ေဆး ၃ ဒသမ ၉ တန္ကို ဖမ္းဆီးရမိထားေၾကာင္း သိရသည္။

 

ယခုႏွစ္ ဒုတိယ သံုးလပတ္ကာလအတြင္း တ႐ုတ္စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ ေႏွးေကြးခဲ့

ဇြန္ ၂၃ ရက္ တ႐ုတ္အေရွ႕ပိုင္း အန္ေဟြးျပည္နယ္၌ ေမာ္တာအေသးစား ထုတ္လုပ္သည့္ စက္႐ံုတစ္႐ံု၏ အတြင္းပိုင္းကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔၏ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ အရွိန္ျမင့္တက္လာစဥ္ တ႐ုတ္အစိုးရက ၎တို႔ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈသည္ ဒုတိယ သံုးလပတ္ ကာလအတြင္း အနည္းငယ္ ေႏွးေကြးသြားသည္ဟု ဇူ လိုင္ ၁၆ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲသည္ ေရွ႕ဆက္သြားပါကတစ္ ကမၻာလံုးကို ထိခိုက္ေစလိမ့္မည္ဟုလည္း တ႐ုတ္က သတိေပးခဲ့သည္။

ကမၻာေပၚတြင္ စီးပြားေရး ဒုတိယအင္အားအႀကီးဆံုး တ႐ုတ္စီးပြားေရးသည္ ဧၿပီမွ ဇြန္လအတြင္း ၆ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္လာခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းသည္ တိုးတက္မႈ ၆ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေသာ ပထမ သံုးလပတ္ ကာလထက္ ၀ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့သြားခဲ့သည္။

ထိုအခ်က္အလက္မ်ား ထြက္လာစဥ္ တစ္ဖက္တြင္မူ ဥေရာပေကာင္စီဥကၠ႒ ေဒၚနယ္တက္စ္က ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈမ်ားသည္ ျပင္းထန္ေသာ အက်ပ္အတည္းအတြင္းသို႔ တရိပ္ရိပ္ သက္ဆင္းသြားႏိုင္သည္ဟု ေပက်င္းတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ တ႐ုတ္- ဥေရာပသမဂၢ အစည္းအေ၀းတစ္ခုတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားတို႔ကိုလည္း အေျဖတစ္ခုရွာၾကရန္ ၎က ေဆာ္ၾသခဲ့သည္။

တ႐ုတ္စီးပြားေရး တိုးတက္မႈသည္ အနည္းငယ္ ေႏွးေကြးသြားေသာ္လည္း ထိုတိုးတက္မႈ ႏႈန္းထားသည္ အစိုးရက ခ်မွတ္ထားေသာ ႏွစ္အလိုက္ တိုးတက္မႈ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ၆ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ သာလြန္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။ “ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ တ႐ုတ္ဟာ ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပမွာပါ အလြန္႐ႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္” ဟု အမ်ဳိးသားစာရင္းအင္းဌာနမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေမာ္ရွန္ယံုက ေျပာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးကို ကာကြယ္ရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး ထိပ္တိုက္ေတြ႕မႈသာမကဘဲ စစ္မ်က္ႏွာ မ်ားစြာပါသည့္ စစ္ပြဲတစ္ခုႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရျခင္း ျဖစ္သည္။ ယြမ္ေငြေၾကးႏွင့္ တ႐ုတ္ စေတာ့ေစ်ကြက္မ်ား ထိုးက်လာစဥ္ တ႐ုတ္အစိုးရ အေနႏွင့္ ၎တို႔၏ ေၾကြးၿမီပံုႀကီးကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ရန္လည္း လုပ္ေဆာင္ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။

“ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးရဲ႕ ကုိယ္က်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္မႈမူ၀ါဒဟာ ဆက္တိုက္ အရွိန္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ ကမာၻ႔စီးပြားေရး ျပန္လည္ နာလန္ထမႈကို စိန္ေခၚေနၿပီး ကြၽန္ေတာ္ ႏိုင္ငံအတြက္လည္း စိန္ေခၚမႈေတြ၊ မေရရာမႈေတြကို တိုးပြားေစပါတယ္” ဟု ေမာ္က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ျပည္တြင္း႐ႈေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ တ႐ုတ္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမွာ ဟန္ခ်က္ မညီ၊ မတည္ၿငိမ္ဆဲ ျဖစ္ေနသည္ဟုလည္း ၎က ဆုိခဲ့သည္။

ပိုမိုနက္႐ႈိင္းလာေသာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးပဋိပကၡ၏ သက္ေရာက္မႈသည္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အျပည့္အ၀ မထြက္ေပၚေသးေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္ ဒုတိယႏွစ္၀က္အထိ တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ထိုအေျခအေနကို ဆက္လက္ ရင္ဆိုင္ ကိုင္တြယ္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေမာ္က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္းက တ႐ုတ္ပို႔ကုန္မ်ား၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အေမရိကန္ေစ်းကြက္သို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ ဟု Moody ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈ၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။ ထရန္႔၏ ေနာက္ဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္မႈအရ အေမရိကန္သည္ ၎ႏိုင္ငံသို႔ တင္သြင္းေနေသာ တ႐ုတ္ပို႔ကုန္ စုစုေပါင္း၏ ထက္၀က္ ၀န္းက်င္အေပၚ အခြန္စည္းၾကပ္ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည္ဟု အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္သည္။

ဇြန္လအတြင္းက တ႐ုတ္၏ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ပမာဏမွာလည္း ေႏွးေကြးသြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

လာမည့္ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ေလယာဥ္အစင္း ၄၃၀၀၀ ေက်ာ္ ထုတ္လုပ္ရန္ လိုအပ္ေန

ဇူလုိင္ ၁၆ ရက္တြင္ Farnborough ေလေၾကာင္းျပပြဲ၌ ဘိုရင္းေလေၾကာင္းလိုင္း စီအီးအို ကီဗင္မက္အလစၥတာ (၀ဲ) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: APF)

မ်ားျပားလာသည့္ ေလယာဥ္မွာယူမႈမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းရန္ လာမည့္ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ေလယာဥ္အစင္း ၄၃၀၀၀ ေက်ာ္ ထုတ္လုပ္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ဘိုးရင္းကုမၸဏီ၏ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဒင္းနစ္မူလင္ဘက္ က ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ စတင္က်င္းပမည့္ Farn borough Air Show ေလယာဥ္ အေရာင္းျပပြဲမတိုင္မီ မူလင္ဘက္က ေလယာဥ္တိုးျမႇင့္ ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာထားအျမင္ကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ေလယာဥ္ေစ်းကြက္ သိသိသာသာ တိုးတက္လာတာကို ေတြ႕ရဦးမွာပါ။ စီးပြားေရး၊ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ လာမယ့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္းမွာ ေစ်းကြက္က ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၁ ထရီလ်ံ ရိွလာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ စီးပြားျဖစ္ေလယာဥ္ အစင္း ၄၃၀၀၀ ေလာက္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္” ဟု မူလင္ဘက္က ဆိုသည္။ လန္ဒန္ အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္ က်င္းပမည့္ Farnborough ေလယာဥ္ အေရာင္းျပပြဲ၏ ဒုတိယေန႔ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ဘိုးရင္းက ၎၏ ေလယာဥ္ေစ်းကြက္ ေနာက္ဆံုး ခန္႔မွန္းခ်က္ကို အေသးစိတ္ ထုတ္ျပန္သြားမည္ ျဖစ္သည္။ လာမည့္ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ခရီးသည္မ်ား ေလယာဥ္စီးနင္းမႈသည္ ႏွစ္ဆေက်ာ္ မ်ားျပားလာမည္ ျဖစ္ၿပီး ေလယာဥ္အစင္းေရ ၄၈၀၀၀ ထိ လိုအပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဘိုးရင္းႏွင့္ စီးပြားၿပိဳင္ကုမၸဏီ အဲဘတ္စ္က ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္တြင္ ခန္႔မွန္းခဲ့သည္။ Ref: AFP

 

ၾသစေၾတးလ် ေရငုပ္သမားႏွစ္ဦး ထိုင္းကေလးမ်ားအား မကယ္ထုတ္မီ တရားစြဲဆိုခံရမႈမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရယူ

ဇူလုိင္ ၁၄ ရက္တြင္ ခ်င္း႐ိုင္ေဆး႐ံု၌ Wild Boars အသင္းမွ ကေလးမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ထိုင္းႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ေရလႊမ္းေနသည့္ ဂူထဲ၌ ပိတ္မိေနေသာ လူငယ္ ေဘာလံုးသမားအဖြဲ႕အား ကယ္ထုတ္ႏုိင္မႈတြင္ ကူညီေပးခဲ့သည့္ ၾသစေၾတးလ် ေရငုပ္သမားႏွစ္ဦးသည္ အကယ္၍ ကယ္ဆယ္မႈ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါက တရားစြဲဆိုခံရမႈမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရရန္ သေဘာတူညီခ်က္ ရယူခဲ့ေၾကာင္း ၾသစေၾတးလ်အစိုးရ႐ုပ္သံ ABC က ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္ တြင္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည္။

Wild Boars အသင္းမွ ကေလးမ်ားသည္ ဂူထဲတြင္ ၁၈ ရက္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ထိုင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ ေရငုပ္ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက သံုးရက္ၾကာ ကယ္ဆယ္မႈအတြင္း ေဘးကင္းစြာ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဂူထဲ၌ ေရငုပ္ကြၽမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားျဖစ္ေသာ ၾသစေၾတးလ် ေမ့ေဆးဆရာ၀န္ ရစ္ခ်က္ဟာရစ္ႏွင့္ ၎၏ တြဲဘက္ေရငုပ္သမား ခေရ႕ခ်ယ္လင္းတို႔သည္ ထိုကယ္ဆယ္မႈတြင္ အဓိက အခန္းက႑မ်ားမွ ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။

အႏၲရာယ္မ်ားလွေသာ ကယ္ဆယ္မႈတြင္ တစ္စံုတစ္ရာ လြဲေခ်ာ္ခဲ့လွ်င္ တရားစြဲဆိုခံရႏုိင္မႈမွ ကာကြယ္ေပးရန္အတြက္ ၎တို႔အား သံတမန္ေရးရာ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးရန္ ၾသစေၾတးလ်ႏွင့္ ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ားအၾကား ညိႇႏိႈင္းခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ထိုကယ္ဆယ္ေရးတြင္ ၎တို႔ ပါ၀င္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အစိုးရ သတင္းရင္းျမစ္တစ္ဦးအား ကိုးကား၍ ABC က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ထိုသတင္းအား ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံျခားေရးရာဌာနက အတည္ျပဳျခင္း သို႔မဟုတ္ ျငင္းဆန္ျခင္း မျပဳခဲ့ဘဲ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ အစီအစဥ္ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈဆိုင္ရာ ေမးခြန္းမ်ားကို ထိုင္းတာ၀န္ရိွသူမ်ားကိုသာ ေမးရန္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုကယ္ဆယ္ေရးသည္ လံုး၀ ေသေရးရွင္ေရး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုလူငယ္ ၁၂ ဦးႏွင့္ ၎တို႔၏ နည္းျပတို႔အား ေအာင္ျမင္စြာ ကယ္ဆယ္ႏုိင္ျခင္း ရိွ၊ မရိွကို ေရငုပ္ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားကပင္ မေရမရာ ျဖစ္ခဲ့ေသးေၾကာင္း ခ်ယ္လင္းက ေနရပ္သို႔ ျပန္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၾသစေၾတးလ် မီဒီယာျဖစ္ေသာ Sunday Times သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ဒါက ကြၽန္ ေတာ္တို႔အတြက္ အႏၲရာယ္မရိွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြအတြက္ အႏၲရာယ္မ်ားလို႔ အာ႐ံုစုစည္းလို႔ မရဘူး” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေမွာင္မည္း၍ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ ဂူထဲမွ ကေလးမ်ားအား ေရငုပ္သမားမ်ားက ကယ္ထုတ္လာစဥ္ ေၾကာက္လန္႔တၾကားျဖစ္မႈမွ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္ရန္ ၎တို႔အား စိတ္ၿငိမ္ေဆး တိုက္ေကြၽးခဲ့ေၾကာင္း၊ ကေလးမ်ားသည္ ထိတ္လန္႔တၾကားျဖစ္၍ တံု႔ျပန္ပါက ၎တို႔ကိုယ္တိုင္အျပင္ ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားကိုပါ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်ယ္လင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေရငုပ္သမားမ်ားက ဂူထဲ၌ ကယ္ဆယ္ေရး မလုပ္ေဆာင္မီ ဂူအနီးရိွ ေရကန္တစ္ကန္တြင္ ထိုင္းကေလးမ်ားႏွင့္အတူ ေရငုပ္ေလ့က်င့္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုကယ္ဆယ္မႈတြင္ ပါ၀င္ကူညီခဲ့သည့္ ၿဗိတိန္ လိုဏ္ဂူကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ ဗာႏြန္ အန္စ၀ုသ္က ၎အား “ကေလးသူငယ္မ်ားအား ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ လိင္စြဲလမ္းသူ” pedo guy ဟု သံုးႏႈန္းခဲ့သည့္ Tesla ကုမၸဏီ စီအီးအို အီလန္မက္စ္အား ဥပေဒေၾကာင္းအရ တုံ႔ျပန္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္ တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Tham Luang ဂူထဲမွ က်ဥ္းေျမာင္းၿပီး ေရလႊမ္းေနေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ကေလးမ်ားအား ကယ္တင္မႈတြင္ မက္စ္က ကမ္းလွမ္းခဲ့ေသာ ေရွ႕ေျပး မီနီေရငုပ္သေဘၤာသည္ လံုး၀ အလုပ္ျဖစ္ဖြယ္မရိွဟု ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားအား လိုဏ္ဂူေျမပံု အခ်က္အလက္မ်ား ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့သည့္ အန္စ၀ုသ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုေျပာၾကားမႈအား မက္စ္က Follower ၂၂ သန္းေက်ာ္ ရိွေသာ Twitter တြင္ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္၌ တံု႔ျပန္သည့္ ပို႔စ္မ်ားစြာ တင္ခဲ့ၿပီး အန္စ၀ုသ္ ကိုလည္း အမည္မတပ္ဘဲ Pedo guy ဟု သံုးႏႈန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းေနာက္ တင္ထားသည့္ ထိုစာမ်ားအား မက္စ္က ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ေသာ္လည္း မွတ္ခ်က္ေပးရန္ Tesla ကုမၸဏီမွတစ္ဆင့္ ေတာင္းဆိုမႈကို တံု႔ျပန္မႈ မျပဳလုပ္ခဲ့ေပ။

အန္စ၀ုသ္က မက္စ္တင္ခဲ့ေသာ စာအားလံုးကို အျပည့္အ၀ ျပန္လည္ မသံုးသပ္ရေသးေၾကာင္း၊ ၾကား႐ံုသာ ၾကားထားရေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုစြပ္စြဲခ်က္မ်ားအတြက္ မက္စ္အား တရားစြဲမည္လားဟု ေမးျမန္းမႈကို အန္စ၀ုသ္က ၎ထင္ထားသည့္အတိုင္း မွန္လွ်င္ တရားစြဲမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့သည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ Brexit ကိစၥကို ၿပီးေအာင္လုပ္ရမည္ဟု ထရန္႔က ေမကို ေျပာၾကား

ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က စေကာ့တလန္ရွိ Turnberry ေဂါက္ကြင္း၌ ေဂါက္႐ိုက္ရန္ ေရာက္ရွိေနေသာ အေမရိကန္သမၼတထရန္႔ လက္ျပေနသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ရရွိေသာ Brexit သေဘာတူညီခ်က္ထဲတြင္ အေမရိကန္ႏွင့္လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ရန္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခြင့္ရရွိေရးအတြက္ ၿဗိတိန္ဘက္က ေသခ်ာေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ဟု အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္က အင္တာဗ်ဴးတစ္ခု၌ ေျပာခဲ့သည္။

ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ မည္သို႔ေသာသေဘာတူညီခ်က္ရရွိသည္ျဖစ္ေစ ၿဗိတိန္အစိုးရအေနျဖင့္ ၿပီးစီးေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုမွသာ မဟာကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ႀကီးတစ္ခုကို ခ်ဳပ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ထရီဆာေမကို ေျပာခဲ့သည္ဟု ထရန္႔က ဆိုသည္။

အၿပီးသတ္  Brexit  စာခ်ဳပ္တြင္ ခြင့္ျပဳပါက ၿဗိတိန္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔သည္ မဟာကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္တစ္ခုကိုရ ႏိုင္သည္ဟု Daily Mail သတင္းစာႏွင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေမးျမန္းခန္းအတြင္း ထရန္႔က ေျပာခဲ့သည္။

“ၿဗိတိန္ေတြမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳက္တဲ့ ကုန္ေတြရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔နဲ႔ႀကီးမားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ႀကီးတစ္ခု ခ်ဳပ္မွာပါ။ ၿဗိတိန္အေနနဲ႔လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ကင္းကြာလို႔ မရပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ဥေရာပသမဂၢထက္ အမ်ားႀကီး ပိုႀကီးတယ္။ ႐ႈေထာင့္အရလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပိုၿပီး အေရးပါ,ပါတယ္” ဟု ထရန္႔က ဆိုသည္။ ထရန္႔ သည္  Brexit  ကိစၥ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမကို လူသိရွင္ၾကားေ၀ဖန္မိခဲ့မႈအတြက္ ျပန္လည္ေတာင္းပန္ခဲ့ၿပီး သတင္းတုမ်ားေၾကာင့္ဟု အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

 

■ Brexit  ျဖစ္မလာႏိုင္ေျခလည္းရွိဟု ေမက သတိေပး

လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားသည္ ဥေရာပသမဂၢမွ ႏုတ္ထြက္ရန္ ၎၏ အစီအစဥ္မ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနသျဖင့္  Brexit  ျဖစ္မလာႏုိင္ေျခလည္းရိွေၾကာင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဆာေမက သတိေပးခဲ့သည္။“ ႏိုင္ငံကို ကြၽန္မ ေျပာလိုတာကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးေလးပါ။ ရလဒ္ေကာင္းထြက္လာဖို႔ စူးစိုက္ေနသင့္ပါတယ္။ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဥေရာပသမဂၢကေန ၿဗိတိန္မထြက္ျဖစ္တဲ့ ကိစၥမ်ဳိးနဲ႔ ကြၽန္မတို႔ ၾကံဳရလိမ့္မယ္”  ဟု Daily Mail သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ထရန္႔က ဥေရာပသမဂၢကို တရားစြဲရန္လည္း ၎ကို ေျပာၾကားသြားခဲ့ေၾကာင္း ေမက ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသးသည္။ “ ကြၽန္မအေနနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢကို တရားစြဲသင့္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္” ဟု ေမက ဘီဘီစီ႐ုပ္သံသို႔ ေျပာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔က ၎အၾကံေပးသည္မ်ားကို ေမက လက္မခံခဲ့ဟု ေမႏွင့္ေတြ႕ ဆံုမႈအၿပီးတြင္ ေျပာခဲ့ဖူးသည္။

ဥေရာပသမဂၢမွ ထြက္ခြာသြားၿပီးေနာက္ပိုင္း ၿဗိတိန္ႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢတို႔၏ခိုင္မာေသာ ကုန္သြယ္ေရးဆက္ဆံမႈအား ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားရန္ ေမ၏ အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို  Brexit  ႏွင့္ပတ္သက္၍သေဘာထား တင္းမာသူမ်ားက ဖီဆန္ေနၾကသည္။

■ ၿဗိတိန္ဘုရင္မႀကီး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆက္၍ အသက္ရွည္ဦးမည္

ထရန္႔သည္ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္တြင္ ႐ုရွား သမၼတဗလာဒီမာပူတင္ႏွင့္ ထိပ္သီးအစည္း အေ၀းပြဲတစ္ခုျပဳလုပ္ရန္ ဖင္လန္ႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ မသြားေရာက္မီ စေကာ့တလန္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းရွိ Turnberry ေဂါက္ကြင္း၌ အခ်ိန္ကုန္ဆံုးခဲ့သည္။

ထရန္႔သည္ ၎၏ ေလးရက္ၾကာ ၿဗိတိန္ခရီးစဥ္အတြင္း အဲလိဇဘတ္ဘုရင္မႀကီး ႏွင့္ ၎၏ေတြ႕ဆံုမႈမွ အေသးစိတ္အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ျပန္လည္ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖင့္ ေတာ္၀င္ဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္မ်ားကို ထပ္မံခ်ဳိးေဖာက္မိခဲ့ျပန္သည္။                        ထရန္႔သည္ အဲလိဇဘတ္ဘုရင္မႀကီး ႏွင့္ ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္က ၀င္ဆာနန္းေတာ္တြင္ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရန္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၿဗိတိန္ဘုရင္မႀကီးသည္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ခပ္ကင္းကင္းေနၿပီး ၎၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးအျမင္ကိုလည္း ထုတ္မေျပာတက္သူျဖစ္သည္။

“သူ ေျပာတာမွန္ပါတယ္။  Brexit ဟာ အရမ္း ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ျပႆနာႀကီးပါ” ဟု ထရန္႔က  ဘုရင္မႀကီး ေျပာခဲ့သည္ကို ျပန္ေျပာျပခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ထရန္႔က အသက္ ၉၂ ႏွစ္အရြယ္ ဘုရင္မႀကီးသည္ အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးျဖစ္သည္ဟု ဆိုခဲ့ၿပီး “သူဟာ အရမ္းလည္းလွပါတယ္။ ေနာင္ႏွစ္ေတြ အမ်ားႀကီး အသက္ဆက္ရွည္ေနဦးမွာပါ” ဟုလည္း ေျပာခဲ့သည္။ “သူ႔ ဘက္က ဘယ္ လိုအျမင္ရွိသလဲဆိုတာေတာ့ မေျပာခ်င္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ သူ႔ကို အရမ္းႏွစ္သက္ပါတယ္” ဟု ထရန္႔က အဲလိ ဇဘတ္ဘုရင္မႀကီးက ၎ကို ႏွစ္သက္ျခင္း ရွိ မရွိ ေမးခြန္းအားျပန္လည္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းအတြက္ ဖင္လန္သို႔ ထြက္ခြာရန္ ျပင္ဆင္ေနေသာ ထရန္႔က ပူတင္သည္ အၾကင္နာမဲ့ရက္စက္သူတစ္ဦး ျဖစ္သည္ဟု ယူဆေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ဆံုမႈဟာ အရမ္းအဆင္ ေျပသြားတာမ်ဳိးလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြလား၊ ရန္သူလားဆိုတာေတာ့ ေျပာဖို႔ ေစာလြန္းေသးေပမဲ့ လက္ရွိေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ၿပိဳင္ဘက္ေတြပါ” ဟု ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

■ ေရြးေကာက္ပြဲ ထပ္ၿပိဳင္ဦးမည္

ထရန္႔သည္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း ထပ္မံ ယွဥ္ၿပိဳင္ဦးမည္ဟု ၿဗိတိန္ဂ်ာနယ္လစ္ ပီးယားစ္ေမာ္ဂန္ႏွင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေမးျမန္းခန္းအတြင္း ေျဖၾကားခဲ့သည္။ထရန္႔က ၎ကို ႏိုင္ႏိုင္သည့္ မည္သည့္ဒီမိုကရက္ကိုမွ မေတြ႕ေသးဟု ဆုိသည္။ “ကြၽန္ေတာ္ သူတို႔ အားလံုးကို သိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ကို ႏိုင္ ႏိုင္တဲ့သူ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မေတြ႕ေသးပါဘူး” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အာဖဂန္နစၥတန္တြင္ အရပ္သားေသဆံုးမႈ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္

ၿမိဳ႕ေတာ္ကဘူးလ္တြင္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က ျမည္းစီးေနၾကေသာ အာဖဂန္ကေလးငယ္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ကာလရွည္ၾကာ စစ္ပြဲျဖစ္ေနေသာ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ၌ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၏ ပထမ ေျခာက္လအတြင္း အရပ္သားေသဆံုးမႈသည္ စံခ်ိန္တင္အမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္က ထြက္ရွိလာေသာ ကုလသမဂၢစာရင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ အာဖဂန္တြင္ အရပ္သား ၁၆၉၂ ဦး အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး  ယင္းပမာဏသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ပထမေျခာက္လပတ္ ကာလအတြင္း ေသဆံုးခဲ့သည့္ အရပ္သားဦးေရထက္ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမ်ားေနသည္။ ထို႔ျပင္ အာဖဂန္အတြက္ ကုလသမဂၢ ကူညီေရးမစ္ရွင္ (UNAMA) က စာရင္း စတင္ေကာက္ယူခဲ့ေသာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္လည္း အမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဒဏ္ရာရခဲ့သည့္ အရပ္သားဦးေရမွာမူ ၃၄၉၀ ဦးရွိခဲ့သည္။ ယင္းပမာဏမွာ ယမန္ႏွစ္ကထက္ ငါးရာခိုင္ ႏႈန္းက်ဆင္းသြားျခင္းျဖစ္သည္။

စုစုေပါင္း အရပ္သား ေသေၾကဒဏ္ရာရသူ ပမာဏမွာ ၅၁၂၂ ဦးရွိၿပီး ယင္းပမာဏသည္လည္း ယခင္ႏွစ္ကထက္ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္လက အိဒ္ကာလအတြက္ အာဖဂန္လံုျခံဳေရးမ်ားႏွင့္ တာလီဘန္တို႔သည္ မၾကံဳစဖူး သံုးရက္ၾကာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခဲ့သည့္ၾကားမွ အရပ္သားေသဆံုးမႈမွာ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီကာလတို အပစ္အခတ္ရပ္စဲႏိုင္မႈကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ တိုက္ပြဲေတြဟာလည္း ရပ္တန္႔ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ျပသေနပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ အာဖဂန္ျပည္သူေတြဟာလည္း စစ္ရဲ႕ဒဏ္ကို ထပ္ၿပီး ခံစားစရာလိုမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး” ဟု ကုလသမဂၢမွ အာဖဂန္ဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ တာဒါမီခ်ီယာမန္တိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

 

၂၀၁၄ စစ္ပြဲေနာက္ပိုင္း အစၥေရး၏ အျပင္းထန္ဆံုးဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိ

အစၥေရး၏ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ပ်က္စီးခဲ့သည့္ ဂါဇာမွ အေဆာက္အအံုအပ်က္အစီးတစ္ခုကို ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အစၥေရးသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္စစ္ပြဲေနာက္ပိုင္း ဂါဇာသို႔ အျပင္းထန္ဆံုးဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦး ရွိခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဂါဇာဘက္မွလည္း အစၥေရးသို႔ ဒံုးက်ည္ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါေန႔ေႏွာင္းပိုင္းတြင္  အီဂ်စ္ႏွင့္ အျခားသူမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိသြားၿပီဟု ဟားမားအုပ္စုက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသည္ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ ဆက္လက္တည္ျမဲေနေသးေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

လေပါင္းမ်ားစြာ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာၿပီးေနာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ယခု အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္တြင္ ေလးႀကိမ္ေျမာက္ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကိုပင္ ျမင့္တက္ေစခဲ့သည္။

ဂါဇာဘက္မွ ပစ္ခတ္လိုက္သည့္ ဒံုးက်ည္အမ်ားအျပားအနက္ တစ္စင္းသည္ ဂါ ဇာနယ္စပ္အနီးရွိ ဆဒါေရာ့ၿမိဳ႕မွ ေနအိမ္တစ္လံုးကို ထိမွန္ခဲ့ရာ အစၥေရးေလးဦး ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္ဟု အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဂါဇာအေနာက္ပိုင္းရွိ အေဆာက္အအံုတစ္ခုသို႔ ထိမွန္ခဲ့ေသာ အစၥေရး၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈတစ္ခုေၾကာင့္ အသက္ ၁၅ ႏွင့္ ၁၆ ႏွစ္ အသီးသီးရွိသည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ဂါဇာက်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ဂါဇာတစ္၀န္းတြင္ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၅ ဦး ရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

တင္းမာမႈမ်ားျမင့္တက္လာျခင္းကို ရပ္တန္႔ရန္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ အီဂ်စ္ဘက္မွာ ကမ္းလွမ္းလာမႈကို သေဘာတူညီခဲ့သည္ဟု ဂါဇာေဒသကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ ဟားမားအဖြဲ႕၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေဖာ္ဇီဘာဟြန္းက ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ေႏွာင္း ပိုင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အစၥေရးစစ္တပ္ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကမူ တစ္စံုတစ္ရာ တံု႔ျပန္ေျပာၾကားရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔စစ္တပ္သည္ ေျမျပင္ အေျခအေနမ်ားကို မူတည္ၿပီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။ အစၥေရး၏ေျပာၾကားခ်က္အရ ဂါဇာဘက္မွ ဒံုးက်ည္ႏွင့္ ေမာ္တာက်ည္ ၁၀၀ ၀န္းက်င္ပစ္ခတ္လာခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာ ေမာ္တာက်ည္မ်ားျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ဟားမားတို႔ကမူ အစၥေရးက ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သျဖင့္ ျပန္လည္တံု႔ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

■ အျပင္းထန္ဆံုးထိုးႏွက္ခ်က္

ယခုကဲ့သို႔ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းအတြက္ အစၥေရးက ဟားမားအဖြဲ႕ကို အျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး နယ္စပ္တြင္ လေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား၊ အခ်င္းမ်ားမႈမ်ား ကို ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ဂါဇာဘက္မွ  လႊတ္လိုက္ေသာ ဗံုးမ်ားကို သယ္ေဆာင္လာသည့္ စြန္မ်ား၊ မိုးပ်ံပူေဖာင္းမ်ားေၾကာင့္ အစၥေရးလယ္ကြက္မ်ားတြင္ မီးေလာင္မႈအမ်ား အျပားျဖစ္ပြားခဲ့ရသည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားက ဟားမားအေပၚ အေရးယူရန္ အစၥေရး အစိုးရႏွင့္ စစ္တပ္အေပၚ ဖိအားမ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဟားမားတို႔သည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စစ္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း အျပင္းထန္ဆံုး ထိုးႏွက္ခံလိုက္ရသည္ဟု အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဘင္ဂ်မင္ေန တန္ယာဟုက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး လိုအပ္ပါက ၎တို႔၏ တိုက္ခိုက္မႈအားကို ထပ္မံတိုးျမႇင့္ သြားမည္ဟုလည္း ဆိုသည္။

ေသဆံုးသြားသည့္ ေရငုပ္သမားအတြက္ ထိုင္းကေလးမ်ား ၀မ္းနည္းေနၾက

Photo: AFP

ေရလႊမ္းေနေသာ ထိုင္းဂူထဲမွ ကယ္ထုတ္ခဲ့ရသည့္ ေယာက်္ားေလး ၁၂ ဦးႏွင့္ နည္းျပတစ္ဦးတို႔သည္ ၎တို႔အား ကယ္ဆယ္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါ၀င္ေနရင္း ေသဆံုးသြားခဲ့သည့္ ေရတပ္ေရငုပ္သမားေဟာင္းတစ္ဦးအတြက္ ၀မ္းနည္းေနၾကသည္ ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုလူငယ္မ်ားကို ဂူထဲမွ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းအတြင္း ေစတနာ့၀န္ထမ္းအျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့သည့္ ထိုင္းေရတပ္ေရငုပ္သမားေဟာင္း ဆာမန္ကူနန္သည္ ႐ႈပ္ေထြးလွေသာ Tham Lung ဂူအတြင္း၌ ေအာက္ဆီဂ်င္ဘူးမ်ားကို တပ္ဆင္ေပးေနစဥ္ ဇူလိုင္ ၆ ရက္က ေသဆံုးခဲ့သည္။

ဆာမန္သည္ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ သူရဲေကာင္းတစ္ဦးအျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ ၁၁ မွ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးမ်ားအား ဆာမန္ ေသဆံုးခဲ့သည့္အေၾကာင္းကို ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဆး အဖြဲ႕သည္ ကေလးမ်ားအေနႏွင့္ ထိုသတင္းကို နားေထာင္ရန္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာၾကံ့ခိုင္မႈ လံုေလာက္ၿပီဟု ယူဆသည့္ အခ်ိန္တြင္ ဆာမန္သတင္းကို ေျပာၾကားခဲ့ ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ကေလးမ်ားသည္ ထိုသတင္းကိုၾကားၿပီးေနာက္ မ်က္ရည္မဆည္ႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရ သည္။ “အကုန္လံုး ငိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ကေလးေတြဟာ လက္ေထာက္ကြပ္ကဲေရးမွဴး ဆာမန္ ရဲ႕႐ုပ္ပံုကို ဆြဲျခင္း၊ စာေရးသားျခင္း၊ တစ္မိနစ္ ၿငိမ္သက္ျခင္းတို႔လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲမႈကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္” ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ အျမဲတမ္းအတြင္း ေရးမွဴး ဂ်က္ဆာဒါေခ်ာဒါေရာင္ဆက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“သူတို႔ဟာ ဆာမန္ကို ေက်းဇူးတင္ ေၾကာင္းေျပာခဲ့ၾကၿပီး လူေကာင္းေလးေတြ ျဖစ္ေစရမယ္လို႔ ကတိျပဳခဲ့ပါတယ္”  ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဆာမန္ ကြယ္လြန္မႈကို ထိုင္းႏိုင္ငံသာမက ကမၻာ့ေနရာ အႏွံ႔အျပားကပါ လိႈက္လႈိက္လွဲလွဲ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ၾကသည္။

 

ဘရာဇီးတြင္ သတင္းတုမ်ားအား တန္ျပန္ရန္အတြက္ စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ သင္ၾကားေပးေန

ဇြန္ ၂၁ ရက္တြင္ ေဆာ္ေပၚလိုၿမိဳ႕၌ Unified Educational Centres (UEC) မွ ေက်ာင္းသားမ်ားက သတင္းတုခြဲျခားေရး သင္ခန္းစာကို ေလ့လာေနစဥ္ (Photo: AFP)

အင္တာနက္တြင္ သတင္းတုမ်ား အလြန္အမင္း ေပါမ်ားေနမႈအား တုိက္ဖ်က္ရန္အတြက္ ဘရာဇီးတြင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌ မီဒီယာသံုးသပ္မႈဆုိင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားကို ေက်ာင္းသားမ်ားက မျဖစ္မေန သင္ၾကားရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ ဂ်ာနယ္လစ္က်င့္၀တ္မ်ား၊ ဘက္မလိုက္မႈ သို႔မဟုတ္ အမွန္တရားအတြက္ပင္ ထည့္သြင္းမစဥ္းစားသူမ်ားက လူမႈမီဒီယာတြင္ အေႏွာင္အဖဲြ႕မရွိ တင္ေနေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနမႈ ျပႆနာကို အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးေနၾကၿပီျဖစ္သည္။

အထူးသျဖင့္ ထိုကဲ့သုိ႔ မွားယြင္းေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားသည္ လိုသလုိပံုသြင္း၍ရသည့္ အရြယ္မ်ားအား သက္ေရာက္မႈရွိမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

“ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြကို သတင္းတုေတြ ခဲြျခားတတ္ေအာင္ သင္ေပးဖို႔ပဲ။ ၿပီးေတာ့ အခုဆုိရင္ ႏုိင္ငံထဲမွာ ဒါက လုိအပ္လာၿပီမို႔လို႔ သင္႐ိုးေတြထဲမွာ သင္ေပးမွာပါ” ဟု ဘရာဇီးပညာေရး အထူးကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားအဖဲြ႕ Nova Escola မွ စာတည္းဒါ႐ိုက္တာ Leandro Beguoci က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လူမႈမီဒီယာကြန္ရက္မ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနျခင္းက ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အေရးေပၚ အေျခအေန တစ္ရပ္ကို ဖန္တီးခဲ့ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဘရာဇီးတြင္ မီဒီယာသံုးသပ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအရ မျဖစ္မေန ယူရမည့္သင္ခန္းစာမ်ား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဘရာဇီးေက်ာင္းအခ်ဳိ႕တြင္ သခ်ၤာႏွင့္ သမိုင္းကဲ့သုိ႔ အစဥ္အလာ ဘာသာရပ္မ်ားႏွင့္တဲြ၍ ေလ့လာႏုိင္ရန္ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သည္။

အသက္ ၁၄ ႏွစ္ရွိ ကာယို႐ိုဒရီဂြက္ဇ္က ဘရာဇီးမီဒီယာသည္ မျပည့္စံုေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ လူတိုင္းက အင္တာနက္ မသံုးႏိုင္ေသးမႈႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားအား တုိက္ဆုိင္စစ္ေဆးႏိုင္ျခင္း မရွိေသးမႈတုိ႔ေၾကာင့္ မီဒီယာမ်ားသည္ သတင္းတုမ်ားအား တုိက္ဖ်က္ရာတြင္ အေရးပါေသာက႑မွ ပါ၀င္ေနသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎သည္ ေဆာ္ေပၚလိုၿမိဳ႕တြင္ ကာဆာဘလန္ကာ အစိုးရေက်ာင္း၌ ၿပီးခဲ့ေသာေျခာက္ႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့သည့္ လူငယ္မီဒီယာ အစီအစဥ္ကို တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထိုေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းဆရာမ်ားက အသက္ ရွစ္ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အထိ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ၎တို႔ ၾကည့္႐ႈ၊ ဖတ္႐ႈခဲ့သည့္ အရာအားလံုးကို လက္မခံၾကရန္အတြက္ သင္ၾကားေပးေနသည္။

ကလစ္ႏွိပ္လွ်င္ စဥ္းစားပါ

“သမီးက သတင္းအခ်က္အလက္တစ္ခု ရလာရင္ အင္တာနက္ေပၚမွာ ရွာလိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါက မွန္သလားဆုိတာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္ေမးတယ္” ဟု ေက်ာင္းဆရာမိဘမ်ား၏ သမီးျဖစ္သူ အသက္ ၁၁ ႏွစ္ရွိ ဟယ္လင္နာဗိုင္တယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မီဒီယာ ေလ့လာမႈ အစီအစဥ္သည္ ကဲြျပားေသာ႐ႈေထာင့္မွ ႐ႈျမင္ရန္ သင္ၾကားေပးခဲ့ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အခု သိလိုက္ရတာက အရာအားလံုးက အရမ္းမဆုိးေသးပါဘူး။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးလည္း လဲၿပိဳသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ဗိုင္တယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ စူးစမ္းမႈမရွိဘဲ သတင္းမ်ားအား ဖတ္႐ႈေနမႈသည္ လူမ်ားကို ၀မ္းနည္းမႈျဖစ္ေစၿပီး မမွန္ကန္ေသာ အႏုတ္သေဘာေဆာင္သည့္ အရာမ်ားစြာ ရွိေနေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကေလးမ်ားတြင္ အရာအားလံုုးကို စနစ္တက် စစ္ေဆးႏိုင္သည့္ အရာမ်ားမရွိေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ၎တို႔သည္ သတင္းေဆာင္းပါးမ်ားအား ဖတ္လွ်င္၊ ေရးသူ မည္သူမည္၀ါ၊ ၎တုိ႔ႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြား ဆက္ႏႊယ္ႏိုင္မည့္သူ၊ ျဖန္႔ခ်ိသူ မည္သူမည္၀ါစသည္တုိ႔သည္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ေမးခြန္းထုတ္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ကာဆာဘလန္ကာမွ ေက်ာင္းဆရာ ဗာရာဒတ္စ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကေလးမ်ားသည္ ငယ္ေသးေသာ္လည္း ထုိနည္းလမ္းမ်ားသည္ အလုပ္ျဖစ္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကေလးမ်ား၏ ပညာေရးကို တုိးခ်ဲ႕ႏိုင္ရန္အတြက္ အခ်က္အလက္မ်ားအား စစ္ေဆးသည့္ ေအဂ်င္စီမ်ားႏွင့္ လက္တဲြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဗာရာဒတ္စ္က ၾကံဆေနသည္။

“သတင္းမွားေတြကို မွ်ေ၀ဖို႔က ကလစ္တစ္ခ်က္ ႏွိပ္လုိက္႐ံုပါပဲ။ ဒီအစီအစဥ္က သမီးတုိ႔ကို ကလစ္ႏွိပ္ရင္ စဥ္းစားရမယ့္ဟာေတြကို သင္ၾကားေပးပါတယ္” ဟု ေစ်းဆုိင္ဖြင့္ထားသူႏွင့္ လက္သည္း အလွဆင္သူတို႔၏ သမီးျဖစ္သူ ႐ိုဒရီဂြက္ဇ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူငယ္မီဒီယာ အစီအစဥ္အတြက္ စာရင္းေပးသြင္းသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ထိုအစီအစဥ္အတြက္ ျပည္တြင္းမီဒီယာမ်ားမွ သတင္းမ်ားကိုလည္း စိစစ္ပိုင္းျခားရၿပီး အမွားအယြင္းမ်ားကိုပင္ ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကသည္။ ေအအက္ဖ္ပီကုိလည္း ယခုေဆာင္းပါးအတြက္ အလားတူစိစစ္ သံုးသပ္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎တုို႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူဦးေရ ၂၀၈ သန္းရွိေသာ ဘရာဇီးတြင္ လူမႈမီဒီယာသံုးစဲြသူ အလြန္အမင္း မ်ားျပားၿပီး WhatsApp အသံုးျပဳသူ သန္း ၁၂၀ ရွိၿပီး Facebook အသံုးျပဳသူ သန္း ၁၀၀ ေက်ာ္ႏွင့္ Instagram အသံုးျပဳသူ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ ရွိေနသည္။

“အရင္တုန္းကေတာ့ ကေလးေတြကို မိဘေတြက သင္ေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုဆိုရင္ စာသင္ေက်ာင္းရဲ႕ အခန္းက႑ကို ေျပာင္းလဲေစတဲ့ နည္းလမ္းေတြလည္း ပါတယ္” ဟု ကိုယ္တုိင္ေလ့လာသင္ယူခဲ့သည့္ ဂ်ာနယ္လစ္ Beguoci က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ဘရာဇီးမွာ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတာက မီဒီယာနဲ႔ နည္းပညာ တတ္ေျမာက္ျခင္းက ဂႏၴ၀င္ စာေပလိုမ်ဳိးပဲ အေရးပါတယ္လို႔ စဥ္းစားေနၾကတာပါပဲ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္

သတင္းအခ်က္အလက္ စိစစ္မႈ အစီအစဥ္သည္ ပညာေရးစနစ္ကို ထပ္မံ၀န္ပိေစေၾကာင္းကို Beguoci က လက္မခံဘဲ ပညာေရးကို တုိးတက္ေစႏုိင္သည့္ အေျခအေနတစ္ရပ္အား ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ကမၻာမွ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကို ေျပာေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ပုဂၢလိကေက်ာင္း Dante Alighieri မွ နည္းပညာႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ေလ့လာမႈဆိုင္ရာ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သူ ဗာရြန္နီကာမာတင္ကန္နာတာက ကေလးမ်ားသည္လည္း သတင္းတုမ်ားႏွင့္ ၾကံဳေတြ႕ရခ်ိန္တြင္ ကိုယ္တုိင္တာ၀န္ယူရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“နည္းပညာက ဆက္သြယ္ေရးေတြကို လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမွာပါတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္လာၿပီ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္မွာ ကေလးေတြနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအေနနဲ႔ အေၾကာင္းအရာေတြကိုျပန္ၿပီး မျဖန္႔ခင္မွာ ေလ့လာသံုးသပ္ဖို႔ တာ၀န္ရွိပါတယ္” ဟု မီဒီယာအေၾကာင္းအရာမ်ားအား ေလ့လာသံုးသပ္မႈ ျပဳလုပ္ေနသည္မွာ ၁၁ ႏွစ္ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္ေသာ Dante Alighieri က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP