Apple က အဆင့္ျမႇင့္တင္ထားေသာ ေစ်းႏႈန္းအျမင့္ဆံုး iPhone အပါအ၀င္ iPhone သစ္သံုးမ်ဳိးကို မိတ္ဆက္

Apple က အဆင့္ျမႇင့္တင္ထားေသာ ေစ်းႏႈန္းအျမင့္ဆံုး iPhone အပါအ၀င္ iPhone သစ္သံုးမ်ဳိးႏွင့္အတူ မ်ဳိးဆက္သစ္ Smartwatch ကို စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။

ကယ္လီဖုိးနီးယား နည္းပညာကုမၸဏီႀကီး Apple သည္ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ မိတ္ဆက္ခဲ့သည့္ ဖုန္းမ်ားအား အဆင့္ျမႇင့္ထားေသာ iPhone XS၊ iPhone XS Max ႏွင့္ iPhone XR တုိ႔ကို မိတ္ဆက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

iPhone XS ႏွင့္ iPhone XS Max တို႔သည္ မ်က္ႏွာျပင္အက်ယ္ ၅.၈ လက္မႏွင့္ ၆.၅ လက္မ အသီးသီးရွိၿပီး OLED display ကို အသံုးျပဳထားသည္။ ထိုဖုန္းသစ္ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးသည္ မွတ္ဥာဏ္ပါ၀င္မႈ 4 GB စီရွိၿပီး သိုေလွာင္ႏိုင္မႈမွာ 64GB၊ 256GB ႏွင့္ 512GB တုိ႔ ပါ၀င္သည္။ iPhone XS ႏွင့္ iPhone XS Max တုိ႔၏ ေက်ာဖက္တြင္ ကင္မရာႏွစ္လံုးစီပါ၀င္ၿပီး A12 Bionic ခ်ပ္စ္ကို အသံုးျပဳထားသည္။ သိုေလွာင္မႈပမာဏ အလိုက္ iPhone XS ေစ်းႏႈန္းသည္ ၉၉၉ ေဒၚလာမွ ၁၃၄၉ ေဒၚလာအထိ ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး iPhone XR သည္ ၇၄၉ ေဒၚလာမွ ၈၉၉ ေဒၚလာအထိ ရွိမည္ျဖစ္သည္။ ၁၀၉၉ ေဒၚလာျဖင့္ စတင္ၿပီး ၁၄၄၉ ေဒၚလာအထိ က်သင့္မည့္ iPhone XS Max သည္ Apple ၏ ဖုန္းမ်ားထဲတြင္ ေစ်းႏႈန္းအျမင့္ဆံုးဖုန္း ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆံုးမိတ္ဆက္ခဲ့ေသာ iPhone XR ၏ မ်က္ႏွာျပင္အက်ယ္သည္ ၆.၁ လက္မ ရွိၿပီး မွတ္ဥာဏ္ပါ၀င္မႈ 3GB ရွိကာ ပေရာ္ဆက္ဆာ A12 ကို အသံုးျပဳထားသည္။ LCD display အသံုးျပဳထားသည့္ iPhone XR ၏ သိုေလွာင္ႏိုင္မႈသည္ 64GB၊ 128 GB ႏွင့္ 256 GB တို႔ ျဖစ္ကာ အေရာင္ေျခာက္မ်ဳိးအထိ ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ iPhone XS ႏွင့္ iPhone XS Max တို႔ကုိ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္၌ စတင္ေရာင္းခ်မည္ျဖစ္ၿပီး iPhone XR ကိုမူ ေအာက္တိုဘာ ၂၆ ရက္တြင္ စတင္ေရာင္းခ်မည္ျဖစ္သည္။

ဒီဇိုင္းျပန္လည္ျပင္ဆင္ထားေသာ စတုတၴေျမာက္မ်ဳိးဆက္ Apple Watch တြင္ ေဆးဘက္ႏွင့္ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာကိရိယာအျဖစ္ စြမ္းေဆာင္မႈကို တုိးတက္ေစရန္ ဖန္တီးထားေသာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားစြာ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုနာရီကို အေမရိကန္တြင္ ၃၉၉ ေဒၚလာျဖင့္ စတင္ေရာင္းခ်သြားမည္ျဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္တြင္ အေရာင္းျပခန္းမ်ား၌ ရႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

တာေမြေစ်းေရွ႕တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ လူသတ္မႈမွ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ ဖမ္းဆီးရမိ

ဓာတ္ပုံ – Yangon Police

တာေမြၿမိဳ႕နယ္၊ တာေမြေစ်းေရွ႕တြင္ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔ ည ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ္ခန္႔က အုပ္စုႏွစ္စု ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားရာမွ ဓားခုတ္ခံရမႈေၾကာင့္ တစ္ဦးေသဆုံးခဲ့ရသည့္ ျဖစ္စဥ္မွ လူသတ္မႈ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ား ေဖာ္ထုတ္ဖမ္းဆီး ရမိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ ညေန ၅ နာရီအခ်ိန္က တာေမြၿမိဳ႕နယ္၊ (က) ရပ္ကြက္ေန ေဒၚ———၏ အတူေန သမီးျဖစ္သူ မ——- ႏွင့္ သမီး၏ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ကတုံးမ(ခ) ေဇာ္ဟိန္းသူ၊ (၃၀)နွစ္တို႔သည္ က်ိဳကၠဆံလမ္းမေပၚရွိ ——- ကေလးကစားသည့္ဆိုင္တြင္ ဂိမ္းေဆာ့ရင္း ဆိုင္ေရွ႕တြင္ ၎၏ကေလးအား အနီးရွိ ကေလးတစ္ဦးမွ ကစားစရာ ေသနတ္ျဖင့္ ဦးေခါင္းအား ထုေနေသာေၾကာင့္ မထုရန္ ေျပာဆုိရာမွ အဆိုပါကေလး၏ မိခင္ျဖစ္သူႏွင့္ စကားမ်ားရန္ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ည ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ္ အခ်ိန္ခန္႔တြင္ ၀င္းထြဋ္၀င္း ဆိုသူမွ ေဒၚ——- ၏ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ဦး——–အား ဖုန္းဆက္၍ “မင္းတို႔ေ-ာက္ခ်ဳိးမေျပဘူး။ မင္းတို႔ကို လာခုတ္မယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ဖုန္းထဲတြင္ အျပန္အလွန္ စကားမ်ားခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းေနာက္ ေဒၚ—-တို႔မိသားစုမ်ားမွာ တိုက္ေအာက္သုိ႔ ဆင္းလာစဥ္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ လမ္းတစ္ဖက္တြင္ ကား (၃) စီးေမာင္းႏွင္လာၿပီး ရပ္တန္႔၍ ကားေပၚမွ လူတစ္စု ဆင္းလာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဓာတ္ပုံ – Yangon Police

ထုိ႔ေနာက္ ၎တို႔လက္ထဲတြင္ လွံ၊ ဓားမ်ားကိုင္ေဆာင္ကာ ေျပး၀င္ထုိးခုတ္မႈေၾကာင့္ ေဒၚ———၏ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ဦး——မွာ ယာလက္ထိုးသြင္းဒဏ္ရာျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ၎တို႔အိမ္မွ အလုပ္သမားျဖစ္သူ ကို—- တြင္ ၀ဲပခုံးထိုးသြင္းဒဏ္ရာ၊ ၀ဲမ်က္ရိုး ထုိးသြင္းဒဏ္ရာ၊ ဦးေခါင္းေနာက္ေစ့ ျပတ္ရွဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သမက္ျဖစ္သူ ကတုံးမ(ခ) ေဇာ္ဟိန္းသူမွာ ဦးေခါင္းေနာက္ေစ့ ျပတ္ရွဒဏ္ရာ၊ ၀ဲမ်က္ခုံး ဖူးေရာင္ဒဏ္ရာ၊ ၀ဲမ်က္လုံးျပတ္ရွဒဏ္ရာ၊ ရင္ညြန္႔ထုိးသြင္းဒဏ္ရာ၊ ၀ဲနံေဘး ထိုးသြင္းဒဏ္ရာ၊ ေက်ာကုန္း၀ဲဘက္ ထိုးသြင္းဒဏ္ရာ၊ ယာေပါင္ျပတ္ရွ ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆးရုံႀကီးသုိ႔ ပို႔ေဆာင္စဥ္ သမက္ျဖစ္သူ ကတုံးမ(ခ) ေဇာ္ဟိန္းသူမွာ လမ္း၌ေသဆုံးသြားၿပီး ခင္ပြန္းျဖစ္သူနွင့္ အလုပ္သမား ျဖစ္သူတို႔မွာ ေဆးရုံတြင္ ကုသလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းေၾကာင့္ နာက်င္ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိေအာင္ ျပဳလုပ္သူႏွင့္ သမက္ျဖစ္သူအား ေသဆုံးေအာင္ ျပဳလုပ္သူတို႔အား အေရးယူေပးရန္ တိုင္ၾကားသျဖင့္ တာေမြၿမိဳ႕မရဲစခန္း (ပ)၈၈၃/၂၀၁၈၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၀၂/၃၂၆/၁၁၄ ျဖင့္ အမႈဖြင့္လွစ္ၿပီး တရားခံဖမ္းဆီး ရမိေရးအတြက္ စုံစမ္းခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ဓာတ္ပုံ – Yangon Police

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ဖမ္းဆီးရမိေရးအတြက္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴး၏ ညႊန္ၾကားခ်က္နွင့္ အေရွ႕ပိုင္းခရိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴး၏ အနီးကပ္ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ အေရွ႕ပိုင္းခရိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရုံး၊ မႈခင္းနွိမ္နင္းေရးဌာနစုမွ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းအဖြဲ႔မွ အခင္းျဖစ္ေနရာသုိ႔ သြားေရာက္စစ္ေဆးရာ အခင္းျဖစ္ေနရာရွိ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ား က်န္ရွိခ့ဲေသာ DD/——– Toyota Succeed အျပာေရာင္ အငွားယာဥ္ေပၚမွ ဓားရွည္(၉)ေခ်ာင္း၊ ဓားတို(၂)ေခ်ာင္း၊ လွံ (၂)ေခ်ာင္း၊ ေပါက္စိန္ (၁)လက္၊ သံလက္သီး ကြင္း(၁)ခုႏွင့္ တာေမြယာယီေစ်းေရွ႕ အမႈိက္ပုံအနီးမွ ဓားရွည္ ၂ ေခ်ာင္း၊ တာေမြယာယီေစ်းေနာက္ လူ၀င္ေပါက္အနီးမွ ဓားရွည္(၂) ေခ်ာင္းတို႔အား အသီးသီးေတြ႕ရွိ သိမ္းဆည္းရမိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆက္လက္၍ ည ၁၁ နာရီ ၂၅ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း) ၿမိဳ႕နယ္၊ (၂၆)ရပ္ကြက္၊ ျပည္ေထာင္စုလမ္း မေပၚတြင္ AA/——– Toyota Caldina အငွားယာဥ္ေပၚမွ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၂၂) ရပ္ကြက္ေန ျဖဴတုတ္(ခ)သိန္းေထြး၊ (၄၀)နွစ္အား ရန္ျဖစ္စဥ္တြင္ ရရိွေသာ ၀ဲလက္ဖ၀ါး ျပတ္ရွဒဏ္ရာျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ (၈)ရပ္ကြက္ေန သံဗုေဒၶ(ခ)၀င္းႏိုင္၊ (၄၁)ႏွစ္၊ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ (ဆိပ္ကမ္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၂၂)ရပ္ကြက္ေန သီဟေအာင္၊(၃၅)နွစ္၊ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ဆိပ္ကမ္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၉၄)ရပ္ကြက္ေန ယဥ္မိုး(ခ)မိုးႀကီး၊(၄၁)နွစ္တို႔အား ဖမ္းဆီးရမိခ့ဲၿပီးေနာက္ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၇၇)ရပ္ကြက္ေန ၀င္းျမင့္၊ (၄၂)နွစ္မွာ 7J/——– Toyota Alphard အျဖဴေရာင္ယာဥ္ႏွင့္ ထြက္ေျပးေသာေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားမွ လိုက္လံဖမ္းဆီးရာ ည ၁၁ နာရီ ၃၀ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ (၉)ရပ္ကြက္၊ န၀ရတ္လမ္းေပၚတြင္ ကားရပ္၍ ကားေပၚမွ ဆင္းလာၿပီး ျပန္လည္ခုခံသျဖင့္ ပန္႔အက္ရွင္ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးခဲ့ရာ ၎၏ ေက်ာကုန္းႏွင့္ လက္ေမာင္းႏွစ္ဖက္တြင္ ဒဏ္ရာမ်ားရရွိၿပီး ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဓာတ္ပုံ – Yangon Police

ထုိ႔ေနာက္ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔ နံနက္ ၀၀၅၀ နာရီအခ်ိန္တြင္ သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ ၁၀/ေျမာက္ရပ္ကြက္ေန သိန္းထိုက္ေအာင္(ခ) အန္းကုန္း၊ (၂၉)ႏွစ္၊ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ဆိပ္ကမ္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၁၆၈)ရပ္ကြက္ေန မင္းေအာင္၊ (၄၂) ႏွစ္တို႔အား ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း)ၿမိဳ႕နယ္၊ (၅၆)ရပ္ကြက္၊ မဂၤလာလမ္းေပၚတြင္ လည္းေကာင္း၊ ယင္းေန႔ နံနက္ ၀၂၀၅ နာရီအခ်ိန္ သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ (၈)ရပ္ကြက္ေန ၀င္းထြဋ္၀င္း၊ (၄၂)နွစ္အား ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ (ဆိပ္ကမ္း) ၿမိဳ႕နယ္၊ (၆၇)ရပ္ကြက္၊ ရထားသံလမ္းအနီး၊ ေဗလု၀ေကြ႔တြင္ လည္းေကာင္း အသီးသီး ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖမ္းဆီးရမိသူမ်ားျဖစ္သည့္ ၀င္းထြဋ္၀င္းပါ (၈) ဦးတို႔အား ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရာတြင္ အသုံးျပဳသည့္ သက္ေသခံ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္သိမ္းဆည္းႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၎တို႔အား ဥပေဒႏွင့္အညီ ဆက္လက္ အေရးယူသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြေစ်းေရွ႕တြင္ အုပ္စုႏွစ္စု ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားၿပီး ဓားခုတ္ခံရေသာေၾကာင့္ တစ္ဦးေသ၊ ႏွစ္ဦးဒဏ္ရာရ

အခင္းျဖစ္ေနရာအား တာ၀န္ရွိသူမ်ား လာေရာက္စစ္ေဆးေနသည္ကို ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ၾကည္ႏိုင္)

တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြေစ်းေရွ႕တြင္ အုပ္စုႏွစ္စု ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားၿပီး  ဓားခုတ္ခံရေသာေၾကာင့္ အခင္းျဖစ္ေနရာတြင္ တစ္ဦးေသဆုံးခ့ဲၿပီး ႏွစ္ဦးဒဏ္ရာရရွိမႈ  စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ ည ၁၀ နာရီခန္႔က ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ကနဦးသတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ တာေမြၿမိဳ႕မ ရဲစခန္းသုိ႔ သြားေရာက္ေမးျမန္းခဲ့ရာ က်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ လုိက္လံဖမ္းဆီးဆဲျဖစ္ၿပီး အခင္းျဖစ္စဥ္ အေသးစိတ္အား ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕မွ သတင္းထုတ္ျပန္ ေရးကုိေမးျမန္းရန္ ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

“တစ္ေယာက္ေသၿပီး ႏွစ္ေယာက္ဒဏ္ရာရတယ္၊ အခုေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြကုိ လုိက္ဖမ္းေနဆဲျဖစ္တယ္။ ျဖစ္စဥ္ကုိ တုိင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ေရးကုိေမးပါလုိ႔ တာ၀န္မွဴးကေျပာတယ္” ဟု တာေမြ ၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွ တာ၀န္က်ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္တစ္ဦးက ည ၁၁ နာရီ ၄၅ မိနစ္ခန္႔က ေျပာသည္။

ရန္ျဖစ္ျပီး ဓားခုတ္မႈျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာမွ ဓားအရွည္ႏွင့္ ဓားအတုိ ေလးေခ်ာင္းခန္႔ တာေမြၿမိဳ႕နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား သိမ္းဆည္းရမိသည္ကုိ  Daily Eleven  မွ သတင္းသြားယူရာတြင္ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည္။

တာေမြေစ်းအနီးေနထုိင္သူတစ္ဦးက “အုပ္စုႏွစ္စု ရန္ျဖစ္တာမွာ ဓားေတြနဲ႔ ၀ုိင္းခုတ္ၾကတယ္လုိ႔ သိရတယ္။ တျခားၿမိဳ႕နယ္က လူေတြနဲ႔ တာေမြၿမိဳ႕နယ္က လူေတြလုိ႔ေတာ့ ၾကားတယ္။ ညေနကတည္းက ဂိမ္းဆိုင္တစ္ခုမွာ ရန္ျဖစ္ခဲ့ၾကေသးတယ္လုိ႔လည္း ၾကားမိတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ျဖစ္ပြားခဲ႔သည့္ ျဖစ္စဥ္အား တာေမြၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွ ဆက္လက္စစ္ေဆးလ်က္ရိွၿပီး က်ဳးလြန္သူမ်ားအား ဖမ္းဆီးရမိရန္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

အုပ္စုႏွစ္ဖြဲ႕၏ အခင္းျဖစ္ပြားမႈမွ ရရိွသည့္ စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ခ်က္မ်ားကုိ ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ (၂၇) ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ႔စီးပြားေရး ဖိုရမ္တက္ေရာက္ရန္ ႏုိင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသုိ႔ေရာက္ရွိ

အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ (၂၇) ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ႔စီးပြားေရးဖိုရမ္ တက္ေရာက္ရန္ႏိုင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံး)

အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ  ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့စီးပြားေရးဖိုရမ္တက္ေရာက္ရန္ ႏုိင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္က ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသုိ႔ေရာက္ရွိေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဗီယက္နမ္ဆိုရွယ္ လစ္သမၼတႏိုင္ငံ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာငုယင္စြမ္းဖု၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ဗီယက္နမ္ဆိုရွယ္ လစ္သမၼတႏုိင္ငံ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕၌ က်င္းပမည့္ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့စီးပြားေရးဖိုရမ္သို႔ တက္ေရာက္ရန္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ နံနက္ပိုင္းက အထူးေလယာဥ္ျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္မွ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕သို႔ ထြက္ခြာေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ ကုိုယ္စား လွယ္အဖြဲ႕အား ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီဥကၠ႒ ေဒါက္တာမ်ဳိးေအာင္၊ သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးမင္းသူ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ ရဲခ်ဳပ္ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေအာင္၀င္းဦး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ဗီယက္နမ္ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတႏိုင္ငံ သံအမတ္ႀကီး Dr.Luan Thyu Duong ႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေနျပည္ေတာ္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေလဆိပ္၌ ပုိ႔ေဆာင္ႏႈတ္ဆက္ၾကေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံုး သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္အတူ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအဖဲြ႕႐ုံး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေသာင္းထြန္း၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္၊ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးဆက္ေအာင္၊ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူ မ်ား လုိက္ပါသြားၾကေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံးက  သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္အဖြဲ႕သည္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ နံနက္ ၁၁ နာရီ မိနစ္ ၄၀ တြင္ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕သုိ႔ေရာက္ရွိရာ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ ဂုဏ္ျပဳတပ္ဖဲြ႕ႏွင့္အတူ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေခတၱ၀န္ႀကီးမစၥတာ ငုယင္မန္႔ဟုမ္၊ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ျမန္မာသံ အမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္စုိး၀င္းႏွင့္ဇနီး၊ ျမန္မာသံ႐ုံးမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဟႏိြဳင္းၿမိဳ႕ NoiBai  အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေလဆိပ္၌ ႀကိဳဆိုၾကေၾကာင္း၊ ထို႔ေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္အဖြဲ႕သည္ ေခတၱတည္းခိုမည့္ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕ရွိ Daewoo Hotel သို႔ ေရာက္ရွိၾကေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ကမာၻ႕စီးပြားေရးဖိုရမ္ကို စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္မွ ၁၃ ရက္အထိ သံုးရက္ၾကာ ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္၏ ယခုသြားေရာက္သည့္ခရီးစဥ္သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အတြင္း ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသို႔ ဒုတိယ အႀကိမ္သြားေရာက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာ ငုယြင္စြမ္းဖု၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၉ ရက္မွ ၂၀ ရက္အထိ  ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသို႔ တရား၀င္ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီး သြားေရာက္ခဲ့သည္။

စက္သံုးဆီေစ်း သံုးလေက်ာ္အတြင္း ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး တစ္ဂါလန္ စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းမ်ား အေနျဖင့္ 92 Ron ၄၄၉၄ က်ပ္၊ 95 Ron ၄၆၇၆ က်ပ္၊ ဒီဇယ္ ၄၅၈၅ က်ပ္၊ ပရီမီယံဒီဇယ္ က်ပ္ ၄၆၃၀ အထိ ေရာက္ရွိ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ စက္သံုးဆီ အေရာင္းဆုိင္တစ္ဆုိင္ကို ေတြ႕ရစဥ္(ဓာတ္ပံု – ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

စက္သံုးဆီေစ်းႏႈန္း သံုးလေက်ာ္အတြင္း ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး တစ္ဂါလန္ စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းမ်ား အေနျဖင့္ 92 Ron ၄၄၉၄ က်ပ္၊ 95 Ron ၄၆၇၆ က်ပ္၊ ဒီ ဇယ္ ၄၅၈၅ က်ပ္၊ ပရီမီယံဒီဇယ္ က်ပ္ ၄၆၃၀ အထိ ေရာက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း စက္သံုးဆီ အေရာင္းဆုိင္မ်ားမွ သိရသည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ စက္သံုးဆီ တင္သြင္းေရာင္းခ် ျဖန္႔ျဖဴးေရး အသင္းမွ အျမင့္ဆံုးႏႈန္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ စက္သံုးဆီ လက္လီေစ်းမ်ားမွာ ဒီဇယ္တစ္လီတာ က်ပ္ ၁၀၁၀ (တစ္ဂါလန္ ၄၅၈၅ က်ပ္) ပရီမီယံဒီဇယ္ တစ္လီတာ က်ပ္ ၁၀၂၀ (တစ္ ဂါလန္ က်ပ္ ၄၆၃၀)၊ ေအာက္တိန္း 92 Ron တစ္လီတာ က်ပ္ ၉၉၀ (တစ္ဂါလန္ ၄၄၉၄ က်ပ္) ေအာက္တိန္း 95 Ron တစ္လီတာ က်ပ္ ၁၀၃၀ (တစ္ဂါလန္ ၄၆၇၆ က်ပ္) ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ ၃ ရက္တြင္ ျဖစ္ေပၚေသာ ေစ်းႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက သံုးလေက်ာ္အတြင္း ဒီဇယ္ ၁၀ ဒသမ ၉၈ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ပရီမီယံဒီဇယ္ ၁၀ ဒသမ ၂၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ 92 Ron ၁၂ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ 95 Ron ၁၀ ဒသမ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ေစ်းျမင့္တက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ဒုတိယပတ္မွစတင္၍ ကမၻာ့ေရနံေစ်းႏႈန္း သိသိသာသာ စတင္ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လဆန္းပုိင္းက ၄၉ ေဒၚလာ ၀န္းက်င္ရွိေသာ ကမၻာ့ေရနံေစ်းႏႈန္းသည္ ေအာက္တုိဘာလ ဆန္းပုိင္းတြင္ ၅၁ ေဒၚလာ၊ ႏုိ၀င္ဘာလဆန္းတြင္ ၅၅ ေဒၚလာ၊ ဒီဇင္ဘာလဆန္းတြင္ ၅၈ ေဒၚလာ၊ ဇန္န၀ါရီလဆန္းတြင္ ၆၁ ေဒၚလာ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလဆန္းတြင္ ၆၄ ေဒၚလာ၊ ဧၿပီလကုန္ပုိင္းတြင္ ၆၈ ေဒၚလာ၊ ေမ ၂၁ ရက္တြင္ ၇၂ ေဒၚလာ၊ ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္တြင္ ၇၄ ေဒၚလာအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္ ၇ ရက္တြင္ ၆၉ ေဒၚလာ၊ ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္တြင္ ၆၅ ေဒၚလာအထိ က်ဆင္းခဲ့ေသာ္လည္း ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္တြင္ ေဒၚလာ ၇၀ ေက်ာ္အထိ ျပန္တက္ခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ၆၈ ေဒၚလာ၀န္းက်င္ ရွိေနသည္။

ႏုိင္ငံျခား ေငြလဲႏႈန္းသည္ ဇြန္လမွစတင္၍ သိသိသာသာ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ ၁၃၄၆ က်ပ္၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ေဒၚလာေစ်းသည္ ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၅၇၀ အထိ စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္ကာ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ မြန္းလဲြပုိင္းတြင္ ၁၅၆၈ က်ပ္၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္အတြင္း ေရာင္းခ်လ်က္ရွိေသာ စက္သံုးဆီ ေစ်းႏႈန္းသည္ ကမၻာ့စက္သံုးဆီေစ်းႏႈန္း၊ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းႏွင့္ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး စရိတ္အေပၚ အေျခခံၿပီး ေစ်းႏႈန္းအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚျခင္း ျဖစ္သည္ဟု စက္သံုးဆီ တင္သြင္းေနသည့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆုိသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္ေစ်းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ကမၻာ့ေရနံေစ်းသည္ ေျခာက္ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ေလ်ာ့နည္းခဲ့ၿပီး ေဒၚလာေစ်းသည္ ႏွစ္လေက်ာ္အတြင္း ၁၆ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ စက္သံုးဆီတင္သြင္းေရာင္းခ် ျဖန္႔ျဖဴးေရးအသင္းက ထုတ္ျပန္ထားေသာ စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္တြင္ ျပည္ပမွ၀ယ္ယူရသည့္ စက္သံုးေစ်းႏႈန္း (တစ္စည္) MOPS Price မ်ားမွာ 92 Ron ၈၅ ဒသမ ၉၃ ေဒၚလာ၊ 95 Ron ၈၇ ဒသမ ၆၅ ေဒၚလာ၊ ဒီဇယ္ ၉၁ ဒသမ ၈၅ ေဒၚလာ၊ ပရီမီယံဒီဇယ္ ၉၂ ဒသမ ၅၂  ေဒၚလာ တုိ႔ျဖစ္သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္တြင္ ျဖစ္ေပၚေသာ စက္သံုးဆီ လက္လီေစ်းမ်ားမွာ ဒီဇယ္တစ္လီတာ က်ပ္ ၅၀၀ (တစ္ဂါလန္ ၂၂၇၀ က်ပ္) ပရီမီယံဒီဇယ္ တစ္လီတာ က်ပ္ ၅၄၀ (တစ္ဂါလန္ ၂၄၅၁ က်ပ္)၊ ေအာက္တိန္း 92 Ron တစ္လီတာ က်ပ္ ၅၅၀ (တစ္ဂါလန္ ၂၄၉၇ က်ပ္) ေအာက္တိန္း 95 Ron တစ္လီတာ ၆၅၀ က်ပ္ (တစ္ဂါလန္ ၂၉၅၁ က်ပ္) ျဖစ္ရာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ေစ်းႏႈန္း ႏႈိင္းယွဥ္ပါက လေပါင္း ၃၀ ၀န္းက်င္အတြင္း ဒီဇယ္ ၁၀၂ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ပရီမီယံဒီဇယ္ ၈၉ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ 92 Ron ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ 95 Ron ၅၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ကမၻာ႔ေရႊေစ်း ၁၁၉၆ ေဒၚလာ၀န္းက်င္ရွိၿပီး ေဒၚလာေစ်းျပန္တက္ျခင္းေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေရႊေစ်းႏႈန္း က်ပ္ ၉၉၁၇၀၀ အထိ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ရွိ ေရႊအေရာင္းဆုိင္တစ္ဆုိင္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

ကမၻာ့ေရႊေစ်းသည္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ၁၁၉၆ ေဒၚလာ၀န္းက်င္ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ေဒၚလာေစ်းျပန္တက္ျခင္းေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေရႊေစ်းႏႈန္း က်ပ္ ၉၉၁၇၀၀ အထိ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္တြင္းေရႊေစ်းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ဇူလုိင္ ၂၁ ရက္မွ စတင္ကာ က်ပ္ ၉၀၀၀၀၀ အထက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ေရႊေစ်း ျမင့္တက္မႈႏွင့္အတူ စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအျဖစ္  ၾသဂုတ္လအတြင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာလလယ္အထိ ဆက္တုိက္ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၇ ခု ႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္တြင္ ၉၅၇၈၀၀ ျဖင့္ စံခ်ိန္တင္ထားကာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၃ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၅၈၉၀၀၊ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္တြင္  က်ပ္ ၉၆၁၃၀၀၊ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၆၃၅၀၀၊ ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၆၄၅၀၀၊   ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၆၉၄၀၀၊ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ ၉၈၅၀၀၀ ျဖင့္ ေျခာက္ရက္ဆက္တုိက္ စံခ်ိန္ခ်ဳိးခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၆၉၀၀၀ အထိ ျပန္လည္က်ဆင္းခဲ့ၿပီး  စက္ တင္ဘာ ၁၀ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၈၉၂၀၀ ၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၉၁၇၀၀ ျဖင့္ အျမင့္ဆံုးစံခ်ိန္တင္ခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၃၀ ရက္တြင္ ၉၃၇၀၀၀၊ ဇန္န၀ါရီ ၉ ရက္တြင္ ၉၃၈၀၀၀ ၀န္းက်င္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျပည္တြင္းေရႊေစ်းသည္ ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္တြင္ ၉၅၅၇၀၀ အထိျမင့္တက္ခဲ့ကာ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၅ ရက္တြင္ ၉၄၄၆၀၀၊ မတ္ ၇ ရက္တြင္ ၉၄၁၂၀၀၊ မတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ၉၃၉၅၀၀၊ ဧၿပီ ၁၉ ရက္တြင္ ၉၄၈၄၀၀၊ ေမ ၉ ရက္တြင္  က်ပ္  ၉၃၈၀၀၀၊ ဇြန္ ၆ ရက္တြင္ ၉၃၂၉၀၀၊ ဇူလုိင္ ၃ ရက္တြင္ ၉၃၄၁၀၀၊ ဇူလုိင္ ၂၆ ရက္တြင္ က်ပ္  ၉၅၀၅၀၀၊ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ ၉၈၅၀၀၀ က်ပ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ က်ပ္ ၉၉၁၇၀၀ ျဖင့္ စံခ်ိန္သစ္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္သံုးလက ေရႊေစ်းကုိ ျပန္ၾကည့္ပါက ဇြန္လအတြင္း ျပည္တြင္းေရႊေစ်း အနိမ့္ဆံုးေစ်းႏႈန္း က်ပ္ ၉၃၁၇၀၀ (ဇြန္ ၅ ရက္)၊ အျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္း က်ပ္ ၉၃၉၅၀၀ (ဇြန္ ၁၅ ရက္)၊ ဇူလုိင္လအတြင္း ျပည္တြင္းေရႊေစ်း အနိမ့္ဆံုးႏႈန္း က်ပ္  ၉၃၄၁၀၀ ( ဇူလုိင္ ၃ ရက္)၊ အျမင့္ဆံုးႏႈန္း က်ပ္ ၉၅၀၅၀၀ (ဇူလုိင္ ၂၆ ရက္)၊ ၾသဂုတ္လအတြင္း ျပည္တြင္းေရႊ ေစ်းႏႈန္းအနိမ့္ဆံုးႏႈန္း က်ပ္ ၉၄၇၃၀၀ (ၾသဂုတ္ ၆ ရက္)၊ အျမင့္ဆံုးႏႈန္း က်ပ္ ၉၈၅၀၀၀ (ၾသ ဂုတ္ ၂၈ ရက္) တုိ႔ျဖစ္သည္။

ကမၻာ့ေရႊေစ်းႏႈန္းကုိ ျပန္ၾကည့္ပါက  ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဧၿပီလမွစ၍ အတက္အဆင္း ၾကမ္းလ်က္ရွိၿပီး လတစ္လအတြင္း အျမင့္ဆံုးႏွင့္ အနိမ့္ဆံုးႏႈန္းသည္ ေဒၚလာ ၃၀ ခန္႔မွ ေဒၚလာ ၇၀ ခန္႔အထိ ကြာျခားခဲ့သည္။ လအလုိက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ အနိမ့္ဆံုးႏွင့္အျမင့္ဆံုး ကမၻာ့ေရႊေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ဇန္န၀ါရီတြင္ ၁၃၁၀-၁၃၆၄ ေဒၚလာ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ ၁၃၁၇-၁၃၄၇ ေဒၚလာ၊ မတ္တြင္ ၁၃၁၂-၁၃၅၅ ေဒၚလာ၊ ဧၿပီတြင္ ၁၃၂၃ -၁၃၅၄၊ ေမတြင္ ၁၂၈၈-၁၃၁၉၊ ဇြန္တြင္ ၁၂၅၂- ၁၂၉၉၊ ဇူလုိင္တြင္ ၁၂၁၁-၁၂၅၊ ၾသဂုတ္ ၁၁၇၄- ၁၂၂၁ ေဒၚလာ၀န္းက်င္ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ကြာဟခ်က္ေဒၚလာ ၃၀ ၀န္းက်င္မွ ၅၀ ေက်ာ္ အထိရွိခဲ့သည္။ ကမၻာ့ေရႊေစ်းသည္  ၾသဂုတ္လလယ္တြင္ ၁၁၇၄ ေဒၚလာ၀န္းက်င္အထိ က်ဆင္းခဲ့ကာ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ၁၂၀၆ ေဒၚလာ၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ၁၁၉၆ ေဒၚလာ၀န္းက်င္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ စိတ္၀င္စားၾကမလဲ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္က က်င္းပေသာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မိုင္း႐ွဴးၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ေမ့ေက်းရြာ၌ လာေရာက္မဲေပးေနၾကေသာ ျပည္သူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စည္သာ)

(၁)

၂၀၁၈ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ လစ္လပ္ေနတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေလးေနရာ၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ တစ္ေနရာ၊ တိုင္း ေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ခုနစ္ေနရာနဲ႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး တစ္ေနရာ စုစုေပါင္း ၁၃ ေနရာအတြက္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္လစ္လပ္ေနတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္ ကန္ပက္လက္မဲဆႏၵနယ္၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ျမင္းျခံမဲဆႏၵနယ္၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး တာေမြမဲဆႏၵနယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ လဲခ်ားမဲဆႏၵနယ္တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမကေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားမဲဆႏၵနယ္ျဖစ္ၿပီး တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီမဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၁)၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး တမူးမဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး အုတ္တြင္းမဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၁)၊ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး မင္းဘူး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး သပိတ္က်င္းမဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၁)၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)နဲ႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဆိပ္ကမ္းမဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)တို႔ပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္က ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးေနရာကလည္း လစ္လပ္ ေနတဲ့အတြက္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ NLD လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၀ ဦး၊ ရွမ္း တုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးနဲ႔ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ပါတီ၀င္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦး ကြယ္လြန္ခဲ့တာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အသီးသီးမွာ ကြယ္လြန္သူ ၁၂ ဦးရွိလာပါတယ္။

လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ ၁၃ ေနရာမွာ တာေမြၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းျမင့္က ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ လစ္လပ္တစ္ေနရာ၊ မင္းဘူးၿမိဳ႕နယ္ မေကြးတုိင္း လႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေနမ်ဳိးေက်ာ္က ႏုတ္ထြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ လစ္လပ္တစ္ေနရာျဖစ္ၿပီး က်န္မဲဆႏၵနယ္ေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကေတာ့ ကြယ္လြန္ခဲ့တာေၾကာင့္ လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ေတြ ျဖစ္ေနတာပါ။

(၂)

လာမယ့္ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ပါတီအသီးသီးနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း  ၆၉ ဦးက ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မွာျဖစ္တယ္လို႔  ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္ မရွင္ကေန ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးပါတီ ၂၄ ခုက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၆၂ ဦးနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ခုနစ္ဦး စုစုေပါင္း ၆၉ ဦးက ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမွာပါ။

လစ္လပ္ ၁၃ ေနရာအတြက္က်င္းပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီကသာ ေနရာျပည့္ ယွဥ္ၿပိဳင္မွာျဖစ္ၿပီး အဓိကၿပိဳင္ဘက္ ပါတီျဖစ္တဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီကေတာ့ လစ္လပ္ ၁၀ ေနရာမွာသာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

ဒီႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္မွာ က်င္းပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ NLD ပါတီနဲ႔ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီအျပင္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးပါတီ၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစု၊ အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီ၊ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ)၊ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီတို႔ကလည္း ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီ၊ ခ်င္းဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ ခ်င္းတိုးတက္ေရးပါတီ၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ကခ်င္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္သူလယ္သမား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ၊ ျပည္ေထာင္စု လယ္သမား၊ အလုပ္သမား အင္အားစုပါတီ၊ ရွမ္းနီ(တိုင္းလိုင္)နဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း ရွမ္းမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးပါတီ၊ လူ႔ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ေဒသခံဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ပါတီတို႔ကလည္း ၀င္ေရာက္ယွဥ္ ၿပိဳင္ၾကမွာပါ။

ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္းတင္သြင္းထားတဲ့ ပါတီေတြအထဲက ျမန္မာျပည္သူ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ျပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီပါတီ၊  ျပည္သူ႔ အလုပ္သမားပါတီနဲ႔ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီတို႔က ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပိုင္း တည္ေထာင္ခြင့္ရတဲ့ ပါတီေတြျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ပထမဆံုး ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ မ်က္ႏွာသစ္ပါတီေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

(၃)

၂၀၁၈ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္မွာလုပ္မယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းေတြကို ဇူလိုင္ ၉ ရက္ကေန ၂၂ ရက္အထိ ၁၄ ရက္ၾကာ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္/ ေက်းရြာအုပ္စု ေရြးေကာက္ ပြဲအဖြဲ႕ခြဲေတြနဲ႔ ေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းက ေက်းရြာေတြမွာ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ကပ္ထားမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္ စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေၾကညာထားၿပီး မဲဆႏၵရွင္ေတြအေနနဲ႔ မဲစာရင္း လာေရာက္ၾကည့္ရႈဖို႔ကို လည္း တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ မဲဆႏၵရွင္ေတြအေနနဲ႔ မဲစာရင္းကို လာေရာက္ၾကည့္ရႈၿပီး မိမိအမည္ မဲစာရင္းမွာ မပါ၀င္ပါက ပံုစံ(၃)နဲ႔ မဲစာရင္းမွာ အမည္ထည့္သြင္းဖို႔ ေတာင္းဆိုျခင္း၊ မပါ၀င္သင့္သူေတြ ပါ၀င္ေနပါက ပံုစံ(၄)နဲ႔ ကန္႔ကြက္ျခင္း၊ မဲစာရင္းပါအခ်က္ အလက္မွားယြင္းပါက ပံုစံ(၄-ဂ)နဲ႔ ျပင္ ဆင္လႊာတင္သြင္းျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ဒီလို ပထမအႀကိမ္ မဲစာရင္းကပ္ထားၿပီးခ်ိန္မွာ ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ ျပင္ဆင္ျခင္းစတဲ့ အခ်က္ေတြ ေဆာင္ရြက္ၿပီးပါက ေအာက္တိုဘာမွာ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ၁၄ ရက္ၾကာ မဲစာရင္းေတြကို ထပ္မံကပ္ထားၿပီး ေၾကညာသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာလည္း မဲဆႏၵရွင္ေတြက လိုအပ္တဲ့ ေတာင္းဆိုမႈ၊ ျပင္ဆင္မႈ၊ ကန္႔ကြက္မႈေတြကို ထပ္မံေဆာင္ရြက္ႏိုင္တယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ေၾကညာထားပါတယ္။

(၄)

၂၀၁၈ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္မွာ က်င္းပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္က်င္းပတဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမအႀကိမ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကိုေတာ့ ၂၀၁၇ ဧၿပီ ၁ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္တုန္းက လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ ၁၉ ခု ရွိၿပီး ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုးေနရာ၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ သံုးေနရာနဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ခုနစ္ေနရာ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ပါတီ ၂၄ ပါတီက ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္း ၉၄ ဦးနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ခုနစ္ဦး ၀င္ ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုးေနရာမွာ NLD ပါတီက ငါးေနရာ၊ SNLD ပါတီက ႏွစ္ေနရာ၊ USDP ပါတီနဲ႔ ANP ပါတီက တစ္ေနရာစီ အသီးသီး အႏိုင္ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ သံုးေနရာမွာေတာ့ NLD ပါတီကပဲ သံုးေနရာလံုးကို အႏိုင္ရရွိခဲ့ပါတယ္။

တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ခုနစ္ေနရာမွာေတာ့ SNLD ပါတီက ေလးေနရာ၊ NLD ၊ USDP နဲ႔ AND ပါတီတို႔က တစ္ေနရာစီ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

(၅)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၀ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ႏွစ္ႀကိမ္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အရင္ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က ၂၀၁၂ မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ႀကိမ္ လုပ္ခဲ့ၿပီး အခု NLD အစိုးရ လက္ထက္ ၂၀၁၇ မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ႀကိမ္လုပ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၃၇ ေနရာ၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေျခာက္ေနရာနဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ေနရာ စုစုေပါင္း ၄၅ ေနရာအတြက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက NLD ပါတီအေနနဲ႔ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို စတင္၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ အတြက္ မဲေပးတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ဦးေရ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ သိသိသာသာ မ်ားခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၃၇ ေနရာအတြက္ စုစုေပါင္းမဲေပးႏိုင္သူ ၄,၆၈၃,၂၃၁ ဦး ရွိခဲ့ၿပီး လာေရာက္ မဲေပးသူဦးေရက ၂,၈၇၇,၄၆၅ ဦး ရွိတဲ့အတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ထက္၀က္ေက်ာ္ရွိခဲ့ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေျခာက္ေနရာအတြက္ စုစုေပါင္း မဲေပးႏိုင္သူ ဦးေရ ၁,၄၉၂,၇၂၄ ရွိတဲ့ အထဲမွာ လာေရာက္မဲေပးသူဦးေရက ၉၃၅,၄၅၁ ရွိတဲ့အတြက္ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ မဲေပးခဲ့ပါတယ္။

တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ေနရာအတြက္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူဦးေရ ၁၃၃,၃၃၀ ရွိတဲ့ အထဲမွာ ၇၅,၀၁၉ ရွိတဲ့အတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္၀က္ေက်ာ္က မဲေပးခဲ့ပါတယ္။

(၆)

၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲထက္ လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ ေနရာေလ်ာ့နည္းသြားသလို မဲေပးသူဦးေရကလည္း က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုးေနရာအတြက္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူဦးေရ ၁,၂၁၂,၄၀၀ ရွိတဲ့အထဲမွာ လာေရာက္မဲေပးသူက ၄၃၀,၄၁၉ သာ ရွိတဲ့အတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၃၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ မဲေပးခဲ့ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ သံုးေနရာအတြက္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူဦးေရ ၆၉၉,၉၆၅ ရွိတဲ့အထဲမွာ ၂၄၃, ၅၉၀ သာ လာေရာက္မဲေပးတဲ့အတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၃၄ ဒသမ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိခဲ့ပါ တယ္။

တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ခုနစ္ေနရာအတြက္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူဦးေရ ၂၂၆,၁၅၃ ရွိတဲ့အထဲမွာ ၁၁၀, ၉၀၀ ကသာ မဲလာေပးတဲ့အတြက္ ၄၉ ဒသမ ၀၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရွိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးတဲ့သူအေရအတြက္က ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက အမွန္တကယ္ က်ဆင္းခဲ့တာ အေသအခ်ာပါပဲ။

ဒီကိန္းဂဏန္းေတြက ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚမွာ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈ ေလ်ာ့က်လာတာကို ညႊန္းဆိုေနပါတယ္။

(၇)

လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ စိတ္ပါ၀င္စားမႈက ဘယ္လိုရွိႏိုင္ပါသလဲ။

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ (PACE) က ၂၀၁၈ ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္မွာ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ စစ္တမ္းတစ္ေစာင္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၈ ႏို၀င္ဘာမွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ သိရွိမႈနဲ႔ ပါ၀င္လိုစိတ္အတိုင္းအတာကို သိရွိႏိုင္ဖို႔ ဇြန္ ၂၉ ရက္နဲ႔ ၃၀ ရက္ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာျပည္သူ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕PACE ကေန ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလ စစ္တမ္းတစ္ခုကို လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ ၁၂ ခု (မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ရွမ္းတိုင္းရင္းသား မဲဆႏၵနယ္မပါ)ေကာက္ယူခဲ့ရာမွာ စစ္တမ္းေကာက္ယူသူ ၁၂၂ ဦးနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈေပါင္း ၁၂၂၀ ကို ျပဳလုပ္ၿပီး ေကာက္ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္မွာကို လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္ ၁၂ ေနရာက လူဦးေရ ၄၈ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ သိရွိခဲ့ၿပီး မဲစာရင္းေၾကညာမွာကိုလည္း လူဦးေရ ၃၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကသာ ၾကားမိတယ္လို႔ PACE အဖြဲ႕ရဲ႕ စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ္ ဆိုတာကို သိရွိတဲ႔သူက တစ္၀က္နီးပါးေလာက္ပဲရွိတယ္။ ပိုၿပီးအေရးႀကီးတာက မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ေၾကညာျပသေနတာကို သိသလားလို႔ေျပာတဲ႔အခါမွာ သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္ကသိတယ္။ အဲဒီအေရအတြက္က အရမ္းမနည္းေပမယ့္ နည္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္” လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕(PACE) ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္က ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ပတ္ရြိဳင္ရယ္ဟိုတယ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ “ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ ကာလ  သေဘာထားအျမင္စစ္တမ္း ကနဦး အစီရင္ခံစာ” ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးသူ ၆၉ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိၿပီး ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြး ေကာက္ပြဲမွာေတာ့ မဲေပးသူ ၃၄ ရာ ခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိခဲ့တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို သိရွိသူက ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိတဲ့အတြက္ ၂၀၁၇ နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက မဲဆႏၵရွင္ေတြ သိရွိမႈနဲ႔ စိတ္၀င္စားမႈက နည္းသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆို ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ သိရွိမႈက စိတ္၀င္စားမႈ ပိုၿပီးေတာ့ နည္းသြားတယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေကာက္လို႔ရတယ္”လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕(PACE) ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္က ဆိုပါတယ္။

(၈)

PACE အဖြဲ႕ရဲ႕ စစ္တမ္းနဲ႔ေျပာၾကားခ်က္ေတြအရ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း က်င္းပတဲ့ ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးသူဦးေရဟာ က်ဆင္းခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကိုလည္း က်င္းပမယ့္ မဲဆႏၵနယ္ ၁၂ ေနရာက မဲဆႏၵရွင္ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ကပဲ သိတယ္ဆိုေတာ့ မဲေပးသူ ရာခိုင္ႏႈန္း ဆက္လက္က်ဆင္းဖို႔ ရွိေနတဲ့ အေနအထားပါ။

၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ မဲဆႏၵနယ္တခ်ိဳ႕က ေဒသခံေတြအခ်ိဳ႕နဲ႔ ရပ္ေက်းအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတခ်ိဳ႕ကို Eleven Media Group က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ အားလံုးနီးပါးက ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚမွာ ျပည္သူေတြက စိတ္၀င္စားမႈ ေလ်ာ့က်တယ္လို႔ ေျဖဆိုၾကပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြအေပၚမွာ စိတ္၀င္စားမႈေလ်ာ့က်လာရပါသလဲ။

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ့္ မဲဆႏၵနယ္အခ်ိဳ႕က ေဒသခံအမ်ားစု ေျဖဆိုတာကေတာ့ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ ရြက္မႈေတြက အားနည္းမႈေတြရွိေနတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမႈ နည္းပါးလာတာလို႔ မွတ္ခ်က္ေပး ၾကပါတယ္။

“ဘာလို႔ စိတ္မ၀င္စားၾကတာလဲဆိုေတာ့ အဲဒါက လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ခ်က္နဲ႔ ဆိုင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ျပည္သူေတြက ဘယ္လိုျဖစ္ေနလဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္အုပ္စုမွာ လက္ရွိအစိုးရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈက အားနည္းတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားမႈ ေလ်ာ့လာတာေပါ့။ အဓိကကေတာ့ ၂၀၁၅ မွာ ေရြးခ်ယ္ေပးလိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လုပ္ေဆာင္မႈ အားနည္းတဲ့အတြက္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပည္သူေတြက စိတ္၀င္စားမႈ ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္” လို႔ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး အုတ္တြင္းၿမိဳ႕နယ္ ေညာင္ပင္ႀကီးေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးမိုးေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး သပိတ္က်င္းၿမိဳ႕နယ္ ေဒသခံ ဦးတင္ ေဇာ္ဦး က “ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပည္သူေတြက ဘာလို႔ စိတ္မ၀င္စားေတာ့တာလဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ တုန္းက ျပည္သူေတြက အိတ္သြန္ဖာေမွာက္ အကုန္လံုးက စိတ္၀င္တစားနဲ႔ ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေရြ႕တစ္ခုက ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္မလာဘူးဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါႀကီးက ငါတို႔သြားေပးလည္း အလကားပါပဲဆိုတာမ်ဳိး၊ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ေရးပဲ။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ေတာ့လည္း ငါတို႔ျပည္သူေတြအေပၚမွာ စာနာျခင္းမရွိဘူး။ ဘာမွလုပ္ေပးတာလည္း မရွိဘူး။ အဲဒီမက္ေဆ့ခ်္က သူတို႔ထဲ ေရာက္ေနတယ္။ ဒါေတြက ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေပၚလာတာေတြလို႔ ေျပာခ်င္တယ္”လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းျပ ခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရတစ္ရပ္ကို အေျပာင္းအလဲမလုပ္ႏိုင္တာေၾကာင့္လည္း ျပည္သူေတြက စိတ္၀င္စားမႈ နည္းသြားတယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

“ျပည္သူေတြ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္ စိတ္မ၀င္စားသလဲဆုိေတာ့ အခုလုပ္မွာက ေနရာ ၁၃ ေနရာအတြက္ပဲ ဆိုေတာ့ အစိုးရတစ္ရပ္ဖြဲ႕ေလာက္ေအာင္၊ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေလာက္ေအာင္ အေရးမႀကီးတာလည္း ပါမယ္ထင္ပါတယ္။ ေနရာ အေရအတြက္ကလည္း နည္းလြန္းအားႀကီးတယ္။ ေနရာအေရအတြက္ နည္းလြန္းတာရယ္၊ အစိုးရအေျပာင္းအလဲ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာရယ္၊ ေနာက္တစ္ခ်က္က ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူေတြက တာ၀န္ေက်ၿပီ ဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္သြားတာလည္း ပါမယ္ ထင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးစိတ္၀င္စားမႈအရွိန္က ေတာ္ေတာ္ေလ်ာ့သြားတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေဒသတြင္း စီးပြားေရးအေျခအေနကလည္း ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္၀င္စားေလာက္ေအာင္၊ တက္တက္ၾကြၾကြ ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေနအထားလည္း မရွိဘူး။ အဲဒါလည္း ပါမယ္ထင္ပါတယ္”လို႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး တမူးၿမိဳ႕နယ္ တမူးလူငယ္ကြန္ရက္မွ ကိုေအာင္သူခ်မ္းက ဆိုပါတယ္။

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ လူထုစိတ္၀င္စားမႈ နည္းပါးတာဟာ လစ္လပ္ေနရာနည္းၿပီး ပါတီေတြရဲ႕ စည္း႐ံုးလံႈေဆာ္မႈ အားနည္းမႈေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားလာသူက မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး ျမင္းျခံၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္  ၆ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေစာထြန္း ျဖစ္ပါတယ္။

“ကိုယ္တို႔ ျမင္းျခံမွာက လႊတ္ေတာ္အမတ္ေနရာ တစ္ေနရာအတြက္ ပါတီက ေလးခုၿပိဳင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေနရာကလည္း တစ္ေနရာတည္းဆိုေတာ့ လူထုက စိတ္၀င္စားမႈကလည္း နည္းတယ္။ အခုေတာင္ ကိုယ္တို႔ရပ္ကြက္မွာ လာစည္း႐ံုးသြားတာ NLD ပါတီနဲ႔ လူ႔ ေဘာင္သစ္ပါတီပဲ လာၿပီးစည္း႐ံုးထားတာ ရွိတယ္။ စည္း႐ံုးတဲ့ေနရာမွာလည္း လာၿပီးျပန္သြားတဲ့ သေဘာေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ ပါတီေတြဘက္ကလည္း လူထုစိတ္၀င္စားေအာင္ လုပ္ႏိုင္မႈက နည္းေသးတယ္” လို႔  ဦးေစာထြန္းက သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ ၂၀၁၀ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာမဲေပးခဲ့တဲ့ ကန္​ပက္​လက္​ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳ႕မ ၂ ရပ္​ကြက္​မွာေနထိုင္သူ ဦးကီးဘူက         “ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို လူထုက ဘာလို႔ စိတ္၀င္စားမႈ နည္းလာသလဲဆိုတာ ကြၽန္ေတာ့္အျမင္ကို ေျပာရရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္လာၾကတဲ့သူေတြက ေဒသအတြက္ ထူးထူးျခားျခား ေျပာင္း လဲပစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တာလည္းမရွိေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္သူပဲရရ ဘာမွမထူးပါဘူးဆိုတဲ့ စိတ္က ကြၽန္ ေတာ္တို႔ လူထုထဲမွာ ၀င္သြားတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းမိတယ္”လို႔ ဆိုပါတယ္။

(၉)

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပခ်ိန္မွာ မဲဆႏၵရွင္အမ်ားအျပား မဲေပးမႈ ျမင့္မားေရးဟာ ဒီမိုကေရစီေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ အဓိကစိန္ေခၚမႈတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲေတြအေပၚမွာ ျပည္သူလူထုက စိတ္၀င္စားမႈေလ်ာ့နည္းခဲ့ရင္ ဒါမွမဟုတ္ မဲလာေပးဖို႔ စိတ္ဆႏၵမရွိခဲ့ရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေက်ာခိုင္းခဲ့ရင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ေရးဟာ စိုးရိမ္ေရမွတ္ကို ေရာက္ရွိသြားႏိုင္ပါတယ္။

ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပည္သူလူထု စိတ္၀င္စားမႈေလ်ာ့ နည္းလာတာဟာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကိုအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ဆိုရင္ အေရးအႀကီးဆံုးက တရားမွ်တၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီလို က်င္းပတဲ့အခါမွာလည္း မဲေပးသူျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို စိတ္၀င္စားမွသာ ကိုယ့္ေဒသ အက်ိဳးသယ္ပိုးႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပည္သူေတြ စိတ္ပါ၀င္စားမႈရွိလာေအာင္လို႔ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၊ ပါတီေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြက လိုက္လံစည္း႐ံုးၿပီး လံႈ႕ေဆာ္မႈမ်ားမ်ားလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ သံုးသပ္ေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။

“ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမႈ ရွိလာေအာင္ဆိုရင္ ပါတီေတြကပဲ လံႈ႕ေဆာ္မွရမယ္။ ပါတီေတြက မဲစာရင္းေတြကို တစ္အိမ္တက္ဆင္း ေျပာေပးမယ္။ ၿပီးရင္ စိတ္၀င္စားေအာင္ ႏိႈးေဆာ္မႈေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ပါတီေတြ အားလံုးကလည္း အားနည္းတာပါတယ္။ သူတို႔ လႈပ္ရွားမႈေတြက ေတာ္ေတာ္အားနည္းတယ္။ ဒီၾကားျဖတ္က သူတို႔အတြက္လည္း အေရးမႀကီးလို႔ လားေတာ့ မသိဘူး” လို႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး တမူးၿမိဳ႕နယ္ တမူးလူငယ္ကြန္ရက္မွ ကိုေအာင္သူခ်မ္းက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ PACE အဖြဲ႕က ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံသားေတြ ပိုမိုစိတ္၀င္ တစားသိရွိေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ၊ ေက်းလက္ေဒသနဲ႔ အသက္ ၁၈-၃၅ ႏွစ္အၾကား လူငယ္ေတြကို ဦးတည္တဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို တိုး ျမွင့္ေဆာင္ရြက္ဖို႔နဲ႔ မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ပိုမိုမွန္ကန္တိက်ေစေရးအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔ ဆက္ သြယ္ေရးနည္းပညာေတြကို အသံုးျပဳၿပီး SMS ၊ Mobile App ၊  Online (အင္တာနက္၊ ၀က္ဘ္ဆိုက္) စတာ ေတြနဲ႔ မဲစာရင္းအလြယ္တကူ စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြသံုးဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလ သေဘာ ထားအျမင္စစ္တမ္း ကနဦးအစီရင္ခံစာမွာ အၾကံျပဳထားပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔အခ်ိန္က ႏွစ္လေလာက္သာ လိုပါေတာ့တယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ကလည္း ဒုတိယ မဲစာရင္းေတြကို ေအာက္တိုဘာလထဲမွာ ထပ္ၿပီးေၾကညာသြားမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မၾကာခင္က်င္းပေတာ့မယ့္ ၂၀၁၈ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပဲြလိုမ်ဳိး လာေရာက္မဲေပးသူ နည္းမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္သူလူထုက စိတ္၀င္တစားနဲ႔ လာေရာက္မဲေပးမႈ မ်ားမလားဆို တာကေတာ့ ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

“ၾကားျဖတ္မွမဟုတ္ဘူး။ လာမယ့္ ငါးႏွစ္တစ္ႀကိမ္လုပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ပါတီကို ကိုယ္စားျပဳမယ့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ႏိုင္ငံေရးသမားေကာင္းပဲ လိုခ်င္တာ။ ႏိုင္ငံေရးပါး၀တဲ့သူေတြ မလိုခ်င္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးပါး၀တဲ့သူေတြခ်ည္းပဲ ျဖစ္ေနတာ။ သူတို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ေရးေလာက္ပဲ သူတို႔လုပ္တာ။ တကယ့္ေဒသခံအေရးကို ထဲထဲ၀င္၀င္လုပ္မယ္၊ ကူညီေဆာင္ ရြက္ေပးမယ္ဆိုရင္ စည္း႐ံုးစရာ မလိုပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္း ျပည္သူက တကယ္ႀကိဳက္တယ္ဆို ေပးမွာပါ” လို႔ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး သပိတ္က်င္း ၿမိဳ႕နယ္ ေဒသခံ ဦးတင္ေဇာ္ဦး က ဆိုပါတယ္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ကို စြဲကပ္ေနတဲ့ကင္ဆာ ေဆးၿမီးတိုျဖင့္ မေပ်ာက္ႏိုင္ပါ

မႏၲေလးၿမိဳ႕ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္ ျပင္ဦးလြင္-မႏၲေလး ကားလမ္းနံေဘး ၀ဲယာရွိ က်ဴးေက်ာ္ေနအိမ္မ်ားအား စက္တင္ဘာ ၉ ရက္နံနက္က ရွင္းလင္းဖယ္ရွားစဥ္

လက္ရွိ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ လုယက္မႈပုံစံမ်ားသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္သုံးဆယ္ခန္႔က လက္တင္ အေမရိကႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္ေသာ ဘရာဇီး၊ ကိုလံဘီယာစသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ၾကံဳေတြ႕ေနရေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင္႔ ထပ္တူနီးပါး ျဖစ္သည္။ အနည္းငယ္ ကြဲလြဲသည္မွာ အဆိုပါႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လုယက္မႈမ်ားက ေသနတ္ကို ေဖာေဖာသီသီ အသုံးျပဳၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္မူ ဆုိင္ကယ္ကို အသုံးျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ ထပ္မံ ကြဲလြဲမႈတစ္ခုေတာ့ ရွိပါေသးသည္။ ယင္းမွာ ၿမိဳ႕တာ၀န္ရွိသူမ်ားက လုယက္မႈမ်ား ေလ်ာ႔ပါးေရးအတြက္ ကိုင္တြယ္မႈ ပုံစံျဖစ္သည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ကဲ့သုိ႔ပင္ ဘရာဇီးႏိုင္ငံ၏ ရီယိုဒီဂ်ေနး႐ုိး ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယလူဦးေရ အမ်ားဆုံးေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ရီယိုဒီဂ်ေနး႐ိုး ၿမိဳ႕ေတာ္၌ လမ္းမမ်ားေပၚတြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား (Street Crimes) မ်ား အဆမတန္ တိုးပြားလာခဲ့သည္။ ဘရာဇီးႏုိင္ငံသည္လည္း မူးယစ္ေဆး၀ါးကို ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခု ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား ျဖစ္မည္ဟု ၿမိဳ႕ခံမ်ား၊ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက သုံးသပ္ခဲ့ၿပီး ႏွိမ္နင္းမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ရာဇ၀တ္မႈမ်ားမွာ ေလ်ာ႔ပါးမသြားဘဲ ပို၍ ပို၍သာ တုိးပြားလာခဲ့သည္မွာ အဘယ့္ေၾကာင္႔နည္း ဆိုေသာ ေမးခြန္းမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ ၿမိဳ႕ခံမ်ားက မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးဟု ယူဆခဲ့ၾကၿပီး ဘရာဇီးသည္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ကဲ့သုိ႔ပင္ ကမၻာတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး အမ်ားအျပား ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ လုယက္မႈ က်ဳးလြန္ၾကသူမ်ားအတြက္ ၿမိဳ႕ခံမ်ားက မွတ္ခ်က္ေပးၾကသည္မွာ ဒါဟာ မူးယစ္ေဆး၀ါးေၾကာင္႔ လုပ္ၾကတာပဲျဖစ္မယ္ ဆိုသည့္ မွတ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လုယက္မႈ တရားခံမ်ားကို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးကာ မွတ္တမ္းယူၾကသည့္ အမႈစစ္ အရာရွိမ်ားကမူ ယင္းအခ်က္ကို အျပည့္အ၀ လက္ခံမည္ မဟုတ္ပါ။

“ဒီႏွစ္ပိုင္း မႏၲေလးမွာ လမ္းေပၚက လုယက္မႈေတြ က်ဳးလြန္တဲ့ သူေတြရဲ႕ အသက္ေတြက ၁၅ ႏွစ္ကေန ႏွစ္ဆယ္ၾကားပဲရွိၿပီး သူတို႔လိပ္စာေတြကို ျပန္လိုက္ၾကည့္တဲ့အခါ  မႏၲေလးၿမိဳ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္နဲ႔ ေတာင္ဘက္က ျပည္ႀကီးတံခြန္နဲ႔ ျမရည္နႏၵာဘက္က မ်ားတယ္။ ျပည္ႀကီးတံခြန္ၿမိဳ႕နယ္ ဆိုရင္လည္း ၿမိဳ႕တြင္းနဲ႔နီးတဲ့ဘက္ မဟုတ္ဘူး။ တုိးခ်ဲ႕လာတဲ့ ဟုိးဘက္ ရတနာပုံၿမိဳ႕သစ္တို႔၊ ဇီးအုပ္တို႔လို ၿမိဳ႕အစြန္ဆုံးဘက္မွာ ေနတာေတြ႕ရတယ္။ ခ်မ္းျမသာစည္ဘက္ ဆိုရင္လည္း ျမရည္နႏၵာတို႔ ကန္သာယာတို႔ ဘက္ေတြေပါ့။ သူတို႔မွာ အိမ္ပိုင္ယာပိုင္ မရွိၾကဘူး။ အိမ္ငွားေနၾကတယ္။ က်ဳးေက်ာ္ေနၾကတယ္။ အဲဒါမ်ဳိးေတြ ေတြ႕ရတယ္။ တျခားနယ္ကေန မႏၲေလးကိုလာၿပီး လုပ္ငန္းလာလုပ္ၾကတဲ့ သူေတြမ်ားၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံေတြ ပါ၀င္က်ဳးလြန္တာက မရွိသေလာက္ နည္းတယ္။ အဖြဲ႕နဲ႔ က်ဳးလြန္တဲ့ကိစၥ ေတြမွာလည္း ၿမိဳ႕ခံေတြ တစ္ေယာက္ ႏွစ္ေယာက္ ပါေလ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေဖာ္ေကာင္းလို႔ ေနာက္ကလိုက္တဲ့ သေဘာပဲ ေတြ႕ရၿပီး တကယ္ လက္ရဲဇက္ရဲ ဦးေဆာင္က်ဳးလြန္တဲ့ ေကာင္ေတြက တျခားနယ္က လူေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ က်ဳးလြန္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အစက ထင္တာက မူးယစ္ေဆး၀ါးသုံးဖို႔ ေငြလိုလို႔လုပ္တယ္ ထင္ခဲ့ေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဆိုလုိတာက က်ဳးလြန္တဲ့ လူတစ္ရာမွာ ရွစ္ဆယ္ေလာက္က မူးယစ္ေဆး၀ါးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေကာင္ေတြက အလုပ္မရွိၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။ ပညာမတတ္တာကို ေတြ႕ရတယ္။ သူတို႔က လမ္းေပၚမွာ လုယက္တယ္။ ရလာတဲ့ေငြေတြကို KTV ေတြမွာ ဘီယာဆိုင္ေတြမွာ သူေ႒းသုံး သုံးၾကတာ။ KTV က ေကာင္မေလးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၾက။ တခ်ဳိ႕ဆို လုယက္တယ္။ ရလာတဲ့ေငြေတြနဲ႔ သူတို႔နဲ႔ပိုင္တဲ့ အဆင္ေျပတဲ့ KTV ေတြမွာ ေန႔ေရာ ညပါ ေနၾကတာ။ အဲဒါေတြကို ေတြ႕ရတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အဲဒီပုံစံေတြပဲ။ မူးယစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့လူလည္း ပါေပမယ့္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္လို႔ လုယက္ၾကတဲ့ေကာင္ေတြ၊ လြယ္လြယ္နဲ႔ ေငြရွာတဲ့ေကာင္ေတြ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ လုတဲ့ေနရာနဲ႔ လုယက္တဲ့သူနဲ႔ လုယက္တဲ့ တရားခံေတြသာ ကြဲသြားတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေနာက္ခံသမုိင္းေၾကာင္းက ဒါမ်ဳိးဆင္တူယိုးမွား ေတြခ်ည္းပဲ” ဟု အဆိုပါ လုယက္မႈ တရားခံမ်ားကို စစ္ေဆးမွတ္တမ္းယူရသည့္ အမႈစစ္ အရာရွိတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

နယ္အသီးသီးမွ ဘ၀ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အတြက္ မႏၲေလးၿမိဳ႕သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကသူမ်ား ေနထုိင္ရန္ ေရြးခ်ယ္ၾကသည္မွာ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ရွိ ဆင္ေျခဖုံး အစြန္အဖ်ား ရပ္ကြက္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ထုိေနရာ တ၀ိုက္တြင္ က်ဳးေက်ာ္မ်ား အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ ေနထုိင္ၾကၿပီး အိမ္ငွားခ၊ ေျမငွားခမ်ား အဆမတန္ ေစ်းခ်ိဳသည္။ ထုိ႔အတြက္ လူစုံေနထုိင္ၾကၿပီး ရာဇ၀တ္မႈ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားေသာ ေနရာမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားေသာ ပင္မေနရာ တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ား မၾကာခဏ နယ္ေျမ၀င္ေရာက္ ရွင္းလင္းခဲ့ေသာ္လည္း ရွင္းလင္းၿပီး ခဏအတြင္း ျပန္လည္ က်ဳးေက်ာ္ၾကသည့္ က်ဳးေက်ာ္သံသရာ လည္ေနေသာ ေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ လုယက္မႈမ်ား အျဖစ္မ်ားဆုံး ေနရာမွာလည္း ၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္ျခမ္းႏွင့္ ေတာင္ဘက္ျခမ္းတြင္ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ဘက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပြားမႈ အနည္းဆုံးျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ပြားမႈ နည္းရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ ႐ိုးရွင္းပါသည္။ ၿမိဳ႕ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ဘက္ပိုင္းမွာ ၿမိဳ႕ခံမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ေနလာခဲ့ေသာ ေနရာမ်ားျဖစ္ၿပီး က်ဳးေက်ာ္မ်ား ၀င္ေရာက္ေနထုိင္ရန္ ေနရာနည္းပါးေသာေၾကာင္႔ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ကြၽဲစြန္းရွိ က်ဳးေက်ာ္မ်ားကိုလည္း ဖယ္ရွားကာ တိုက္ခန္းအငွား ခ်ေပးၿပီးေနာက္ ေစ်းသစ္ႀကီးလည္း ေပၚထြက္လာသျဖင့္ ယင္းေနရာမ်ားတြင္လည္း လုယက္မႈ နည္းပါးသြားခဲ့ၿပီး ကြ်ဲစြန္းေျမာက္ဘက္ရွိ ေညာင္ကြဲသာ ယခုအထိ စည္ပင္က မရွင္းႏိုင္ ေသးေသာေၾကာင္႔ က်ဳးေက်ာ္မ်ား ဆက္လက္တည္ရွိ ေနျခင္းျဖစ္သည္။ လုယက္မႈ ျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာမ်ားကို ျပန္လည္စစ္ေဆးၾကည့္လိုက္လွ်င္ ၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ျခမ္းတြင္သာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္သည္ကို ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။

 

လုယက္မႈေတြမ်ားလာတာ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွာပဲ တာ၀န္ရွိသလား

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ လုယက္မႈမ်ား မည္မွ်ပင္ နာမည္ဆိုးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားလာသနည္း ဆိုလွ်င္  ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔၊ ဒုတိယ ရဲခ်ဳပ္ႀကီး ၁ ရဲဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ဳိးေဆြ၀င္းႏွင့္ ရဲမွဴးခ်ဳပ္၀င္းဗိုလ္တို႔ ကိုယ္တိုင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕အထိ ဆင္းလာကာ ၿမိဳ႕လုံျခံဳေရးအတြက္ လာေရာက္ကြပ္ကဲ ေပးေနသည္ကို ျမင္ႏိုင္ပါသည္။ ၎တို႔မလာခင္ကပင္ သိမ္းငွက္စစ္ဆင္ေရး ခ်မွတ္ကာ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ ရဲအင္အားသာမက မႏၲေလးတိုင္း အတြင္းရွိ ရဲစခန္းမ်ားထံမွ တြဲဖက္အေနျဖင့္ ရဲအင္အားေတာင္းကာ မႏၲေလးၿမိဳ႕လုံျခံဳေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သိမ္းငွက္ စစ္ဆင္ေရး စီမံခ်က္အား ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ ၂၅ ရက္က စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ေဖာက္ထြင္းမႈ၊ လုယက္မႈ၊ မူးယစ္မႈက်ဳးလြန္သူ တရားခံ အမ်ားအျပားကိုလည္း ဖမ္းဆီးရရွိခဲ့သည္။ ျပစ္မႈက်ဳးလြန္သူ တရားခံမ်ားမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၂၅ ႏွစ္ၾကား အရြယ္ေကာင္း လူငယ္လူရြယ္မ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။ မည္မွ်ပင္ ဖမ္းဆီးေနေစကာမူ လုံျခံဳေရး ေလ်ာ႔ရဲသြားသည့္ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္ လုယက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲသာ ျဖစ္ေနသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ လူငယ္သင္တန္း ေက်ာင္းတြင္ ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ ေပးထားသည့္ ကေလးသုံးရာေက်ာ္ (၃၅၉) ဦး ရွိၿပီး ခုိးမႈျဖင့္ ၁၀၆ ဦး၊ ေဖာက္ထြင္း ခုိးယူမႈျဖင့္ ၄၆ ဦး၊ ပုဒ္မ ၃၇၆ (မုဒိမ္းမႈ) ျဖင့္ ၃၇ ဦး၊ မူးယစ္မႈျဖင့္ ၃၆ ဦး၊ လူသတ္မႈျဖင့္ ၁၃ ဦး၊ လ၀က အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၆ (၃)ျဖင့္ ၅၈ ဦး၊ အျခားပုဒ္မမ်ားျဖင့္ ၅၃ ဦးရွိသည္။ ယင္းစာရင္းကို ၾကည့္ပါက မူးယစ္မႈ က်ဳးလြန္သူ လူငယ္မ်ားထက္ ခုိးမႈက်ဳးလြန္သူ၊ ေဖာက္ထြင္းခုိးယူမႈ က်ဳးလြန္သူ လူငယ္က ပိုမိုမ်ားျပားေၾကာင္း ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ လူငယ္ေတြ ရာဇ၀တ္မႈ ပိုမိုက်ဳးလြန္လာတာ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် အေရးယူ႐ုံျဖင့္ ယင္းျပသနာမ်ား ေျပလည္သြားမည္လားဆိုသည့္ ေမးခြန္းမ်ား အမ်ားအျပား က်န္ေနပါေသးသည္။

 

လမ္းေပၚ ရာဇ၀တ္မႈ မ်ားျပားတဲ့ ျပႆနာကို တျခားႏုိင္ငံမွာ ဘယ္လိုေျဖရွင္းၾကသလဲ

ဘရာဇီးႏုိင္ငံ ရီယိုဒီဂ်ေနး႐ိုး ၿမိဳ႕၊ ေဆာေပၚလို (SaoPaulo) စသည့္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသည္ လမ္းေပၚ ရာဇ၀တ္မႈ အမ်ားျပားဆုံးေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားျဖစ္ၿပီး  ရာဇ၀တ္မႈ က်ဳးလြန္သည့္ လူငယ္မ်ားကို ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ကိုင္တြယ္ေသာ စနစ္ကို က်င့္သုံးသည့္ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕လည္းျဖစ္သည္။ ယင္းစနစ္မွာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပဲ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကို ပိုမိုတိုးပြား လာေစခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ေတာ့ လူတန္းစား မညီမွ်မႈမ်ားကို ေလွ်ာ႔ခ်ျခင္း၊ ေက်ာင္းထြက္ႏႈန္း နည္းပါးေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း (ေက်ာင္းတက္ေစရန္ မက္လုံးေပးျခင္း) ႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ အေျခအေနမ်ား တိုးတက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးျခင္းစသည့္ နည္းစနစ္မ်ားကို အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။

အဆိုပါ နည္းစနစ္မ်ားတြင္ ဘရာဇီးႏုိင္ငံ အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးမ်ား၊ ေက်းလက္ေဒသမ်ားမွ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားထံ ေျပာင္းေရႊ႕လာသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို ေဒသခံမ်ားႏွင့္ တစ္သားတည္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးသည့္ စနစ္လည္း ပါ၀င္ပါသည္။ ယင္းဗ်ဳဟာကို အသုံးျပဳသည့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက စဥ္းစားသည္မွာ လူငယ္မ်ား ရာဇ၀တ္မႈကို လက္ရဲ ဇတ္ရဲ က်ဳးလြန္ရဲၾကသည္မွာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဳးလြန္သည့္ ေနရာ၊ ေဒသသည္ ၎တို႔ေမြးရပ္ေျမေဒသ မဟုတ္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဒါ သူတို႔ၿမိဳ၊ ငါ႔ၿမိဳ႕မဟုတ္ဘူး ဆိုသည့္ စိတ္အခံရွိေသာ လူငယ္တစ္ေယာက္သည္ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကို က်ဳးလြန္ရန္ ၀န္ေလးမည္ မဟုတ္ေပ။ သုိ႔ေသာ္ ဒါဟာ ငါ႔ၿမိဳ႕၊ ငါ႔ေဒသ၊ ဒီလူေတြက ငါတို႔ၿမိဳ႕သားေတြဆိုသည့္ စိတ္အခံ ရွိသြားလွ်င္မူ အဆိုပါ လူငယ္သည္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကို က်ဳးလြန္ရန္ အခြင့္အလမ္း နည္းသြားမည္ဟု ယူဆကာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ တျခားေဒသမွ လာေသာ က်ဳးေက်ာ္ေနထုိင္ၾကသည့္ လမ္းေပ်ာ္ လူငယ္မ်ား အတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း သင္တန္းမ်ား၊ နားခုိရန္ ေဂဟာမ်ား ဖြင့္လွစ္ေပးၾကသည္။ ၎တို႔ေနထုိင္ရန္ တိုက္ခန္းတြဲႀကီးမ်ား ေဆာက္လုပ္ေပးၾကၿပီး အငွားစနစ္ျဖင့္ ေနထုိင္ေစသည္။ အလုပ္အကိုင္မ်ားကို အစုိးရက ဦးစီးဦးေဆာင္ျပဳကာ အလုပ္ရွာေပးသည္။ က်ဳးေက်ာ္မ်ား၊ လမ္းေပ်ာ္လူငယ္မ်ားကို အလုပ္ေပးသည့္ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ဂုဏ္ျပဳဆုမ်ား ခ်ီးျမႇင့္ေပးျခင္း၊ အခြန္ေလွ်ာ႔ေကာက္ျခင္း စသည့္မက္လုံးမ်ား ဖန္တီးေပးသည္။ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ အေပါင္းအသင္းျဖစ္ကာ ၀င္ဆံ့ေစရန္ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားသို႔ ဖိတ္ေခၚေစျခင္း၊ ေဘာလုံးကလပ္မ်ား၊ တင္းနစ္၊ စစ္တုရင္၊ ေရကူးစသည့္ အားကစားကလပ္မ်ားသုိ႔ လမ္းေပ်ာ္လူငယ္မ်ားကို အသင္း၀င္ေစကာ ေဒသခံလူငယ္မ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးမႈ ရယူေစသည္။ မႈခင္းျဖစ္ပြားမႈ အမ်ားဆုံး ေနရာမ်ားကို အထူးၾကပ္မတ္ကာ လုံျခံဳေရး တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ခ်သည္။ ျပစ္မႈက်ဳးလြန္သည့္ လူငယ္မ်ားကို ေထာင္ထဲတြင္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း သင္တန္းမ်ား မသင္မေနရ သင္ယူေစသည္။ ေထာင္မွ ထြက္လာၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စခန္းမ်ားတြင္ ၎တို႔ဘ၀ကို ျပန္စရန္ ကူညီေပးသည္။ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဳးလြန္သူမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္မႈ မရွိေစပဲ ေႏြးေထြးစြာ ႀကိဳဆိုေစသည္။ လုံျခံဳေရးက႑တြင္လည္း ျပစ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးမွ လုံျခံဳေရး တင္းက်ပ္ျခင္းထက္ ျပစ္မႈမျဖစ္ပြားေစရန္ လိုအပ္သည့္ အစီအမံမ်ားကို ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ရင္း ကာကြယ္ေရးကို ဦးစားေပးခဲ့သည္။ လုံျခံဳေရးတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ ရဲအရာရွိမ်ားကိုလည္း ေကာင္းမြန္သည့္ အေထာက္အပံ့မ်ား ေပးအပ္ကာ ၎တို႔ကို စိတ္ဓာတ္တက္ၾကြ ေစခဲ့သည္။ ယင္းပ႐ိုဂရမ္အား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ရီယိုဒီဂ်ေနး႐ိုးၿမိဳ႕တြင္ ေရွ႕ေျပးအစီအစဥ္ (Pilot Programme) အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ေအာင္ျမင္သည့္ အေလ်ာက္ တျခားၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္လည္း ယင္းအစီအစဥ္မ်ားကို ဆက္လက္က်င့္သုံး ခဲ့ၾကသည္။ ရလဒ္အေနျဖင့္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ၂၀၁၀ ၾကား ၁၀ ႏွစ္တာကာလ မႈခင္းျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းကို သုံးသပ္ၾကည့္ပါက ေဆာ္ေပၚလိုၿမိဳ႕တြင္ လူသတ္မႈ ျဖစ္ပြားႏႈန္းသည္ ၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းလာခဲ့ၿပီး ဘဟီးယား (Bahia) ျပည္နယ္တြင္ ၃၀၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အလာဂို႔စ္ (Alagoas) တြင္ ၁၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပါရာ (Para) တြင္ ၂၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ က်ဆင္းလာခဲ့ေၾကာင္း ကမၻာ႔ဘဏ္ (The World Bank) က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

 

မႏၲေလးၿမိဳ႕ကို ေရႊ႕ေျပာင္းလာတဲ့ လူငယ္ေတြ အဆင္ေျပၾကရဲ႕လား

ေက်းလက္ေဒသ အသီးသီးတြင္ အေထြေထြ လိုအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ထုိင္း၊ မေလးရွား စသည့္ႏုိင္ငံမ်ားကို လူငယ္အမ်ားအျပား အလုပ္သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနၾကသည္မွာ အမ်ားသိၿပီးသားျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕လူငယ္မ်ားကေတာ႔ ႏုိင္ငံရပ္ျခားသုိ႔ အလုပ္သြားေရာက္ မလုပ္ၾကဘဲ မႏၲေလး၊ ရန္ကုန္ စသည့္ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာၾကသည္။ ထုိလူငယ္မ်ား၊ မိသားစုမ်ား အဆင္ေျပၾကပါရဲ႕လား။

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ အလုပ္ေလွ်ာက္မည္ဆိုလွ်င္ အနိမ္႔ဆုံး သန္႔ရွင္းေရး ၀န္ထမ္းအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားမည္ဆိုလွ်င္ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ေၾကာင္း ရပ္ကြက္ေထာက္ခံစာႏွင့္ ရဲစခန္းေထာက္ခံစာ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ထုိေထာက္ခံစာမ်ား ရရွိရန္အတြက္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ေတာေက်းလက္ ေဒသမ်ားတြင္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း၊ မွတ္ပုံတင္ရွိသူ အလြန္နည္းပါးပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေတာရြာမ်ားမွ ၿမိဳ႕ေပၚသို႔ ရရာအလုပ္ လုပ္ကိုင္ရန္ ထြက္ခြာလာခဲ့သူမ်ားမွာ ယင္းလို အပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းရန္ ပိုမိုခဲယဥ္း ေနၾကပါသည္။ အ၀တ္ တစ္ထည္၊ ကိုယ္တစ္ခုျဖင့္ ထြက္လာခဲ့ၾကသူ မ်ားပါသည္။ မည္ကဲ့သုိ႔ ေထာက္ခံစာ ယူၾကပါမည္နည္း။ အလုပ္ေပါသည့္ ေစ်းခ်ိဳေတာ္ကဲ့သုိ႔ ေနရာမ်ဳိးတြင္ ၀င္အလုပ္ရွာရန္လည္း ခဲယဥ္းပါသည္။ မႏၲေလးသည္ ယခုထိ လူရင္းမွသာ ယုံၾကည္တတ္ေသာအက်င္႔ ရွိပါေသးသည္။ မည္သည့္ ေဒသက လာမွန္းမသိေသာ၊ မည္သည့္ အေထာက္အထားမွ မရွိေသာ လူမ်ားကို အလုပ္ေပးရန္အတြက္ လုပ္ငန္းရွင္ အမ်ားအျပားက ျငင္းဆန္ေလ႔ ရွိတတ္ေသာေၾကာင္႔ အေ၀းနယ္မ်ားမွ လာေရာက္ကာ ၀င္ေငြတခု ရရွိႏိုင္မည့္ အလုပ္မ်ားကို ရွာေဖြေနေသာ လူငယ္မ်ားအတြက္ အလုပ္တခုရရန္ အလြန္ခဲယဥ္းလွပါသည္။ ၎တို႔ပုံမွန္ လုပ္ကိုင္ရသည္မွာ ေထာက္ခံစာ မလိုအပ္ေသာ လမ္းလုပ္သား၊ ပန္းရန္လုပ္သား၊ ေက်ာက္သယ္၊ ေျမတူး၊ စက္႐ုံအေျခခံလုပ္သား စသည့္ အလုပ္ၾကမ္းမ်ားသာျဖစ္ၿပီး ၎တို႔ကဲ့သုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူ အခ်င္းခ်င္းသာ ေပါင္းသင္းေနၾကရသည္။ ယခုေနာက္ပိုင္း စီးပြားေရး အဆင္မေျပမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႕လာရၿပီးေနာက္ လုပ္ငန္းရွင္ အမ်ားအျပားလည္း လုပ္ငန္းကို “ေမွး” ထားၾကသည့္အတြက္ အလုပ္သစ္ရွာရသည္မွာ ယခင္ကကဲ့သုိ႔ လြယ္ကူမႈ မရွိေတာ့ေပ။ ထုိအခါ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသည့္ လူငယ္မ်ားသည္ ရရာအလုပ္ကို လုပ္ၾကရင္း ရသည့္နည္းျဖင့္ ေငြရွာရန္ ႀကိဳးစားလာၾကေတာ႔သည္။ ဤသည္လည္း လမ္းေပၚရာဇ၀တ္မႈ တုိးပြားလာေစသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာတစ္ခု ျဖစ္လာပါေတာ႔သည္။

 

လမ္းေပၚရာဇ၀တ္မႈ တိုးပြားလာေစသည့္ ဒုတိယအေၾကာင္းရင္းတစ္ခု

လမ္းေပၚရာဇ၀တ္မႈ တိုးပြားလာေစသည့္ ဒုတိယအေၾကာင္းရင္း တစ္ခုမွာ သိမ္းငွက္စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ား ယခင္က အလုံးအရင္းႏွင့္ ရွိခဲ့ပါသည္။ ေစ်းခ်ဳိေတာ္ အနီးအနားတြင္ပင္ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ား ငါးဆိုင္ႏွင့္ အထက္မွာရွိၿပီး ၆၂လမ္း၊ မေနာ္ဟရီ၊ ၿမိဳ႕သစ္ဘက္မ်ားတြင္ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ား ၁၀ ဆိုင္ႏွင့္ အထက္တြင္ ရွိပါသည္။ အဆိုပါ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ား၏ ေငြ၀င္၊ ေငြထြက္မွာ ၾကမ္းတမ္းလွသည့္အတြက္ ေငြေၾကးရႈံးနိမ့္သူမ်ားက ဆုိင္ရွင္ကို ရန္ရွာျခင္း၊ ျပန္လည္ လုယက္ျခင္း စသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္အတြက္ ဆိုင္ရွင္မ်ားက လူမိုက္မ်ားအား အုပ္စုလိုက္ငွားရမ္းကာ အေစာင္႔အၾကပ္ ခ်ထားခဲ့ၾကသည္။ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္ တစ္ဆိုင္လွ်င္ လူမိုက္ငါးေယာက္ အနိမ့္ဆုံးရွိၿပီး ေန႔ဆိုင္း ညဆိုင္းျဖင့္ လဲလွယ္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကသည္။ သိမ္းငွက္စစ္ဆင္ေရး စတင္ၿပီးေနာက္ ယခင္ကကဲ့သုိ႔ ညိႇႏႈိင္းမရေတာ႔ပဲ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ားအားလုံး လုံး၀ပိတ္သိမ္း လိုက္ရသည္။ ယင္းမွာ သိမ္းငွက္စစ္ဆင္ေရး၏ ေကာင္းက်ဳိးတစ္ရပ္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲ ေမးခြန္းမွာ ငါးမန္းဂိမ္းဆိုင္မ်ားက အလုပ္ခန္႔ထားေသာ ရာဂဏန္းရွိသည့္ လူမိုက္မ်ား ယခု ဘာလုပ္ေနၾကသလဲဆိုသည့္ ေမးခြန္းျဖစ္သည္။ လုယက္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ျပန္အစေကာက္ၾကည့္လွ်င္ ယခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လုယက္မႈမ်ားမွာ ပစၥည္းရလိုမႈသာ မ်ားျပားၿပီး ယခုေနာက္ပိုင္းတြင္မူ လက္ရဲဇက္ရဲ က်ဳးလြန္ေသာ လုယက္မႈမ်ား ပိုမိုမ်ားျပား လာသည္ကို ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းလူမိုက္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ ျပဳျပင္ရန္အတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခုကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမည္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အတူပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္းခ်သူ အမ်ားစုမွာလည္း သိမ္းငွက္စစ္ဆင္ေရးကို ေၾကာက္လန္႔သည့္အတြက္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္းခ်မႈမ်ားကို ရပ္နားထားၾကေၾကာင္း သိရသည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္းခ်သူမ်ားသည္လည္း လူမိုက္မ်ားကို ငွားရမ္းထားၿပီးမွ ေရာင္းခ်ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ၎တို႔ အလုပ္မရွိေတာ႔သည့္အခါ ၎တို႔ငွားရမ္းထားသည့္ လူမိုက္မ်ား ဘယ္ကို ေရာက္သြားမည္နည္း။ ေသခ်ာပါသည္။ လမ္းေပၚ တက္လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။ လုံျခံဳေရးအင္အား တင္းက်ပ္ေနေသာ အခ်ိန္မ်ဳိးတြင္ အသာလွ်ဳိေနမည္ျဖစ္ၿပီး လုံျခံဳေရးအင္အား အနည္းငယ္ ေလ်ာ႔သြားသည္ႏွင့္ ျပန္လည္ လုယက္ၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔အတြက္ မႏၲေလးၿမိဳ႕သည္ တစိမ္းၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕၊ ေငြလြယ္လြယ္ကူကူ ရွာ၍ရေသာၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ အျဖစ္သာ ျမင္ေနၾကၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ငါ႔ၿမိဳ႕ဟူေသာ စိတ္ခံစားခ်က္ မရွိၾကေသးသည္ကို အလြယ္တကူ ေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။ လုံျခံဳေရးယူထားေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာလည္း သိမ္းငွက္ စစ္ဆင္ေရး ကာလအတြင္း လြန္စြာပင္ပန္းေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ညဦးပိုင္း လွည့္ကင္းလွည့္ရသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ယာဥ္စစ္ေဆးရာတြင္ ပါ၀င္ရသည္။ ထုိ႔ေနာက္ သန္းေခါင္ယံ လွည့္ကင္းတစ္ႀကိမ္ လွည့္ရသည္။ နံနက္ေရာက္ေသာအခါ တရားခံ႐ုံးထုတ္ လိုက္ပို႔ရသည္။ တရားခံ အဖမ္းထြက္ရသည္။ လုံေလာက္ေသာ အနားယူခ်ိန္၊ လုံေလာက္ေသာ အေထာက္အပံ႔ မရွိဘဲ လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ လုံေလာက္ေသာ စြမ္းေဆာင္မႈကို ျပသႏိုင္ဖို႔ မေသခ်ာေတာ႔ပါ။

 

ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူေတြကို မက္လုံးေပးပါ ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ေပးပါ

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ညပိုင္း လုယက္မႈမ်ား အဆက္မျပတ္ ျဖစ္လာၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕ခံအမ်ားစုလည္း အေတာ္ေလး ေၾကာက္ရြံ႕သြားပုံေပၚသည္။ အထူးသျဖင့္ မေနာ္ရမၼံေရွ႕တြင္ ဆိုင္ကယ္ေပၚထုိင္ကာ ဖုန္းေျပာေနစဥ္ လည္ပင္းကိုဓားျဖင့္ စိမ္ေျပနေျပလွီး၍ ဆိုင္ကယ္ယူ ေျပးသြားသည့္ျဖစ္စဥ္၊ စက္မႈဇုန္ထဲတြင္ မိမိဘာသာမိမိ ဆိုင္ကယ္စီးသြားေနစဥ္ ကေလးအရြယ္ လူငယ္အုပ္စုက ဓားျဖင့္ အသားလြတ္ ၀င္ခုတ္သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ လူမႈကြန္ရက္ Facebook တြင္ တက္လာၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕ခံလူငယ္မ်ား ကိုယ္တိုင္ ည ၁၂ နာရီ ေနာက္ပိုင္း အျပင္ထြက္ရန္ ေၾကာက္လန္႔ ကုန္ၾကေတာ့သည္။ ယခင္ကဆိုလွ်င္ ည ၁၂ နာရီ၊ ၁ နာရီထိ စည္ကားေနေသာ က်ံဳးေတာင္ဘက္မွာ ယခု ၁၁ နာရီခန္႔ ဆိုလွ်င္ပင္ လူငယ္မ်ား ေတာ္ေတာ္နည္းပါးသြားၿပီ ျဖစ္သည္။ ၈၄ လမ္း၊ ၂၆ လမ္း၊ ၃၅ လမ္း စသည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၏ အစည္ကားဆုံးေသာ လမ္းမႀကီးမ်ားတြင္ ည ၁၁ နာရီခန္႔ဆိုလွ်င္ လူသြားလူလာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို နည္းပါးသြားၿပီျဖစ္သည္။ လုယက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕ အေနျဖင့္လည္း အထူးအင္အားစိုက္ကာ လုံျခံဳေရးတာ၀န္မ်ား ထမ္းေဆာင္ေနၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းသို႔လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းသည္ ေဆးၿမီးတိုမွ်သာျဖစ္သည္။ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနေသာ၊ ပညာမတတ္ေသာ က်ဳးေက်ာ္မ်ား၊ ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားမ်ားသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ အမွန္တကယ္ စြဲကပ္ေနေသာ လုယက္မႈ ကင္ဆာေရာဂါဆိုးႀကီးျဖစ္ၿပီး လုယက္မႈမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားမွ ဘီယာဆိုင္မ်ားကုိ ေစာေစာပိတ္ေစျခင္း၊ လမ္းဆုံလမ္းခြမ်ားတြင္ ဆိုင္ကယ္မ်ားအား ပိတ္ဆို႔စစ္ေဆးျခင္း၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား လွည့္ကင္းမ်ား ပိုမိုလွည့္ေစျခင္း စသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေဆးၿမီးတိုမ်ားသည္ ယင္းကင္ဆာေရာဂါ ဆိုးႀကီးအား ေခတၱခဏသာ သက္သာေစမည္ျဖစ္သည္။ အခ်ိန္တန္လွ်င္ ျပန္ေပၚလာမည္ျဖစ္သည္။ အေရးႀကီးသည္မွာ ယင္းအလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနေသာ၊ ပညာမတတ္ေသာ က်ဳးေက်ာ္မ်ား၊ ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ သား စစ္စစ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္အတြက္ ၎င္း တို႔ကို မႏၲေလးၿမိဳ႕ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ ဖယ္ထုတ္ေရွာင္ၾကဥ္သည့္နည္းသည္ အဆင္မေျပႏိုင္ပါ။ ၎တို႔ကို အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးျခင္း၊ ပညာသင္ေပးျခင္း၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းသို႔ ဆြဲေခၚကာ ဒါမႏၲေလးၿမိဳ႕ မဟုတ္ဘူး။ မင္းတို႔ၿမိဳ႕၊ မင္းတို႔ဒီၿမိဳ႕မွာ ေနစရာရွိတယ္။ အလုပ္ရွိတယ္။ မင္းဘ၀အတြက္ ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ ရွိတယ္ဆိုသည့္ ဘ၀တစ္သက္စာ ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ (life-long hope) ေပးျခင္းကသည္သာ အေကာင္းဆုံး ေျဖရွင္းနည္း ျဖစ္ေၾကာင္း ယခင္မရမ္းျခံ၊ ကြၽဲစြန္းရွိ တ႐ိုးေဘး က်ဳးေက်ာ္ေနရသည့္ဘ၀မွ ယခုတိုက္ေပၚ ေရာက္သြားသည့္ က်ဳးေက်ာ္မ်ားၾကား ရာဇ၀တ္မႈ နည္းပါးလာျခင္းက အေကာင္းဆုံး သက္ေသျပေနၿပီ ျဖစ္သည္။

 

လူဦးေရ ခုနစ္သန္းေက်ာ္အတြက္ ၀န္ေဆာင္မႈနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈျပႆနာ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္း ကားမွတ္တုိင္တစ္ခုတြင္ ခရီးသည္မ်ား YBS ေစာင့္ဆုိင္းေနသည့္ျမင္ကြင္းကုိ ၾသဂုတ္လအတြင္းက ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

ကမၻာ့ႏုိင္ငံအသီးသီးတြင္ ႏုိင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ တုိင္းျပည္၏ ဂုဏ္သိကၡာရွိမႈ၊ စည္းကမ္း ရွိမႈႏွင့္ေနထုိင္ခ်င့္စဖြယ္ ပံုရိပ္တစ္ခုျဖစ္သည္။

ထုိ႔နည္းတူပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဓိကၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔သည္ လူဦးေရတုိးတက္လာမႈႏွင့္အတူ လူေနထုိင္မႈ သိပ္သည္းေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကုိ ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရမ်ားက ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။

ျပည္သူေရြးခ်ယ္မႈျဖင့္ တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ NLD အစုိးရလက္ထက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ ေခတ္မီဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း ျပည္သူအမ်ားေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္အဂၤါရပ္ကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသးသည္ကို ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သည္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားျဖင့္ စိမ္းလန္းၿပီး ေနခ်င္စဖြယ္ စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၆ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးပြဲတြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္သည့္ လူဦးေရသည္ ၅ ဒသမ ၂ သန္းရွိသည္။ လူဦးေရထူထပ္မႈႏွင့္အတူ အမိႈက္စြန႔္ပစ္မႈ၊ သန္႔ရွင္းေသာ ေရရွိမႈ၊ လမ္းစနစ္မ်ားအဆင္ေျပမႈ၊ လမ္းတံတား တည္ေဆာက္မႈမ်ားသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက နိမ့္က်လ်က္ရွိေနသည္။ အဆုိပါကိစၥမ်ားကုိ ေျဖရွင္းရန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ တာ၀န္ရွိသည္။

၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္စာရင္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လူဦးေရ ၇ ဒသမ ၃ သန္းေက်ာ္ရွိသည္။ လူဦးေရတိုးတက္လာၿပီး စည္ပင္အသံုးစရိတ္ ျမင့္တက္လာေသာ္လည္း ၿမိဳ႕ျပသန္႔ရွင္းမႈႏွင့္ လွပမႈမ်ားေပ်ာက္ရွေနဆဲျဖစ္သည္။

■ ျပစ္မႈ ျပစ္ဒဏ္ အသစ္မ်ားနဲ႔ စည္ပင္ဥပေဒသစ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာဥပေဒကုိ ၂၀၁၈ ဇြန္ ၂၅ ရက္ ႏွင့္ ၂၇ ရက္က ရန္ကုန္တုိင္းေဒသ ႀကီးလႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းတြင္ ဥပေဒပါ အခန္း၊ အပုိဒ္ခဲြ၊ အပုိဒ္ခဲြ ငယ္မ်ား၊ ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အသစ္ျဖည့္စြက္ျခင္းမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးၿပီး အတည္ျပဳျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၂၈ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသ ႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက အတည္ျပဳလက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့သည္။

အဆုိပါ ဥပေဒသစ္တြင္ ဥပမာအားျဖင့္ စည္ပင္ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ပါက ပထမအဆင့္အေန ျဖင့္ ဒဏ္ေၾကးသတ္မွတ္ၿပီး လုိက္နာျခင္းမရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားရွိ ေနပါက ဒုတိယအဆင့္အေနျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္အထိ ခ်မွတ္ႏုိင္သည့္ အခ်က္မ်ား ထည့္သြင္းထားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ဥပေဒသစ္အား ယခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလမွစ၍ က်င့္သုံး ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္း သိန္းက ေျပာၾကားထားသည္။

“ဥပေဒအသစ္မွာ ထူးျခားတာကေတာ့ မလုိက္နာလုိ႔ရွိရင္ တခ်ိဳ႕ဥပေဒမွာ ေထာင္ဒဏ္ေတြ ပါလာတယ္။ ဥပမာ စည္ပင္သာယာပုိင္တဲ့ေျမေနရာေတြကုိ က်ဴးေက်ာ္ေဆာက္လုပ္လုိ႔ရွိရင္ ဒဏ္ေၾကးကသံုးသိန္းကေန သိန္း ၃၀ ေလာက္အထိျဖစ္တယ္။ ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ မလုိက္နာဘူး ထပ္က်ဴးလြန္ရင္ ေထာင္ဒဏ္ေျခာက္လ ဆုိတာပါတယ္။ အဲဒီလုိမ်ိဳးပဲ ေဘာ္ဒါေဆာင္ေတြကုိ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္လုိ႔ရွိရင္ ဒဏ္ေငြေတြမ်ားလာတယ္။ သံုးသိန္းကေန ၁၅ သိန္း အထိမ်ားလာတယ္။ အဲဒါမလုိက္နာလုိ႔ ထပ္က်ဴးလြန္ရင္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လဆုိတာ ပါလာတယ္” ဟု ပန္းဘဲတန္းၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁) မွ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးသန္းႏုိင္ဦး ကဆိုသည္။

စည္ပင္ ဥပေဒသစ္တြင္ စည္းကမ္းမဲ့အမိႈက္စြန္႔ပစ္ျခင္း၊ စည္းကမ္းမဲ့ အညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ျခင္း၊ စည္းကမ္းမဲ့ ကြမ္းတံေတြးေထြးျခင္းမ်ားကုိ ေငြဒဏ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႕ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ ေငြဒဏ္အျပင္ လူမႈေရး ျပစ္ဒဏ္မ်ားပါခ်မွတ္သင့္ေၾကာင္း ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထုိင္သည့္ မလြင္မာက ေျပာၾကားသည္။

“ေငြဒဏ္ေလာက္နဲ႔ဆုိ လူေတြက သိပ္လုိက္နာမွာ မဟုတ္ဘူး။ ထိေရာက္တဲ့ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္တစ္ခုခုပါ ဥပေဒထဲထည့္ထားရင္ လူေတြစည္းကမ္းမဲ့ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး”  ဟု မလြင္မာက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ စည္ပင္သာယာဥပေဒသစ္တြင္ ပါရွိသည့္ အခ်က္မ်ားအား ျပည္သူမ်ားသိရွိ ႏုိင္ရန္အတြက္လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ျခင္း အသိပညာေပးျခင္းမ်ား လုိက္လံေဆာင္ရြက္ေနသည္။

“ကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စည္ပင္သာယာဥပေဒကို လုိက္လံရွင္းျပတာေတြ လုပ္ေနတယ္။ ဒါက အစဥ္အလာမရွိခဲ့ဘူး။ ဒီလုိမ်ဳိး လူထုကုိ အေလးအနက္ထားၿပီး လုိက္ရွင္းျပတာမ်ိဳးေတြ မရွိခဲ့ဘူး” ဟု မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွတုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ေအာင္ကေျပာၾကားသည္။

“အစ္ကုိတို႔ကေတာ့ အစပုိင္းေတာ့ ရွင္းလင္းေျပာၾကားေပးလုိ႔ရ မယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ အေရးယူမႈ ေဆာင္ရြက္မႈအပုိင္း ထိပ္တုိက္ေတြ႕ ရမယ့္အပုိင္းေတြက စည္ပင္သာယာ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔  ဥပေဒအတြင္း သက္ေရာက္ေနတဲ့ ေစ်းေရာင္းတဲ့သူေတြ ေျမေနရာက်ဴးေက်ာ္တဲ့သူေတြ၊ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့အမိႈက္ပစ္တဲ့ သူေတြေပ့ါ။ လူထုကေတာ့ စည္ပင္သာယာဥပေဒကုိ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ေက်ာ္ေက်ာ္က လုိက္နာေဆာင္ ရြက္ရင္ ရန္ကုန္က ေကာင္းတဲ့အေနအထားတစ္ခုကိုရမယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔ အဲဒီလုိေျပာရလည္း တကယ္ပဲ ပ်က္ယြင္းေနၿပီ။ ေမာ္ေတာ္ကား လမ္းကူးတာကအစ လူေတြကတံတားေပၚက မကူးဘူး ေအာက္က ကူးတယ္” ဟု ဦးသန္းႏုိင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

■ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲ ဘယ္အခ်ိန္စတင္ႏုိင္မလဲ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအဆင့္ဆင့္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းဆုိင္ရာ နည္းဥပေဒျပင္ဆင္သည့္ နည္းဥပေဒအား ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမ ၁၇ ရက္ တြင္ လက္ရွိၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ဦးေမာင္ ေမာင္စုိးက ေရြးေကာက္ခံစည္ပင္ေကာ္မတီ၀င္သံုးဦးႏွင့္ခ႐ုိင္၊ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီဥကၠ႒ႏွင့္ အဖဲြ႕၀င္ ၁၁၅ ဦးကုိ လုပ္ငန္းတာ၀န္မွ ရပ္စဲေၾကာင္း အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာတစ္ ေစာင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္အခ်ိန္တြင္ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ျပည္သူေရြးေသာ စည္ပင္ေကာ္မတီ၀င္မ်ား ေပ်ာက္ရွသြားကာ အစိုးရေရြးခ်ယ္ေသာ ေကာ္မတီ၀င္မ်ားႏွင့္သာ လုပ္ေဆာင္ေနသည္မွာ ယေန႔တုိင္ ျဖစ္သည္။မည္သည့္အခ်ိန္မွ လုပ္ႏုိင္မည္ကို အတိအက် မသိရေသးေသာ္ျငား အစိုးရ သက္တမ္းကုန္ ဆံုးေတာ့မည္ျဖစ္သလို ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သလို သက္တမ္းကုန္လုခ်ိန္မွ က်င္းပမည့္အေျခအေနလည္း ျဖစ္သြားႏိုင္သည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ စည္ပင္သာယာ ေကာ္မတီ၀င္မ်ားအား ျပည္သူမ်ားက ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဥပေဒအသစ္တြင္ ထည့္သြင္းထားသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ ပင္သာယာေရးေကာ္မတီတြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္သည္ဥကၠ႒ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစုိးရအဖြဲ႕မွ ေကာ္မတီ၀င္ေလးဦးအား ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္နယ္နမိတ္အတြင္း ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရမည့္ ေကာ္မတီ၀င္ အေရအတြက္သည္ ေျခာက္ ဦးျဖစ္သည္။

ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံရေသာ ေကာ္မတီ၀င္ ေျခာက္ဦးအနက္မွတစ္ဦးအား ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္၀န္အျဖစ္ ေကာ္မတီ၀င္ ၁၁ ဦးက လွ်ဳိ႕၀ွက္မဲစနစ္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒသစ္တြင္ အစုိးရအ ဖြဲ႕သည္ ေကာ္မတီ၀င္မ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာေရးအဖြဲ႕၀င္မ်ား ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ႏုိင္ရန္အ တြက္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကုိ ဖြဲ႕စည္းရမည္။ ေကာ္မရွင္သည္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပေရးအတြက္ ၿမိဳ႕ေတာ္နယ္နိ မိတ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားအလုိက္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူဦးေရအေပၚမူတည္၍ မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားကုိ သတ္ မွတ္ရမည္။ ေကာ္မတီ၀င္မ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၀င္မ်ားကုိ ေရြးေကာက္တင္ ေျမႇာက္ရာတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲစတင္က်င္းပသည့္ေနရပ္၌ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ ထားသည့္ အရည္အခ်င္း ပ်က္ယြင္းသူ မဟုတ္သည့္အျပင္ ဆႏၵမဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိေသာ ႏုိင္ငံသားႏွင့္ ဥပေဒအရ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ရွိသူတုိင္းသည္ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ ရွိသည္။ ဆႏၵမဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိေသာႏုိင္ငံသားႏွင့္ ဥပေဒအရ ဆႏၵမဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူတုိင္းသည္ ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ရပ္၌ မဲဆႏၵနယ္တစ္နယ္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၀င္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတစ္ဦးႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ၀င္ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းသုံးဦးကုိ ဆႏၵမဲတစ္မဲသာေပးပုိင္ခြင့္ရွိၿပီး လွ်ဳိ႕၀ွက္ဆႏၵမဲေပးျခင္းစနစ္ကုိ က်င့္သုံးရမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

“အရင္စည္ပင္သာယာဥပေဒမွာ ဘယ္ကာလမွာ စည္ပင္သာယာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ရမယ္ဆုိၿပီး မပါခဲ့ဘူး။ အခုဥပေဒသစ္မွာ အစုိးရဖြဲ႕ၿပီးသည္ႏွင့္ ေနာက္ေန႔မွ စတင္ကာ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္းေရြး ေကာက္ပြဲလုပ္ရမယ္ဆုိၿပီး ဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းလုိက္ႏုိင္တယ္။ အားနည္းခ်က္ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြ အနည္းငယ္ေတာ့ရွိႏုိင္တယ္။ စည္ပင္သာယာဥပေဒက ၂၀၀၈ ဖြဲ႕ စည္းပုံေလာက္ျပင္ရမခက္ခဲႏုိင္ဘူး။ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြမရွိႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ျပင္ဆင္ႏုိင္တယ္။ အရင္တုန္းက တစ္အိမ္ေထာင္ကုိ မဲတစ္မဲပဲေပးလုိ႔ ရတာကေန အခုဆုိရင္ တစ္အိမ္ေထာင္ကုိ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသူတုိင္း မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိတယ္”  ဟု မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွ တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ေအာင္ကေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၈ စက္တင္ဘာ ၃ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႕႐ုံး၌ ဟုိတယ္ခရီး၊ အေဆာက္အအံုကိစၥ ျပည္သူ႔စကား၀ိုင္းႏွင့္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ (ဒုတိယ) မူၾကမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ညိႇႏိႈင္းအစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားက်င္းပျခင္း အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ အခ်ိန္ဇယားတစ္ရပ္အား ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ထားရွိသင့္ေၾကာင္း၊ အဆုိပါအခ်က္အား ဥပေဒ၊ နည္းဥပ ေဒမ်ားတြင္ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသင့္ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ သင့္ေလ်ာ္သည့္အခ်ိန္၌ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပသည့္ ပုံစံမဟုတ္ဘဲ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားအားလုံး တူညီေသာလုပ္ငန္းစဥ္မူေဘာင္အတြင္းေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမည့္ ေန႔ရက္အပါအ၀င္ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား သတ္မွတ္၍ ႀကိဳတင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသင့္ ေၾကာင္း စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ လူတုိင္းမဲေပးခြင့္အား ေသခ်ာေစမည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအား ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားသင့္ေၾကာင္း၊ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း (ေကာ္မတီ၀င္ေလာင္း) အရည္အခ်င္းမ်ားတြင္ ေဒသႏၲရအဆင့္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၌ လူငယ္လူရြယ္မ်ားပါ၀င္ခြင့္ရရွိ ေစရန္ အသက္အရြယ္ကန္႔သတ္ခ်က္အား ေလွ်ာ့ခ်ေပးသင့္ေၾကာင္း၊ ပုိင္းျခားသတ္မွတ္ရန္ ခက္ခဲေသာ အျခားကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးသင့္ေၾကာင္း၊ ပုိမုိ ေကာင္းမြန္သည့္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္အတြက္ ဘက္မလုိက္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားကုိ အသိအမွတ္ျပဳမႈလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္ ထား ရွိသင့္ၿပီး ၎တုိ႔အား ဖိတ္ေခၚသင့္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

■  စည္ပင္သာယာ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ ျပည္သူေတြ စိတ္ေက်နပ္မႈရွိသလား

စည္ပင္သာယာ၏ ေဆာင္ရြက္ရသည့္ နယ္ပယ္သည္က်ယ္ ျပန္႔လွသည္။ အမိႈက္သိမ္းစနစ္၊ ေရေျမာင္းစနစ္၊ လမ္းမ်ား၊ လမ္းတံတားမ်ား၊ မိလႅာစြန္႔ပစ္မႈ စနစ္မ်ားကုိ ကုိင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ေပးေနရသည္။

အဆုိပါကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးအလင္းေစတမန္အဖြဲ႕က ေကာက္ယူထားသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၏ဌာနႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ လူထုသေဘာထား စစ္တမ္းအစီရင္ခံစာတြင္ အမိႈက္သိမ္းစနစ္အား ေကာင္းမြန္သည္ဟုေျဖဆုိသူ ၁၁ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး ၄၆ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ညံ့သည္ဟု ေျဖဆုိထားသည္။

ယင္းအျပင္ ေရေျမာင္းစနစ္ေကာင္းမြန္သည္ဟု ေျဖဆုိသူ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး အဆင္မေျပဟု ေျဖဆုိသူ ၆၄ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိသည္။လမ္းမ်ား၊ ပလက္ေဖာင္းမ်ား သန္႔ရွင္း သပ္ရပ္မႈရွိပါသလားဟု ေမးခြန္းတြင္လည္း သပ္ရပ္မႈရွိသည္ဟု ေျဖဆုိသူ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး သပ္ရပ္မႈမရွိဟု ေျဖဆုိသူ ၆၅ ရာ ခုိင္ႏႈန္း အထိရွိေပသည္။

“စည္ပင္ကေနၿပီးေတာ့ သုံးလတစ္ခါေကာက္တယ္။ သုံးလကုိ ၁၃၅၀ ေပးရတယ္။ သန္႔ရွင္းေရးခြန္ဆုိၿပီး လာေကာက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မိလႅာစြန္႔ပစ္ဖို႔အတြက္ စည္ပင္ကေန မိလႅာကား ေခၚရင္ တစ္စီး ကုိ သုံးေသာင္းေလာက္ေပးရတယ္။ စည္ပင္ရဲ႕ ၀န္ေဆာင္မႈအပုိင္းမွာ ထင္သာျမင္သာရွိလာတာဆုိတဲ့ အမိႈက္သိမ္းတဲ့စနစ္ တစ္ခုပဲရွိတယ္။ က်န္တဲ့အပုိင္းကေတာ့ အရင္အတုိင္းပဲ” ဟု လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေန ထုိင္သည့္ ဦးေမာင္နီက ေျပာၾကားသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဌာနဆုိင္ရာ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအေဟာင္းမ်ားျဖင့္သာ လုပ္ကုိင္ေနမႈ မ်ားရွိေနၿပီး ျပည္သူလူထုအား သစၥာခံမႈမရွိေၾကာင္း မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ ၿမိဳ႕နယ္မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) မွ တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ေအာင္က ဆုိသည္။

“အခုကေတာ့ ေနရာကြက္ကြက္ေလးကုိ ၾကည့္လုိ႔မရဘူး။ စည္ပင္မွ မဟုတ္ဘူး။ အျခားဌာနဆုိင္ ရာေတြကုိလည္း အခုလက္ရွိအေနအထားကုိၾကည့္ၿပီး ဆုံးျဖတ္လုိ႔မရဘူ။ ယခင္တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အ ေနအထားကုိၾကည့္မွရမယ္။ ဌာနဆုိင္ရာေတြမွာလည္း ၀န္ထမ္းေဟာင္းအခ်ိဳ႕က အရင္တုန္းက အေတြးအေခၚအယူအဆ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းအေဟာင္းေတြနဲ႔ လုပ္ကုိင္ေနတာအဆင္ မေျပဘူး။ သူတုိ႔ က ျပည္သူလူထုကုိလည္း သစၥာမခံဘူး။ သူတုိ႔ သစၥာခံတာက သူတုိ႔ေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားဒါကိုပဲ သစၥာခံတယ္။ ဒါကတစ္ခ်က္ေပါ့၊ ေနာက္တစ္ခ်က္က တစ္ဦးခ်င္းတစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ စနစ္သစ္ကုိလည္း လုိလားဟန္သိပ္မရွိဘူး။ အေၾကာင္းစံု မသိႏုိင္ေသးတဲ့ လူထုက အားမလုိအားမရ ျဖစ္တာကေတာ့အမွန္ပဲ” ဟု မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) မွ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏ လုိအပ္ခ်က္အရ လမ္းမ်ားတုိးခ်ဲ႕ပါက မီးတုိင္မ်ားကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း၊ ဆက္သြယ္ေရးႀကိဳးမ်ား ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း၊ ေရပုိက္လုိင္းမ်ား ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းမ်ားကုိလည္း ဌာနအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းမႈမ်ားမရွိျခင္းေၾကာင့္ လုပ္အားခ ပစၥည္း၀ယ္ယူခမ်ားတြင္ မလုိအားအပ္ဘဲ ျပည္သူ႔ဘ႑ာမ်ား ဆုံး႐ႈံးေနသည္။

“ႏုိင္ငံေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ယခု အခ်ိန္မ်ိဳးတြင္ သက္ဆုိင္ရာဌာနမ်ားက ဌာနခ်င္းခ်ိတ္ဆက္သည့္ အပုိင္းမွာ အလြန္အားနည္းေနသည္ကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဥပမာ လမ္းတစ္လမ္းကုိခင္းျခင္း၊ တုိးခ်ဲ႕ျခင္း လုပ္တဲ့အခါမွာ ၎လမ္းရဲ႕ သက္ဆုိင္ရာဌာနကလည္း ေရရွည္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမႈကုိ မၾကည့္ဘဲသူ႔လမ္း ၿပီးစီးေရးကုိတာ ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ႕ရတယ္”ဟု ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ဆ႒မပုံမွန္ အစည္းအေ၀း ၄၇ ရက္ေျမာက္ေန႔ တြင္ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ေျမာက္ပုိင္းၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) မွ ဦးတင္ ထြန္းႏုိင္က ေျပာၾကားထားသည္။

“အခုလက္ရွိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေတာ္စည္ပင္ကုိ အစိုးရလက္ထက္ထဲက ျပည္သူလူထု ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ထားတဲ့ေကာ္မတီ၀င္ မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ အစုိးရခန္႔ပဲရွိတဲ့အတြက္ အဲဒီအခ်ိန္ထဲက အားရေက်နပ္မႈ မရွိခဲ့တာ ယေန႔အထိပဲ။ ဥပေဒအသစ္ရ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ေတာ့မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေပၚလာမွ ျပည္သူ လူထုရဲ႕ကုိယ္စားေတြနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေတြထဲမွာလည္း ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္၀န္တစ္ေယာက္ ပါလာမွပဲ ပုိေကာင္းမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ထိေတာ့စည္ပင္ကုိ သိပ္မႀကိဳက္ပါဘူး” ဟု ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) မွတုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ေျပာၾကားသည္။

မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းျခင္းေၾကာင့္ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုအတြင္း ေရႀကီးေရလွ်ံစဥ္ ေမ်ာပါလာေသာ အမိႈက္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

■ ရန္ကုန္တုိင္းတြင္ အမ်ားဆုံးအသုံးျပဳသည့္ စည္ပင္ဘတ္ဂ်က္

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း အစုိးရမွ ရရွိသည့္ အခြန္ေငြမ်ားအနက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေတာ္စည္ပင္သာယာ ေရးေကာ္မတီမွ ရွာေဖြမႈမ်ားသည္ အမ်ားဆုံးျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ စည္ပင္မွ ျပန္လည္အသုံးျပဳသည့္ ေငြ သည္လည္း တုိင္းေဒသႀကီးတြင္ အမ်ားဆုံးျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း စည္ပင္မွ ရရွိသည့္ အခြန္ရေငြႏွင့္ သုံးစြဲေငြမ်ားသည္ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္ ရေငြက်ပ္ဘီလ်ံ ၂၇၉ ဒသမ ၃၅၈၈ ရွိခဲ့ၿပီး သုံးေငြသည္ ၂၈၄ ဒသမ၈၂၆ သန္းရွိခဲ့သည္။

ယင္းအျပင္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ စည္ပင္မွရေငြ က်ပ္ ၂၃၄ ဒသမ ၈၁၉ ဘီလ်ံရွိခဲ့ၿပီး သုံးေငြသည္ ၂၃၄ ဒသမ ၈၁၉ ဘီလ်ံ ျဖစ္သျဖင့္ ယင္းႏွစ္တြင္ ဘက္ညီ ဘတ္ဂ်က္ျဖစ္ခဲ့ကာ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ရေငြက်ပ္ ၂၅၀ ဒသမ ၅၇၉ ဘီလ်ံသာရွိခဲ့ေသာ္လည္း သုံးေငြသည္က်ပ္ ၂၇၈ ဒသမ ၅၆၂ ဘီလ်ံအထိ အသုံးျပဳခဲ့သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာမွ ရေငြမ်ားသည္ အေဆာက္အအုံပုံစံစစ္ေဆးခ၊ အမည္ေျပာင္းခ၊ ပရီမီယံေၾကး၊ အခြန္ဌာန၏ လုိင္စင္အမည္ေျပာင္းႏွင့္ လိပ္စာေျပာင္း၀င္ေငြ၊ စီမံေရးရာဌာနတြင္ အငွားခ်ထားေသာဆုိင္၊ ေျမအမည္ေျပာင္းျခင္း၊ လုပ္ငန္းေျပာင္းျခင္းမ်ားအတြက္ ၀န္ေဆာင္ခမ်ား၊ ေစ်း မ်ားတြင္ ယာဥ္ရပ္နားခမ်ား၊ ပုိက္ေဖာက္ခမ်ား၊ ဌာနအသီးသီးမွ ပုံစံေရာင္းရေငြမ်ား၊ ၿမိဳ႕ေတာ္သတင္းစာ ေရာင္းရေငြမ်ား၊ က်န္းမာေရးဌာန၏ ဓာတ္ခြဲခန္းခ၀င္ေငြမ်ား၊ ၿမိဳ႕၊ ေျမဌာန၏ ေျမယာအမည္ ေျပာင္း၊ ေျမဂရန္၊ ဂရန္သက္တမ္း တုိး ရေငြမ်ား၊ အထူးဂရန္၊ ၃ (က) အမည္ေျပာင္း၊ ေျမအမည္ေပါက္၊ အိမ္တိုင္ရာေရာက္၊ ဂရန္စာအုပ္ဖုိး၊ သုသာန္မ်ားတြင္ သုသာန္ခုံငွားခ၊ ဗီဒီယုိ႐ုိက္ခ၊ နိဗၺာန္ယာဥ္ငွားခ၊ ခန္းမငွားခ၊ ကုလားထုိင္ငွားခ၊ စြန္႔ပစ္ေျမျမႇဳပ္ခ၊ အမိႈက္မီး႐ိႈ႕ဒဏ္ေၾကး၊ အေဆာက္အအံုၿပီးစီးေၾကာင္း သက္ေသခံလက္မွတ္ ထုတ္ေပးခရေငြ၊ အမိႈက္ပုံးေရာင္းရေငြ၊ အျခားကုမၸဏီမ်ားမွ သယ္ယူလာေသာ အမိႈက္စြန္႔ပစ္ခမ်ား ပါ၀င္သည္။

သုံးေငြမ်ားအေနျဖင့္ ေရေျမာင္းမ်ား တူးေဖာ္ျခင္း၊ လမ္းမ်ားအသစ္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ျခင္း၊ လမ္းမ်ားဖာေထးျခင္း၊ တံတားမ်ားေဖာက္လုပ္ျခင္း၊ ႐ုံးသုံးပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူျခင္း၊ အမိႈက္သိမ္းလုပ္ငန္းအတြက္ ယာဥ္၊ယႏၲရားမ်ား၀ယ္ယူျခင္း၊ ေရျဖန္႔ ျဖဴးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ပုိက္မ်ား၀ယ္ယူျခင္း အစရွိသည္တုိ႔တြင္ ျပန္လည္အသုံးျပဳျခင္းျဖစ္သည္။

စည္ပင္ဌာန၏ ရေငြႏွင့္ အသုံးစရိတ္မ်ား၊ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးလူထုအေနျဖင့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရရွိဟူေသာ ေမးခြန္းတြင္ ေျဖဆုိသူ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး စည္ပင္ဘတ္ဂ်က္ ေရးဆြဲရာတြင္လည္း ျပည္သူမ်ား ပါ၀င္ခြင့္ရသလား ဟူေသာေမးခြန္း တြင္ ပါ၀င္ခြင့္ရွိသည္ဟု ေျဖဆုိသူ ေလးရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၏ ဌာနႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ လူထုသေဘာထား စစ္တမ္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

စည္ပင္မွ ရေငြႏွင့္ သုံးေငြ သည္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတြင္ အမ်ားဆုံးျဖစ္သည့္အျပင္ ျပည္သူမ်ားအား ၀န္ေဆာင္မႈေပးရသည့္ ဌာနတစ္ခုျဖစ္သျဖင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လုိအပ္ခ်က္အား ယခု ထက္ထပ္ မံျဖည့္တင္းေပးရန္ လိုအပ္ေနသည္။

■ စီမံမႈအလြဲေတြနဲ႔ ကမ္းနားလမ္းညေစ်းတန္း

ကမ္းနားလမ္း ညေစ်းတန္းကုိ ေက်ာက္တံတား၊ ပန္းဘဲတန္း၊ လသာႏွင့္ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားအတြင္းရွိ လမ္းမႀကီးမ်ားတြင္ ေရာင္း ခ်ေနသည့္ ေစ်းသည္မ်ား ေရာင္းခ်ႏုိင္ရန္ က်ပ္သိန္း ၇၀၀၀ ခန္႔ အကုန္အက်ခံၿပီး ၂၀၁၆ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၆ ရက္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

အဆုိပါ ညေစ်းတန္းစတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္အခ်ိန္တြင္ ေစ်းသည္ ၁၅၀၀ ခန္႔ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း သြား လာရခက္ခဲျခင္း၊ ယာဥ္ေၾကာ႐ႈပ္ေထြးသည့္ေနရာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စားသုံးသူမ်ားနည္းပါးသျဖင့္ ေစ်းသည္မ်ား တျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့ပါး ခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေစ်းသည္ တစ္ရာေက်ာ္ခန္႔သာရွိသည္။

“ဖြင့္တဲ့အခ်ိန္တုန္းကေတာ့ အရမ္းေရာင္းေကာင္းတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လူကနည္းသြားတယ္။ စားသုံးသူေတြ သိပ္မရွိေတာ့ ဒီမွာ လာေရာင္းခ်င္တဲ့သူေတြ မရွိဘူးေလ”  ကမ္းနားလမ္းညေစ်းတြင္ တ႐ုတ္ အစားအစာ ေရာင္းခ်သည့္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ ကမ္းနားလမ္းညေစ်း အား ေငြကုန္က်ခံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း မုိးတြင္းကာလတြင္ ေရ ၀င္ေရာက္မႈမ်ားကုိလည္း တားဆီးႏုိင္ျခင္းမရွိျခင္း၊ ၿမိဳ႕တြင္း ေလးၿမိဳ႕ နယ္တြင္ ျပန္လည္ေရာင္းခ်ေနသည့္ ေစ်းသည္မ်ားကုိလည္း ကမ္းနားလမ္းညေစ်းတြင္ ေရာင္းခ်ႏုိင္ရန္ စြဲေဆာင္ႏုိင္ျခင္းမရွိသည့္ အေပၚတြင္လည္း ေ၀ဖန္မႈမ်ားျမင့္တက္ေနသည္။

ထို႔ျပင္ ကမ္းနားလမ္းညေစ်း၏ အေနာက္ဘက္ျခမ္းတြင္ ကုန္တင္ယာဥ္မ်ားသီးသန္႔သြားရန္ ေဖာက္လုပ္ထားသည့္ လမ္းမႀကီး တစ္ခုရွိသည္။ အဆုိပါ လမ္းမႀကီး ႏွင့္ညေစ်းသည္ ကပ္လ်က္ျဖစ္ေန သျဖင့္ ေစ်းေရာင္းခ်သူမ်ားအတြက္ စိတ္ခ်မႈမရွိေၾကာင္း ေစ်းသည္မ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ယာဥ္တုိက္မႈျဖစ္စဥ္သည္ ကုန္တင္ယာဥ္မ်ား သီးသန္႔သြားႏုိင္ရန္ေဖာက္လုပ္ထားသည့္ လမ္း တြင္ အရွိန္ျပင္းစြာေမာင္းႏွင္လာသည့္ ကြန္တိန္နာယာဥ္တစ္စီးက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္းညေစ်းရိွ ထမင္းဆုိင္တစ္ဆုိင္ကို   ၀င္တုိက္မိၿပီး အမ်ိဳးသားတစ္ဦး ျပင္းထန္စြာ ဒဏ္ရာရရိွမႈျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

လက္ရွိအခိ်န္အထိ ညေစ်းသည္ ျပည္သူ႔ဘ႑ာသိန္း ၇၀၀၀ ေက်ာ္ အလဟႆ ျဖဳန္းတီးလိုက္ သည့္အသြင္ျဖစ္ေနၿပီး က်ီးႏွင့္ဖုတ္ဖုတ္ျဖစ္ေနေသာ ညေစ်းသည္ ၿမိဳ႕ေတာ္အဂၤါရပ္ႏွင့္မညီသည့္ သန္႔ ရွင္းသပ္ရပ္မႈမရွိေသာ ေနရာတစ္ခုအသြင္ျဖစ္လာကာ ေနာင္အခါ လုပ္ေဆာင္မည့္ ညေစ်းမ်ားတြင္ အျခားေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမည္ကဲ့သို႔ ညေစ်းလုပ္သည္ကို ေလ့လာရန္ မီးေမာင္းထိုး ျပေနသည္။

■ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈႏွင့္လမ္းပ်က္စီးမႈကုိ မထိန္းသိမ္းႏုိင္ေသးသည့္ စည္ပင္

ရန္ကုန္တုိင္းတြင္ မုိးရာသီ ကာလေရာက္သည္ႏွင့္ ၾကံဳေတြ႕ ေနသည့္ ျပႆနာသည္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈပင္ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္မွ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာလအထိ ေျခာက္လအတြင္း ရန္ ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ လမ္း၊ တံတား၊ လွ်ပ္စစ္မီးႏွင့္ေရရရွိေရးအသံုးစရိတ္မ်ားအရ လမ္းလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ သံုးစဲြမႈမ်ားအေနျဖင့္  ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ခုႏွစ္ဘ႑ာႏွစ္ အမွန္စာရင္းအရ က်ပ္ ၁၂၃၅၆ ဒသမ ၄၀၂ သန္း၊ ၂ ၀၁၂-၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဘ႑ာတြင္ က်ပ္ ၄၉၁၃၀ ဒသမ ၆၀၀ သန္း၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ခုႏွစ္ တြင္ က်ပ္ ၄၉၈၁၉ ဒသမ ၆၃၆ သန္း ၊ ၂၀၁၄- ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ က်ပ္ ၉၃၈၈ ၃ဒသမ ၅၀၆ သန္း၊၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ က်ပ္ ၉၇၈၈၇ ဒသမ ၃၀၈ သန္းသံုးစဲြခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းအျပင္ ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္ရန္ပုံေငြႏွင့္ အေဆာက္အ အုံမ်ားေဘးကင္းလုံျခံဳစြာေဆာင္ရြက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ကမၻာ့ဘဏ္ေခ်းေငြ ေဒၚလာ ၁၂၄ သန္း မွ ၇၇ သန္းအား ေရႀကီးေရလွ်ံမႈအတြက္ အသုံးျပဳမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ဦးေမာင္ေမာင္စုိး က ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္တြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈအတြက္ အသုံးျပဳမည့္ ေဒၚလာ ၇၇ သန္းသည္ Down Town ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တုိက္႐ုိက္အက်ိဳးခံစားရမည္ျဖစ္ၿပီး အဆုိပါ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္ ဆိပ္ကမ္း၊ ဒဂုံ၊ အလုံ၊ ဗဟန္း ႏွင့္ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္မ်ား သည္လည္း သြယ္၀ိုက္အက်ိဳးခံစား ခြင့္ရွိမည္ျဖစ္သည္။

သုိ႔ေသာ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြက္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈႏွင့္ လမ္းတံတားမ်ား ျပဳျပင္ရန္သုံးစြဲသည့္ဘတ္ဂ်က္ေငြ ႏွင့္ ေခ်းေငြမ်ားျပားေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ အဆုိပါ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္ျခင္းမရွိေသးေပ။

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမျဖစ္ပြားေစရန္ ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္းရွိ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းမ်ားအား ေရထိန္းတံခါးမ်ား တပ္ဆင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖြဲ႕႐ုံး၌ က်င္းပသည့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖြဲ႕ ဒုတိယတစ္ႏွစ္တာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္း ေရႏုတ္ေျမာင္းမ်ားကုိ ျပဳျပင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ JICA  ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း၊ ကမၻာ့ဘဏ္မွ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇၈ သန္း၊ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရက ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာအား ေခ်းေငြစနစ္တစ္ခုျဖင့္ ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း၊ ေရႏုတ္ေျမာင္းမ်ား ျပင္ဆင္ႏုိင္ပါက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈကို ထိန္းႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

■ မႏၱေလးစည္ပင္ကုိ အတုယူသင့္သည့္ ရန္ကုန္စည္ပင္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီႏွင့္မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီကုိ ႏႈိင္းယွဥ္မည္ဆုိပါက မႏၱေလးၿမိဳ႕ေတာ္၀န္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ လုိအပ္ခ်က္ကို အစဥ္အျမဲေစာင့္ၾကည့္ကာ ျဖည့္ဆည္းမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ေပးေနသျဖင့္  ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ အမွတ္ေကာင္း ရရွိေနသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္သည္ကား ရွိမွန္းပင္မသိရေလာက္ေအာင္ တိတ္ဆိတ္ေနသည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားရွိေနသည္။

မႏၲေလးစည္ပင္ကလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားထဲမွ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္သည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္အတြက္ သန္႔စင္ေသာ ေရရရွိႏုိင္ရန္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရကုိ စုပ္ၿပီး  ျပန္လည္သန္႔စင္ကာ ၿမိဳ႕အတြင္း ျပန္လည္ ျဖန္႔ေ၀သည့္ ေရသန္႔စက္တစ္လံုး တပ္ဆင္ခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ျပည္သူမ်ား အနားယူအပန္းေျဖႏုိင္ရန္အတြက္ မႏၲေလး က်ဳံုးတြင္အလွဆင္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ ခဲ့သည္။ေရစီးေရလာေကာင္းမြန္ေစရန္အတြက္လည္း မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ေရစီးေရလာေကာင္းသည့္ PRECAST DRAINS ေရေျမာင္း တစ္ခုအား ေပ ၁၀၀ ခန္႔ စမ္းသပ္တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ေရစီးေရလာေကာင္းမြန္ခဲ့သျဖင့္ လာမည့္ ဘတ္ဂ်က္တြင္ မႏၲေလးရွိေျမာင္းမ်ားကုိ ယင္းစနစ္ အသံုးျပဳၿပီးတည္ေဆာက္ရန္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္စည္ ပင္သာယာက စီမံထားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္အတြင္း အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ားျဖစ္သည့္ လမ္း၊ ေရေျမာင္း၊ တံတားမ်ားကုိ စနစ္တက်ေကာင္းမြန္ေဆာင္ ရြက္ရမည္မွာ တိုင္းေဒသႀကီးအစုိးရ ႏွင့္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၏ တာ၀န္ပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ လက္ရွိစည္ပင္သာယာေရး ဥပေဒအသစ္အရ စည္ပင္သာယာ၀န္ထမ္းမ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္မ်ားသည္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာက္ရြက္ရန္တာ၀န္ရွိသည္။ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ စည္ပင္သာ ယာဥပေဒအသစ္တြင္ ျပ႒ာန္းထားသည့္ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္မ်ားကုိ ဥပေဒပါအခ်က္မ်ားျဖင့္ လုိက္နာေဆာင္ ရြက္ပါက ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း ေျပာၾကားသကဲ့သုိ႔ ေနခ်င့္စဖြယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္လာႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ေသာ ေနခ်င့္စဖြယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ပံု၊ လက္ရွိ လူအင္အား၊ လက္ရွိပံုစံမ်ားႏွင့္သာ ဆက္သြားေနပါက ေရႊျပည္ေတာ္ ေမွ်ာ္တုိင္းေ၀းေနဦးမည္ျဖစ္သည္။