ဗင္နီဇြဲလားက သုညငါးလုံးျဖဳတ္ထားေသာ ေငြစကၠဴအသစ္မ်ား ျဖန္႔ခ်ိမည္

ဗင္နီဇြဲလားသမၼတ မာဒူ႐ိုက ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္တြင္ သမၼတနန္းေတာ္၌ ေငြစကၠဴသစ္အား ျပသေနစဥ္ (Photo: AFP)

 

အႀကီးအက်ယ္ အားနည္းေနေသာ ႏုိင္ငံသုံးေငြေၾကး ဘိုလီဗာမွ သုညငါးလုံးအား ဖယ္ရွားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဗင္နီဇြဲလားတြင္ ေငြစကၠဴသစ္မ်ားကို ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္၌ စတင္ျဖန္႔ခ်ိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရက ေၾကညာထားသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေငြစကၠဴသစ္မ်ား ထုတ္ေ၀မႈသည္ ဆိုးရြားေနေသာ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းကို သက္သာရာ ရေစမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက သတိေပးခဲ့ၾကသည္။

ဗင္နီဇြဲလားတြင္ ယခုႏွစ္အတြင္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ရာခုိင္ႏႈန္း တစ္သန္းအထိ ေရာက္ရွိႏုိင္ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖြဲ႕က သတိေပးထားၿပီး ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ အလြန္ အမင္းျမင့္တက္ေနျခင္းအား ရပ္တန္႔ေစရန္ ဗင္နီဇြဲလားအစိုးရက ႀကိဳးပမ္းေနစဥ္ ထိုေငြစကၠဴသစ္မ်ား ထုတ္ေ၀မႈသည္ ႀကီးမားေသာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတ နီကိုလပ္မာဒူ႐ိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဗင္နီဇြဲလားတြင္ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းျဖစ္ပြားမႈသည္ အတုိက္အခံမ်ား၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ပူးေပါင္းၾကံစည္မႈႏွင့္ အေမရိကန္၏ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု မာဒူ႐ိုက အျပစ္တင္ခဲ့ေသာ္လည္း ဗင္နီဇြဲလားအစိုးရသည္ ႏုိင္ငံသုံးေငြေၾကးအား သတ္မွတ္ခ်ိန္တြင္ အစိုးရသည္ ေရွ႕ဆက္ႏုိင္ရန္ သင္ခန္းစာယူသြားမည္ဟု ၎က ၀န္ခံခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ မေရမရာမႈႏွင့္ သံသယ၀င္မႈမ်ားက စိုးမိုးေနသည္။

မာဒူ႐ို၏ ဆရာျဖစ္ေသာ သမၼတေဟာင္း ဟူဂိုခ်ားဗတ္လက္ထက္တြင္လည္း  ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၌ ဘိုလီဗာေငြေၾကးမွ သုညသုံးလုံးကို ဖယ္ရွားခဲ့ဖူးေသာ္လည္း ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈ အလြန္အမင္းျမင့္တက္ျခင္းကို ဟန္႔တားရန္ မလုံေလာက္ခဲ့ေပ။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အကုန္အထိ ဗင္နီဇြဲလား၏ တန္ဖိုးအႀကီးဆုံး ေငြစကၠဴမွာ ၁၀၀ တန္ ဘိုလီဗာျဖစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္ပင္ မျပည့္ေသးသည့္အခ်ိန္တြင္ အစိုးရက ၁၀၀၀၀၀ တန္ ေငြစကၠဴကို ထုတ္ေ၀ခဲ့ရသည္။ ထို ၁၀၀၀၀၀ တန္သည္ လတ္တေလာတြင္ တန္ဖိုးမရွိသေလာက္ ျဖစ္သြားၿပီျဖစ္သည္။ ယခုေငြစကၠဴသစ္ ထုတ္ျပန္မႈတြင္ တန္ဖိုးအႀကီးဆုံးသည္ လတ္တေလာ ေငြေၾကး ဘိုလီဗာ သန္း ၅၀ ႏွင့္ညီမွ်သည့္ ၅၀၀ တန္ ဘိုလီဗာျဖစ္သည္။

ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ေငြေၾကးစီးထြက္မႈအား ခ်ဳပ္ထိန္းမႈတြင္ စနစ္မက်လွ်င္ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းသည္ ပိုမိုဆိုးရြားလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ ယန္းေပါေလးဒင့္ဇ္က သတိေပးခဲ့ သည္။ စီးပြားပ်က္ကပ္သို႔ က်ေရာက္မႈသည္  ေလးႏွစ္ထဲ ၀င္ေရာက္လာၿပီျဖစ္သည့္ ေရနံၾကြယ္၀ေသာ ဗင္နီဇြဲလားတြင္ စားေသာက္ကုန္ႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ား ရွားပါးျပတ္လပ္မႈဒဏ္ကို ခံစားေနရမႈႏွင့္အတူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး၊ လွ်ပ္စစ္ ႏွင့္ ေရေထာက္ပံ့မႈကဲ့သို႔ အမ်ားျပည္သူဆုိင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားသည္လည္း အလြန္အမင္း ပ်က္စီးေနခဲ့သည္။

ေရနံထုတ္လုပ္မႈသည္ ဗင္နီဇြဲလား ၀င္ေငြ၏ ၉၆ ရာခုိင္ႏႈန္းကို ကုိယ္စားျပဳသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ေရနံတစ္ေန႔ ထုတ္လုပ္မႈသည္ စည္ ၃ ဒသမ ၂ သန္းအထိ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္ခဲ့ဖူးၿပီး ယခုအခါ ႏွစ္ ၃၀ အတြင္း အနိမ့္ဆုံးအျဖစ္ တစ္ေန႔ေရနံထုတ္လုပ္မႈသည္ စည္ ၁ ဒသမ ၄ သန္းအထိ ထိုးက်သြားခဲ့သည္။

ဗင္နီဇြဲလားသည္ ျပည္ပ ေၾကြးၿမီ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၁၅၀ ေၾကာင့္ အလြန္အမင္း ႐ုန္း ကန္ေနရခ်ိန္တြင္ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈသည္ ဂ်ီဒီပီ၏ ရာခုိင္ႏႈန္း ၂၀ နီးပါး အထိ ျမင့္တက္ေနသည္။

Ref: AFP

ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးကိစၥတြင္ ရဲရင့္မႈရွိရန္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ထရန္႔ကို တုိက္တြန္း

ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္တြင္ ေျမာက္ဟန္ေယာင္ျပည္နယ္၌ Onpho စုိက္ခင္းအား ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္က စစ္ေဆးေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းေရးကိစၥအတြက္ လိပ္ခဲတည္းလည္းျဖစ္ေပၚေနမႈသည္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ ႏုိင္ငံေရးအတုိက္အခံမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ မီဒီယာက ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္တြင္ အျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး ထရန႔္အေနျဖင့္ ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းေရးကိစၥ တုိးတက္ေစရန္အတြက္ ရဲရင့္စြာ ေဆာင္ရြက္ရန္လည္း တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔သည္ ၿပီးခဲ့ေသာ ဇြန္တြင္ စင္ကာပူ၌ သမုိင္း၀င္ထိပ္သီးက်င္းပခဲ့ၿပီး ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္၌ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းရန္ တိက်စြာ သတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိေသာ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခုကို ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းေနာက္ပုိင္း ထိုကိစၥအတြက္ တုိးတက္မႈ မဆိုစေလာက္သာရွိခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ၿပံဳယမ္း၏ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္တုိက္အား အၿပီးအျပတ္ႏွင့္ စိစစ္အတည္ျပဳႏုိင္ေသာ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္၍မရသည့္ ဖ်က္သိမ္းမႈလုပ္ေဆာင္ရန္ ၀ါရွင္တန္၏ လူမုိက္ဂုိဏ္းဆန္ဆန္ တစ္ဖက္သတ္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ေျမာက္ကိုရီးယားက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္-ေျမာက္ကိုရီးယားဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေစရန္ႏွင့္ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေသာ ထရန္႔ကို ေျမာက္ကုိရီးယား၏ အထင္ရွားဆုံး ေန႔စဥ္သတင္းစာ ႐ိုေဒါင္ရွင္မြန္းက ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္တြင္ ခ်ီးက်ဴးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔သည္ ရန္ဘက္အမ်ားအျပား ရင္ဆုိင္ေနရေၾကာင္း ထိုသတင္းစာက ဆုိသည္။

အတုိက္အခံ ဒီမုိကရက္ပါတီမွ အမတ္မ်ားႏွင့္ ရီပက္ဘလီကင္အမတ္အခ်ဳိ႕ပင္လွ်င္ ၎တို႔၏ ပါတီအက်ဳိးစီးပြားအတြက္  ထရန္႔၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးေနၿပီး မီဒီယာမ်ားကလည္း ထရန္႔ကို ရန္လိုေနခ်ိန္တြင္ ၎၏ မူ၀ါဒမ်ားကို အားေလ်ာ့ေစခဲ့ေၾကာင္း ထိုသတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဗ်ဴ႐ိုကရက္မ်ားႏွင့္ ထရန္႔ လက္ေထာက္မ်ား၏ ေျပာဆိုမႈႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္ သမၼတထရန္႔၏ ဆႏၵႏွင့္ကြဲလြဲေနၿပီး ထရန္႔အား လြဲမွားေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ေစရန္အတြက္ ၎၏ အျမင္ႏွင့္ အၾကားကို ဖုံးကြယ္ေနၾကေၾကာင္း၊ အခ်က္အလက္မ်ားကိုလည္း ပုံဖ်က္ေနၾကေၾကာင္း ေျမာက္ကိုရီးယားသတင္းစာက စြပ္စြဲခဲ့သည္။

ၿပံဳယမ္းသည္ ၎၏  ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒုံးစမ္းသပ္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းျခင္း၊ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္သည့္ေနရာကို ဖ်က္ဆီးျခင္း ႏွင့္ ကိုရီးယားစစ္ပြဲအတြင္း ေသဆုံးခဲ့သည့္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ ႐ုပ္ၾကြင္းမ်ားကို ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း အပါအ၀င္ ေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္က အျပန္အလွန္ တုံ႔ျပန္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း ေျမာက္ကိုရီးယားက စြပ္စြဲခဲ့သည္။ ၁၉၅၀-၅၃ ကိုရီးယားစစ္ပြဲ အဆုံးသတ္ေၾကာင္း ေၾကညာရန္အတြက္ အေမရိကန္က သေဘာတူရန္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ေတာင္းဆိုထားသည္။

ၿပီးခဲ့ေသာ ဧၿပီတြင္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးအၾကား ပထမဆုံး ကိုရီးယားထိပ္သီး၌ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ မြန္းေဂ်အင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ကင္က ကိုရီးယားစစ္ပြဲ အဆုံးသတ္ေၾကာင္းကို ယခုႏွစ္အတြင္း ေၾကညာႏိုင္ရန္အတြက္ အားစုိက္သြားမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ ထိပ္သီး ထပ္မံက်င္းပရန္ သည္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးကို ဦးစြာ အစစ္အမွန္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း အေမရိကန္တာ၀န္ရွိသူမ်ားက အခုိင္အမာေျပာၾကားခဲ့သည္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံ ေကရာလာျပည္နယ္တြင္ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၃၂၀ ေက်ာ္လာ

ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္တြင္ ေကရာလာျပည္နယ္၌ ေရလႊမ္းေနစဥ္ ကယ္ဆယ္ေရႊ႕ေျပာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးေနစဥ္ (Photo: AFP)

အိႏၵိယႏိုင္ငံ ေကရာလာျပည္နယ္၌ လူ ၃၀၀ ေက်ာ္ကို ေသဆံုးေစခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေသာ ေရႀကီးမႈႀကီးအတြင္း ပိတ္မိေနသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္တင္ရန္ ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္၌ ဖိအားမ်ားမွာ ပိုမိုျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ ရာစုႏွစ္တစ္ခုအတြင္း အဆိုပါေဒသ၏အဆိုးရြားဆံုးေရႀကီးမႈျဖစ္လာေသာ ယခု ျဖစ္စဥ္အတြင္း ေရစီးေၾကာင္းႀကီးမ်ားက ေက်းရြာမ်ားအား တိုက္စားၿပီး ေျမၿပိဳမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။

ထိုစဥ္ အာဏာပိုင္မ်ားက ယခုသီတင္းပတ္ကုန္ရက္အတြင္း မိုးသက္ေလျပင္းမ်ား ပိုမုိက်ဆင္းႏိုင္သည္ဟု သတိေပးထားၾကသည္။ ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းရွိ ျပည္နယ္တစ္၀န္းတြင္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံ ငါးဖမ္းသမားမ်ားက ရဟတ္ယာဥ္မ်ား၊ ေလွမ်ားျဖင့္ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းအား အျပင္းအထန္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကၿပီျဖစသည္။

အပူပိုင္းေဒသ ေတာင္ကုန္းမ်ား၊ ကမ္းေျခမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသားခရီးသြားမ်ားၾကားတြင္ ထင္ရွားသည့္ ေကရာလာျပည္နယ္သည္ ယခုႏွစ္အတြင္းစံခ်ိန္တင္မ်ားျပားသည့္ မုတ္သံုမိုးရြာသြန္းမႈႏွင့္ရင္ဆိုင္ေန

ရသည္။ “ျပည္နယ္ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀အတြင္း အဆိုးရြားဆံုးေရႀကီးမႈေတြနဲ႔ ၾကံဳေနရတာျဖစ္ပါတယ္”  ဟု ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ပီနာရာယီဗီဂ်ာယန္ကTwitter တြင္ ေရးသားခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ လူေပါင္း ၃၂၄ ဦးထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ေရႀကီးမႈ ျဖစ္ပြားေနေသာ ေကရာလာ ျပည္နယ္သို႔ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နရင္ဒရာမိုဒီက ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္ညပိုင္း၌ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္တြင္ အဆိုးရြားဆံုးဒဏ္ခံခဲ့ရသည့္ ေနရာမ်ားအား ေလေၾကာင္းမွ လိုက္လံၾကည့္႐ႈခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

လူဦးေရ ၃၃ သန္း ေနထိုင္ေသာ ေကရာလာျပည္နယ္ထဲ၌ လွ်ပ္စစ္မီးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းမ်ား ျပတ္ေတာက္ေနၿပီး ကယ္ဆယ္ေရးဌာနမ်ားႏွင့္ အဆက္အသြယ္ မရႏိုင္ေသးေသာေၾကာင့္ ေဒသခံ လူအမ်ားအျပားသည္ လူမႈမီဒီယာမွတစ္ဆင့္ အကူအညီမ်ား ေတာင္းခံေနၾကရသည္။

ျမစ္ေရလွ်ံမႈမ်ားေၾကာင့္ အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားတြင္ ေရႀကီးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပည္နယ္တစ္၀န္းတြင္ စစ္တပ္ရဟတ္ယာဥ္ ၃၀ ေက်ာ္ႏွင့္ ေလွအစင္းေပါင္း ၃၂၀တို႔ျဖင့္ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။ ယင္းရဟတ္ယာဥ္မ်ားသည္ အေရးေပၚ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ ေရမ်ားကို ပစ္ခ်ေပးလ်က္ရွိၿပီး ေသာက္သံုးေရမ်ားတင္ေဆာင္ထားသည့္အထူးရထားမ်ားကိုလည္း ေကရာလာသို႔ ေစလႊတ္လိုက္ၿပီဟု သိရသည္။

ေဒသခံမ်ားမွာမူ ရင္ဘတ္အထိ ျမင့္တက္ေနေသာ ေရမ်ားၾကားတြင္ ျဖတ္သန္း ကူးခတ္ေနၾကရစဥ္ အာဏာပိုင္မ်ား၏ေျပာၾကားခ်က္အရ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ေဘးလြတ္ရာသို႔ ကယ္ဆယ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး လူ ၆၀၀၀ ခန္႔မွာမူ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ကယ္ဆယ္ရန္ ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

ေကရာလာအလယ္ပုိင္းရွိ ေတာင္တန္း ကုန္းျမင့္ေဒသ အိုင္ဒူကီတြင္ ဇြန္လ မွစၿပီး မိုးေရခ်ိန္ ၃၂၁ စင္တီမီတာ ( ၁၂၆ ေပ) ရြာသြန္းခဲ့သည္ဟု အိႏၵိယမိုးေလ၀သဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လက္ရွိတြင္ အိုင္ဒူကီေဒသသည္ ျပည္နယ္ထဲက က်န္ေနရာမ်ား အားလံုးႏွင့္ လံုးလံုးအဆက္အသြယ္ျပတ္ေတာက္သြားၿပီျဖစ္သည္။ ေနအိမ္မ်ားမွ စြန္႔ခြာခဲ့ရသူ ၃၁၀၀၀၀ ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔သည္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ တြင္ သြားေရာက္ေနထိုင္ေနၾကရသည္။

ယခုႏွစ္ ဇြန္လမွစၿပီး ေကရာလာ အပါအ၀င္ ျပည္နယ္ခုနစ္ခုတြင္ ေသဆံုးသူ ၈၆၈ ဦးရွိၿပီဟု ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနကေၾကညာထားေသးသည္။

 

 

ဆီးရီးယား တည္ၿငိမ္ေရးစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ေထာက္ပ့ံေငြ ေဒၚလာ သန္း ၂၃၀ ကို အေမရိကန္ ဆုိင္းင့ံ

ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္တြင္ ဆီးရီးယားရွိ ႐ုရွားတပ္ဖြဲ႕မ်ားက စီစဥ္ေပးေသာ ခရီးစဥ္၌ အလက္ပိုရွိ ပ်က္စီးေနေသာ စက္မႈဇုန္ကို ေတြ႕ရစဥ္(Photo: AFP)

IS ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕အား ႏွိမ္နင္းေနသည့္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕မွ အျခားမိတ္ဖက္ႏုိင္ငံမ်ားက အကူအညီမ်ား ေပးမည္ဟု ကတိျပဳထားျခင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္သည္ ဆီးရီးယား တည္ၿငိမ္ေရးစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ေထာက္ပ့ံရန္လ်ာထားသည့္  ေဒၚလာ သန္း ၂၃၀ ကို ဆုိင္းင့ံေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဆီးရီးယားမွ အေမရိကန္က ႐ုပ္သိမ္းေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားမႈကို အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။

၀ါရွင္တန္သည္ ဆီးရီးယား၏ ေရရွည္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းအား ေထာက္ပံ့သြားမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္လ္အာဆတ္ႏွင့္ ၎၏ မဟာမိတ္ ႐ုရွားတုိ႔က ဆန္႔က်င္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို ျပဳလုပ္ရမည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဂ်ီနီဗာ လမ္းျပေျမပံုအတုိင္းသာ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္ညြန္႔ေပါင္းမွ မိတ္ဖက္ႏုိင္ငံမ်ားက အကူအညီေဒၚလာ သန္း ၃၀၀ ေပးမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုသည္ IS ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ေသာ ေဒသမ်ားအား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စတင္ရာတြင္ ကူညီရန္ ယခင္က လ်ာထားသည့္ ေဒၚလာ သန္း ၂၃၀ ကို ဆုိင္းငံ့ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဟက္တာေနာ္၀ပ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

စစ္ပြဲေၾကာင့္ ပ်က္စီးေနေသာ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံအား ျပန္လည္ထူေထာင္ရာတြင္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးမ်ားအား မွ်ေ၀ယူမႈကို တုိးျမႇင့္ၾကရန္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က အဆက္မျပတ္ တုိက္တြန္းမႈအား တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ မိတ္ဖက္ႏုိင္ငံမ်ားက ယင္းကဲ့သုိ႔ အကူအညီမ်ား ကတိျပဳခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်မွ အကူအညီ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ ႏွင့္ ယူေအအီးမွ ေဒၚလာ သန္း ၅၀ အပါအ၀င္ ထပ္တုိး ကတိျပဳမႈမ်ားေၾကာင့္ ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္သည္ ဆီးရီးယားတြင္ စစ္ေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရး ေထာက္ပံ့မႈမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေနာ္၀ပ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိဆုိင္းငံ့ခဲ့ေသာ ေငြမ်ားအား အျခား အေရးပါေသာ ႏုိင္ငံျခားေရးရာမူ၀ါဒမ်ားအတြက္ ေျပာင္းလဲအသံုးျပဳႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားရွိ ၎တုိ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ နယ္ေျမမ်ား၏ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွ IS ဂ်ီဟတ္မ်ားအား တုိက္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်န္ရွိေသာ ဂ်ီဟတ္မ်ားအား ႏွိမ္နင္းရန္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ စစ္ဆင္ေရးအတြက္ ႀကိဳ တင္ျပင္ဆင္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ညြန္႔ေပါင္း၏ အိမ္ျဖဴေတာ္ အထူးသံတမန္ Brett Mc Gurk က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားတြင္ တည္ၿငိမ္မႈ ထူေထာင္ေရး အစီအစဥ္မ်ား၌ မိုင္းရွင္းလင္းျခင္း၊ ေရ၊  လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ေထာက္ပ့ံျခင္းႏွင့္ အျခား အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျပန္လည္ရရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းတုိ႔ ပါ၀င္ၿပီး ဂ်ီဟတ္မ်ား၏လက္ထဲမွ ျပန္လည္သိမ္းယူႏုိင္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားခဲ့သည္။