တရားမွ်တလြတ္လပ္ျခင္းနဲ႔မေသြ (၈)

Photo: wise GEEK

အထူးရာဇ၀တ္႐ံုး အယူခံအဖြဲ႕

ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီသည္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုးဥပေဒကို ၁၉၆၃ ခုႏွစ္၊ ဥပေဒအမွတ္ (၃၄) ျဖင့္ ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ျပင္ဆင္ဥပေဒအရ ပုဒ္မ (၃) ၌ ဇယား၀င္ျပစ္မႈ တစ္ခုခုဟူသည့္ စကားရပ္ကို ပယ္ဖ်က္သည္။ အထူးရာဇ၀တ္တရား႐ံုးကို မည္သည့္ျပစ္မႈကိုမဆို စစ္ေဆးစီရင္ခြင့္ ျပင္ဆင္အပ္ႏွင္းသည္။ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ ဥပေဒအမွတ္ (၁၁) ျဖင့္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုး ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ခဲ့ျပန္သည္။ ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၁ (၁) တြင္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုးက ၾကားနာစီရင္၍ အတည္ျပဳအဖြဲ႕က အတည္ျပဳၿပီးေသာ အမႈမ်ားကို ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ခန္႔အပ္ေသာ အယူခံအဖြဲ႕သို႔သာ အယူခံ၀င္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ (Superme Court) ကို ဖ်က္သိမ္း၍ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ (Chief Court) ကို ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္တရား႐ံုးခ်ဳပ္၊ တရားသူႀကီးမ်ားစာရင္း

(၁) တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ဦးဘိုႀကီး
(၂) တရားသူႀကီး ဦးစံေမာင္
(၃) တရားသူႀကီး ဦးေစာဘသိန္း
(၄) တရားသူႀကီး ဦးထြန္းတင္
(၅) တရားသူႀကီး ဦးေက်ာ္ဇံဦး
(၆) တရားသူႀကီး ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္

အဆိုပါ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ႏိုင္ငံေတာ္တရား႐ံုးခ်ဳပ္၏ အခြင့္အာဏာကို ေလွ်ာ့ခ်ဖ်က္သိမ္းရန္ အဦးအစ ေျခလွမ္းအေနျဖင့္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုး အယူခံအဖြဲ႕ဆိုသည္ကို အာဏာသိမ္းစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားက တည္ေထာင္လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

၄.၅.၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီက အထူးရာဇ၀တ္႐ံုး အတည္ျပဳ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ကို ေအာက္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္အမွတ္ (၁၁၂) ကို ထုတ္ျပန္သည္။

၁။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေက်ာ္စိုး (ဥကၠ႒) (ျပည္ထဲေရးဌာနတာ၀န္ခံ)
၂။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းစိန္ (အဖြဲ႕၀င္) (ဒုတိယဥကၠ႒၊ ဗဟိုလံုျခံဳေရးႏွင့္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေကာ္မတီ)
၃။ ဗိုလ္မွဴး၀င္းေဖ (အဖြဲ႕၀င္) (ဒုစစ္ဥပေဒခ်ဳပ္၊ ကာကြယ္ေရးဌာန)

အထက္ပါအမိန္႔ကို ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာ္လွန္ေရးအစိုးရ၊ တရားေရးဌာန အတြင္း၀န္ေမာင္ေမာင္ဟု လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္သည္။

၂၁.၆.၁၉၆၃ ရက္စြဲပါ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီအစိုးရ၏ ေၾကာ္ျငာခ်က္အမွတ္ (၁၈၆) ျဖင့္ အတည္ျပဳ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ကို ေအာက္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းသည္။

၁။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းစိန္ (ဥကၠ႒) (ဗဟိုလံုျခံဳေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာ္မတီ)
၂။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးလွဟန္ (အဖြဲ႕၀င္) (ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးဌာနတာ၀န္ခံ)
၃။ ဗိုလ္မွဴး၀င္းေဖ (အဖြဲ႕၀င္) (ဒုစစ္ဥပေဒခ်ဳပ္၊ ကာကြယ္ေရးဌာန)

ဤေၾကာ္ျငာခ်က္ကိုလည္း တရားေရးဌာန အတြင္း၀န္ ေမာင္ေမာင္ကပင္ လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္သည္။

၁၈.၈.၁၉၆၄ ရက္စြဲပါ ေၾကာ္ျငာခ်က္ အမွတ္ (၂၂၉) ျဖင့္ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပသည့္ ေၾကာ္ျငာခ်က္အမွတ္ (၁၁၂)၊ (၁၈၆) တို႔ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။ ၎တို႔အစား ေအာက္ပါအတည္ျပဳအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းသည္။

၁။ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီးေမာင္လြင္ (ဥကၠ႒) လူမႈ၀န္ထမ္းဌာန၊ ကယ္ဆယ္ေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားစည္းလံုး ညီညြတ္ေရးဌာန တာ၀န္ခံ
၂။ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေသာင္းတင္ (အဖြဲ႕၀င္) ဒုကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (ေရ)
၃။ ဗိုလ္ႀကီးေဟာင္းေက်ာ္ျမင့္ (အဖြဲ႕၀င္)

ဤအမိန္႔ေၾကာျငာစာအမွတ္ (၂၂၉) ကို ထုတ္ျပန္ရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာ္လွန္ေရးအစိုးရ၊ တရားေရးဌာနအတြင္း၀န္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္၀င္းက လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာ့သမုိင္းတြင္ တရားေရးဌာနကို စစ္ဘက္က ၁၈.၈.၁၉၆၄ တြင္ တရား၀င္ စီးနင္းကိုင္တြယ္ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။

၃၁.၈.၁၉၆၄ ရက္စြဲျဖင့္ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအမိန္႔အမွတ္ (၆) ကို ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီဥကၠ႒ ဗိုလ္ေန၀င္းက လက္မွတ္ေရး ထိုးထုတ္ျပန္သည္။ ယင္းေၾကာ္ျငာခ်က္အရ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီသည္ ေအာက္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုး အယူခံအဖြဲ႕ကို ခန္႔ထားလိုက္သည္။

၁။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးလွဟန္ (ဥကၠ႒) (က်န္းမာေရးဌာန၊ ပညာေရးဌာန၊ ျပန္ၾကားေရးဌာနႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဌာန တာ၀န္ခံ)
၂။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းစိန္ (အဖြဲ႕၀င္) (စက္မႈလက္မႈဌာနႏွင့္ အလုပ္သမားဌာနတာ၀န္ခံ)
၃။ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ (အဖြဲ႕၀င္) (တရားသူႀကီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတရား႐ံုးခ်ဳပ္)

ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္သည္လည္း ဗိုလ္ေန၀င္းတပ္ရင္းမွဴးအျဖစ္ ဦးစီးသည့္ ဗမာ့တပ္မေတာ္ တပ္ရင္း (၄) ၏ တပ္ေရးဗိုလ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္တြင္ တရားေရး၀န္ႀကီးဌာနကို မဖ်က္သိမ္းေသး။ သို႔ရာတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္၏ ရာဇ၀တ္ဆိုင္ရာ အာဏာမ်ားကို ဖဲ့ယူၿပီးျဖစ္သည္။ တရားစီရင္သည့္ ပညာရွင္ တရားသူႀကီးမ်ား၏ ေနရာတြင္ တရားစီရင္ေရး အေတြ႕အၾကံဳႏွင့္ ဥပေဒပညာ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ လံုး၀မရွိသည့္ စစ္ဗိုလ္ႀကီးမ်ားက အစားထိုး ၀င္ေရာက္ ေနရာယူသည္။

၁၉.၈.၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္မွဴးႀကီးသန္းစိန္က တရားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည့္ ကေလးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ တက္ေရာက္မိန္႔ခြန္း ျမြက္ၾကားသည္။ ထိုအခမ္းအနားသို႔ ထိုစဥ္က ႏိုင္ငံေတာ္တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္လည္း တက္ေရာက္သည္။ ဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္မွာ စစ္အာဏာရွင္တို႔ ေကြၽးေမြးေစာင့္ေရွာက္ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ခဲ့သူျဖစ္ရာ ထိုအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရး စနစ္တစ္ခုလံုး စစ္အာဏာရွင္တို႔၏ လက္ေအာက္သို႔ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ေရာက္သြားသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္တရား႐ံုးခ်ဳပ္၏ အခန္းက႑

၁၉၆၂ မွ ျပည္သူ႔တရာစီရင္ေရးစနစ္ မစတင္မီ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္အထိ ႏိုင္ငံေတာ္တရား႐ံုးခ်ဳပ္သည္ မိမိတို႔လက္ထဲတြင္ က်န္ရွိေသာ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ကို တတ္ႏိုင္သမွ် ထိန္းသိမ္းပဲ့ျပင္ခဲ့ၾကသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္တရား႐ံုးခ်ဳပ္က စီရင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို စီရင္ထံုးမ်ားအျဖစ္ ႏွစ္စဥ္ထုတ္ေ၀သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က စီရင္ဆံုးျဖတ္သမွ် ေျပာင္ေျမာက္သည့္ ဥပေဒသံုးသပ္ခ်က္မ်ား၊ ထံုးဖြဲ႕ခ်က္မ်ားကို ယင္းကာလစီရင္ထံုးမ်ားတြင္ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။ အထူးသျဖင့္ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ စီရင္ထံုးႏွစ္တြဲတြင္ အေရးပါသည့္ တရားမ၊ ရာဇ၀တ္ဆိုင္ရာ စီရင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ပါ၀င္သည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ လက္မလႊတ္တမ္း အကိုးအကားျပဳၾကရသည္။ တရား႐ံုး အဆင့္ဆင့္၏ စီရင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူလူထုဘက္မွ မေက်နပ္သံ၊ ေ၀ဖန္သံဟူ၍ ပဲ့တင္က်န္ခဲ့ ေၾကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထား မေတြ႕ရ။

၁၉၇၄ ခုႏွစ္၊ ျပည္သူ႔တရားစီရင္ေရးစနစ္ (သို႔မဟုတ္) ရွင္ဘုရင္ႏွင့္ ညားေတာ့ မိဖုရား၊ ဆိုက္ကားသမားႏွင့္ညားေတာ့ တရားသူႀကီး ကေတာ္ေခတ္

၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ ဥပေဒပုဒ္မအမွတ္ ၈ ျဖင့္ အထူးရာဇ၀တ္႐ံုးဥပေဒကို ႐ုပ္သိမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ျပည္သူ႔ေကာင္စီ အဆင့္ဆင့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ပြဲျဖင့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုဆိုရွယ္လစ္ သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ျပည္သူ႔တရားသူႀကီးအဖြဲ႕ အဆင့္ဆင့္ ေပၚေပါက္လာသည္။ ယင္းတို႔မွာ-

(၁) ဗဟိုတရား႐ံုး၊
(၂) တိုင္း၊ ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔တရား႐ံုး၊
(၃) ၿမိဳ႕နယ္ျပည္သူ႔တရား႐ံုး၊
(၄) ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု ျပည္သူ႔တရား႐ံုးတို႔ ျဖစ္သည္။

တရားစီရင္ေရးအဖြဲ႕မ်ားတြင္ ဥကၠ႒ႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းသည္။ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုတြင္ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ရွိၿပီး ၿမိဳ႕နယ္အက်ယ္အ၀န္းႏွင့္ လူဦးေရ အခ်ဳိးအစားအရ တရားသူႀကီးအဖြဲ႕ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ပါ၀င္သည္။ တရားစီရင္ေရး အဖြဲ႕ခြဲတိုင္းတြင္ ဥကၠ႒ ႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္ ႏွစ္ဦး ပါ၀င္သည္။ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ အခ်ိန္ပိုင္း ျပည္သူ႔တရားသူႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ျပည္သူကိုယ္တိုင္ စီရင္သည့္ ျပည္သူ႔တရားစီရင္ေရးစနစ္ဟု အႀကီးအက်ယ္ ခ်ီးမြမ္းခန္းဖြင့္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ အရာရာတြင္ ပါတီဦးေဆာင္မႈက အဓိကဟူသည့္ မဆလမူအရ ေကာင္စီအဆင့္ဆင့္မွာ ပါတီ၏ လက္ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္။ အဆိုပါ အာဏာရပါတီသို႔ ၀န္ထမ္းဟူသမွ်ႏွင့္ အခြင့္အေရး ေမွ်ာ္ကိုးသူမ်ား၊ ေခတ္ေျပာင္းေလမလားဟု ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ၾကသူမ်ား အႀကီးအက်ယ္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ အစပိုင္းတြင္ ေတာျပန္မ်ား၊ လက္နက္ခ်မ်ား၊ ဆိုရွယ္လစ္အႏြယ္၀င္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမွ ေကဒါမ်ားကို သစ္မရွိခင္စပ္ၾကား ၀ါးေပါင္းကြပ္သံုးခဲ့ေသးေသာ္လည္း မဆလပါတီ တတိယအႀကိမ္ ညီလာခံတြင္ စစ္တပ္ႏွင့္ စစ္တပ္လိုလားသူမ်ားမွအပ က်န္ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုအားလံုးကို ကန္ထုတ္ပစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရး ‘နကန္းတစ္လံုးမွ် နားမလည္ေသာ’ စစ္ဗိုလ္ႀကီးမ်ားက ပါတီယူနစ္ဥကၠ႒မ်ား၊ ျပည္သူ႔ေကာင္စီ အဆင့္ဆင့္ ဥကၠ႒မ်ားအျဖစ္ တာ၀န္ခံ ေဆာင္ရြက္ၾကေတာ့သည္။ သို႔ျဖင့္ သမိုင္းတြင္ မၾကံဳဖူးသည့္ ပ်က္ရယ္ျပဳဖြယ္ တရား႐ံုးမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္။

ဆိုရွယ္လစ္၀ါဒ၏ စံႏႈန္းမ်ား၊ မူမ်ား၊ တရားကိုယ္သေဘာမ်ားကို ၾကားပင္မၾကားဖူးသည့္ စစ္ဗိုလ္ႀကီးမ်ားက ႏိုင္ငံေရးအာဏာကို ကိုင္စြဲက်င့္သံုးသည့္အခါ ရင္သပ္႐ႈေမာဖြယ္ လူတန္းစား အကဲျဖတ္ခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္လာသည္။ ဆိုရွယ္လစ္၀ါဒအရ အလုပ္သမားလူတန္းစားကို အေျခခံ၍ လယ္သမားႏွင့္ ေပါင္းစည္းကာ ျပည္သူအာဏာ ထူေထာင္ရမည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေန၀င္းက ၎တို႔၏ ျမန္မာနည္း၊ ျမန္မာ့ဟန္ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္အရ စစ္တပ္ကို အေျခခံ လူတန္းစားအျဖစ္ သတ္မွတ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာ ဆိုရွယ္လစ္ပါတီမ်ားတြင္ ပါတီႏွင့္ တပ္၏ ဆက္ဆံေရးကို ‘ေသနတ္က ပါတီကိုအမိန္႔မေပးရ၊ ပါတီကသာ ေသနတ္ကို အမိန္႔ေပးရမည္’ ဟူသည့္မူကို စြဲကိုင္ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေန၀င္းကမူ သူ၏ ျမန္မာ့နည္း ျမန္မာ့ဟန္ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္တြင္ စစ္တပ္ကို လူတန္းစားအေျခခံဟု သတ္မွတ္႐ံုမက ပါတီႏွင့္ စစ္တပ္ကို တစ္ခုတည္းျဖစ္ေအာင္ ေရာေမႊခဲ့သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ တပ္မေတာ္အတြင္းရွိ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဆိုသူမ်ားသည္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီတြင္လည္း ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္မ်ား၊ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္မ်ား၊ အလိုအေလ်ာက္ ျဖစ္လာၾကသည္။ လမ္းစဥ္ပါတီ၏ဥကၠ႒ အပါအ၀င္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ အတြင္းေရးမွဴး အဖြဲ႕၀င္မ်ား စသူတို႔မွာလည္း အၿငိမ္းစားဗိုလ္ခ်ဳပ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သို႔ျဖင့္ ဆင္းရဲသားမ်ားျဖင့္ ေကာင္စီအဆင့္ဆင့္တြင္ တည္ေဆာက္ရမည္ဟူသည့္ လမ္းညႊန္ခ်က္အရ ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔ေကာင္စီအဆင့္ဆင့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ပြဲမ်ားတြင္ ဆိုက္ကားသမားမ်ားပင္ အေျခခံ လူတန္းစားအျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံၾကရသည္။ အခ်ဳိ႕ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးအဖြဲ႕မ်ားတြင္ ပါတီ၀ါစဥ္အရ ဆိုက္ကားသမားက ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးအဖြဲ႕ဥကၠ႒ ျဖစ္လာသည္။ သို႔ျဖင့္ ‘ရွင္ဘုရင္ႏွင့္ညားေတာ့ မိဖုရား၊ ဆိုက္ကားသမားႏွင့္ညားေတာ့ တရားသူႀကီးကေတာ္’ ဟူသည့္ ျပက္လံုးေပၚေပါက္လာသည္။

ဗဟိုတရား႐ံုး

ဗဟိုတရား႐ံုးတြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ ဗဟိုျပည္သူ႔တရားသူႀကီးအဖြဲ႕တြင္ သီလ၊ သမာဓိႏွင့္ ျပည့္စံုၿပီး ဥပေဒပညာထူးခြၽန္သည့္ အရပ္သားပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္း ပါ၀င္ပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအးစံကဲ့သို႔ တရားသူႀကီးႏွင့္ အမွန္တကယ္ တူသည့္ စစ္ဘက္ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕ ပါ၀င္ခဲ့သည္ကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳရပါမည္။ ဤမဆလ တရားစီရင္ေရးစနစ္ႀကီးကို အစအဆံုး မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ ေရွ႕ေနတစ္ဦးအေနျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ တတိယအႀကိမ္ ဗဟိုျပည္သူ႔တရားသူႀကီးအဖြဲ႕၊ ဗဟိုတရား႐ံုးတို႔မွာ မဆလေခတ္တစ္ေလွ်ာက္ အေကာင္းဆံုး၊ အမွန္တရားႏွင့္ အနီးစပ္ဆံုးျဖစ္သည္ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ျပည္သူ႔တရားသူႀကီးအဖြဲ႕ဥကၠ႒ ဦးတင္ေအာင္ဟိန္းကဲ့သို႔ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္သည့္ တရားသူႀကီးတစ္ဦး ရွိခဲ့ဖူးသည္ကိုလည္း မွတ္တမ္းတင္ရပါလိမ့္မည္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ေယာဂဆိုသည္မွာ

ေယာဂဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ႐ိုးရာဓေလ့ပညာရပ္ျဖစ္ၿပီး အေရွ႕တိုင္းရဲ႕ ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္တဲ့ ပညာရပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ေရပန္းစားလာတာေၾကာင့္ ၎ရဲ႕ ပင္ကို အႏွစ္သာရဖြဲ႕စည္းပံုျဖစ္တဲ့ ႀကီးက်ယ္တဲ့ ၀ိညာဥ္ဆိုင္ရာ ႐ိုးရာသေဘာထားကို ႐ိုးရွင္းစြာသိရွိဖို႔ ပို၍အေရးႀကီးလာပါတယ္။ သတၱ၀ါတစ္ဦးစီမွာ သီးျခားစီတည္ရွိေနတဲ့ ျမင့္မားတဲ့စြမ္းရည္ေတြနဲ႔ ျဖစ္တည္မႈလိုအပ္ခ်က္ေတြကို အမွတ္အသားျပဳေပးတဲ့ ဘ၀ဆိုင္ရာ နည္းလမ္းေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ေယာဂနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အတိမ္အနက္ အတိုင္းအဆကို အျပည့္အ၀ အမွန္အတိုင္း သိရွိရန္ လိုအပ္မွာျဖစ္တယ္။ ယေန႔ေခတ္ကာလမွာ ထင္ရွားတဲ့ မီဒီယာႀကီးေတြရဲ႕ ေယာဂဆိုင္ရာ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေယာဂက်င့္စဥ္ေတြျပဳလုပ္ျခင္းဟာ ကိုယ္ခႏၶာကို လွပေစၿပီး ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမႈရွိႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားခံရမႈ ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ေစျခင္း၊ ေနထိုင္ရတာ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစျခင္းနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာ ပိုသြယ္လ်လာၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေကာင္းမြန္စြာ ကိုင္တြယ္ႏိုင္မယ္ဟု ယူဆတဲ့အတြက္ ေယာဂက်င့္စဥ္ကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္ၾက ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကြၽႏ္ုပ္တို႔ သိရွိထားပါတယ္။ ေယာဂဟာ ေလ့က်င့္ခန္းမဟုတ္ဘဲ က်င့္စဥ္တစ္ခုသာျဖစ္ပါတယ္။

နက္နဲဆန္းၾကယ္တဲ့ ေယာဂမွာ ကိုယ္ပိုင္ သီးျခားဆန္းၾကယ္မႈနဲ႔ ဆြဲေဆာင္မႈတို႔ရွိပါတယ္။ အိႏၵိယဟာ ေယာဂအေျချပဳရာ ပင္မ နယ္ေျမတစ္ခုျဖစ္ၿပီး သဘာ၀လြန္စြမ္းအားေတြနဲ႔ ထူးျခားဆန္းျပားတဲ့ ေယာဂီေတြရဲ႕ ပံုရိပ္ေတြလည္း စြဲထင္က်န္ရစ္လ်က္ရွိပါတယ္။

■ ေယာဂကုိ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိျခင္း

ေယာဂဟာ သကၠတစာေပျဖစ္တဲ့ ယုဂ္ မွ လာပါတယ္။ အဓိပၸာယ္မွာ အလုပ္၊ ညိႇႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းနဲ႔ ေပါင္းစပ္ျခင္းတုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေယာဂကုိ ရထားလုံးအား ဆက္သြယ္ ဆြဲေသာ (Yoke) လွည္းထမ္းပုိး (ယုဂ္) အျဖစ္လည္း ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ တစ္ဦး တစ္ေယာက္ရဲ႕ ကုိယ္အတြင္းဆုံးအပုိင္းရွိ စိတ္ကုိ ခြဲျခားသိျမင္တတ္သည့္ အေျခအေနနဲ႔ ေပါင္းစပ္ျခင္းအျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိပါတယ္။ အဲဒီ သေဘာတရားအရ ေယာဂဟာ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ရဲ႕ သီျခားျဖစ္တည္မႈကုိ ႀကီးက်ယ္သြားေစတဲ့ စၾက၀ဠာအမွန္တရားနဲ႔ ေပါင္းစပ္ေပးထား ျခင္းျဖစ္တယ္။ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔ရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့အစ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ အနက္နဲဆုံး သဘာ၀တုိ႔ကုိ ျမင့္ျမတ္တဲ့ သတိရွိမႈနဲ႔အတူ ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းေပးျခင္းလုိ႔ ဆုိလိုပါတယ္။

ေယာဂအတြက္ လူသိမ်ားတဲ့ ေရွးေဟာင္း အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ေတြက “မွ်တမႈ အေျခအေန” ၊ “လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ကြၽမ္းက်င္မႈ” ၊ ခံစားမႈျဖစ္ေပၚျခင္း ေလ်ာ့ေပါ့ေစျခင္း”၊  “ခံစားမႈအေပၚ ပုံမွန္အာ႐ုံစိုက္ျခင္း”၊ “အေလ့အက်င့္ အစႏွင့္အဆုံးရွိျခင္း” စသည္တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ေတြဟာ ေယာဂကုိ ေထာင့္ေပါင္းစုံက သုံးသပ္ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ဘဂ၀ါဂီတက်မ္းမွ သေဘာတရားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

■ အေျခခံေယာဂလမ္းေၾကာင္း ငါးခု

ေယာဂလမ္းေၾကာင္းငါးမ်ဳိးဟာ အေျခခံ ျဖစ္ေပမယ့္ အျခားျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ေယာဂလမ္းေၾကာင္း မေရမတြက္ႏုိင္ေအာင္ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ ေယာဂနည္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ ေရွးေခတ္၊ အလယ္ေခတ္နဲ႔ ေခတ္သစ္အိႏၵိယမွာ ႐ုိးရာအစဥ္အလာအတုိင္း မ်ားစြာေပၚထြက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

၁။       ဥာဏေယာဂ (အသိဥာဏ္ပညာ ေယာဂ)

၂။       ဘတၱိေယာဂ (သဒၵါၾကည္ညိဳျခင္းေယာဂ)

၃။       ကမၼေယာဂ (ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းေယာဂ)

၄။       ရာဇေယာဂ (ေတာ္၀င္ေယာဂ)

၅။       ဟဌေယာဂ (နည္းနိႆယေယာဂ)

ေယာဂ႐ုိးရာ အယူအဆေတြဟာ အျခား႐ုိးရာ ပညာရပ္ေတြထက္ အတြင္းပုိင္း နည္းစနစ္ေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးျခင္းနဲ႔ စုစည္းျခင္းမွာ အခ်ဳိးညီေပါင္းစပ္ၿပီး အေကာင္းဆုံးေစာင့္ေရွာက္ထားႏုိင္တဲ့အတြက္ အဲဒီလုိပုိမုိျပည့္စုံေနျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

■ ေယာဂအဂၤါ ရွစ္ပါး

ေယာဂသုတၱကုိ အက္ရွ္တန္ဂေယာဂ ေခၚ ေယာဂအဂၤါ ရွစ္ပါးနဲ႔ဖြဲ႕စည္းထားပါတယ္။ တျခားစာအုပ္ေတြမွာ ေယာဂခြဲေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာရွိေပမယ့္ အဲဒီရွစ္ပါးဟာ ေယာဂအေလ့အက်င့္တစ္ခုလုံးအတြက္ ျခံဳငုံသိရွိႏုိင္တာေၾကာင့္ အေကာင္းဆုံးနဲ႔အျပည့္ စုံဆုံးပုံစံျဖစ္တယ္ဆုိတာ မွတ္ယူထားရပါမယ္။

ေယာဂအဂၤါရွစ္ပါးမွာ-

၁။ ယမ-         ေယာဂဆုိင္ရာ စိတ္သေဘာထားႏွင့္ ေစာင့္ထိန္းလုိက္နာမႈ

၂။ နိယမ-        ေယာဂဆုိင္ရာ လူေနမႈဘ၀ပုံစံ အေလ့အက်င့္မ်ား။

၃။ အာသန-     ေယာဂဆုိင္ရာ ကုိယ္အေနအထားပုံစံမ်ား။

၄။ ပရာဏယာမ- ေယာဂဆုိင္ရာ အသက္႐ွဴျခင္းႏွင့္ စြမ္းအင္အလုပ္မ်ား။

၅။ ပရတိဟရ- စိတ္ႏွင့္ ခံစားမႈမ်ားအား ႏွလုံးသြင္းခံယူျခင္း။

၆။ ဓာရန-        အာ႐ုံစူးစုိက္ျခင္း။

၇။ စ်ာန-         တရားထုိင္ျခင္း။

၈။ သမာဓိ-      အသိတရားစုစည္းျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အသိတရား တုိးပြားေစရန္ အားထုတ္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေယာဂအဂၤါရွစ္မ်ဳိးမွ အေပၚပုိင္းငါးမ်ဳိးကုိ အျပင္ေယာဂဟု မွတ္ယူထားၾကၿပီး ေအာက္ပုိင္း သုံးမ်ဳိးကုိ အတြင္းေယာဂဟု မွတ္ယူထားၾကပါတယ္။

အျပင္ေယာဂကုိ အာ႐ုံခံစားမႈရဲ႕ နယ္ပယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ၿပီး အတြင္းေယာဂက က်ယ္ျပန္႔တဲ့အာ႐ုံခံစားမႈျဖစ္တဲ့ တရားထုိင္ျခင္း၊ သတိထားမႈရွိျခင္း၊ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာတုိ႔နဲ႔ ဆက္စပ္လ်က္ရွိပါတယ္။ အျပင္ ေယာဂဟာ အတြင္းေယာဂအတြက္ ျပင္ဆင္ေပးရန္ ပုံေဖာ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျပင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ကုိယ္ခႏၶာ၊ စိတ္နဲ႔ ခံစားမႈေတြကုိ မွ်တစြာ အခ်ဳိးက်ေဆာင္ၾကဥ္းရန္ ဦးစြာလုိအပ္ပါတယ္။

အျပင္ေယာဂကုိ ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာနဲ႔ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေကာင္းမြန္စြာ ျဖစ္တည္မႈ ရွိေစရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး အတြင္းေယာဂကုိ ႐ုပ္နဲ႔စိတ္ရဲ႕နက္နဲမႈအပုိင္းကုိ ကုိယ္တုိင္အမွန္အတုိင္းသိျမင္ႏုိင္ေစရန္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ အျပင္ေယာဂကုိ ဟဌေယာဂဟုလည္း ေခၚဆုိၾကၿပီး အတြင္းေယာဂကုိ ရာဇေယာဂဟုလည္း ေခၚဆုိၾကပါတယ္။ ဟဌေယာဂရဲ႕ ျမင့္မားတဲ့ပါ၀င္မႈနဲ႔ အတြင္းေယာဂထံကုိ တုိက္႐ုိက္ေပါင္းကူး ဆက္သြယ္ေပးပါတယ္။

■ ယမနဲ႔ နိယမ

ေယာဂဟာ လူေနမႈဘ၀ပုံသဏၭာန္ သေဘာထားမ်ား၊ ဓမၼတန္ဖုိးမ်ားနဲ႔အစျပဳကာ  ေယာဂအဂၤါရွစ္ပါးအနက္ ပထမဆုံးႏွစ္ခုမွာ ယမနဲ႔ နိယမတုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေယာဂဟာ တန္ဖုိးေတြ၊ သေဘာထားေတြ၊ ေလ့လာမႈေတြေပၚမွာ သီးျခားအေျခတည္ထားၿပီး အသက္ရွည္ ျခင္းအတြက္ သတိထားလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ နည္းလမ္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ေယာဂအေလ့အက်င့္မွာပါ၀င္တဲ့ အေျခခံသေဘာတရားေတြဟာ  ဘာသာေရးဆုိင္ရာ ပညတ္ခ်က္ေတြအရ လုိက္နာရမယ့္ အေၾကာင္းေတြမဟုတ္ဘဲ သဘာ၀လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔သာ ေၾကာင္းက်ဳိး ဆက္စပ္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဘ၀အားလုံးေလးစားလုိက္နာသင့္တဲ့ စိတ္ကူးကုိ အခ်ိန္၊ ေနရာ၊ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး မိမိနဲ႔ကြၽမ္း၀င္မႈျဖစ္ေစရန္သီးျခားစီ က်င့္ယူရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

■ ယမ

ယမ ငါးမ်ဳိးမွာ အေျခခံေယာဂတန္ဖုိးေတြ၊ သေဘာထားေတြ၊ ေလ့လာခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္ တည့္မတ္ထိန္းေက်ာင္းျခင္း ပုံသဏၭာန္မ်ား အဓိကအားျဖင့္ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေယာဂဆုိင္ရာလူေနမႈပုံစံတစ္ခုဟာ အၾကမ္းဖက္ အင္အားသုံးျခင္းမရွိဘဲ ျမင့္ျမတ္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကုိ ျပင္းျပတဲ့ဆႏၵနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းနဲ႔အညီေနထုိင္တဲ့ ဘ၀တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ယမငါးမ်ဳိးမွာ-

၁။ အဟႎသ -အၾကမ္းဖက္မႈမရွိျခင္း။ (အသား မစားသုံးျခင္း၊ တျခားသတၱ၀ါေတြကုိ နာၾကင္မႈမျဖစ္ေစျခင္း)

၂။ သစၥာ- (အမွန္တရားျပည့္၀ျခင္း)

၃။ အေထယ်- (႐ုပ္ခႏၶာအဆင့္တြင္သာမက  စိတ္ပုိင္း ဆုိင္ရာအဆင့္တြင္ပါ မခုိး၀ွက္ျခင္း)

၄။ ျဗဟၼစရိယ- (ယုံၾကည္သစၥာရွိျခင္း)

၅။ အပရိဂၢဟ- (ပုိင္ဆုိင္မႈမရွိျခင္း၊ အတြင္းနဲ႔အျပင္တြင္ မလုိအပ္တဲ့ပုိင္ဆုိင္မႈေတြကုိ မစုေဆာင္းမိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း)ဆုိၿပီး ငါးမ်ဳိးပါ၀င္ပါတယ္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ ဖခင္ႀကီးမဟတၱမဂႏီၵဟာ  ေယာဂကုိ ကုိယ္တုိင္ေလ့က်င့္သူတစ္ဦးျဖစ္သလုိ၊ ေယာဂအျမင္ေတြအနက္ အၾကမ္းမဖက္ေရးနဲ႔ အမွန္တရားထိန္းသိမ္းေရးဆုိတဲ့ ကုိယ္က်င့္တရားႏွစ္မ်ဳိးကုိ အဓိကထိန္းသိမ္းခဲ့ၿပီး အဲဒီအေပၚအေျခခံ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အိႏိၵယႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္ဆုိၿပီး စာအုပ္အခ်ဳိ႕မွာ ေရးသားထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ဟာ ယမေခါင္းစဥ္ေအာက္ရွိ အဟႎသ (Ahimsa – Nonviolence) နဲ႔ သစၥာ (Satya The truth)  ႏွစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခ်က္ကုိ အဓိကလုိက္နာျခင္းအားျဖင့္  အလြန္ႀကီးက်ယ္ျခင္း၊ အလြန္႐ုိးသားျခင္း၊ အလြန္ ေျဖာင့္မတ္ျခင္းနဲ႔ အလြန္ ဥာဏ္ပညာ ႀကီးမာျခင္းတုိ႔ အလုိုလို ပုိင္ဆုိင္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ မင္ဒဲလားကလည္း အမွန္တရား (Truth) ကုိ အဓိက လက္ကုိင္သုံးစြဲၿပီး လူျဖဴလူမည္း ခြဲျခားထားမႈကုိ အဓိကတြန္းလွန္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံကုိ ကယ္တင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

မဟာၿမိဳင္ေတာရ ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိ က,ကလည္း “အမွန္တရားကုိ လက္ကုိင္ထားဖို႔၊ မွန္တာပဲေျပာမယ္။ မွန္တာေျပာလုိ႔ ခံရရင္လည္း ခံလုိက္မယ္လုိ႔ သေဘာထားၿပီး မွန္တာကုိပဲ ေျပာဆုိၾကဖုိ႔” ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သတင္းစာဆရာႀကီး လူထုဦးစိန္၀င္းကလည္း ‘Truth nothing but the Truth’ “အမွန္တရားကလြဲၿပီး မွန္တဲ့အရာဘာမွမရွိ” ဆုိၿပီး Eleven Media Group ရဲ႕ ၁၁ ႏွစ္ျပည့္ပြဲမွာ ဗီဒီယုိ႐ုပ္သံဖုိင္နဲ႔ အမွတ္တရစကား ေျပာၾကားခဲ့တာ အခုထိ မွတ္မိေနပါေသးတယ္။

■ နိယမ

နိယမတြင္လည္း ေယာဂအေလ့အက်င့္ နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အေျခခံ သေဘာထားငါးမ်ဳိးရွိပါတယ္။ ၎တုိ႔ဟာ စြမ္းအင္ေတြကုိ ကုိင္ေဆာင္ထားျခင္း၊ သိမ္းဆည္းထားျခင္း၊ ႏွလုံးသြင္းထားျခင္း နည္းလမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။

နိယမငါးမ်ဳိးမွာ-

၁။တပ (အတြင္းပုိင္းေတေဇာ)

၂။ စြာဒယ (ကုိယ္တုိင္ေလ့လာျခင္း)

၃။ ဣသရ ပရဏိဓာန (ေပးအပ္ျမႇဳပ္ႏွံျခင္း)

၄။ သုခ (ကုိယ္နဲ႔စိတ္ သန္႔စင္ေစျခင္း)

၅။ သေႏၲာသ (ၿခိဳးျခံျခင္း၊ ေရာင့္ရဲျခင္း) ျဖစ္ပါတယ္။ ၎တုိ႔ဟာ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔ရဲ႕စြမ္းအင္ေတြကုိ ကုိင္ေဆာင္ထားျခင္း၊ သိမ္းဆည္းထားျခင္း၊ ႏွလုံးသြင္းထားျခင္း နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္ပါတယ္။

ပထမနိယမသုံးမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ တပ၊ စြာဒယ၊ ဣသရ ပရဏိဓာနတုိ႔ဟာ အေထြေထြအာ႐ုံခံစားမႈ ဆုိင္ရာ ေယာဂအေလ့အက်င့္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေယာဂရဲ႕အဂၤါရွစ္ပါး အားလုံးကုိ အဲဒီသုံးမ်ဳိးနဲ႔ တည္ေဆာက္ႏုိင္ပါတယ္။

■ ယမ၊ နိယမနဲ႔ ကမၼေယာဂ

ယမနဲ႔ နိယမဟာ တစ္ကုိယ္ေကာင္းစိတ္ မရွိေယာဂျဖစ္တဲ့ ကမၼေယာဂရဲ႕အေျခခံပုံစံ ျဖစ္တယ္။ ၎တုိ႔ဟာ ေယာဂအေလ့အက်င့္ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ သတိ၊ အျပဳအမူနဲ႔ ကမၻာေပၚမွာ မည္ကဲ့သုိ႔ ျပဳမူေနထုိင္ရမည္ကုိ ညႊန္ျပပါတယ္။ ေယာဂအားလုံးဟာ တျခားသူေတြကုိ  အလုပ္အေကြၽးျပဳသကဲ့သုိ႔  အေလးအျမတ္ထား လုပ္ေဆာင္စရာအားလုံးကုိလည္း သတိတရားျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေစပါတယ္။

ျမန္မာလား အဂၤလိပ္လား

Photo: TED Blog-TED Talks

ေဒါက္တာေက်ာ္ေက်ာ္ဆိုတာ မံုရြာတစ္ဖက္ကမ္း လက္ပံေတာင္းေတာင္နားက ရြာေလးကပါ။ သူရဲ႕ ငယ္နာမည္ကိုလည္း ေက်ာ္ေက်ာ္လို႔ပဲ ထားၾကပါစို႔။ ေက်ာ္ေက်ာ္တို႔ ရြာမွာ မူလတန္းေက်ာင္းပဲရွိတယ္။ သူ ၄ တန္း ေအာင္ေတာ့ ေက်ာင္းတက္ခ်င္တယ္။ သူ႔အေဖက မူလတန္းေက်ာင္းအုပ္ႀကီးပါ။ အေဖႀကီးဟာ သားကို စာဆက္သင္ေပးခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဖႀကီးရဲ႕ ညီမေတြေနတဲ့ ယင္းမာပင္ကို ပို႔လိုက္တယ္။

အဲဒီမွာ သူ ေက်ာင္းေနတယ္။ ၁၀ တန္းကို ထူးထူးခြၽန္ခြၽန္နဲ႔ ေအာင္တယ္။ သူ႔ကို အိမ္က ေဆးေက်ာင္းသြားဖို႔ ေျပာပါတယ္။ သူက သူသေဘာက်တဲ့ ႐ူပေဗဒဘာသာကိုပဲ တက္ပါတယ္။ သူ႔အမွတ္မ်ားေတာ့ သိပၸံရည္ခြၽန္ဆု (Science Scholar) ျဖစ္လာပါတယ္။ သူ ႐ူပေဗဒဂုဏ္ထူးတန္းကို ထိပ္တန္းက ေအာင္ျမင္ေတာ့ တကၠသိုလ္မွာ ဆရာျဖစ္လာတယ္။

ဆရာဘ၀မွာ မဟာသိပၸံတက္တယ္။ ေအာင္ျမင္တဲ့အခါမွာ သူ ပညာသင္ဆုရၿပီး ဂ်ပန္ကို သြားရပါတယ္။ ဂ်ပန္က သူ အီလက္ထရြန္နစ္ အင္ဂ်င္နီယာ ဘာသာရပ္မွာ Ph.D. ရခဲ့ပါတယ္။ သူျပန္ဖို႔လုပ္စဥ္မွာ ျမန္မာျပည္မွာ ၈၈ အေရးအခင္းျဖစ္တယ္။ သူ႔ကို အစိုးရက ဂ်ပန္က ျမန္မာေက်ာင္းသားေတြကို ဦးေဆာင္သူအေနနဲ႔ စြပ္စြဲတယ္။ အဓိက ကေတာ့ သူ လန္ဒန္တိုင္းမ္သတင္းစာမွာ ေဆာင္းပါးတစ္ခုကို အဂၤလိပ္လို ေရးခဲ့လို႔ပဲ။

ဒီေတာ့ သူ႔ကို အစိုးရကေၾကာက္ၿပီး ဂ်ပန္သံ႐ံုးကို ဗံုးေဖာက္သူအေနနဲ႔ သူ႔ကို ႏိုင္ငံျခားေရး႐ံုးကို တိုင္ၾကားတယ္။ တကယ္တမ္း ဂ်ပန္က စစ္ေဆးလိုက္ေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဗံုးကို ျမန္မာသံ႐ံုးမွာေဖာက္ၿပီး ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ကို တရားခံလုပ္ဖို႔ ၾကံစည္တာကို ဂ်ပန္ေတြသိသြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ မျပန္ရေတာ့ဘူး။ ေဒါက္တာေက်ာ္ေက်ာ္ကို ဂ်ပန္မွာ ခိုလံႈခြင့္ေပးၿပီး အလုပ္ လုပ္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

ေဒါက္တာေက်ာ္ေက်ာ္ဟာ ဂ်ပန္မွာ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အီလက္ထရြန္နစ္ဆိုင္ရာ စက္႐ံုတစ္ခုကို တည္ေဆာက္တယ္။ အဲဒီမွာ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္ ေလ့လာမႈေတြကို ျပဳလုပ္တာျဖစ္တယ္။ သူ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္မွာ ၁၀ စုႏွစ္ တစ္စုေလာက္ ေနထိုင္ၿပီးေနာက္ သူဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကာလီဖိုးနီးယား ျပည္နယ္ကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခဲ့တယ္။

သူဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေအာင္ျမင္တဲ့ ကြန္ပ်ဴတာဆိုင္ရာ အီလက္ထရြန္နစ္ ပညာရွင္တစ္ဦးအျဖစ္ ရပ္တည္ေနပါတယ္။ ယေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံက လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ျမန္မာလို သင္ၾကားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးေနတယ္။ သူတို႔လို ဘြဲ႕ရတဲ့အထိ ျမန္မာလုိ ေတာက္ေလွ်ာက္သင္လာတဲ့ ပညာရွင္ေတြ ႏိုင္ငံျခားမွာ အမ်ားႀကီးတိုးတက္ ေအာင္ျမင္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကို ကြၽန္ေတာ္ အင္တာဗ်ဴး လုပ္တယ္။ သူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပညာသင္ခဲ့စဥ္က ဘြဲ႕ရသည္အထိ ျမန္မာလိုပဲ သင္ခဲ့ရတယ္။

“ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ ခင္ဗ်ား၊ ခင္ဗ်ား ဘာသာရပ္ (Subjects) ေတြကို ျမန္မာလို သင္တာသေဘာက်လား၊ အဂၤလိပ္လိုသင္တာ သေဘာက်လား”

“က်ဳပ္က ျမန္မာဘက္ကပါ၊ ျမန္မာစာကို ခ်စ္ပါတယ္။ ဘာသာရပ္ (Subjects) ေတြကို ျမန္မာလိုပဲ သင္တာကို သေဘာက်တယ္”

“ခင္ဗ်ားက ျမန္မာဘာသာကုိ ခ်စ္ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားဘာသာစကားေတြကို မုန္းလား”

“က်ဳပ္ရဲ႕ ကိုယ္ေတြ႕ေလးေတြပဲ ေျပာပါမယ္။ က်ဳပ္ ေကာင္းေကာင္းတတ္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားဘာသာ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ အဲဒါက အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ဂ်ပန္စာပါ။ က်ဳပ္ဟာ အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ဂ်ပန္စာေတြ အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ေရးတတ္ ဖတ္တတ္ ေျပာတတ္ပါတယ္”

“ဟုတ္ကဲ့၊ ကြၽန္ေတာ္လည္း သတိထားမိတယ္”

“ကြၽန္ေတာ္ တကၠသိုလ္တက္စဥ္ကာလကလည္း အဂၤလိပ္စာ ဂုဏ္ထူးရခဲ့ဖူးပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားဘာသာတက္ေတာ့လည္း ဂ်ပန္စာ ဂုဏ္ထူးရဖူးပါတယ္။ ခုပဲ ႐ူပေဗဒ မိမိ သုေတသနေတြအေၾကာင္းကို အဂၤလိပ္လိုျဖစ္ျဖစ္ ဂ်ပန္လိုျဖစ္ျဖစ္ လက္ခ်ာေပးႏိုင္ပါတယ္”

“ေကာင္းလိုက္တာ၊ ခင္ဗ်ား ႏိုင္ငံျခား ဘာသာစကားေတြကို မမုန္းဘူးေပါ့”

“ႏိုင္ငံရပ္ျခား စာ စကား သင္ထားအပ္သည္မွတ္တဲ့၊ က်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံျခားဘာသာကို မမုန္းပါဘူး။ က်ဳပ္ ဒီလို ႏိုင္ငံျခားဘာသာေတြမွာ ထူးခြၽန္ေၾကာင္း ေျပာရတာက က်ဳပ္က အဲဒီဘာသာေတြကို မုန္းသူထင္မွာစိုးလို႔ ေျပာတာပါ”

“ခင္ဗ်ား၊ ႏိုင္ငံျခားစာကို သေဘာက်တာေပါ့”

“သေဘာက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို တကယ္တတ္ေစခ်င္တာက ႏိုင္ငံျခားဘာသာထက္ ကိုယ္လိုက္ေနတဲ့ ဘာသာရပ္ကိုပါ။ ဘာသာရပ္ရဲ႕ အေျခခံပညာေတြ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြ စည္းေဘာင္ေတြဟာ မိခင္ဘာသာနဲ႔သင္ေပးရင္ ပိုၿပီးအျပန္ျပန္ အလွန္လွန္ ေဆြးေႏြးႏိုင္မွာ ေသခ်ာပါတယ္”

“အဂၤလိပ္လိုဆို ဒီလို မေဆြးေႏြးႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္တာေပါ့ ဟုတ္လား”

“အဂၤလိပ္လိုဆိုရင္ အလြတ္က်က္ထားရတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ အဂၤလိပ္လို ေဆြးေႏြးခိုင္းရင္ ဘယ္လိုေနမလဲ၊ အဂၤလိပ္လို အလြတ္က်က္ထားသူေတြဟာ စာေမးပြဲၿပီး ခလုတ္တိုက္တာနဲ႔ ေမ့သြားမွာပါ”

“ဒါဆို ဘာလို႔ ျမန္မာလိုသင္တဲ့ စနစ္ကို ဖ်က္လိုက္တာလဲ”

“အဲဒီေခတ္က ျမန္မာလိုသင္တဲ့ အစီအစဥ္ဟာ မေအာင္ျမင္လို႔ ဖ်က္ခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး။ သိၾကတဲ့အတိုင္း အာဏာရွင္ႀကီး သမီးက မဟာဘြဲ႕ယူခ်င္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေက်ာင္း၀င္ခြင့္ လွမ္းေျဖေတာ့ အဂၤလိပ္စာ ခြက္ထိုးခြက္လွန္က်တာနဲ႔ ေဒါသထြက္ၿပီး တစ္ျပည္လုံး အဂၤလိပ္လို သင္ေစလုပ္ရာက ခုလို အာ့ကလိ အာေခတ္ကို ေရာက္ခဲ့တယ္”

“ရည္ရြယ္ရင္းက မေကာင္းခဲ့တာကိုး”

“ဆယ္တန္းအတြက္ ပထမဆုံး အဂၤလိပ္လို ႐ူပေဗဒျပ႒ာန္းစာအုပ္ေရးေတာ့ စာမူအဆင့္မွာ အမွားျပင္ဖို႔ က်ဳပ္တို႔ ဆရာေပါက္စေတြလက္ထဲ တစ္အုပ္စီ ေရာက္လာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါကို က်ဳပ္တို႔က မ်က္လုံးျဖဲၾကည့္ၿပီး အမွားေတြ လိုက္ျပင္လိုက္လို႔ ေတာ္ေတာ္ကင္းသြားခဲ့တာ ပထမဆုံးထြက္ခဲ့တဲ့ အထက္တန္း ႐ူပေဗဒအဂၤလိပ္စာအုပ္ကို ရွာေတြ႕ႏိုင္ရင္ ၾကည့္ၾကည့္ပါ”

“ဟုတ္ပါတယ္၊ ဓာတုေဗဒလည္း ဒီလိုပဲ ျမန္မာလိုေရးတာ။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ပံုႏွိပ္တယ္ထင္တယ္”

“ခုေတာ့ စာအုပ္က အသြင္ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေျပာင္းခဲ့ၿပီထင္ပါရဲ႕။ အဂၤလိပ္လို သင္တဲ့ မူရင္းသင္႐ိုးမွာ အထက္တန္း ႐ူပေဗဒအတြက္ လက္ေတြ႕ခ်ိန္ေတြ သီးသန္႔ပါခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက အေျခခံဆရာေတြကို လက္ေတြ႕ သင္႐ိုးသင္တန္းေပးတဲ့အေနနဲ႔ ရန္ကုန္က အထက္တန္းေက်ာင္းေတြမွာ စုၿပီး ရွင္းလင္းခဲ့ၾကပါေသးတယ္”

“ဟုတ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္က မရမ္းျခံေက်ာင္းနဲ႔ လသာ (၁) အထက ေတြမွာ သြားရွင္းခဲ့ရတယ္”

“အဲဒီတုန္းက က်ဳပ္က လမ္းမေတာ္ အထကတစ္ခုမွာသြားၿပီး နယ္က အထျပ ဆရာေတြကို လက္ေတြ႕ဘယ္လိုသင္ရမယ္ ဆိုတာေတြ ပစၥည္းပစၥယေတြနဲ႔တကြ ျပဖူးခဲ့ပါတယ္။ ၀ိုင္းနားေထာင္တဲ့ဆရာေတြက ကိုယ့္ဆရာေတြ အရြယ္မို႔ အေျခအေနကို က်ဳပ္ထက္ ေစာရိပ္မိေနၾကဟန္တူပါတယ္။ မေနႏိုင္တဲ့ အထျပဆရာတစ္ေယာက္က “ဆရာေလးရယ္ သိပ္လည္း ႀကိဳးစားမေနပါနဲ႔။ ဒါေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီေရာက္လာလည္း ဘီဒိုထဲက ထုတ္ရမွာ အဟုတ္ပါဘူး” လို႔ ေျပာပါတယ္။ “က်ဳပ္လည္း ဘာမွ ျပန္မေျပာတတ္ခဲ့ဘူး”

“သူ ေျပာတာ မွန္ပါတယ္”

“ခုေတာ့ တကၠသိုလ္မွာေတာင္ေလ လက္ေတြ႕ပဲရွိၿပီး ေက်ာင္းသားေတြက ေရးၿပီးသား လက္ေတြ႕မွတ္တမ္း ၀ယ္ရသူပဲျဖစ္တယ္။ အေျခခံသိပၸံပညာမွ မတတ္ရင္ ဒီေခတ္မွာ တိုင္းျပည္တက္လာဖို႔က မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူူးဆိုတာ ေျပာစရာေတာင္ လိုေတာ့မယ္ မထင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာလို စနစ္တက်သင္ဖို႔ေျပာတာ။ ေက်ာင္းသားကေတာ္လာရင္ အဂၤလိပ္စာက တစ္ၿပိဳင္တည္း တက္လာလိမ့္မယ္။ ခုနက အာဏာရွင္သမီး အဂၤလိပ္စာက်ေပမယ့္ သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြ အားလုံးလိုလို မာစတာ ၀င္ခြင့္ေအာင္ခဲ့တာ ဘယ္သူမွ ထည့္မေျပာရဲခဲ့ၾကဘူး”

“ခင္ဗ်ားတို႔ က်ဳပ္တို႔လည္း အပါအ၀င္ပဲေလ”

“က်ဳပ္ အဂၤလိပ္စာကိုခ်စ္ပါတယ္။ အဲေမ့မလို႔၊ ဂ်ပန္စာလည္း ႏွစ္ၿခိဳက္ပါတယ္။ က်ဳပ္ဂ်ပန္မွာေရးတဲ့ သုေတသနစာတမ္းေတြနဲ႔ ပါရဂူက်မ္းဟာ အဂၤလိပ္လိုပါ။ မင္းေရးတဲ့ အဂၤလိပ္စာက အရမ္းေကာင္းသကြလို႔ External Examiner Professor ခ်ီးက်ဴးတာ ခံရဖူးပါတယ္။”

“ခင္ဗ်ား အဂၤလိပ္စာေရးသားရတာ ၀ါသနာပါတာေပါ့”

“ဟုတ္ကဲ့၊ အဂၤလိပ္စာ ေရးရတာ သိပ္ႀကိဳက္ပါတယ္။ က်ဳပ္ေရးတာ လန္ဒန္တိုင္းမ္ သတင္းစာကလည္း ႀကိဳက္ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာစာကို အႀကိဳက္ဆုံးပါ”

“ခင္ဗ်ား၊ ျမန္မာစာကို ႀကိဳက္တယ္ဟုတ္လား”

“ဟုတ္ပါတယ္၊ ျမန္မာကေလးေတြကို ဘာသာရပ္တတ္ေစခ်င္လို႔ပါ။ ျမန္မာလို သင္ဖို႔ စိုင္းျပင္းၾကပါ။ ခုႀကိဳးစားမွ ေနာင္ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ အသီးအပြင့္ စျမင္ရမွာပါ”

“ခု ျပင္ရမွာေပါ့ ဟုတ္လား”

“ခု ျပင္ရမွာေပါ့။ အထူးသျဖင့္ အာဏာရွင္ေခတ္က အမွားေတြကို ခုအခ်ိန္က ျပင္လိုက္ပါ”

အရာရာ အရသာေလ်ာ့လာတယ္


Photo -CNN Money

(၁)

ဒီေန႔ဆိုတာကလည္း မေန႔က အေငြ႕အသက္ကို မနည္းျပန္ရေအာင္ လုပ္ယူထားရသလိုပါပဲ။ မေန႔က အေၾကာင္းအရာ အျဖစ္အပ်က္တိုင္းကို ျပန္မွ်ားယူေနရသလို ဒီကေန႔ကိုလည္း ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕စြာ ကုန္ဆံုးေစလိုက္တာမ်ဳိးေပါ့။  ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း ကိုယ့္အယူအဆကိုယ္ အမွန္ထင္ေနတဲ့ အတၱမနက္ျဖန္ကို ႀကိဳတင္မခန္႔မွန္းႏိုင္ေသးတဲ့ ကိစၥေတြၾကားမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုး ဗ်ာမ်ားေနၾကရတယ္ မဟုတ္လား။ မနက္ျဖန္ကို ႀကိဳမစဥ္းစားခ်င္ဘူးဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္စိတ္ထဲက တစ္စံုတစ္ခု ထပ္မံေလ်ာ့က်သြားလိမ့္ဦး မလားဆိုတာကို ေတြးၿပီးေၾကာက္ေနရတာမ်ဳိးပါ။ ဒါေပမဲ့ အရင္က အေျခအေနေတြ ျပန္ၾကံဳခ်င္ေသးလားလို႔ လာေမးရင္ေတာ့ တခ်ဳိ႕တစ္၀က္ေလာက္ကိုသာ ျပန္လိုခ်င္ေနမိတယ္လို႔ပဲ ေျဖရမွာေပါ့။ ျဖစ္သမွ် အရာရာ အရင္က ျဖစ္ရပ္အားလံုးကိုေတာ့ အရင္ကအတိုင္း ျပန္မခံစား မၾကံဳေတြ႕ခ်င္ေတာ့ဘူးေလ။ ကဲအခုေရာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘယ္ကိုသြားေနၾကရတာလဲတဲ့။ အခု လတ္တေလာ အေျခအေနေတြမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ကိုကဘာမွ ႀကိဳတင္တြက္ဆထားလို႔မရတဲ့ လမ္းမေပၚ ေရာက္ေနခဲ့တာတဲ့ေလ။ ဟုတ္လား။ ဘယ္သူမွ မသိၾကပါဘူး။

နံနက္ခင္းမွာ အိပ္ရာအေဟာင္းေပၚကေနသာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ေလာကထဲ ေန႔အသစ္တစ္ခုထဲ တစ္ဖန္ ႏိုးထလာခဲ့ၾကတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဆင္သင့္ေဖ်ာ္ထားတဲ့ ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ကို နံနက္စာ စားပြဲေပၚ တြဲျမင္ရသလို ၾကံဳေတြ႕ခံစားၾကရမွာပါ။ ဆိုေပမဲ့ ေနေရာင္က်ေရာက္လာတယ္ ဆို႐ံုေလာက္နဲ႔ ဒီေန႔လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုး မေန႔က အတိုင္းပဲ ျဖစ္ပ်က္လာလိမ့္မယ္။ မေန႔က အတိုင္းပဲ ပူပန္မႈေလာကဓံထဲ ေလွ်ာက္ေနရဦးမယ္လို႔လည္း မထင္ေစခ်င္ပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ အိမ္အျပင္ဘက္လမ္းမေပၚ ထြက္လာခဲ့႐ုံနဲ႔ မေန႔ကေတြ႕တဲ့ လူေတြနဲ႔သာ ေတြ႕လိမ့္မယ္။ မေန႔က ျပႆနာအေဟာင္းေတြနဲ႔သာ  ရင္ဆိုင္တိုးမိလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနမိတာကိုက မွားေနၾကတာပဲေပါ့ေလ။ အဆိုးပဲျဖစ္ျဖစ္ အေကာင္းျဖစ္ျဖစ္ အျဖစ္အပ်က္အေဟာင္းေတြဆိုတာ ျပန္ျပန္ေက်ာ့ေနတတ္တဲ့သေဘာမွ အျမဲရွိမေနတတ္တာ။ အရာရာ အားလံုးဟာ သူ႔အစီအစဥ္အတိုင္း တစ္ခုခ်င္းျဖစ္ပ်က္ေနတာေပါ့။ ဟုတ္တယ္။ သူ႔အလိုလိုသာ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ျဖစ္ေပၚေနတာ။ အကုန္လံုးဟာ လိုအပ္လို႔ကို ေျပာင္းလဲေနၾကရ  ျဖစ္ေနၾကရသလိုပါပဲ။ အျဖစ္အပ်က္ေဟာင္းေတြထဲ ကိုယ္တိုင္ကိုက ျပန္ျပန္ေရာက္ခ်င္ေနတဲ့စိတ္ ျဖစ္ေနတာက တစ္ပိုင္းေပါ့ေလ။ လက္ေတြ႕မွာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး မဟုတ္လား။ ဒါေပမဲ့ ပန္းရနံ႔ေတြကသာ အိမ္တံခါး၀ အေရာက္မလာခ်င္ မလာဘဲ ျဖစ္ေနတတ္တာ၊ ဒုကၡတရားေတြကေတာ့ အိမ္တံခါးကို အျမဲလာေခါက္ေနေလ့ ရွိတယ္လို႔လည္း ဆိုတတ္ေသး၊ ေျပာလို႔ရေနျပန္တယ္ေလ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ေန႔စဥ္ဘ၀ရဲ႕ အျမဲလိုအပ္ေနတဲ့ ၀မ္းေရးကြက္လပ္မွာ အေျဖခ်ေရးဖို႔ကို အျမဲ အေရးႀကီးေနတတ္ေပမယ့္ တြန္႔ဆုတ္ ေမ့ေလ်ာ့ေနမိၾကသလိုမ်ဳိးေပါ့။

(၂)

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြေတာင္မွ တျဖည္းျဖည္း အေရာင္ေဖ်ာ့က်လာခဲ့ၿပီလို႔ ဆိုခ်င္မိပါတယ္။ အရာရာ အရသာ ေလ်ာ့က်ေနတယ္။ အဲဒီစကားလံုးကို သံုးစြဲဖို႔ ျဖစ္လာရတာကလည္း တကယ့္ကို ခံစားခ်က္ေတြ၊ အရသာေတြ မွိန္ေဖ်ာ့ ေလ်ာ့က်လာခဲ့လို႔ပါပဲ။ အားယူႏိုးထလာတဲ့ မနက္ခင္းေတြေတာင္မွ အေရာင္အဆင္း ကင္းမဲ့လို႔ ေနေရာင္ဟာ မြဲျပာေျခာက္ ေသြ႕ေနတယ္။ ဒီတစ္ေန႔လည္း ဘာတစ္ခုမွ အရာမထင္ဘဲ သူ႔အလိုလို ၿပီးဆံုးသြားလိမ့္ ဦးမယ္လို႔သာ စိတ္ကထင္မိျပန္တယ္။ ညတုန္းက မက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္ထဲ အေရာင္လြင့္ေနတဲ့ ပိတ္စေလးတစ္စကို ျမင္ခဲ့ရသလိုပဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ တျဖည္းျဖည္း မွိန္ေဖ်ာ့ေပ်ာက္ကြယ္ သြားလိမ့္မယ္လို႔သာ ထင္ေနမိပါေတာ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုး အတိတ္ကို ျပန္ႏိႈးဆြ တမ္းတလြမ္းဆြတ္ၿပီး ေနသင့္ပါရဲ႕လားတဲ့။ တစ္ခါတစ္ခါေပါ့ေလ။ လြမ္းေမာမႈဆိုတာ တစ္ခါတစ္ခါက်ရင္ နံရံကိုျပန္ကန္ ထြက္လာတဲ့ျမားလို မထင္မွတ္တဲ့ အခ်ိန္မထင္မွတ္တဲ့ ေနရာကေန ရင္၀ကိုလည္း တည့္တည့္စိုက္၀င္ေစတတ္တာ မဟုတ္လား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မထင္မွတ္တဲ့ အေျခအေနမွာ ႐ူးေလာက္ေအာင္ နာက်င္ေနရတတ္တာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဖ်တ္ခနဲ စူးနင့္သြားတဲ့ ေ၀ဒနာဆိုတာ အနာေဟာင္းျပန္ေပၚလာသလို ႀကီးႀကီးမားမား ခံစားသြားရတတ္တာကိုး။ ဒါေပမဲ့ အတိတ္ျဖစ္ရပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုေတာ့ ျပန္မလိုခ်င္ မၾကံဳဆံုခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ ဘ၀ထဲ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ျပန္မၾကံဳခ်င္ေတာ့ေလာက္ေအာင္လည္း ႀကိဳးစားေမ့ပစ္ လိုက္ခ်င္ေနမိျပန္တယ္။ ဟုတ္တယ္ေလ။ အတိတ္ျဖစ္ရပ္တိုင္းဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ အျမဲနာက်င္ခံစားလြမ္းေမာေနဖို႔မွ မလိုတာ။

အားလံုးကေတာ့ အနာဂတ္မွာ ေတာက္ပလာမလား၊ ေနေရာင္ကို ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကေပမယ့္ အတိတ္ကို ျပန္ေရာက္သြားမလား ေၾကာက္ေနၾကရတုန္းပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အတိတ္ဟာ လြယ္လြယ္ေလး ေမ့ပစ္လို႔မွ မရခဲ့တာပဲဗ်ာ။ အဲဒီလိုမဟုတ္လား။ အားလံုးရဲ႕အတိတ္ဟာ ခါးသီးခဲ့ရတာခ်ည္း ပဲလို႔ေတာင္မွ ဆိုလို႔ရေနျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနာက္ျပန္လွည့္ရမွာလည္း  ေၾကာက္ေနၾကရတယ္ ဆိုေပမယ့္ ေရွ႕ကို ေမွ်ာ္ေငးၾကည့္ေတာ့လည္း ေရာင္နီအလင္းစ  ေလးတစ္စေလာက္မွ် မျမင္ၾကရေသးဘူးေပါ့။ အဲဒီလို အခုေျပာျပခ်င္ေနတဲ့ အရာရာတိုင္းမွာ အရသာ ေလ်ာ့က်လာတယ္ဆိုတာ ကတကယ္ပါ။ ေန႔စဥ္ အျဖစ္အပ်က္တိုင္းမွာ ၾကံဳေတြ႕ခံစားရသမွ် အေျခအေနတိုင္းကို  ေပ်ာ္၀င္ခံစားရတာ အရသာကင္းမဲ့လာတယ္။  ခပ္ေၾကာင္ေၾကာင္ ဥပမာေပးရရင္ အစားအေသာက္ေတြကအစ အရသာမရွိ ျဖစ္လာခဲ့တာပါပဲ။

(၃)

မလြတ္လပ္ခဲ့ရတဲ့ အတိတ္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာေနလိုတဲ့ လူငယ္ဘ၀ေတြတုန္းကေတာ့ စိတ္ဟာ ျခံတံခါးသံဆူးႀကိဳးမွာ ၿငိေနတဲ့ ႏြယ္ပင္ေလးတစ္ပင္လိုပဲ။ အေပၚကိုသာ တြန္းကန္တက္သြားခ်င္ခဲ့တာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔  စိတ္ေတြကို အရာရာက တုပ္ေႏွာင္ေနတယ္။  မလြတ္လပ္ဘူးဆိုေပမယ့္ အခ်ိန္တိုင္းမွာ ႐ုန္းကန္ထြက္ေျပးခ်င္ေနမိသလိုေပါ့။ ရည္ရြယ္ရာမဲ့တဲ့ လမ္းေတြ ရည္မွန္းခ်က္အျပည့္ရွိေနေပမယ့္ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနရတဲ့ ဘ၀ဟာ ဘယ္ေလာက္မ်ား နာက်င္ေၾကကြဲစရာ  ေကာင္းလိုက္သလဲလို႔။ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား။ အဲဒီတုန္းကမ်ား ေျပာပါတယ္၊ စိတ္ဟာ သစ္ရြက္ကေလးလိုပဲ လြတ္လပ္ရင္ၿပီးေရာ၊  ေျခာက္ေသြ႕ ေႂကြက်မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ေႂကြခ်င္ေနေတာ့တာေလ။ လြတ္လပ္လို စိတ္ဘယ္ေလာက္မ်ား ျပင္းထန္ေနခဲ့သလဲဆိုတာ ေျပာပါတယ္။ အမွတ္တရျဖစ္ရပ္ေတြ အရင္တုန္းက ရွိခဲ့ဖူးတဲ့ သံေယာဇဥ္ခ်စ္ေမတၱာေတြကို ျပန္ေအာက္ေမ့ တမ္းတေနမိခဲ့တာလည္း ရွိတာေပါ့။ ဟိုးအရင္က ခ်စ္ခင္ရင္း ႏွီးခဲ့ဖူးတဲ့ လူေတြနဲ႔ ေသကြဲကြဲခဲ့ရတာ ရွိသလို တခ်ဳိ႕လည္း ဘ၀တစ္ေကြ႕မွာ ရွင္ကြဲခြဲခြာလာခဲ့ရဖူးတာလည္း ရွိေနခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီလိုဆိုေတာ့လည္း အလြမ္းဟာ မ်က္ရည္လြယ္ လာတတ္တဲ့ ခ်စ္ေမတၱာတရားေတြ ျဖစ္သြား ခဲ့တာေပါ့။ အရာရာ အရသာ ေလ်ာ့လာတယ္။လြတ္လပ္လိုစိတ္ေတြ အရသာေလ်ာ့က်လာရဲ႕။ လူမႈဘ၀ အခင္းအက်င္းမွာ ပိုၿပီးပူေလာင္ မြန္းက်ပ္လာတဲ့ စိတ္ေတြနဲ႔သာ အတိတ္ကို ျပန္ႏိႈးဆြ လိုက္ရွာေနမိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အတိတ္ထဲမွာလည္း အမွတ္တရျဖစ္ရပ္ေတြ အေကာင္းအတိုင္းရွိေနဆဲ၊ သတိရ လြမ္းဆြတ္မႈဆိုတာထက္ ဆိုးရြားမႈေတြကသာ ပိုၿပီးေနရာယူေနေတာ့တာပါပဲ။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတရားနဲ႔ ျဖဴစင္႐ိုးသားမႈဆိုတာထက္လည္း နာက်င္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကသာ မိုးလံုး ျပည့္ေနရာယူထားတာေပါ့။ အဲဒီလိုဆိုေတာ့လည္း ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ခဲ့ျပန္ဘူးေပါ့ေလ။

ရပ္ေနရာက ေနာက္ျပန္လွည့္ ျပန္ေရာက္သြားခ်င္တဲ့ အတိတ္ဆိုတာ အရင္က ကိုယ္ေနထိုင္ဖူးတဲ့ ေနရာမွာ အရင္က သံေယာဇဥ္ လက္က်န္လူေတြနဲ႔ အရာ၀တၳဳေတြ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာေတြ အေကာင္းအတိုင္း ရွိေနခဲ့ျခင္းဆီကိုသာ။ ကိုယ္သယ္သြားစရာ အထုပ္အပိုးဆိုလို႔လည္း လြမ္းဆြတ္တမ္းတ ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတရားပဲ ရွိပါလိမ့္မယ္။ အနာဂတ္ကိုလည္း အဲဒီစိတ္ေတြနဲ႔သာ ဆက္သြားျဖစ္ေနလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး စားခဲ့ဖူးတဲ့ သရက္သီးတစ္လံုး မုန္႔တစ္ခုမွာ  ေမ့မရေအာင္ ခ်ဥ္ျခင္းတက္ လြမ္းဆြတ္ေနမိသလို သြားဖူးတဲ့ေနရာ ထိုင္ဖူးတဲ့ ခံုတန္းလ်ား၊ ကိုယ္ျဖတ္သန္းဖူးတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အရိပ္ အေငြ႕ေတြကို သတိရေနျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ေက်ာက တစ္ေလွ်ာက္လံုးပါေနတဲ့ ဇာတ္လမ္း ေက်ာ႐ိုး ေခတ္အေျခအေန ဆိုးႀကီးကိုေတာ့ ဘယ္လိုမွ ျပန္မဆံုခ်င္ေတာ့ဘူးေပါ့။ အဲဒါကို ပဲျပန္တမ္းတ၊ ေရႊထီးကို သစ္ေစးထပ္ခ်ခ်င္ေနသူေတြလည္း ေတြ႕ေနရေတာ့ အခုကတည္းက စကားျပတ္ေအာင္ ေျပာထားလိုက္ မိတာပါ။ တကယ္ကို အံၾသနာက်င္ဖြယ္ရာ ေတြပါပဲ။ ကိုယ့္ေနာက္ေက်ာကို စိုက္ဖူးတဲ့ ဓားဖ်ားကိုမွ ျပန္လြမ္းေနတယ္ဆိုတာ အ့ံၾသတုန္လႈပ္စရာ သိပ္ေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ။ မဟုတ္ဘူးလား။

(၄)

ပူေနဆဲ ေနေရာင္ထဲဆိုေပမယ့္ ေရွ႕ကိုသာ ဆက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေနၾကတယ္ ဆိုရသလိုေပါ့။ အတိတ္ဆိုတာကေတာ့ ျပန္တမ္းတမိတယ္ဆိုတာကလြဲရင္ ထပ္ျပန္ေက်ာ့ေက်ာ့ၿပီး ေရာက္လာေလ့ မရွိတတ္လို႔လည္း ေဆြးျမည့္ေန႐ုံကလြဲ ေၾကာက္စိတ္နဲ႔ ပူေလာင္ေနတယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မရွိေနပါဘူး။ အခုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘာျဖစ္ေနလို႔လဲတဲ့။ ဘယ္ေနရာမွာ အေျခက် ရပ္ေနမိလို႔လဲဆိုရင္ ဘယ္ေနရာမွာမွကို အေျခမက် အျမဲယိမ္းယိုင္ေနေတာ့တာေလ။ အျဖစ္အပ်က္တိုင္း ခံစားခ်က္ အရာရာတိုင္း ယိမ္းထိုးလႈပ္ခတ္ေနေတာ့တာ။ အရသာမဲ့လာတယ္ဆိုတာလည္း အဲဒါပါပဲ။ အရာရာမွာ အရသာေလ်ာ့ က်လာတယ္။ စားမႈေသာက္မႈ ေနမႈထိုင္မႈ သံေယာဇဥ္လက္က်န္ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ အရာရာအားလံုး အရသာ ေလ်ာ့က်လာခဲ့တာေပါ့။ ေနေရာင္ကိုျမင္တယ္၊ ၾကယ္ေရာင္ေပ်ာက္တယ္၊ ၀မ္းသာတယ္၊ ေက်နပ္တယ္၊ ေပ်ာ္ရႊင္ရယ္ေမာရတယ္ဆိုတာ အားလံုးျဖစ္ေနဆဲလို႔ ဆိုေပမယ့္ ခံစားမႈမွာ အရသာမရွိေတာ့တာက ၾကာပါၿပီ။

တခ်ဳိ႕လူေတြက ေငြကို ရွာႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈကို ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ လြမ္းေဆြးလိုမႈကိုသာ အျမဲဖက္တြယ္ထား မိေလရဲ႕။ ပတ္၀န္းက်င္ အနီးအနားမွာကိုက သတင္းစကားေတြဟာ ၀ံပုေလြအ႐ုပ္ေရးၿပီး သိုးေရျခံဳ ယုန္ေယာင္ေဆာင္လာခဲ့တာ မဟုတ္လား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုး ၀မ္းနည္းေၾကကြဲ ရတယ္။ အသိဥာဏ္ ဆင္ျခင္တံုတရားေတြ မရွိေတာ့ဘူးလားေတာင္ ထင္ေနမိတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုးကလည္း ေနာက္ဆံုးလက္က်န္ လူ႔သက္တမ္းမွာ ေရာက္ေနရွိေန ျဖစ္ေနက်န္ေနခဲ့ၾကရတာပါ။ လူ႔ေလာကထဲ သစၥာတရားဟာ ကင္းပလာခဲ့တယ္။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာေတြ ကင္းလြတ္လာခဲ့ၾကတယ္။ အသိဥာဏ္နည္းပါးလာ ႐ိုးသားမႈေတြဟာ ေပ်ာက္ဆံုးလာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားဆိုတာ ခန္းေျခာက္လာခဲ့ ၿပီးၿပီျဖစ္လို႔ အဲဒါကိုပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ဘယ္သူမွ မေစခိုင္းဘဲနဲ႔ ရင္နဲ႔ မဆံ့ေအာင္ ၾကံဳေတြ႕ခံစားေနရတယ္။ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္ ကိုယ့္မ်က္စိေအာက္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြတိုင္းကို ၀မ္းနဲ႔မလြယ္ခဲ့ရင္ေတာင္ မ်က္ရည္လြယ္ခဲ့ရတယ္။ ေ၀ဒနာထက္မက နာက်င္ေနခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တစ္ေလွ်ာက္လံုး ေျပာလာခဲ့တဲ့ အရာရာဟာ အရသာ ေလ်ာ့က်လာတယ္ ဆိုတာကလည္း ျဖစ္ေနဆဲေပါ့။ ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။

၀ါဆုိတရား

Photo: Dreamstime

(၁) မိဂဒါ၀ုန္ဆီ

မိဂဒါ၀ုန္ေတာထဲမွာ ဗုဒၶဟာ ပဥၥ၀ဂၢီေတြကုိ ၀ါဆုိလျပည့္ေန႔မွာ တရားေဟာခ့ဲတယ္လို႔ဆုိေတာ့ အျပန္ျပန္ အလွန္လွန္ကုိ ေဟာရမွာပဲလို႔ ထင္မိတယ္။ ပဥၥ၀ဂၢီေတြဆုိတာကလည္း ေခသူေတြမဟုတ္လုိ႔ က်ဥ္းထဲက်ပ္ထဲေရာက္မယ့္ ေမးခြန္းေတြကုိလည္းေမးမွာ အမွန္ပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔တေတြဟာ အတၱကိလမထာ ႏုေရာေဂါဆုိတဲ့ အစြန္းတစ္ခုကုိ နင္းထားသူေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ဒီအစြန္းကေန လြတ္သြားတဲ့အတြက္ေတာင္ ဗုဒၶကုိ သူတုိ႔ စြန္႔ခြာခ့ဲၾကေသးတာ။ ခုတစ္ခါျပန္ၿပီး ေတြ႕ဆုံခ်ိန္မွာ ဗုဒၶက အဲဒီအက်င့္ေတြကုိ စြန္႔လႊတ္ဖုိ႔ ေျပာျပန္တဲ့အခါ သူတုိ႔ အခက္ေတြ႕လိမ့္မယ္။ သူတုိ႔ ျငင္းဆန္ၾကလိမ့္မယ္။ သူတုိ႔ နားမလည္ၾကမွာလည္း အမွန္ပါပဲ။ သူတုိ႔က တပ္မက္တတ္တဲ့ ဒီခႏၶာကုိယ္ႀကီးကုိ မတပ္မက္ေအာင္ ညႇဥ္းဆဲထားမွ၊ ဖိခ်ဳိးႏွိပ္ကြပ္ထားမွ ေတာ္ကာက်မယ္လုိ႔ သေဘာေပါက္ထားၾကတာ မဟုတ္လား။ ခႏၶာကုိယ္ကုိ မွီတြယ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ ကိေလသာစိတ္ကုိ ေခါင္းမေဖာ္ေအာင္ ခႏၶာႀကီးကုိ ေရစိမ္၊ မီးလႈံလုပ္ၿပီး ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းရမယ္ဆုိတာကုိ တရားတစ္ခုလုိ သူတုိ႔က ျမင္ထားၾကတာ။

ဒါကုိ ဗုဒၶက အစြန္းတစ္ပါးလုိ႔ ေျပာလုိက္တဲ့အခါ သူတုိ႔ အ့ံၾသသြားၾကမယ္။ မယုံသကၤာ ျဖစ္သြားမယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း နာရီ၀က္ တစ္နာရီစာေလာက္ရြတ္ရင္ ၿပီးသြားမယ့္ ဓမၼစကၠပ၀တၱနာဆုိတဲ့ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကုိ ေလးငါးရက္ေလာက္ ရွင္းျပယူရတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေတာင္ ဓမၼစၾကာအၿပီးမွာ ေသာတာပတၱိဥာဏ္ဆီ ဆုိက္ေရာက္သြားတာဟာ ေကာ႑ညတစ္ပါးတည္း ရွိတာပါ။ က်န္ကုိယ္ေတာ္ေတြက အရိယသစၥာဥာဏ္ရွင္ သန္ထက္ျမက္လာတဲ့ အဆင့္မွာပဲ႐ွိေသးတာ။ အဲဒီေနာက္ အနတၱလကၡဏသုတ္ကုိ ေဟာၾကားအၿပီးမွသာ ေလးပါးစလုံး အရဟတၱမဂ္ဆုိက္လုိ႔ အၿငိမ္းဓာတ္ကုိ ပုိင္ပုိင္ႏုိင္ႏုိင္ ရရွိသြားၾကတာပါ။

(၂) ဒုကၡျဖစ္ေသာ

ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ဗုဒၶနဲ႔ အေ၀းႀကီးကာလက လူျဖစ္သလုိ ပါရမီအဟုန္ကလည္း ပါခဲ့တာမဟုတ္လုိ႔ ပဥၥ၀ဂၢီေတြလုိ ငါးရက္အခ်ိန္ကာလနဲ႔ေတာ့ သေဘာမေပါက္ႏုိင္ပါဘူး။ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါးၾကာမွ ဘ၀ေတြကုိ ဒုကၡေတြနဲ႔ တြဲေနတ့ဲ ကုိယ့္ဘ၀ကုိ ျပန္လည္႐ႈျမင္ရင္ ဓမၼစၾကာေဒသနာကုိ ဟုတ္လုိက္ေလလုိ႔ လက္ခံမိတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိလက္ခံလုိက္တယ္ဆုိတာဟာ အရဟတၱမဂ္ဆုိက္ဖို႔ေလာက္အထိေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါက ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ မၾကံအပ္ မစည္ရာႀကီးပါ။ အရိယသစၥဥာဏ္ ရွင္သန္ထက္ျမက္လာ႐ုံေလာက္ ဆုိတာေတာင္ မျဖစ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ မရွက္တမ္း ၀န္ခံရရင္ ဘ၀ဆုိတာကုိ စိတ္ပ်က္သြားတာ။ စိတ္ကုန္သြားတာ။ ဘ၀ဆုိတာ ဘယ္မွာေပ်ာ္စရာ ရွိလုိ႔လဲ။ ဘယ္မွာ သုခရွိလဲ။ ဘယ္မွာမွ သုခခ်မ္းသာ ေပ်ာ္စရာဆုိတာ စြဲစြဲျမဲျမဲ မရိွႏုိင္ပါဘူးေလလုိ႔ ေတြ႕ၾကံဳသိကေန အကဲျဖတ္မိသြားတာလည္း ပါပါတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ အားလုံးဟာ ဒုကၡေတြခ်ည္းပဲ မဟုတ္လား။ ဘယ္လုိ ဒုကၡေတြလဲ။ ဒါကေတာ့ ဗုဒၶက ေျပာခ့ဲတာေတြကုိပဲ ျပန္ေကာက္ျပရမွာပါ။ ျဖစ္ရတ့ဲဒုကၡ၊ အုိရတ့ဲ ဒုကၡ၊ နာရတ့ဲ ဒုကၡ၊ ေသရတ့ဲ ဒုကၡ၊ မႀကိဳက္တာေတြနဲ႔ ေတြ႕ၾကံဳရတဲ့ဒုကၡ၊ ႀကိဳက္တာေတြ မရတဲ့ဒုကၡ၊ လုိခ်င္တာ ဘာမွမရႏုိင္၊ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ဒုကၡတ့ဲ။ ဒါေတြအားလုံးဟာ ဒုကၡေတြခ်ည္းပါပဲ။ ေနခုိက္မွာသာ ခဏတာ သုခေလးေတြေၾကာင့္၊ တဒဂၤစာ သာယာမႈေတြေၾကာင့္ ဘ၀ကုိ ေပ်ာ္စရာလို႔ ျမင္ေနၾကတာ။ ေမြးေန႔ပြဲ က်င္းပတာ၊ အလွဴဒါနျပဳတာ၊ ေက်ာင္းသြားတာ၊ လစာရတာ၊ အလုပ္အကုိင္ အဆင္ေျပတာ၊ ကုိယ္စားခ်င္တာေလးနဲ႔ စားရတာ၊ ကုိယ္၀တ္ခ်င္တာေလးေတြ ၀တ္ရတာစတ့ဲ လူမႈဘ၀ အေသးအဖြဲေလးေတြကအစ ကုိယ္လုိခ်င္တ့ဲ၀ါဒ ထူေထာင္ႏုိင္တာ၊ ကုိယ္လုိခ်င္တ့ဲအစုိးရ တက္လာတာ၊ ကုိယ္ကုိးကြယ္ခ်င္တ့ဲဘာသာ ကုိးကြယ္ရတာအဆုံး အားလုံးမွာ သူ႔ရဲ႕တြဲဖက္ဒုကၡေတြ ကိန္းေအာင္းေနၾကတာပါ။ ဒါကုိ မျမင္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ထင္သာျမင္သာတ့ဲ လက္ငင္းဒိ႒ဒုကၡမ်ဳိးကုိ ၾကံဳေတြ႕ရင္ေတာ့ျဖင့္ ေၾသာ္ ဒုကၡ ဒုကၡလုိ႔ ျမင္တတ္ၾကပါတယ္။ နာျခင္းတရားျဖစ္ျဖစ္၊ ေသျခင္းတရား ျဖစ္ျဖစ္၊ စုိးရိမ္ပူပန္စရာတစ္ခုခု ဆုိက္ေရာက္လာၿပီ ဆုိရင္ေတာ့ အဲဒီခါက်မွသာ ဆင္းရဲလို႔ ျမင္တတ္ၾကတယ္။

(၃) သုခမဟုတ္ေသာအခါ

ဒီေတာ့လည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဟာ တစ္ခါတစ္ခါ အႏုစားကစလုိ႔ အႀကီးစားအဆုံး လုိခ်င္မႈေတြ ရလုိက္ၾကတာကုိ သုခခ်မ္းသာစစ္စစ္ႀကီးလို႔ ထင္မွတ္ၿပီး ေပ်ာ္စရာလုိ႔ ျမင္သြားတတ္ၾကတာ။ ကားစီးခ်င္တယ္။ ကားရသြားတယ္။ အုိးအိမ္လုိခ်င္တယ္။ အုိးအိမ္ ရလာတယ္။ ရာထူးလုိခ်င္တယ္။ ရာထူးရသြားတယ္။ အာဏာလုိခ်င္တယ္။ အာဏာရသြားမယ္။ ဒါကုိ ေပ်ာ္စရာလုိ႔ ထင္ေကာင္းထင္တတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္တကယ္က ရရိွလာတဲ့ ကားအတြက္၊ အိုးအိမ္အတြက္ ထိန္းသိမ္းရတာေတြ၊ ဂ႐ုစုိက္ရတာေတြဟာ ဒုကၡေတြပါပဲ။ ရလာတ့ဲ ရာထူးေလး အာဏာေလးေတြကုိ ျမဲဖို႔ကာကြယ္ရတာေတြဟာလည္း ဒုကၡေတြပါပဲေလ။

ဗုဒၶရဲ႕ဒုကၡအျမင္ဟာ ေလာကုတၱရာ အျမင္အတြက္ အၾကြင္းမရွိပါ။ ဒုကၡသစၥာဟာ ခြၽင္းခ်က္မရိွလို႔ ဆုိရမွာပါပဲ။ ဒါဆုိ ဘယ္လုိလုပ္ၾကမလဲ။ ဒါကေတာ့ ဒုကၡသစၥာကုိ သက္၀င္ယုံၾကည္ဖုိ႔ လုိပါမယ္။ ဘ၀ကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းလုိတ့ဲ သေဘာရွိရပါ့မယ္။ ေလာကီအျမင္ကုိဖယ္ၿပီး ေလာကုတၱရာ႐ႈျမင္မႈကုိ သက္၀င္ရပါ့မယ္။ ဒုကၡသစၥာကုိ သက္၀င္လာတဲ့အခါ ဒီဒုကၡေတြက လြတ္ေအာင္႐ုန္းႏုိင္ပါၿပီ။ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ေနႏုိင္ပါၿပီ။ ဒီအတြက္ကေတာ့ ေပးထားတဲ့လမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလမ္းကုိ နင္းေလွ်ာက္ၿပီး ဒုကၡကုိ ေက်ာ္လႊားျဖတ္သန္းရမွာပါ။ လမ္းက ရွစ္လမ္းပါ။ တစ္ၿပိဳင္တည္း နင္းေလွ်ာက္ရမယ့္ ရွစ္ခုေပါင္းတစ္လမ္းပါ။ တကယ္ေတာ့လည္း လမ္းဆုိတာက တင္စားခ်က္တစ္ခုပါပဲ။ အမွန္က မေဖာက္ျပန္တဲ့ အမူအက်င့္၊ မွန္ကန္သင့္ျမတ္တဲ့ ကံသုံးပါးပါ။ ဘယ္လုိဟာေတြလဲဆုိေတာ့ မေဖာက္ျပန္တဲ့၊ မွန္ကန္သင့္ျမတ္တဲ့ အျမင္၊ အၾကံ၊ အေျပာ၊ အလုပ္ေတြနဲ႔၊ မေဖာက္မျပန္တဲ့ မွန္ကန္သင့္ ျမတ္တာေတြကုိပဲ အားထုတ္တာ။ ေအာက္ေမ့တာ၊ အဲဒီ မေဖာက္မျပန္ မွန္ကန္မႈေတြ အေပၚမွာပဲ စိတ္ကုိ တည္တည္ၾကည္ၾကည္ ထားတာေတြပါ။

(၄) အမွန္ျမင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားပမ္းစား

ဒီအထဲက အမွန္ျမင္တယ္ဆုိတာဟာ မွန္ကန္တ့ဲတရားတစ္ခုခုကုိ သစၥာထုိက္စြာ သိေနဖုိ႔လုိတာ အမွန္ပါ။ သမုဒယေၾကာင့္ ဒုကၡတြယ္တာကုိ အမွန္ျမင္ဖုိ႔လုိတာပါ။ ဒါကုိ သိျမင္လုိက္ၿပီဆုိရင္ ေလာကဟာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းတ့ဲေလာက ျဖစ္လာႏုိင္သလုိ၊ ကမၻာဟာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းတ့ဲကမၻာ၊ ႏုိင္ငံဟာလည္း ပဋိပကၡကင္းတ့ဲ ႏုိင္ငံျဖစ္လာမွာပါပဲ။

မတူညီႏုိင္တ့ဲေလာကကုိ တစ္ခုတည္း၊ တစ္စုတည္း သမ၀ါယသမၺႏၶျဖစ္ဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဒုကၡခံၿပီး ႐ူး႐ူးမုိက္မုိက္ ႐ႈျမင္ၾကတယ္။ ပုိဆုိးတာက တစ္မ်ိဳးတည္းျဖစ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါပဲ။ သဘာ၀ဓမၼကုိ ႏွလုံးမသြင္းဘဲ ေလာကကုိတစ္ခု၊ တစ္မ်ဳိးတည္းျဖစ္ဖုိ႔ကုိသာ စီးျဖန္းေနၾကတယ္။ စူးစုိက္ေနၾကတယ္။ အဲဒီအခါ ကုိယ့္နဲ႔ အလုိမတူရင္ ဆန္႔က်င္ျခားနားတဲ့ အေတြးအေခၚေတြကုိ ဗလကၠရျပဳၾကတယ္။ အဓမၼက်င့္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေလာကဆုိတာဟာ သံေယာဂသမၺႏၶႀကီးပါ။ မတူတာေတြ ခ်ိတ္ဆက္ျဖစ္တည္ေနတ့ဲ သဘာ၀ပါပဲ။ အကြဲကြဲ၊ အလြဲလြဲနဲ႔ သူ႔အေၾကာင္း တရားနဲ႔သူ ျဖစ္တည္ေနၾကတာပါပဲ။ ဗုဒၶဟာ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေခါင္းရွင္းပါတယ္။ ငါ့ အယူအဆသာ မွန္တယ္၊ ငါ့အယူမွ ငါ့အယူ ဆုိတာမ်ဳိး ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္တတ္ပါဘူး။ ေျပာတာကုိ မယုံလည္း ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။ ယုံခ်င္မွ ယုံ၊ လက္ခံခ်င္မွ လက္ခံပါ၊ ရပါတယ္ဆုိတာမ်ိဳးပါ။ ငါ့တရားကုိ ယုံဖုိ႔ ငါ ဘုရား စစ္ခ်ီေတာ္မူမယ္ဆုိတ့ဲ အတန္းအစား မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီေနရာမွာ ေျပာစရာ တစ္ခုရွိတာက ဘုရားသေဘာအရ ယုံေလာက္တ့ဲသူမွ၊ လက္ခံမယ့္သူမွသာ တရားကုိ ျဖန္႔ေ၀တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ယုံေလာက္တ့ဲသူလား၊ လက္ခံမယ့္သူလားဆုိတာကုိေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အဆင့္ေလာက္ေတြက ယတိျပတ္ မဆုံးျဖတ္ႏုိင္ပါဘူး။ ဒါက ဘုရားဥာဏ္ရမွ ျဖစ္မယ့္ဟာကုိး။ ဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က်ေတာ့ ဘာလုပ္ရမွာလဲ။ ကုိယ္ဆုပ္ကုိင္ထားတ့ဲ အမွန္တရားကုိ လက္ခံခ်င္မွန္း မသိ၊ လက္မခံခ်င္မွန္း မသိဘဲ လုိက္ေျပာေနရမွာလား။ ကုိယ္ မွန္တယ္၊ သူ မွားတယ္ ျမင္ေနၾကမလား။ ကုိယ့္အမွန္တရားကုိ အလုိမတူ သြတ္သြင္းေနမလား။ သြတ္သြင္းလုိ႔မရရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဒုကၡေရာက္ရပါမယ္။ စိတ္ေသာက ျဖစ္ၾကရပါမယ္။ ေဒါသအမ်က္ေတြ လႈိင္လိႈင္ထြက္ရပါ့မယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္ထုိက္တာ၊ လုပ္သင့္တာက ေလာကဟာ မတူကြဲျပားမ်ဳိးစုံပါလား ဆုိတာကုိ ႏွလုံးပုိက္မိဖုိ႔ပါ။ သူ ကုိယ့္ေနာက္လုိက္လာမယ့္ အမွန္တရားထက္ သူ႔မွာလည္း ျဖစ္တည္ခြင့္ရွိတာပဲဆုိတာကုိ ႐ႈျမင္လုိက္တာက ကုိယ့္အတြက္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္မွာပါ။ အၿငိမ္းခ်မ္းဆုံးျဖစ္တာပါ။ အမွန္ျမင္တယ္ဆုိတ့ဲကိစၥမွာ ဗုဒၶဘုရား အာနႏၵာကုိ ရြက္ေၾကြေတာတစ္ခုမွာ ေျပာခ့ဲသလုိ “ငါ ဘုရား ေဟာခဲ့တ့ဲ အမွန္တရားေတြအျပင္ ငါဘုရား မေျပာခ့ဲေသးတ့ဲ အမွန္တရားေတြကလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတယ္” ဆုိတာကုိ ႏွလုံးသြင္းပါတယ္။

ကာပဋိကဆုိတဲ့ ၁၆ ႏွစ္သား ခ်ာတိတ္ေလးကုိ ဗုဒၶေျပာသြားတာေလးကုိ ဆက္လက္ ႏွလုံးသြင္းၾကည့္မိတယ္။ မ်က္ေမွာက္မွာကုိပဲ လာေျပာေနသလုိခံစားမိၿပီး ၾကက္သီးျဖန္းျဖန္းထ ၾကည္ႏူးရတယ္။ ဗုဒၶက ကာပဋိကကုိ သစၥာေစာင့္သိသူဟာ ငါ့ အယူသာ မွန္တယ္။ တျခားဟာေတြ မွားတယ္၊ အလကားပဲလုိ႔ မဆုံးျဖတ္ရဘူးတဲ့။ ဒီစကားက ကြၽန္ေတာ္ကုိ ကြၽတ္သြားေစတယ္ဆုိရမလား။ ေတြေ၀သြားေစတယ္ ေျပာရမလား။ ေနရာတကာ ကုိယ့္ေပတံေလးကုိ ထုတ္ထုတ္ၿပီး တုိင္းတတ္ ထြာတတ္တ့ဲ ကြၽန္ေတာ့္ ဗဟုိသိစိတ္မွာ ခပ္ျပင္းျပင္း လႈပ္သြားတ့ဲ ငလ်င္တစ္ခုလို႔ ဆုိရမလား။ ဒါကုိကြၽန္ေတာ္ ရေအာင္ ႏွလုံးသြင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကည့္ဦးမယ္။ အဲဒီသစၥာကုိ ေစာင့္သိႏုိင္ဖို႔ေလ။

ေဒၚလွညြန္႔ ရစ္သမ္

Photo: Achieva Life

မိုးေတြရြာတိုင္း သတိရတယ္
ကေဖးဆိုင္မွာ
ထီးေမ့က်န္ခဲ့လို႔။
(အမည္မသိ ဂ်ပန္စာဆို)

မိုးတစိမ့္စိမ့္ ရြာေနသည္။ ကပၸလီပင္လယ္ျပင္ႏွင့္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တို႔တြင္ မုတ္သုန္ေလအား အလြန္ေကာင္းေနျခင္းႏွင့္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ေျမာက္ပိုင္းတုိ႔တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ေလဖိအားနည္းရပ္၀န္း၏ အရွိန္တို႔ေၾကာင့္ ယခု ငါးရက္အတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေနရာစိပ္စိပ္မွ ေနရာအႏွံ႔အျပား မိုးရြာမည္ျဖစ္ေၾကာင္းကို သတင္းစာထဲမွာ ဖတ္ရသည္။ မေန႔က မိုးမႈန္ကေလးမ်ား တဖြဲဖြဲရြာသည္။ သည္ေန႔မနက္ပိုင္းကတည္းက မိုးတစိမ့္စိမ့္ ရြာေနသည္။ တံစက္ၿမိတ္မွ စီးက်ေနေသာ မိုးေရစက္မ်ားကို ျမင္ေတြ႕ရသည္။ တံစက္ၿမိတ္မွ အထက္ကို ေမာ့ၾကည့္လိုက္လွ်င္ မိုးသားမ်ား ရြာသြန္းစက္လက္ ေျမာက္ဘက္သို႔ တေရြ႕ေရြ႕ သြားေနသည္ကို ေတြ႕ႏုိင္သည္။ ခပ္စိပ္စိပ္ ရြာသြန္းေနရာမွ သည္းလာေသာ မိုးသံတေ၀ါေ၀ါကို ၾကားရသည္။ တံစက္ၿမိတ္ေရစီးေၾကာင္းသည္ တသြင္သြင္။ ေစာေစာက မုိးေကာင္းကင္သည္ မိုးစက္ မိုးေပါက္မ်ား ဖုံးလႊမ္းကာ ခဲသားေရာင္ မိႈင္းမိႈင္းႏွင့္။ အိမ္ေျမာက္ဘက္ ျပတင္းေပါက္ကို ဖြင့္ထားဆဲ။ တစ္ဖက္မွ စြတ္စိုေနေသာ အိမ္ထရံကို ျမင္ရသည္။

သည္လို မိုးထဲ ေရထဲ ေရစိုေနေသာ ထင္းမ်ားကို မီးေမႊးကာ ထမင္းအိုးတည္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနေသာ အမယ္အိုႀကီးတစ္ေယာက္ကို သတိရမိသည္။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ ထင္းစိုမ်ားကို မီးေမႊးေနသည္။ မီးခိုးသာ အူထလာသည္ မီးကေတာ္ေတာ္ႏွင့္ မေတာက္။ မဲတူးတူး ထမင္းအိုးက ဖိုခြင္ေပၚမွာ။ သူ႔ ေျမးကေလးမ်ားက သူ႔ေနာက္ဘက္က ကြပ္ပ်စ္ေပၚမွာ ေဆာ့ကစားေနၾကသည္။ သူတို႔ အိမ္၀င္းထရံအစပ္မွာ မန္က်ည္းပင္ႀကီးတစ္ပင္ ရွိသည္။ ထိုမန္က်ည္းပင္ရိပ္ေအာက္ ကြပ္ပ်စ္ထက္မွာ အမယ္ႀကီး ေဒၚလွညြန္႔၏ ေျမးကေလးမ်ား ရွိေနသည္။ ေဟာ အမယ္ႀကီး ေဒၚလွညြန္႔၏ ထမင္းအိုးေအာက္မွာ မီးေတာက္ကေလးတစ္ခု ေပၚလာသည္။ မီးခိုးမ်ားကလည္း အူထေနဆဲ။ အမယ္ႀကီး ေဒၚလွညြန္႔သည္ ယခုမွပင္ စိတ္ခ်သြားဟန္ႏွင့္ ထမင္းအိုးေဘးမွာ ထိုင္ေနလိုက္သည္။ ဖိုခြင္ေအာက္မွ မီးေတာက္ကေလးမွာ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ အရွိန္ရလာသည္။ ထင္းစိုမ်ားသည္ ဖိုခြင္ထဲမွာ ေျခာက္ေသြ႕ကာ တဖ်စ္ဖ်စ္ ေတာက္ေလာင္လာၾကသည္။ အမယ္ႀကီး ေဒၚလွညြန္႔သည္ အာဂအဖြားႀကီးျဖစ္သည္။ အသက္ ၉၀ တြင္း ၀င္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေတာင္ေ၀ွးတစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ ဆကာ ဆကာ ဟိုမွ သည္မွ သြားတုန္းလာတုန္း ျဖစ္သည္။ အမယ္ႀကီးသည္ အမည္နာမမ်ားကို မွတ္မိေနဆဲျဖစ္သည္။ ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ ေန႔ရက္မ်ားထဲမွ တစ္ရက္တြင္ အိမ္ေရွ႕သို႔ ေရာက္လာကာ “စိန္တင္ေရ ေအ စိန္တင္” ဟု ေအာ္ေခၚေလသည္။ စိန္တင္ဆိုသည္မွာ ကြၽန္ေတာ့္အေမ၏ အမည္ျဖစ္ပါသည္။ အမယ္ႀကီးသည္ ကြၽန္ေတာ့္အေမ၏ အမည္ကို မေမ့။ ထို႔အတြက္ ကြၽန္ေတာ္သည္ အမယ္ႀကီးကို ခ်စ္ခင္မိပါသည္။ “စိန္တင္ေရ ေအ စိန္တင္” ကြၽန္ေတာ္သည္ အမယ္ႀကီး၏ အသံေၾကာင့္ အိမ္ေရွ႕သို႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ ေစာေစာက တစိမ့္စိမ့္ ရြာခဲ့ေသာ မိုးသည္ စဲစျပဳၿပီ။ မိုးေပါက္က်သံ တစ္ေျဖာက္ ႏွစ္ေျဖာက္ကိုသာ ၾကားရသည္။ မိုးစက္ မိုးမႈန္မ်ားျဖင့္ ခဲသားေရာင္ထေနေသာ မိုးေကာင္းကင္မွာ ၾကည္လင္စျပဳလာသည္။ တံစက္ၿမိတ္မွ ေပါက္ခနဲ ေပါက္ခနဲ ေရစက္ ေရေပါက္ကေလးမ်ား အၾကြင္းအားျဖင့္ က်ဆင္းေနဆဲ ျဖစ္သည္။ အိမ္ေရွ႕မွာ မည္သူမွ်မရွိ။ စြတ္စို မည္းနက္၀င္းေျပာင္ေနေသာ ကတၱရာလမ္းမကို ေတြ႕ရသည္။ ကတၱရာ လမ္းမသည္ အားလ်ားေမွာက္လ်က္ ဆန္႔တန္းသြားသည္။ မိုးစဲခ်ိန္ျဖစ္၍ လူသြားလူလာ အနည္းငယ္သာ ေတြ႕ရသည္။ စိုစြတ္ေသာ မိုးသက္ေလေငြ႕ကို ရသည္။

ခ်မ္းပံုမွာ ကမ္းကုန္ရစ္တာမို႔
မန္းတုန္ေအာင္
လမ္းဆံုမွာ ဟစ္ခ်င္ေတာ့။
(အခ်ဳပ္တန္းဆရာေဖ)

ႏွင္းမ်ား တဖြဲဖြဲ က်ေနသည္။ အေအးလိႈင္းျဖတ္မည္။ အေအးပိုမည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္ႏွင့္ ေရခဲေတာင္မ်ားဆီမွ ျဖတ္သန္းလာေသာ ေလေအးမ်ား ယခုရက္မ်ားအတြင္း ၀င္ေရာက္လာမည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ယခုရက္မ်ားတြင္ ေရခဲမွတ္ ေရာက္ေနေသာ ၿမိဳ႕အမည္ကို သတင္းစာမ်ားထဲမွာ ေတြ႕ရသည္။ သည္ကေန႔မနက္ အေစာႀကီးကတည္းက ႏွင္းမ်ား ထူပိန္းေနေအာင္ က်ဆင္းေနသည္။ အိမ္ေခါင္မိုးထက္မွာ ႏွင္းျပာျပာမ်ား။ အိမ္ေဘးက မန္က်ည္းပင္ဆီမွာ ႏွင္းမႈန္မႈန္မ်ား။ သစ္ပင္ေအာက္မွ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္လုိက္မည္ဆိုလွ်င္ တဖြဲဖြဲ က်ဆင္းေနေသာ ႏွင္းမ်ားကို ျပာမိႈင္းေနေအာင္ ေတြ႕ရသည္။ မနက္ခင္း ျမဴႏွင္းမ်ားက အရပ္ရွစ္မ်က္ႏွာဆီမွာ ပိတ္ဆည္းလ်က္။ ႏွင္းမ်ားသည္ အသံမျပဳ တိတ္ဆိတ္စြာပင္ တဖြဲဖြဲ က်ဆင္းလာၾကသည္။ အိမ္တံစက္သည္ ႏွင္းမႈန္မႈန္မ်ားထဲမွာ ၀ိုးတ၀ါး။ လမ္းမတစ္ေလွ်ာက္ ျပာမိႈင္းမိႈင္း ႏွင္းမႈန္မႈန္မ်ားထဲမွာ ရဲခနဲေနေအာင္ ေဆးေပါ့လိပ္ကိုဖြာ၍ လူတစ္ဦး ျဖတ္သန္းသြားသည္။ အိမ္ေျမာက္ဘက္ ျပတင္းေပါက္ကို ဖြင့္ထားဆဲ။ တစ္ဖက္မွ ႏွင္းမ်ားထဲမွာ မႈန္၀ါးေနေသာ အိမ္ထရံကို ျမင္ရသည္။

ဤကဲ့သို႔ ေဆာင္းတြင္းႀကီး ႏွင္းမႈန္မႈန္မ်ားထဲမွာ ထင္းမ်ားကို မီးေမႊးကာ ထမင္းအိုးတည္ရန္ ႀကိဳးစားေနေသာ အမယ္ႀကီးတစ္ဦးကို သတိရမိသည္။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ ႏွင္းေငြ႕႐ိုက္ထားေသာ အိမ္ေရွ႕ ေျမတလင္းမွာ မီးေမႊးေနသည္။ ထင္းမ်ားက ႏွင္းေငြ႕႐ိုက္ထားသျဖင့္ မီးခိုးသာအူထလာသည္။ မီးက ေတာ္ေတာ္ႏွင့္ မေတာက္။ မဲတူးတူး ထမင္းအိုးက ဖိုခြင္ေပၚမွာ သူ႔ေျမးကေလးမ်ားက သူ႔ကို ၀ိုင္းပတ္ကာ မီးလံႈေနၾကသည္။ ေဟာ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔၏ ထမင္းအိုးေအာက္မွာ မီးေတာက္ကေလးတစ္ခု လူးလြန္႔လာသည္။ ႏွင္းမ်ားကလည္း တဖြဲဖြဲ က်ဆင္းေနဆဲ။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ မီးဖိုထဲသို႔ ကန္စြန္းဥ သံုးလံုးကို ထုိးထည့္လိုက္သည္။ သူသည္ ယခုမွပင္ စိတ္ခ်သြားဟန္ျဖင့္ မီးဖိုေဘးမွာ ထိုင္ေနလိုက္သည္။ ဖိုခြင္ေအာက္မွ မီးေတာက္ကေလးမွာ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ အရွိန္ရလာသည္။ မီးဖိုထဲေရာက္သြားေသာ ကန္စြန္းဥသံုးလံုးဆီမွ အနံ႔သင္းသင္းကိုရသည္။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ ကန္စြန္းဥမ်ားကို အထက္ေအာက္လွည့္လိုက္သည္။ ထမင္းအိုးမွ တပြက္ပြက္ အသံကို ၾကားရသည္။ ေဒၚလွညြန္႔၏ေျမးကေလးမ်ား မီးဖိုေႏြးေႏြးအနီး ရွိေနၾကသည္။ မၾကာျမင့္ေသာ အခ်ိန္တြင္ ထမင္းအိုးလည္း ပြက္၊ ကန္စြန္းဥလည္း က်က္ေပၿပီ။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔ကား သတၱိမေခေသာ မိန္းမႀကီးတစ္ဦးျဖစ္သည္။ အသက္ ၉၀ တြင္း ၀င္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေတာင္ေ၀ွးတစ္ေခ်ာင္းကို အားျပဳကာ ဟိုအိမ္ သည္အိမ္ သြားလာကူးလူးေနတုန္းျဖစ္သည္။ အမယ္ႀကီးသည္ အဖိတ္ဥပုသ္၊ လျပည့္ လကြယ္ရက္မ်ားကို တြက္တတ္၊ ခ်က္တတ္၊ မွတ္မိသိရွိသူျဖစ္သည္။ “စိန္တင္ေရ ေအ စိန္တင္”။ ကြၽန္ေတာ္သည္ အမယ္ႀကီး၏ အသံေၾကာင့္ အိမ္ေရွ႕သို႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ ေစာေစာက ထူပိန္းေနေအာင္ က်ဆင္းေနေသာ ႏွင္းမ်ား စဲစျပဳၿပီ။ ေနျခည္ႏုႏု နီနီျမန္းျမန္းကို စတင္ျမင္ၾကရၿပီ။ ေစာေစာက ျမဴႏွင္းမ်ား ထူပိန္းကာ ျပာမိႈင္းေနေသာ မိုးေကာင္းကင္မွာ နီျမန္းစျပဳလာသည္။ မန္းပင္အုပ္အုပ္ထဲမွာ ႏွင္းမႈန္လြလြကေလးမ်ားကို အၾကြင္းအားျဖင့္ ေတြ႕ျမင္ေနရဆဲျဖစ္သည္။ အိမ္ေရွ႕မွာ မည္သူမွ် မရွိ။ ေနျခည္ႏုႏု ႏွင္းမႈန္လြလြထဲမွာ ျဖတ္သန္းထိုးက်ေနပံုကို ျမင္ရသည္။ ေအးစက္စက္ ကတၱရာလမ္းမသည္ အေႏြးဓာတ္ကိုရၿပီ။ ကတၱရာလမ္းမသည္ အားလ်ားေမွာက္လ်က္ ဆန္႔တန္းသြားသည္။ မနက္လင္းစ လူသြားလူလာ အနည္းငယ္ကို ေတြ႕ရသည္။ ႏွင္းေငြ႕သဲ့သဲ့ပါေသာ ေဆာင္းေလတိုးေ၀ွ႔လာသည္။

ေနမင္းက ပူ
သည္ေနပူ ဘိကၡဴလုပ္မယ္
ဗန္းကုပ္နဲ႔ေလး။
(ေရွးေရး)

ေနေရာင္ျခည္သည္ မနက္လင္းၿပီဆိုသည္ႏွင့္ တရိပ္ရိပ္ တက္လာသည္။ နကၡတၱ ပညာရွင္မ်ားက ေနမုန္တိုင္းကို ေတြ႕ရွိထားသည္ဟု ဆိုသည္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးသမားမ်ားက ေဂဟစနစ္ ပ်က္ယြင္းေနၿပီ၊ ဖန္လံုအိမ္ အာနိသင္ႏွင့္ အိုဇုန္း လႊာေပါက္ျပဲမႈေၾကာင့္ ရာသီဥတု ျပင္းထန္ႏုိင္သည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားၾကသည္။ အပူခ်ိန္ျမင့္မားေသာ ၿမိဳ႕အမည္မ်ားကို သတင္းစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားၾကသည္။ သည္ကေန႔ မနက္ပိုင္းကတည္းက ေနေရာင္တ၀င္း၀င္း က်ေရာက္လာသည္။ အိမ္တံစက္ၿမိတ္မွာ ေနေရာင္ျခည္ထိမွန္ၿပီး သြပ္အမိုးမွ တရွိန္ရွိန္ထေနေသာ အပူကို ေတြ႕ရသည္။ တံစက္ၿမိတ္မွ အထက္ကို ေမာ့ၾကည့္လုိက္မည္ဆိုလွ်င္ ေနေရာင္တ၀င္း၀င္းက စူးစူးရဲရဲ ထြန္းလင္းေနသည္ကို ေတြ႕ႏိုင္သည္။ ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္ နီးလာသည္ႏွင့္အမွ် ေႏြေနအပူက ၾကြပ္ရြေနေအာင္ပင္ ျပင္းထန္လာကာ ကတၱရာလမ္းမသည္ ေပ်ာ့ေခြသြားေတာ့သည္။ ေစာေစာက ေႏြေနမိုးေကာင္းကင္ထက္တြင္ တိမ္မွ်င္ကေလးတစ္စကို ေတြ႕ရသည္။ အိမ္ေျမာက္ဘက္ ျပတင္းေပါက္ကို ဖြင့္ထားဆဲ။ တစ္ဖက္မွ ၾကြပ္ရြေနေသာ အိမ္ထရံကို ျမင္ရသည္။

သည္လို ေနပူက်ဲက်ဲေအာက္မွာ ၾကြပ္ရြေကာ့လန္ေနေသာ ထင္းမ်ားကို မီးေမႊးကာ ထမင္းအိုးတည္ရန္ ႀကိဳးစားေနေသာ အမယ္အိုႀကီးတစ္ေယာက္ကို သတိရမိသည္။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ ထင္းေျခာက္မ်ားကို မီးေမႊးေနသည္။ မီးခိုးအူထကာ မီးေတာက္က ခ်က္ခ်င္း အသက္၀င္လႈပ္ရွားလာသည္။ မီးေတာက္သည္ လႈပ္ယိမ္းေနသည္။ မည္းတူးတူးထမင္းအိုးက ဖိုခြင္ေပၚမွာ။ သူ႔ ေျမးကေလးမ်ားက သူ႔ေနာက္ဘက္က ကြပ္ပ်စ္ေပၚမွာ ေဆာ့ကစားေနၾကသည္။ သူတို႔ အိမ္၀င္းထရံအစပ္မွာ မန္က်ည္းပင္ႀကီးတစ္ပင္ ရွိသည္။ ထိုမန္းက်ည္းပင္ႀကီးမွာ အရြက္မ်ား တဖြဲဖြဲ ေၾကြက်ေနသည္။ ေႏြေန ေႏြျပည္ထဲတြင္ မန္က်ည္းရြက္ေၾကြမ်ား တလူလူ လြင့္ပါသြားၾကသည္။ ေဟာ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔၏ ထမင္းအိုးေအာက္မွာ မီးအရွိန္မ်ားလာသျဖင့္ အနီးရွိ အင္တံုထဲေရကို လက္ခုပ္ျဖင့္ခပ္ကာ မီးဖိုထဲ ပက္လိုက္သည္။ မီးဖိုသည္ ရွဲခနဲ ျမည္ကာ မီးေတာက္မ်ား ၿငိမ္သက္ ထမင္းအိုးလည္း ပြက္ေခ်ၿပီ။ မိုးခိုးစ အခ်ဳိ႕က အူထေနဆဲ။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ ယခုမွပင္ စိတ္ခ်သြားဟန္ႏွင့္ ထမင္းအိုးဖံုးကို ဖြင့္လိုက္သည္။ တပြက္ပြက္ထေနေသာ ထမင္းအိုးကို မဲညစ္ညစ္ ေယာင္းမႏွင့္ တစ္ခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ ေမႊသည္။ အမယ္ႀကီးသည္ အင္တံုထဲမွ ၾကက္ဥငါးလံုးကို ပြက္ေနေသာ ထမင္းအိုးထဲ ထည့္လိုက္သည္။ ဖိုခြင္ေအာက္မွ မီးေတာက္မွာ တျဖည္းျဖည္း အရွိန္ျပန္ရလာသည္။ အမယ္ႀကီးေဒၚလွညြန္႔သည္ တကယ့္အဖြားႀကီးျဖစ္သည္။ အသက္ ၉၀ တြင္း ၀င္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေတာင္ေ၀ွးတစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ ေရြ႕ကာ ေရြ႕ကာ ဟိုမွ ဒီမွ သြားတုန္းလာတုန္း ျဖစ္သည္။ အမယ္ႀကီးသည္ အမည္နာမမ်ားကို မွတ္မိေနဆဲျဖစ္သည္။ “စိန္တင္ေရ ေအ စိန္တင္”။ ကြၽန္ေတာ္သည္ အမယ္ႀကီး၏ အသံေၾကာင့္ အိမ္ေရွ႕သို႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ ေစာေစာက တ၀င္း၀င္းေတာက္ေနေသာ ေနေရာင္သည္ ေစြေစာင္းေစာင္းက်ကာ အပူရွိန္ ေလ်ာ့စျပဳလာသည္။ ေႏြေလ႐ူးသည္ တ၀ီ၀ီ တိုက္ခတ္လာသည္။ သစ္ရြက္ေျခာက္စကၠဴစုတ္ႏွင့္ ဖုန္မႈန္႔မ်ားလံုးက ထလာကာ လြင့္ပါးသြားၾကသည္။ တံၿမိတ္မွာ မန္က်ည္းပင္၏ အရိပ္ ထုိးက်လာသည္။ မန္က်ည္းပင္မွ အၾကြင္းအားျဖင့္ သစ္ရြက္ေၾကြကေလးမ်ား လြင့္က်ေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ အိမ္ေရွ႕မွာ မည္သူမွ်မရွိ။ မည္းနက္နက္ ေပ်ာ့စိစိ ကတၱရာ လမ္းမကိုသာ ေတြ႕ရသည္။ ကတၱရာလမ္းမသည္ အားလ်ားေမွာက္လ်က္ ဆန္႔တန္းသြားသည္။ ေနေစာင္းခ်ိန္ျဖစ္၍ လူသြားလူလာ အနည္းငယ္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေႏြ၏ ေလညင္းကေလး လူးလြန္႔လာသည္ကို ေတြ႕ရ၏။

ပို၍ … ပို၍ စိုးရိမ္စရာေကာင္းလာေသာ ျမန္မာ့အေျခအေန

 

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္က နယူးေယာက္ၿမိဳ႕၌ ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္မ်ား ရခိုင္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပစဥ္

ယခုရက္ပိုင္းဖတ္ရေသာ သတင္းမ်ားက ဆက္တိုက္ဆိုသလို ျမန္မာ့အနာဂတ္စိုးရိမ္စရာအေျခအေနကို ထင္ဟပ္ေစၿပီး စိုးရိမ္မႈကို ညႊန္ျပေနေသာညႊန္းကိန္း၊ နိမိတ္မ်ားအျဖစ္ ေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။

အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံငယ္မ်ားသည္ လြယ္ကူစြာပင္က်ဆုံးႏုိင္ငံ Failed State အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားႏုိင္သည္။ ထိုသို႔ မျဖစ္ေစရန္ အစိုးရမ်ားက ႀကိဳးစားၾကရ၏။ သို႔ေသာ္လည္း အစိုးရတိုင္းသည္ အသိဆိုင္ရာ အနိမ့္အျမင့္ေပၚမူတည္၍ ကိုယ့္ႏုိင္ငံကိုယ့္အက်ဳိးစီးပြားေပၚ ကာကြယ္ႏုိင္ပုံခ်င္း မတူညီၾကေခ်။ အင္အား အင္မတန္ႀကီးမားခဲ့ပါသည္ဟုဆိုေသာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံေခတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး မီေခးလ္ဂိုဘာေခ်ာ့ဗ္ လက္ထက္တြင္ ႏိုဘယ္ဆုေပးၿပီး ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို စုံးစုံးက်သြား ေစခဲ့သည္မွာ က်န္ႏုိင္ငံမ်ားသင္ခန္းစာယူရဖို႔ ေကာင္းခဲ့၏။

G – 7 တြင္ ဟာစီနာ “႐ို” အေရးတင္ျပခဲ့

ျမန္မာ့အနာဂတ္ စိုးရိမ္ေရ မွတ္ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းအရာ အခ်ဳိ႕တြင္ ဘဂၤါလီအေရးသည္ အေၾကာင္းရင္းႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေမာင္ေတာကို ဦးစြာအရင္အၾကမ္းဖက္၍ ရက္စက္စြာသတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေျခစိုက္ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕၊ သို႔ေသာ္လည္း ယေန႔ကမၻာ႔မီဒီယာတြင္ ARSA အၾကမ္းဖက္က ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလီမ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ထြက္ ေျပးခဲ့သည့္ သတင္းကသာ ဖုံးလႊမ္းခဲ့သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ခ်က္ခ်င္း ARSA ကို အၾကမ္းဖက္သတ္မွတ္ၿပီး တုံ႔ျပန္လွ်င္ လက္ဦးမႈရႏုိင္ပါေသာ္လည္း မ်ားစြာေနာက္က်ခဲ့သည္။ ျမန္မာသည္ ယခုအခါ ႏိုင္ငံတကာဖိအားကို ႀကီးမားစြာရရွိခဲ့၏။ မလိုအပ္ဘဲ “အာနန္ေကာ္မရွင္” ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ရာ တတ္သိနားလည္သူမ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါေသာ္လည္း ေရွ႕ဆက္တိုးမႈေၾကာင့္ အာနန္ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာကို အေျခခံ၍ ကမၻာက ေတာင္းဆုိမႈမ်ား ျပဳလုပ္မႈႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရျပန္သည္။

၇.၅.၁၈ ေန႔ သတင္းအရ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာစီနာသည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးကို G -7 တြင္ တင္ျပခဲ့သည္။ OIC ႏိုင္ငံမ်ားကို စည္း႐ံုးၿပီး ျမန္မာကိုဖိအားေပးခဲ့၏။ အစိုးရ၏ ႀကီးမားေသာ အမွားေပၚအေျခခံၿပီး ဟာစီနာသည္ OIC ကို မ်ားစြာ မစည္း႐ံုးလိုက္ရ။ “ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီအသိုင္းအ၀ုိင္း” ဟူေသာ အစိုးရအသုံးအႏႈန္းက ဘာသာေရးအေပၚအေျခခံထားရာ OIC က ဖိအားေပးေတာ့သည္။ “ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီအသိုင္းအ၀ိုင္းဟုဆိုလွ်င္ ဘဂၤါလီႏွင့္သာသက္ဆုိင္ေသာ္လည္း “မြတ္စလင္အသိုင္းအ၀ိုင္း” ဟု အဘယ္ေၾကာင့္ အစိုးရက အဆင္အျခင္မဲ့စြာ သံုးစြဲခဲ့ပါသနည္း။

ကေနဒါႏုိင္ငံ ကီးဘတ္ (Quebec) တြင္ ၈.၆.၁၈ ႏွင့္ ၉.၆. ၁၈ ႏွစ္ရက္ ျပဳလုပ္သည့္ စက္မႈအင္အားႀကီး ခုနစ္ႏုိင္ငံ G -7 တြင္ ဟာစီနာက ဘဂၤါလီအေရးတင္ျပခဲ့ရာ ျမန္မာ့အေရးပို၍ ရင္ေလးဖြယ္ရာ ျဖစ္လာ၏။ ထိုအစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာ့အေရးကို ကမၻာ့အသိုင္းအ၀ိုင္းအထိ တုိးခ်ဲ႕ႏုိင္ေစရန္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres, IMF ဥကၠ႒ျဖစ္သူ Christine Lagarde စေသာ ၾသဇာႀကီးမားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္အတူ ေခါင္းေဆာင္ ၁၂ ဦး ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ဘဂၤါလီအေရးတြင္ ကေနဒါ၏ပါ၀င္မႈကို ဟာစီနာက ျမႇင့္တင္သည့္သေဘာျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့အသိုင္းအ၀ိုင္းပါ၀င္လာရန္ ႀကိဳးစားမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး၏ ႀကိဳတင္တံု႔ျပန္မႈ ဘာမွ်မေတြ႕ရေခ်။ ဤသည္ကပင္ ျမန္မာသည္ ခံစစ္ကို ျပင္ဆင္ထားျခင္းမရွိဟု ယူဆဖြယ္ရာ ရွိရာမ်ားစြာအံ့ၾသဖို႔ ေကာင္းလွပါ၏။

ေတာင္းဆုိခ်က္ ရက္ ၃၀ ျပန္ၾကားပါ

ဘဂၤါလီအေရးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေရတိမ္နစ္ေစရန္အေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္သည္။ ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရး ေကာင္စီက ရက္ ၃၀ အတြင္း ျပန္ၾကားရန္ ေတာင္းဆုိရာဇသံေပး လိုက္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။  အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္သည့္ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခုအေနျဖင့္ မ်ားစြာခံျပင္းစရာ ျဖစ္သည္။ ႐ို (ဘဂၤါလီ) အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ ေတာင္းဆုိမႈကို ေလ့လာခြင့္ရခဲ့ေသာ AFP က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။

ARSA အၾကမ္းဖက္မႈကို ေဖ်ာက္ဖ်က္၍ ျမန္မာဘက္က လူမ်ဳိးစုရွင္းလင္းေရး (Ethnic Cleansing) အျဖစ္ စြပ္စြဲထားသည္။ ဘဂၤါလီကို ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု အတင္းအဓမၼ အမည္ေျပာင္းထားၿပီး ဘဂၤါလီအနည္းဆံုး ၇၀၀၀၀၀ ခန္႔ ထြက္ေျပးခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထား၏။ (ဟာစီနာ က ၁၃၀၀၀၀၀) ဟု ေလသံပစ္ထားသည္။ တပ္မေတာ္က လံုျခံဳေရးတာ ၀န္ယူထားသည့္အခ်ိန္တြင္ ဘဂၤါလီမ်ား ထြက္ေျပးခဲ့သည္မွာ မွန္ပါသည္။ ရြာမ်ားတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားရွိေနေသာေၾကာင့္ သူတုိ႔အေၾကာင္း သူတို႔သိ၍ ထြက္ေျပးၾကျခင္း ျဖစ္ပါ၏။ သို႔ေသာ္လည္း တပ္က ဆုတ္ခြာၿပီးခ်ိန္တြင္လည္း အုပ္စုလိုက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ထြက္ေျပးသြားရျခင္းမွာ တစ္ဖက္ကမ္းတြင္ UN ေအဂ်င္စီမ်ားက စားေသာက္ဖြယ္ရာမ်ား အလကားမွ်ေ၀ေနရာ “လာပါ-လာပါ” ဟု ေခၚေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ တမင္ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ပစၥည္းအလကား ေပးေခၚယူခဲ့ျခင္းကို ထြက္ေျပးသူမ်ားအျဖစ္ ပုံေဖာ္ခံခဲ့ရျပန္ပါသည္။

ကုလသမဂၢတြင္ ၿဗိတိန္ကဦးေဆာင္ၿပီး အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္ႏွင့္အတူ လူမ်ဳိးစုရွင္းလင္းခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဘဂၤါလီမ်ား ထြက္ေျပးရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာကို အေရးယူရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိုစြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလသမဂၢ၏ ေတာင္းဆုိမႈကို ျမန္မာအစုိးရက သေဘာတူခဲ့သည္။ (တပ္မေတာ္က စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး၊ ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီးမ်ား အပါအ၀င္အမ်ားအျပားကို ျပစ္ဒဏ္ေပး ခဲ့ၿပီးျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၏ ေဆာင္ရြက္မႈကိုမည္မွ်ပစ္ပယ္ၿပီး အခ်ဳပ္အျခာကို မည္မွ်ေစာ္ကားရာေရာက္ေၾကာင္း ဆင္ျခင္ႏုိင္ပါလိမ့္မည္။)

အေျခအေနအရပ္ရပ္သည္ အလြန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းသည္ဟု စာတြင္ ေဖာ္ျပထားၿပီး ကုသသမဂၢ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ျပန္ၾကားရန္ ရာဇသံ ေပးျခင္းခံေနရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢသံအမတ္ျဖစ္ေသာ ခရစၥတင္းရွရိန္နာဘာဂ်င္နာ အေနျဖင့္ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာပါဦးမည္။

ကုလသမဂၢအေနျဖင့္ ARSA အဖြဲ႕၏ အၾကမ္းဖက္မႈကို အဘယ္ေၾကာင့္ ထိမ္ခ်န္ထားပါသနည္း။

ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္လည္း အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာေသာ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္ ထိထိမိမိ မတံု႔ျပန္ရပါသနည္း။

ျမန္မာကို အမိန္႔ေပးေနသည္လား

အေမရိကန္သံ႐ံုးက အစိုးရ၏ ေဆာင္ရြက္ေနမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေထာက္ခံေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေၾကညာခ်က္သည္ ေထာက္ခံမႈထက္ “အမိန္႔ေပး” ေနသည္ႏွင့္မျခားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

“စံုစမ္းစစ္ေဆးရာတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ ဓမၼဓိ႒ာန္က်မႈ၏ အျမင့္ဆံုးစံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားကို စြဲကိုင္သြားရန္ႏွင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ၏ ရလဒ္တစ္ခုအေနျဖင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာအေရး ယူမႈမ်ားတြင္ အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္လည္း အေရးႀကီးမည္ ျဖစ္ပါသည္” ဟု ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္ကို ေတြ႕ရ၏။

ထိုစာပုိဒ္ကို အေသအခ်ာဖတ္လွ်င္ အစိုးရကို အမိန္႔ေပးထားသည့္ ပံုစံ၊ လမ္းညႊန္ထားသည့္ပံုစံ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။

အခ်ဳပ္အျခာပိုင္ေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခုကို အျခားမည္သည့္ႏုိင္ငံကမွ အမိန္႔ေပး၍မရ၊ လမ္းညႊန္၍မရပါ။ “ျဖစ္သင့္သည္ဟု ယူဆပါသည္”  “ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္မႈအတြက္ အျမင္သေဘာထား တူညီပါသည္” စသည့္အေရးအသားမ်ဳိးသာ ျဖစ္ရပါလိမ့္မည္။

ၿပီးခဲ့ေသာရက္ပိုင္းအတြင္းက ႐ုရွားမွ သတင္းတစ္ခု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္အေနျဖင့္  အနည္းဆံုး ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေပါင္း ၁၂၀ ထက္မနည္းတြင္ ပါ၀င္ေျခ႐ႈပ္ခဲ့သည္ဟူေသာ သတင္းျဖစ္သည္။ ေလ့လာအားေကာင္းသူမ်ား အတြက္မူ ဆန္႔ၾကယ္လွသည့္သတင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ႏုိင္ငံမ်ားစြာ၌ ပါ၀ါႏုိင္ငံမ်ား၏ မည္သို႔ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့သည္၊ မည္သို႔ၾသဇာသက္ေရာက္ ေစထားသည္ဟူေသာ အေျခအေနတစ္ရပ္အျဖစ္ ႐ႈျမင္ႏုိင္ပါသည္။

သေဘာတူလက္မွတ္မ်ား ေရးထိုး

အတုိင္ပင္ခံ႐ံုးမွထုတ္ျပန္ေသာ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အခ်ဳိ႕က  စိုးရိမ္စရာကို ျမင့္တက္ေစျပန္ပါသည္။ ယခင္ကလည္း “အာနန္ေကာ္မရွင္” ကို အမ်ားစုတားဆီးေနသည့္ၾကားက ဖြဲ႕စည္းခဲ့၏။ “အၾကံျပဳမႈသာျဖစ္ၿပီး လုိက္ပါလုပ္ေဆာင္ရန္ မဟုတ္ပါ” ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ ေပးခဲ့၏။ သို႔ေသာ္လည္း ယခုအခါ ထိုအၾကံျပဳခ်က္ကိုပင္ “အတိအက် လိုက္နာ၍ အျမန္ဆံုးအေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ” ဟု ႏုိင္ငံတကာက အာနန္အၾကံျပဳခ်က္ကို အေျခခံၿပီး ဖိအားေပးလာခဲ့ပါသည္။

ယခုအခါတြင္လည္း UNDP ၊ UNHCR စေသာ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္းအေတာ္မ်ားမ်ားႏွင့္ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ လြတ္လပ္ေသာ ေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ကို “ကမာၻ႔ထင္ရွားေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးက ဦးေဆာင္၍”ဟူကာ အတုိင္ပင္ခံ႐ံုး ေၾကညာခ်က္တြင္ ေတြ႕လိုက္ရျပန္သည္။ “အာနန္ေကာ္မရွင္” ဖြဲ႕စည္းစဥ္က ျပည္တြင္းအေရးကို ႏုိင္ငံတကာ ဇာတ္ခံုေပၚ ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း တတ္သိသူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ အစုအဖြဲ႕မ်ား၏ သတိေပးမႈၾကားက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ထိုအက်ဳိးဆက္ကို ခံစားေနရဆဲ ထပ္မံ၍ “ႏိုင္ငံျခားသား” ဦးေဆာင္အဖြဲ႕ကို ထပ္မံဖြဲ႕စည္းျခင္းသည္ သင့္ေလ်ာ္၊ မသင့္ေလ်ာ္ ဆင္ျခင္စဥ္းစားႏုိင္ဖို႔ ေကာင္းပါ၏။ ပို၍ ဆိုး၀ါးသည္က ေၾကညာခ်က္ဟူသည့္  အဆင့္ထုတ္ျပန္ရာတြင္ အမည္နာမ ေနာက္ခံကိုေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိဘဲ “ကမာၻ႔ထင္ရွားႏုိင္ငံျခားသား တစ္ဦး”ဆိုသည့္ အသံုးမွာ ႏုိင္ငံတကာ႐ံုး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ မ်ားစြာ ဆန္႔က်င္ေနသည္ကို ေတြ႕ရပါ၏။

■ ရင္ေလာက္တင္မွ ဒူးေလာက္က်ေသာ လံုျခံဳေရး

ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ လံုျခံဳေရးသည္ မ်ားစြာ အေရးႀကီးလွပါ၏။ ယေန႔ Fail State ျဖစ္ခဲ့ရေသာ ႏုိင္ငံမ်ား၏အျဖစ္က သက္ေသခံၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံတစ္ခု၏ လံုျခံဳေရးအစီအမံ ဆိုသည္မွာ ရင္ေလာက္တင္ထားမွ ဒူးေလာက္ရသည့္ အေျခအေန ျဖစ္ပါ၏။ တစ္ဖက္ကလည္း သူ႔နည္းသူ႔ဟန္ျဖင့္ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးသံုးကာ ထုိးေဖာက္တတ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ယေန႔ UN အဖြဲ႕အစည္း အမ်ားအျပားကို ၀င္ခြင့္ေပးခဲ့၏။ မည္သည့္ အတိုင္းအတာမ်ဳိးျဖင့္ ခြင့္ျပဳထားပါမည္နည္း။ အစိုးရတစ္ရပ္ အေနျဖင့္ မည္မွ် ျပင္ဆင္ထားပါသလဲ။ နဂိုကပင္ သေဘာတူညီခ်က္ ရယူထားရပါလိမ့္မည္။ အၾကမ္းဖက္ ARSA တို႔ ခိုေအာင္းရာတြင္ ကုလသမဂၢ အကူအညီေပးခဲ့ေသာ စားေသာက္ဖြယ္ရာ၊ ေဆး၀ါးမ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ပါသည္။ ဆက္လက္ စဥ္းစားႏုိင္ပါလိမ့္မည္။

ယေန႔ UN အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာပင္ Economic Hit Man ဟူေသာ သူလွ်ဳိမ်ားစြာ ပါ၀င္ေနသည္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိရွိၾကၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္တုိင္ EHM ျဖစ္ခဲ့ ေသာ John Perkins ၏ စာအုပ္တြင္ ကုလသမဂၢ၏ မည္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ မည္သို႔ပါ၀င္ခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေရးသားခဲ့ရာ ျငင္းပယ္၍ရေသာ အရာမဟုတ္ေတာ့ပါ။

ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ၀င္ေရာက္မႈေၾကာင့္ ျပႆနာပို၍ ေလ်ာ့ပါးသြားေသာႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ျပႆနာပို၍ ႀကီးထြားလာေသာ ႏိုင္ငံအေရအတြက္ကို သုေတသနျပဳ၍ ေလ့လာလွ်င္ ပို၍ ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။ ထုိသို႔ သံုးသပ္ေရးသားထားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားလည္း မ်ားစြာရွိေနပါ၏။

ျခံဳငံု၍ဆိုရလွ်င္ ျမန္မာ့ပစၥကၡ အေျခအေနသည္ မ်ားစြာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာေကာင္းေသာ အေျခအေနတစ္ရပ္ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရၿပီး အနာဂတ္ အလားအလာမွာလည္း ႏြံနစ္ေနသူ တစ္ဦးကဲ့သို႔ “လႈပ္ေလ ျမဳပ္ေလ” အေျခအေနမ်ဳိးျဖစ္သျဖင့္ ဆိုးသထက္သာ ပို၍ဆိုးလာစရာ ရွိသည္ဟု သံုးသပ္ရပါ၏။

ျမန္မာတို႔အေနျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ရန္ လမ္းခြဆံုတစ္ခုသို႔ ေရာက္ေနသည္ဟု ျမင္ပါသည္။ ေခါင္းပံုခံ၍ တအိအိႏြံနစ္ခံမည္လား။

ယခုမ်ဳိးဆက္မ်ား၏ ေဆာင္ရြက္မႈသည္ မိမိတို႔၏ သားေျမးတို႔၏ အနာဂတ္ျဖစ္သည္ကို မေမ့မေလ်ာ့ ရန္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာတို႔ ညံ့ၾကၿပီလားဟူ၍လည္း ကိုယ့္ ကိုယ္ကိုယ္မွန္ၾကည့္၍ ေမးရန္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္လာခဲ့ၿပီဟုလည္း ျမင္ပါသည္။

စကား၀ိုင္းေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရာသီဥတု

ဇြန္ ၁၄ ရက္က ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားစကား၀ုိင္း

၂၀၁၇ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္ကစလို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြကို ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။

ပထမဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းအျဖစ္ ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းဗဟိုဌာန- ၂ မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ လူငယ္မ်ား စကား၀ိုင္းကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏွစ္သစ္ကူး အဖြင့္ႏႈတ္ခြန္းဆက္ စကားေျပာၾကားရာမွာ ႏိုင္ငံအတြက္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ကြၽန္မတို႔ အခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကေန စတင္စဥ္းစားရမွာက ကြၽန္မတို႔ႏုိင္ငံအတြက္ ဘာေတြပထမဦးဆုံး ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ လုပ္ရမလဲဆုိတဲ့ ကိစၥပါပဲ။ အရင္ႏွစ္တုန္းက ျပည္သူလူထုအမ်ားစုရဲ႕ ေရြးခ်ယ္တင္ ေျမႇာက္မႈနဲ႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရ စထူေထာင္ကတည္းက ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔ တင္ျပထားတဲ့ကိစၥေတြရွိပါတယ္။ ဘာေတြကို ကြၽန္မတုိ႔ ဦးစားေပးၿပီး ေဆာင္ ရြက္မလဲဆိုတာကို ကြၽန္မတို႔တင္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အေရးႀကီးဆုံးတစ္ခုကေတာ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါပဲ။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ ဘ၀တုိးတက္ေရးဟာ ကြၽန္မတို႔ ဦးစားေပးထားတဲ့ ကိစၥႏွစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခုကလည္း ဆက္ႏႊယ္မႈရွိပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ႏုိင္ငံေအးခ်မ္းမွ ကြၽန္မတို႔ ႏုိင္ငံသူႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြဟာ တုိးတက္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ၀ေတြတုိးတက္မွလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီႏွစ္ခုကို အေရးႀကီးဆုံး ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္”လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚ ဘယ္လိုအျမင္မ်ဳိးေတြရွိၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္မလဲဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကို သိခ်င္တဲ့အတြက္ စကား၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲကို လုပ္ရတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာပါတယ္။

“ကြၽန္မတို႔ ဒါကို ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္က်ေတာ့ ဘယ္သူေတြနဲ႔ စတင္ၿပီးေဆြးေႏြးမလဲဆုိတာကို စဥ္းစားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္မတို႔ႏုိင္ငံသူ ႏုိင္ငံသားေတြဟာ အမ်ားႀကီးလည္းျဖစ္တယ္။ အလႊာမ်ဳိးစုံလည္းျဖစ္တယ္။ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိး အမ်ဳိးစုံလည္းျဖစ္တယ္။ အျမင္မ်ဳိးစုံလည္းျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္သူေတြအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အေရးႀကီးဆုံးလိုသလဲဆိုေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီလူငယ္ေတြက အၾကာႀကီး ဒီႏုိင္ငံရဲ႕ တာ၀န္ေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ထိန္းသိမ္းထားရ မယ့္ အခ်ိန္ေတြကို ေရွး႐ႈသြားရမွာပါ။ လူႀကီးေတြဆုိတာကေတာ့ အနိစၥ သေဘာတရားအရ သိပ္မၾကာခင္ ကာလမွာေတာ့ တာ၀န္ေတြကို ခ်ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္ၿပီးေတာ့ တာ၀န္ေတြထမ္းေဆာင္ရမည့္ လူငယ္ေတြရဲ႕အျမင္ ဘယ္လုိရွိသလဲဆိုတာဟာ ကြၽန္မတို႔အတြက္ အလြန္အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ အမွန္ေျပာရရင္ေတာ့ ကြၽန္မက ဒါထက္ငယ္တဲ့ ကေလးေတြနဲ႔ ကြၽန္မက ေဆြးေႏြးခ်င္တာပါ။ ဒါေတာ့ ပထမဦးဆုံးကေလးေတြနဲ႔ဆုိေတာ့ သိပ္အဆင္မေျပဘူးထင္တယ္ဆုိ ၿပီးေတာ့ လူငယ္ေတြနဲ႔စၿပီးေတာ့ (လုပ္တာျဖစ္ၿပီး) ေနာင္တစ္ႀကိမ္ တစ္ခါမွာေတာ့ ကြၽန္မကေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့အရြယ္ေအာက္ ကေလးေတြနဲ႔ပဲ ေဆြးေႏြးတာမ်ဳိးပဲ လုပ္ခ်င္ပါတယ္”လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရးသမားေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ပညာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ စတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးသြားဖို႔ ရွိတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ဒီလိုေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္လည္း ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားအားလုံးဟာ ဒီၿငိမ္းခ်မ္း ေရးျဖစ္စဥ္ကို သူတို႔လည္း ပိုင္တယ္ဆိုတဲ့စိတ္ ရွိလာေအာင္လို႔ပါ”လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြ လုပ္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရွင္းျပပါတယ္။

ပထမဆံုးျပဳလုပ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လူငယ္ ၁၈ ဦးက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရး၊ တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္မ်ား လုပ္ပိုင္ခြင့္ပိုမိုရရွိေရး၊ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ထားရွိေရး၊ မတူကြဲျပားမႈကေန ညီညြတ္မႈ တည္ေဆာက္ႏုိင္ေရး၊ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ရရွိခဲ့တဲ့ စိတ္ဒဏ္ရာမ်ား ကုစားႏုိင္ေရး၊ ျပည္သူလူထုကို ဗဟိုျပဳတဲ့ တရားဥပေဒနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ လူငယ္မ်ား ပါ၀င္ေရး၊ စစ္ေၾကာင့္ ကိုယ္အဂၤါ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသူေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး စတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္ သက္လို႔ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

၂၀၁၇ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က သတ္မွတ္ထားတဲ့အတိုင္း အဲဒီႏွစ္အတြင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္း ငါးႀကိမ္တိတိ ျပဳလုပ္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒုတိယေျမာက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းအျဖစ္ ၂၀၁၇ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂ ရက္က ရွမ္းျပည္နယ္၊ ပင္လံုၿမိဳ႕မွာ  ႏွစ္ ၇၀ ျပည့္ ျပည္ေထာင္စုေန႔ က်င္းပရင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားတြရဲ႕ ပင္လုံၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းကိုပါ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

တတိယ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းကိုေတာ့ ၂၀၁၇ ဧၿပီ ၁၁ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္း ဗဟိုဌာန-၂ မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ေက်းလက္ေတာရြာေန လူငယ္မ်ား စကား၀ိုင္းဆိုၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။ စတုတၳစကား၀ိုင္းကိုေတာ့ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္ ၇ ရက္က မိတၳီလာခ႐ိုင္ ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕ ေျမတုိင္ကန္ေက်းရြာ သီဟာရာမဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၀င္းမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ပဥၥမေျမာက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းကို ၂၀၁၇ ဒီဇင္ဘာ ၂၉ ရက္က ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ရွိ ျပည္နယ္ခန္းမမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) အရ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ကရင္၊ ခ်င္းနဲ႔ ပအိုင္းေဒသေတြမွာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ ျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဟာ တာထြက္လွခဲ့တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ၂၀၁၇ ေမ ၂၄ ရက္က ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစု ပင္ လံု ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ေျခာက္ရက္ၾကာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) မွာ ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းၿပီး အတည္ျပဳခဲ့ရာမွာ အားလုံးလက္ခံႏုိင္တဲ့ အေျခခံမူ ၄၁ ခ်က္ရရွိခဲ့ေပမယ့္ ညီလာခံမွာ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒအဆုိျပဳခ်က္ ၁၂ ခ်က္၊ စီးပြားေရးဆုိင္ရာမူ၀ါဒ ၁၁ ခ်က္၊ လူမႈေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေလးခ်က္၊ ေျမယာႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ဆုိင္ရာမူ၀ါဒ ၁၀ ခ်က္ စုစုေပါင္း သေဘာတူညီခ်က္ ၃၇ ခ်က္ကုိ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူစာခ်ဳပ္ရဲ႕ အစိတ္အပုိင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္း စဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ NLD အစိုးရ နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြၾကား ပထမဆံုး သေဘာတူ ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈရလဒ္ လည္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ၂၀၁၇ ဟာ ခ်ဳိၿမိန္မႈေတြနဲ႔ စခဲ့ပါတယ္။

“အခုလို ဖက္ဒရယ္ဆိုင္ရာ အေျခခံမူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ကြၽန္မတုိ႔အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ တိုင္း ရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြဟာ အခ်ိန္ေပးၿပီး စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ညိႇႏႈိင္းခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္”လို႔ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ အစိတ္အပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျငင္းပြားမႈေတြနဲ႔ ေမးခြန္းထုတ္မႈေတြ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြအျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေလ့လာသူေတြၾကားမွာပါ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမတုိင္မီ NCA လက္မွတ္ထိုးအဖြဲ႕အခ်ဳိ႕ လူမ်ဳိးအလုိက္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မက်င္းပႏုိင္ျခင္း၊ ညီလာခံမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မႈအပိုင္းနဲ႔ NCA မထိုးရေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ က်န္ရွိေနျခင္းစတဲ့ အခ်က္ ေတြအေပၚမွာ ေမးခြန္းထုတ္ၾကတာပါ။

တစ္ဖက္မွာလည္း လက္နက္ကိုင္းပဋိပကၡေတြက ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနၿပီး ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီကေန ႏို၀င္ဘာအထိ တိုက္ပြဲေပါင္း ၂၃၃ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေထာက္အကူျပဳဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း (Myanmar Peace Monitor) ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြအရ သိရပါတယ္။

၂၀၁၆ ဇန္န၀ါရီကေန ႏို၀င္ဘာအထိ တိုက္ပြဲေပါင္း ၂၂၇ ႀကိမ္သာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏွစ္ျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီကေန ႏို၀င္ဘာအထိ တိုက္ပြဲေပါင္း ၂၃၃ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့တာေၾကာင့္ အရင္ကာ လတူထက္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ပိုမ်ားေနခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ တအာင္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (TNLA) ၾကား ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIA) ၊ ရွမ္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ (SSPP/SSA) နဲ႔ (RCSS/SSA) တို႔က ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး DKBA လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕၊ ULA/AA လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕တို႔နဲ႔လည္း ထိေတြ႕ပစ္ခတ္မႈအခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့တယ္လို႔ Myanmar Peace Monitor ရဲ႕ အ ခ်က္အလက္ေတြမွာ ပါရွိပါတယ္။

ဒီလို လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေနဆဲအခ်ိန္မွာပဲ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ အစိုးရနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းေနတဲ့ ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ကေန ကခ်င္အဖြဲ႕(KIO) ၊ တအာင္းပေလာင္အဖြဲ႕ (TNLA) ၊ ကိုးကန္႔အဖြဲ႕ (MNDAA) နဲ႔ ‘၀’ အမ်ဳိးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (WNO) တို႔က ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီး  ‘၀’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ (UWSP) ဦးေဆာင္မႈေအာက္ကို ေရာက္သြားပါတယ္။

‘၀’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ (UWSP) က ဦးေဆာင္ၿပီး ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕(KIO) ၊ ရကၡိဳင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ULA) ၊ ပေလာင္ျပည္နယ္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး (PSLF) ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမွန္တရားႏွင့္ တရားမွ်တေသာ အမ်ဳိးသားပါတီ(MNTJP) ၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ(SSPP) ၊ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ စည္းလံုးေရးေကာ္မတီ (PSC) တို႔နဲ႔ စုဖြဲ႕ၿပီး ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) ကို  ဖြဲ႕စည္းလိုက္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေကာ္မတီ (FPNCC) အေနနဲ႔ NCA လက္မွတ္မထိုးဘဲ အစိုးရနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးဖို႔ ႀကိဳးစားလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေနာက္ပိုင္းမွာ NCA ဟာ တိုင္းရင္းသားေတြ လိုလားခ်က္အတြက္ မျပည့္စံုဘူးဆိုၿပီး ေျမာက္ပိုင္း ခုနစ္ဖြဲ႕ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြ၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြနဲ႔ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႕ရဲ႕ စုဖြဲ႕မႈနဲ႔ မူ၀ါအေပၚ လက္ခံျခင္းမရွိသလို အဲဒီအဖြဲ႕ေတြ NCA မွာ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးေရးကိုလည္း ညိႇႏိႈင္းမႈမလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္က NCA ျပင္ဆင္ဖို႔ မရွိ ဘူးဆိုၿပီး တုံ႔ျပန္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

“တပ္မေတာ္ရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရပ္တည္ခ်က္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမဟာဗ်ဴဟာျဖစ္တဲ့ NCA လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ မေသြမဖည္ ခိုင္ခိုင္မာမာရပ္တည္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ NCA လမ္းေၾကာင္းကို ေလွ်ာက္လွမ္းရာမွာလည္း တပ္မေတာ္ရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ (၆) ရပ္နဲ႔အညီ ခိုင္မာစြာ ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္”လို႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္း ေရးညီလာခံ- ၂၁ ရာစုပင္လုံ (ဒုတိယအႀကိမ္) အစည္းအေ၀း ႏႈတ္ခြန္း ဆက္ အမွာစကားမွာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၾကား၀င္ေစ့စပ္ေပးမႈေၾကာင့္ ၂၁ ရာစုပင္လံု ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကို အထူးဖိတ္ၾကားသူအေနနဲ႔ UWSA မွ ဦးေက်ာက္ေကာ္အမ္းနဲ႔ KIO မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အင္ဘန္လတို႔က တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းခုနစ္ဖြဲ႕ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔ေနအိမ္မွာ ႏွစ္ဖြဲ႕ခြဲ ေတြ႕ဆံုဧည့္ခံခဲ့ေပမယ့္ ေဆြးေႏြးမႈ မဟုတ္ေၾကာင့္ ဘာအေျဖမွေတာ့ မထြက္ခဲ့ပါဘူး။

၂၁ ရာစု ပင္လံု ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းအေ၀းကို ေျမာက္ပိုင္း ခုနစ္ဖြဲ႕က တက္ေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ကေတာ့ တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တန္းတူပါ၀င္ခြင့္ မရေသးတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္လို႔ UNFC ဘက္က ဆိုပါတယ္။

“ကြၽန္မတုိ႔အစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို စတင္ခဲ့ခ်ိန္မွာ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ ညိႇႏႈိင္းဆဲအဖြဲ႕ေတြ ရွိေနသလို အျခားတစ္ဖက္မွာလည္း NCA ကို လက္မခံႏိုင္ေသးတဲ့အဖြဲ႕ေတြ ရွိေနခဲ့ပါ တယ္။ ဒီအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးဖုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတံခါးဖြင့္လွစ္ထားၿပီး လက္ကမ္းႀကိဳဆိုလ်က္ရွိ ေနပါတယ္”လို႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္က က်င္းပတဲ့ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း ႏွစ္ႏွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္အခမ္းအနား မိန္႔ခြန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

၂၁ ရာစု ပင္လံု ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းေနာက္ပိုင္း ကာလအေတာ္ၾကာ ညိႇႏိႈင္းမရျဖစ္ေနတဲ့ ရွမ္းလူမ်ဳိးအလိုက္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပမယ့္ ေနရာကို ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးဆုိင္ရာ ညႇိႏိႈင္းအစည္းအေ၀း (JICM) မွာ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ (RCSS) က ေတာင္ႀကီး ဒါမွမဟုတ္ ပင္လံုမွာ ရွမ္းလူမ်ဳိး အလိုက္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးေတြကို က်င္းပခ်င္ေပမယ့္ တပ္မေတာ္က မိုင္းပန္မွာ က်င္းပဖို႔ သေဘာတူမႈကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၾကား၀င္ေစ့စပ္မႈနဲ႔ လင္းေခးၿမိဳ႕မွာ က်င္းပဖို႔ သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕လာၿပီလို႔ ထင္ရတဲ့  အခ်ိန္မွာပဲ UPDJC နဲ႔ JICM သေဘာတူညီခ်က္အရ ျပဳလုပ္မယ့္ ရွမ္းလူမ်ဳိးအလိုက္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အႀကိဳလူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို က်င္းပတဲ့အခါမွာ တပ္မေတာ္က ဟန္႔တားခဲ့ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား လုပ္ငန္းစဥ္အရ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား (အႀကိဳ) ဒါမွမဟုတ္ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ရွမ္းလူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ရာေဒသေတြမွာ က်င္းပရမွာျဖစ္တာေၾကာင့္ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းလူမ်ဳိးမ်ားရွိရာ ရွမ္းျပည္နယ္ျပင္ပၿမိဳ႕ေတြ မွာ အစိုးရရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္တို႔အရ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၇ ရက္ ကေန ၂၅ ရက္အထိ ရွမ္းျပည္နယ္ထဲက ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၁၄ ၿမိဳ႕နယ္မွာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား (အႀကိဳ) ဒါမွမဟုတ္ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို က်င္းပတဲ့အခါ ၿမိဳ႕နယ္အမ်ားစုမွာ တပ္မေတာ္က မျပဳလုပ္ဖို႔ တားျမစ္ခဲ့ၿပီး ပင္လံု၊ တာခ်ီလိတ္၊ ကာလိ၊ ေက်ာက္မဲ စတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ က အဆိုးဆံုးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ရွမ္း ျပည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS) ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၈ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကို ယာယီေရြ႕ ဆိုင္းလိုက္တယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္ တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို ပိတ္ပင္တာက မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီး စိုင္းဦးက ဆိုပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ RCSS အေနနဲ႔ လင္းေခးမွာလုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားၿပီးသား။ တျခား NCA-s EAO အဖြဲ႕ ေတြျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ကလည္း လုပ္ခြင့္မရေသးဘူး။ ကရင္မွာပဲ လုပ္ခြင့္ရၿပီးေတာ့ တျခားတိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြမွာ လုပ္ဖို႔အတြက္က်ေတာ့ လုပ္ခြင့္မက်ဘူး။ အဲဒီလိုေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အမွန္က လူထုေဆြးေႏြးပြဲေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေလ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အတြက္ ပိုေကာင္းလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အဲဒီလို ျမင္တယ္။ ျပည္သူလူထုနဲ႔ ေတြ႕ဆံုပြဲအတြက္  ေဆြးေႏြးပြဲေတြအတြက္ ပိတ္ပင္ခံရတယ္ဆိုတာက အမွန္ဆိုရင္ ဒီကိစၥက မျဖစ္သင့္ဘူး” လို႔ ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီး စိုင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီကိစၥအေပၚမွာ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း ရွစ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ဦးေဆာင္ အဖြဲ႕ (PPST) အေရးေပၚ အစည္းအေ၀းကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၁ ရက္မွ ၁၂ ရက္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အစည္းအေ၀းၿပီးဆံုးခ်ိန္မွာေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္ပါတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ေတာင္းဆိုခ်က္ရဲ႕ ပထမအခ်က္မွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ၿပီးမွသာ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစု ပင္လုံ (တတိယအစည္းအေ၀း) ကုိ ဆက္လက္ျပဳလုုပ္သြားမယ္လို႔ ပါရွိတာေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါ ရီလကုန္ပိုင္းမွာ က်င္းပဖို႔ လ်ာထားတဲ့  ၂၁ ရာစု ပင္လံုတတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကို အစိုးရက ေရႊ႕ဆိုင္းခဲ့ရပါတယ္။

အစိုးရက က်င္းပခြင့္ျပဳထားေပမယ့္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရး အႀကိဳေဆြးေႏြးပြဲေတြကုိ တပ္မေတာ္က က်င္းပခြင့္ ပိတ္ပင္ျခင္းဟာ အရွိန္ျမင့္လာတဲ့ အစုိးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မူ၀ါဒအၾကား ပြတ္တုုိက္မႈ ရလဒ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြက သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဓိက,ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ကြာဟခ်က္က ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ မျပင္ဆင္ေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးရင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ဖို႔ ဦးတည္ထားၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုုိ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒေဘာင္အတြင္းကသာ တည္ေဆာက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားထားပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္က မူ ေျခာက္ခ်က္ကို ဆုပ္ကိုင္ထားၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းျပေျမပံု ခုနစ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မူ ၆ ခ်က္မွာ ၁။ ထာ၀ရၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူရန္အတြက္ အမွန္တကယ္ ဆႏၵရွိရန္၂။ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားအတိုင္း ကတိတည္ရန္ ၃။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚ အျမတ္မထုတ္ရန္ ၄။ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအေပၚ ၀န္ထုတ္၀န္ပိုးမျဖစ္ေစရန္ ၅။ ႏုိင္ငံေတာ္မွ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရန္ ၆။ ဒို႔တာ၀န္ အေရးသုံးပါးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ အႏွစ္သာရကို လက္ခံၿပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒျဖင့္ ဒီမိုကေရစီေလွ်ာက္လွမ္းေနမႈတြင္ လိုက္ပါလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းျပေျမပံု ခုနစ္ခ်က္နဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕မူ ေျခာက္ခ်က္က ဦးတည္ခ်က္ျခားနားေနၿပီး အႏွစ္သာရလည္း ကြာျခားေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

“အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္က တစ္ထပ္တည္း မျဖစ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ EAO လည္း အလုပ္လုပ္ရတာ အခက္အခဲ ျဖစ္တယ္”လို႔ ပအို၀္းအမ်ဳိး သားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO) မွ တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး (၁) ဦးခြန္ထြန္းတင္က ေျပာၾကားပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ အာဏာမလႊဲေျပာင္းမီ ကတိုက္က႐ိုက္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ NCA စာခ်ဳပ္မွာ မရွင္းလင္းမႈေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ မပီျပင္မႈေတြ၊ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ ႏွစ္ခြျဖစ္ေနမႈေတြရွိေနတဲ့အတြက္  အဓိပၸာယ္ တိတိက်က် သတ္မွတ္မွသာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ အေထာက္အကူျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြက ဆိုပါတယ္။

တိက်ရွင္းလင္းမႈ မရွိတဲ့အတြက္ အဓိပၸာယ္ ႏွစ္ခြျဖစ္ေနတဲ့အေပၚ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကား အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူရာမွာ လြဲမွားမႈေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအႀကိဳ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို တားျမစ္ပိတ္ပင္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

“တတိယအႀကိမ္ ပင္လံုညီလာခံကို က်င္းပမယ္ဆိုရင္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မက်င္းပရေသးတဲ့ ရွမ္းနဲ႔ရခိုင္မွာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပႏိုင္မယ္ဆို ပိုထိေရာက္မယ္။  တတိယပင္လံုဟာ ပိုၿပီး အဓိပၸာယ္ ျပည့္၀လာလိမ့္မယ္။ က်င္းပခြင့္ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ တတိယပင္လံုမွာ ဘာကို ေဆြးေႏြးၾကမလဲ။ ဘယ္အခ်က္ကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးမလဲ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး စဥ္းစားစရာႀကီး ျဖစ္ေနတယ္”လို႔ ပအိုင္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO) မွ တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး (၁) ဦးခြန္ထြန္းတင္က ေမးခြန္းထုတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီလို ၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္မွာ အက်ပ္အတည္းေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြကို ဆက္လက္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ဧၿပီ ၁၀ ရက္က ဧရာ၀တီတိုင္း ေျမာင္းျမၿမိဳ႕မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ စကား၀ိုင္းကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အမွန္က ၂၀၁၈ ေဖေဖာ္၀ါရီတုန္းက ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ခဲ့ေပမယ့္ မျဖစ္ခဲ့ဘဲ ဧၿပီလေရာက္မွသာ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕မွာ စကား၀ိုင္းကို က်င္းပႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆြးေႏြးမႈအၿပီး အင္တာနက္အြန္လိုင္းကေန ေမးျမန္းတဲ့ ေမးခြန္းကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပန္လည္ေျဖၾကားရာ NCA မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အားလံုး ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း မရွိေသး တာက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ယံုၾကည္မႈ မရွိတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ ရက္က ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ  (UNFC) အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္တဲ့ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP) နဲ႔ လားဟူဒီမုိကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး (LDU) တို႔က တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ေရးခဲ့ၾကပါတယ္။

NCA စာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး (KNU) ၊ ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS) ၊ ပအို၀္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO) ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF) ၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး (CNF) ၊ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP) ၊ ဒီမုိကေရစီအက်ဳိးျပဳ ကရင္တပ္မေတာ္ (DKBA) KNLA ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးေကာင္စီအျပင္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP) နဲ႔ လားဟူဒီမုိကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး (LDU) တို႔လည္း ပါ၀င္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

NCA စာခ်ဳပ္မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ ထပ္တိုးလာတာေၾကာင့္ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ႏိုင္မလားဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြက ျပည္သူေတြၾကားမွာ ျမင့္တက္လို႔လာပါတယ္။ ဒီလိုေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျမင့္တက္ေနတုန္းမွာပဲ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ကရင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ဖာပြန္ခ႐ိုင္ထဲက ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU) ရဲ႕ တပ္မဟာ (၅) ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမွာ မတ္ ၅ ရက္က တပ္မေတာ္နဲ႔ KNU အၾကား တိုက္ပြဲျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ပြဲျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ တပ္မေတာ္အေန နဲ႔ KNU တပ္မဟာ ၅ နယ္ေျမအတြင္း လမ္းေဖာက္လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္တင္းမာမႈျဖစ္ပြားၿပီး တိုက္ပြဲေတြ တစ္ေက်ာ့ျပန္ျဖစ္လာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေမ ၁၇ ရက္က တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ KNU ဥကၠ႒ ေစာမူတူးေစးဖိုးတို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ေခးပူ-လြယ္မူပေလာလမ္းေၾကာင္း ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္ေနမႈကုိ တပ္မေတာ္ကေန ယာယီရပ္ဆုိင္းေပးထားမယ္ဆိုတဲ့ ေဆြးေႏြးသေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ႏွစ္ဖက္ထိေတြ႕မႈေတြ ရပ္တန္႔ခဲ့ပါတယ္။

NCA စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္တဲ့အတြက္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP) အေနနဲ႔ NCA စာခ်ဳပ္အရ  အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ မက်င္းပမီ မြန္ျပည္သစ္ပါတီအေျခစိုက္ရာ ခ႐ိုင္ငါးခုမွာ မတ္လအတြင္း အႀကိဳလူထု ေတြ႕ဆုံပြဲမ်ားက်င္းပဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ တပ္မေတာ္က လူဦးေရကန္႔ သတ္လာမႈေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရပါတယ္။

မြန္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္သြားတဲ့ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအႀကိဳလူထုေတြ႕ဆံုမႈ ကန္႔သတ္မႈေတြရွိေနတာက ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ တားျမစ္ခံရမႈ တူညီေနပါတယ္။ ဒီလို လူထုေတြ႕ဆံုပြဲ ေတြကို ကန္႔သတ္တားျမစ္မႈေတြဟာ NCA လက္မွတ္ထိုးဖို႔ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

NCA စာခ်ဳပ္ပါ အခန္း (၅) ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္မ်ားအခန္း ပုဒ္မ ၂၀ ကို ေဖာက္ဖ်က္ရလည္း က်ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ပုဒ္မ ၂၀ ပါ  “ႏိုင္ငံ ေရးလမ္းျပေျမပံု ခ်မွတ္ျခင္း” မွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းအပါအ၀င္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္ ေျခာက္ခု ရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲက တတိယအခ်က္မွာ “ထိုမူေဘာင္ကို အေျခခံ၍ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံ ေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပျခင္း၊ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းျခင္းကိစၥရပ္မ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီေသာ ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ဖြယ္ရာမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ျခင္း” ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အႀကိဳ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြကို ကန္႔သတ္တားျမစ္တာဟာ NCA စာ ခ်ဳပ္ပါ ပုဒ္မ ၂၀ ကို ခ်ဳိးေဖာက္သလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ NCA လက္ မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြက  ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင္လုံ (တတိယအစည္းအေ၀း) ကို လာမယ့္ဇူလိုင္လထဲမွာ လုပ္ဖို႔ အစိုးရဆီ အဆိုျပဳထားေပမယ့္ ညီလာခံက်င္းပမယ့္ရက္ကိုေတာ့ သတ္မွတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။  ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင္လုံ (ဒုတိယ အစည္းအေ၀း) ကို ၂၀၁၇ ေမလက က်င္းပခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၂၁ ရာစုုပင္လုုံ (တတိယအစည္းအေ၀း) ကို မက်င္းပႏိုင္ခဲ့တာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီတစ္ႏွစ္အတြင္း ၂၁ ရာစုုပင္လုုံ (တတိယအစည္းအေ၀း) ကို ေရႊ႕ဆိုင္းခဲ့ရတာ သံုးႀကိမ္အထိ ရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္မွာ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြက လာမယ့္ဇူလိုင္လအတြင္းမွာ က်င္းပဖို႔ အစိုးရထံ အဆိုျပဳခဲ့တာပါ။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာလည္း လံုၿခံဳေရးက႑နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္  (NCA) လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြက အလြတ္သေဘာေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးမႈေတြကို လုပ္ေနပါတယ္။

ဒီလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းမွာ အက်ပ္အတည္းေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း ၂၀၁၈ ဇြန္ ၁၄ ရက္က ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြကို ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီ  ၁ ရက္က ေန ၂၀၁၈ ဇြန္ ၁၄ ရက္အထိ က်င္းပလာခဲ့တာ ခုႏွစ္ႀကိမ္တိတိ ရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြကို ခုနစ္ႀကိမ္အထိ က်င္းပခဲ့ေပ မယ့္လည္း လက္ရွိသြားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းကို အေထာက္အကူမျပဳဘူးလို႔ သံုးသပ္မႈေတြကလည္း ရွိလာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ဘယ္လိုအက်ပ္အတည္းေတြ ျဖစ္ေပၚေနတယ္ဆိုတာကို ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြဆီကေန ျပည္သူေတြကို ခ်ျပမႈမရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လို႔ ေထာက္ျပေျပာဆိုမႈေတြ ရွိလာပါတယ္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စကား၀ိုင္းေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္မွာ အေထာက္အကူရတယ္လု႔ိ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ မျမင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ ဘယ္အဆင့္အထိေရာက္ေနလဲ ဆိုတာကို သာမန္ျပည္သူလူထုကမသိဘူး။ ဒီဟာကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ကလည္း အစိုးရကလည္း တာ၀န္ပ်က္ကြက္တယ္။ ဒီလိုစကား၀ိုင္း ပံုစံမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ဘယ္လိုျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ၊ ဘယ္လိုအခက္အခဲ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို ျပည္သူလူထုကို သိေအာင္လို႔ ခ်ျပရမွာက အစိုးရရဲ႕တာ၀န္ျဖစ္တယ္။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ခ်ဳိမွန္းခ်ဥ္မွန္းေတာင္ မစားဖူးတဲ့ သူကို ခ်ဳိသလား ခ်ဥ္သလားလို႔ သြားေမးေနသလိုျဖစ္ေနေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က သိပ္သက္ေရာက္မႈမရွိဘူးလို႔ ျမင္တယ္” လို႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္း ေရးပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) အတြင္းေရးမွဴး စုိင္းေက်ာ္ညြန္႔က မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU) ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ ပဒိုမန္းၿငိမ္းေမာင္က “လူငယ္ေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ခ်ျပတာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘယ္လိုမွ သေဘာကြဲလြဲစရာမရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရ, ရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းက အဓိကအဟန္႔အတားျဖစ္ေနတာမွာဘာေတြ တစ္ဆို႔ေနလဲ။ ဘာေတြ အခက္အခဲရွိတယ္ဆိုတာ လူထုေတြ၊ လူငယ္ေတြကိုခ်ျပဖို႔ လိုတယ္လို႔ ထင္တယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြက ထိေရာက္မႈ ရွိ၊ မရွိ ျပန္ လည္သံုးသပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ကခ်င္ဒီမိုကေရစီပါတီရဲ႕ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာမနန္တူးဂ်ာက ဆိုပါတယ္။

“ဒီစကား၀ိုင္းေတြကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ဖို႔ လိုတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးရွိလာသလဲ။ အက်ိဳးရွိသလား၊ မရွိဘူးလားဆိုတာကို သက္ဆိုင္ရာေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကအစ ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔ လိုတယ္။ သံုးသပ္ၿပီးေတာ့မွ ထိေရာက္မႈ သိပ္မရွိရင္ ထိေရာက္မႈ ရွိေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ဒီအတိုင္းပဲ ဒါကို ျပန္လည္သံုးသပ္တာ၊ ဆန္းစစ္တာ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒါက သိပ္ၿပီး မထိေရာက္ႏိုင္ဘူး” လို႔ ေဒါက္တာ မနန္တူးဂ်ာက ဆိုပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးကေတာ့ ႏိုင္ငံ ေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူထုၾကားထဲကို မက္ေဆ့ေပးခ်င္႐ံု သက္သက္လို႔သာ ထင္မိတယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ လူငယ္ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းကို ႏွစ္လတစ္ႀကိမ္ ဒါမွမဟုတ္ သံုးလတစ္ႀကိမ္လုပ္ဖို႔ရွိတဲ့အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းကို တစ္စံုတစ္ရာ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ လူငယ္ေတြသာမက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏိုင္ငံေရးကို ထဲထဲ၀င္၀င္ လုပ္ေဆာင္သူေတြနဲ႔ပါ စကား၀ိုင္းေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ အႀကံျပဳမႈေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။ ဒီလိုမွ မဟုတ္ဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေတြကို ဒီအတိုင္းသာ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအသိေလာက္သာ ေပး႐ံုရွိၿပီး တကယ့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းကို အေထာက္အကူ မျပဳႏိုင္ တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရာသီဥတု ပကတိအေျခအေနအမွန္ကို ျပည္သူေတြ တကယ္သိႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) အတြင္းေရးမွဴး စုိင္းေက်ာ္ညြန္႔က “တကယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို ၿပီးျပည့္စံုေစတယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြရဲ႕အေၾကာင္းကို ဂဃနဏ နားလည္တဲ့လူ၊  ေနာက္ၿပီး တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီအေၾကာင္းကို ဂဃနဏနားလည္တဲ့သူ၊ ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္း ေတြကိုလည္း သိတဲ့လူ၊ ၿပီးရင္ ေဒသႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းကိုလည္း သိတဲ့လူေတြပါမယ္။ ကမၻာ့အခင္းအက်င္းကို သိတဲ့လူေတြလည္း ပါမယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးလူေတြကို ေထာင့္စံုေအာင္ ဖိတ္ၾကားၿပီးေတာ့ ေျပာတယ္ဆို ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ အဓိပၸာယ္ရွိမယ္လို႔ျမင္တယ္” လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ကို ဖယ္ထုတ္၍မရေသာ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး

ဇြန္ ၁၅ ရက္က ဆိုးလ္ၿမိဳ႕ရိွ အေမရိကန္သံ႐ံုးအနီး၌ ေတာင္ကိုရီးယား တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ရပ္စဲရန္ ေတာင္းဆိုသည့္ ဆႏၵျပပြဲ ျပဳလုပ္စဥ္ (Photo: AFP)

ေဒၚနယ္ထရန္႔နဲ႔ ကင္ဂ်ဳံအြန္တုိ႔ ေတြ႕ၾကတဲ့ သမိုင္း၀င္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အခန္းက႑မပါပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ဟာ မဟာဗ်ဴဟာအရ ေအာင္ပြဲတစ္ရပ္ ရရိွခဲ့တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ၿပီး ဘယ္သူမွ တ႐ုတ္ကို ဖယ္ထုတ္လို႔ မရဘူးဆိုတဲ့ မက္ေဆ့ခ်္ကိုလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

အေစာပိုင္း လအနည္းငယ္မွာ အေမရိကန္က ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အေမရိကန္အၾကား တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္မႈကို ထူေထာင္ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရာမွာ တ႐ုတ္ကို ဖယ္ထုတ္ပစ္လိုက္သလိုပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ဟာ သူ႔အတြက္ ေရရွည္လံုျခံဳေရးနဲ႔ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အက်ဳိးစီးပြားရိွေနတဲ့ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဖယ္ထုတ္မခံခဲ့ပါဘူး။ တ႐ုတ္ကို ပစ္ပယ္လို႔ မရဘူးလို႔ အေမရိကန္ကိုေရာ ေျမာက္ကိုရီးယားကိုပါ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက သတိေပးဖို႔ အလ်င္အျမန္ လႈပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအၿပီးမွာ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ ပူးတြဲျပဳလုပ္ေနက်ျဖစ္တဲ့ ႀကီးမားလွတဲ့ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈႀကီးကို ရပ္ဆိုင္းမယ္လို႔ အံ့ဖြယ္ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒါဟာ တ႐ုတ္အတြက္ ဟိုးေရွးေရွးကတည္းက ရည္မွန္းထားတဲ့ ပန္းတိုင္တစ္ရပ္ပါ။ ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္က အမွတ္ယူႏုိင္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက ထရန္႔-ကင္ ေတြ႕ဆံုမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္းအျပင္ တျခားထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုဖို႔ တ႐ုတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ကို အေျပးအလႊား သြားခဲ့ရတဲ့အခါ သိသာထင္ရွားတဲ့ ေနာက္ထပ္ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ရပ္က ေပၚလြင္လာပါတယ္။

“စင္ကာပူထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြရဲ႕ ရလဒ္ေတြက တ႐ုတ္ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြနဲ႔ အေျခခံသေဘာအရ ကိုက္ညီပါတယ္” လို႔ ရွန္ဟိုင္းၿမိဳ႕ ဖူဒန္တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးကြၽမ္းက်င္သူ ၀ူဆင္ပိုက ဆိုပါတယ္။

“ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္မွာ ႏ်ဴကလီးယား အၿပီးဖ်က္သိမ္းေရးနဲ႔ ကြၽန္းဆြယ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္ ထူေထာင္ေရးဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အစဥ္အျမဲ ေတာင္းဆိုခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီပါတယ္” လို႔လည္း ၀ူဆင္ပိုက ဆိုပါတယ္။

ထြက္ေပၚလာတဲ့ရလဒ္က တ႐ုတ္ကို မဟာဗ်ဴဟာအရ ေအာင္ႏုိင္သူ ျဖစ္သြားေစတယ္လို႔ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ အေနာက္တိုင္း သံတမန္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“အရင္ကဆို ထရန္႔က ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ရပ္စဲဖို႔ၿပီးေတာ့ အနာဂတ္မွာ ေတာင္ကိုရီးယားကေန အေမရိကန္တပ္ေတြ ႐ုပ္သိမ္းဖြယ္ရိွလာမယ့္ အရိပ္အေယာင္ကို ေတြ႕ရဖို႔ သူတို႔ အိပ္မက္ေတာင္ မမက္ႏိုင္ပါဘူး” လို႔ အဲဒီအေနာက္တိုင္းသံတမန္က ေျပာပါတယ္။

ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲရလဒ္အေပၚ တ႐ုတ္ရဲ႕ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရိွတယ္ဆိုတာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲတဲ့ ေကာက္ခ်က္ခ်မႈပါပဲ။

ႏွစ္အတန္ၾကာေအာင္ တ႐ုတ္ဟာ ကင္ အစိုးရ ၿပိဳက်သြားမွာကို စိုးရိမ္တာမို႔ ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားေပးမႈကို ရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားစီးပြားေရးကို က်ားကန္ေပးထားခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္ကိုရီးယားမွာ အေမရိကန္တပ္ေတြရိွေနတာကို မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ျပန္ေထာက္ထားဖို႔ရာ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ တ႐ုတ္အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယားနဲ႔ ဒံုးက်ည္စမ္းသပ္မႈေတြ အထပ္ထပ္ ျပဳလုပ္ေနတာကို တ႐ုတ္က လ်စ္လ်ဴမျပဳႏုိင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂၢက ပိတ္ဆို႔မႈေတြလုပ္တာကို ေထာက္ခံဖို႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားကေန ေက်ာက္မီးေသြး၊ အထည္အလိပ္နဲ႔ တျခားကုန္ပစၥည္းေတြ တင္သြင္းတာကို ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ဟာ တ႐ုတ္မပါဘဲနဲ႔လည္း ဆက္သြားမယ္လို႔ ရည္ရြယ္ထားပံုရတာကို ေတြ႕ရေတာ့ တ႐ုတ္က အသာကေလး လႊတ္ေပးလိုက္တာပါပဲ။

မတ္လမွာ ထရန္႔က ကင္ဂ်ဳံအြန္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုမယ့္ သူ႔အစီအစဥ္ကို ေၾကညာလိုက္တဲ့အခါ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ၾကားပြဲစားကိုေဖ်ာက္ၿပီး ကင္ဂ်ဳံအြန္နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္ဆိုတာ သိသာလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ဟာ ကစားပြဲထဲကေန သူ႔ဘာသာ အသာျပန္လွ်ဳိသြားဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။

ႏွစ္အတန္ၾကာေအာင္ ၀ိုင္းပယ္ခံထားရတဲ့ ကင္ဂ်ဳံအြန္ဟာ ပထမဆံုး တရား၀င္ခရီးစဥ္အျဖစ္ ႐ုတ္တရက္ႀကီး ေပက်င္းကို သြားပါတယ္။ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ တ႐ုတ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ ဒါလီယန္မွာ ရွီက်င္ပင္းနဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ေတြ႕ဆံုပါတယ္။

ဒီအခ်က္မွာက အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ အဆံုးသတ္သြားေရးဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားအတြက္ တကယ္က ဦးစားေပး မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ျပေနပါတယ္လို႔ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရး ၀ါရွင္တန္ဌာနက အာရွအႀကီးတန္းအၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ ဘြန္နီဂေလဆာက ေျပာပါတယ္။

“ရွီက်င္ပင္းနဲ႔ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔ ဒါလီယန္မွာ ေတြ႕ဆံုၿပီးတဲ့ေနာက္ ႐ုတ္တရက္ႀကီး ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရဖို႔ ျဖစ္လာတာပါပဲ” လို႔ ဂေလဆာက ေျပာပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့လက ဒါလီယန္ေတြ႕ဆုံမႈဟာ ကင္ဂ်ဳံအြန္ ေပက်င္းကို သြားၿပီးတဲ့ေနာက္ သီတင္းေျခာက္ပတ္အတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုမႈျဖစ္ပါတယ္။

“ျဖစ္ရပ္တစ္ခုလံုးဟာ ကင္ဂ်ဳံအြန္ အတြက္သာ ေအာင္ပြဲမဟုတ္ပါဘူး၊ ရွီက်င္ပင္းအတြက္ ပိုလို႔ေတာင္ ႀကီးမားတဲ့ ေအာင္ပြဲျဖစ္ပါတယ္” လို႔လည္း ဂေလဆာက ဆိုပါတယ္။

“ေဒသတြင္းကေန အေမရိကန္တပ္ေတြ တကယ္ထြက္သြားႏိုင္ပါ့မလားလို႔ တ႐ုတ္ေတြက ဟိုးေရွးေရွးကတည္းက ယံုၾကည္ထားတာပါ။ ဒါဟာ ေဒသတြင္းမွာ အေမရိကန္ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို အႀကီးအက်ယ္ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ အဓိကအခ်က္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ကို ပိုၿပီးဗဟိုျပဳတဲ့ ေဒသတစ္ရပ္ ဖန္တီးေရးကို အရွိန္ျမႇင့္ေပးႏုိင္မွာပါ။

စင္ကာပူထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ တ႐ုတ္ဟာ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းမႈေတြမွာ အဓိက အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္ဆုိတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပသခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္မွာက ေရြးခ်ယ္စရာ တျခားလမ္းရိွပံုမရပါဘူး။ ဒီအတိုင္း ဆက္သြား႐ံုပါပဲ။

“အေမရိကန္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားအၾကား ေအာင္ျမင္တဲ့ ေျဖရွင္းႏိုင္မႈတစ္ရပ္ရိွတယ္ဆိုရင္ အဲဒီမွာ တ႐ုတ္က မပါမျဖစ္ပါပဲ” လို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၿဗိတိသွ်သံအမတ္လုပ္ခဲ့ဖူးၿပီး အခု ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ RUSI ဆိုတဲ့ အၾကံေပးအဖြဲ႕မွာ အလုပ္လုပ္ေနသူ ခ်ာလီပါတန္က ဆိုပါတယ္။

“နယ္ေျမခ်င္း ထိစပ္ေနၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ စီးပြားေရးကို အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္တဲ့ ဧရာမ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံကို လ်စ္လ်ဴျပဳလို႔ မရႏုိင္ပါဘူး” လို႔လည္း ပါတန္က ဆိုပါတယ္။

“တ႐ုတ္ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈမရိွဘဲ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းေရးကို ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ျမႇင့္တင္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေျမာက္ကိုရီးယားအေနနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို အာ႐ံုစိုက္ေရးဆီ လြယ္လြယ္ကူကူ ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ ကူးေျပာင္းႏုိင္မွာလည္း မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ ၀ူကလည္း ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။

အခုေတာ့ တ႐ုတ္ဟာ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းေရးထဲ သူ႔ဘာသာ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာႏုိင္ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္နဲ႔ တျခားက႑ေတြက ဆက္ဆံေရး အရွိန္အ၀ါအတြက္ သူ႔အေနအထားကို အသံုးျပဳလာဖြယ္ရိွတယ္လို႔ ၀ူက ဆိုပါတယ္။

ဆရာမ ျဖစ္ခ်င္သူတစ္ဦး၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ရွိေသာ ေန႔ရက္မ်ား

အရြတ္ကင္ဆာ ေ၀ဒနာရွင္ ခ်မ္းအား ခြဲစိတ္ခန္းမ၀င္မီပုံႏွင့္ အလယ္တန္း ေက်ာင္းသူဘ၀ ခ်မ္း (ေခၚ) မအိခ်မ္းေျမ့ေအာင္၏ပုံအား ေတြ႕ရစဥ္

အနီေရာင္ေတြ ျခယ္သထားသည့္ ကိုလိုနီေခတ္ ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာ အေဆာက္အအံုေတြက ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီး၏ ျပယုဂ္ပင္ျဖစ္သည္။ ေဆး႐ံုတစ္ခုထက္ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းႏွင့္ ပိုဆင္တူသည့္ အေဆာက္အအံုမ်ားကိုျဖတ္ၿပီး ေလွ်ာက္လာသည့္အခါ အေဆာက္အအံု တစ္ခုရွိေနၿပီး သိမ္းဆည္းထားသည့္ လူသားမ်ား၏ အေငြ႕အသက္ေတြေၾကာင့္ ႏြမ္းလ်လ် ျဖစ္ေနသည္ဟု ထင္ရသည္။ ကင္ဆာေရာဂါကုဌာနဆိုသည့္ ဆိုင္းဘုတ္တစ္ခု၏ ႀကိဳဆိုမႈက အေဆာက္အအံု အတြင္းက ဘ၀ေတြကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ထင္ဟပ္ျပသေနသကဲ့သို႔ပင္။ စစ္ပြဲအတြင္းက ဒဏ္ရာရ စစ္သားေတြႏွင့္ အလားတူစြာ ျပင္းထန္သည့္ ေ၀ဒနာမ်ားကို အန္တုထားရသည့္ မ်က္ႏွာမ်ားက အ၀င္ကေန ထပ္မံဆီးႀကိဳေနသည္။

ညည္းညဴသံမ်ား၊ မိန္းေမာမႈမ်ား၊ ႏြမ္းနယ္မႈမ်ား၊ ေ၀ဒနာမ်ား ေရာယွက္ေနသည့္  လူသားမ်ား၏ အၾကားတြင္ ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္း ၾကြယ္၀မႈကိုလည္း ရွာေဖြ႕မေတြ႕ေပ။ ၁၀ ေပ၀န္းက်င္ ေလာက္သာရွိမည့္ ေနရာအပိုင္းေတြ၌ ေသျခင္းတရား၏ အျပင္းအထန္ ထိုးစစ္ဆင္မႈကို ေရာဂါသည္မ်ားက  ကုသတံု႔ျပန္႔ ခံစစ္ျပင္ေနၾကရသည္။ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား နားခိုေနသည့္ ခုတင္မ်ား၏ ပတ္ပတ္လည္တြင္  မိသားစု၀င္မ်ားက ကိုယ္စီကုိယ္စီ ေစာင့္ၾကပ္ေနၾကရၿပီး ေျခခ်စရာေနရာကိုေတာင္ တစ္ခါတစ္ရံ ရွာေဖြရခက္ႏိုင္သည္။ ခပ္ဆင္ဆင္တူသည့္ ႏြမ္းလ်အားေလ်ာ့ဖြယ္ ျမင္ကြင္းမ်ားအၾကားက ကြဲထြက္မႈ တစ္ခုကို ရွာေတြ႕လိုက္သည္။ ဒီေနရာတြင္ မရွိႏိုင္ေလာက္ဘူး ထင္ခဲ့သည့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ျပည့္ေနသည့္ မ်က္၀န္း၊ ေပါ့ပါးလန္းဆန္းသည့္ အျပံဳးေတြႏွင့္အတူ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ မိန္းကေလးငယ္တစ္ဦး ထိုင္ေနသည္။ သူမ၏ ေဘးတြင္ရွိသည့္ လူသားမ်ား၏ ပူေဆြးမႈေတြကို ျမင္ေတြ႕ရျခင္း မရွိ။ ပကတိ ကေလးငယ္ တစ္ဦး၏ ျဖဴစင္ျခင္း သက္သက္သာ သူမမွာ ရွိေနသည္။ ထိုမိန္းကေလးငယ္၏ အမည္က အိခ်မ္းေျမ့ေအာင္ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ခ်မ္းလို႔ သံုးႏႈန္းတတ္သူလည္း ျဖစ္သည္။

ခ်မ္းဆိုတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အမ်ဳိးသမီးငယ္မွာ လူတစ္သိန္းတြင္ တစ္ေယာက္သာ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခရိွသည့္ အရြတ္ကင္ဆာကို ခံစားေနရသူျဖစ္သည္။ ေသမင္းတမန္ေရာဂါႏွင့္ တိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲ ေနရဆဲဲျဖစ္သည္။ ေရာဂါႏွင့္ စစ္ခင္းေနသည့္ လူတစ္ဦးျဖစ္ေပမယ့္ ယခုႏွစ္ တကၠသိုလ္၀င္တန္းကို ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ကင္ဆာေရာဂါအတြက္ ျပင္းထန္သည့္ ကုထံုးမ်ား အၾကားမွာ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အခြင့္အေရး နည္းပါးတဲ့ စာေမးပြဲကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ခဲ့သူ တစ္ဦးျဖစ္သည္။

အတိတ္က က်န္းမာျခင္းေတြကို သတိရေနၾကၿပီး အနာဂတ္အတြက္ အျပင္းအထန္ တိုက္ပြဲ၀င္ေနသူေတြ အျပည့္ရွိေနတဲ့ ဒီေနရာႏွင္႔ ခ်မ္းဆိုသည့္ မိန္းကေလးငယ္ မည္သုိ႔မွ် သက္ဆိုင္ျခင္း ရွိႏိုင္မည္မဟုတ္ ထင္ျမင္မိၾကမည္ျဖစ္သည္။ နားၾကပ္ႏွစ္ဖက္တပ္ရင္း ဖုန္းျဖင့္ ခ်မ္းသီခ်င္း နားေထာင္ေနပံုရသည္။ တီရွပ္ခပ္ပြပြႏွင့္ ခ်ည္သားေဘာင္းဘီ ၀တ္ဆင္ထားသည့္ သူမ၏ ႐ုပ္ပံုတြင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ အပူေႏွာသည့္ ေမတၱာတရား မ်ဳိးကိုလည္း မေတြ႕ရေပ။ အိမ္ျပန္လာမည့္ မိခင္ကို ဧည့္ခန္းတြင္ ေဆာ့ကစားရင္း ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနသည့္ ကေလးငယ္ တစ္ဦး၏ အသြင္မ်ဳိးကို ျမင္ေတြ႕ရသည္။ အမွတ္တမဲ့ ျမင္ေတြ႕သူတိုင္းအတြက္ ခ်မ္းဟာ ေဆး႐ံုတင္ထားရသည့္ ေဆြမ်ိဳးတစ္ဦးအား လာေရာက္ၾကည့္႐ႈသည့္ ကေလးငယ္ တစ္ဦးပင္ ျဖစ္သည္။ ဒီအေဆာက္အအံု တစ္ခုလံုးတြင္ သူမအနားတြင္သာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြ ခစား၀န္းရံေနသလိုပင္ ထင္မွတ္ရသည္။

သုိ႔ေသာ္ သူမ၏နံေဘးတြင္ ေဆးသြင္းသည့္ တိုင္တစ္ခုရွိေနၿပီး လက္ဖ်ံတြင္ ပိုက္တပ္ဆင္ ထားရသည္။ သူမ၏ ယာဘက္ေျခေထာက္က အျခားတစ္ဘက္ထက္ သိသာစြာ ေသးငယ္ေနၿပီး ဒူးေခါက္ေၾကာတြင္ ခြဲစိတ္ကုသမႈကို ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ခံယူထားရသည့္ လကၡဏာမ်ားကို အထင္အရွား ျမင္ေတြ႕ရသည္။ ေဆးသြင္းပိုက္ တပ္ထားရသည့္ လက္တြင္လည္း ခြဲစိတ္ဓားဒဏ္ရာေတြမွရတဲ့ အမာရြတ္ေတြက သူမခံစားေနရသည့္ ေရာဂါ၏ အတိမ္အနက္ကို ခန္႔မွန္းၾကည့္႐ႈႏိုင္ရန္ ဖန္တီးထား သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေန၏။ ခ်မ္းကေတာ့ ဒီေ၀ဒနာေတြအတြက္ ထူးထူးျခားျခား စိတ္ပူပန္ျခင္း မရွိသည့္ ပံုစံမ်ိဳးပင္။

ေမွာ္ဘီ အ.ထ.က (၁) အ တြက္ အနာဂတ္၏ ၾကယ္တစ္ပြင့္အျဖစ္ တင္စားျခင္း ခံခဲ့ရသည့္ မအိမ့္ခ်မ္းေျမ့ေအာင္အတြက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ကံဆိုးျခင္းမ်ား ယူေဆာင္လာသည့္ ႏွစ္ျဖစ္သည္။ ခ်မ္း၏ ညာဘက္ေျခေထာက္တြင္ အက်ိတ္တစ္ခု စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းက အ႒မတန္း ေျဖဆိုအၿပီးတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ၿမိဳ႕နယ္လံုးဆိုင္ရာ ဘက္စံုထူးခြၽန္ဆုၿပိဳင္ပြဲ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနစဥ္တြင္ သတိလစ္ လဲက်ခဲ့သည္။ ေဆးစစ္ခ်က္မ်ားစြာ ျပဳလုပ္အၿပီးတြင္ ခ်မ္း၏ေျခေထာက္မွ အက်ိတ္ကို ခြဲစိတ္ခဲ့သည္။

စစ္ေဆးခ်က္၏ ရလဒ္က ႏုနယ္သည့္ ခ်မ္းအတြက္ ျပင္းထန္လြန္းခဲ့ၿပီး လူတစ္သိန္းတြင္မွ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည့္ အရြတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားေနျခင္း ျဖစ္သည္။ အသက္အရြယ္ႏွင့္ မမွ်သည့္ ေရာဂါေၾကာင့္ သမီးငယ္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ မိခင္ျဖစ္သူက ကင္ဆာေရာဂါဌာနတြင္ ေျပာင္းလဲကုသရမည့္ ခ်မ္းအား သူမ၏ ေရာဂါအေျခအေနကို ဖုံးကြယ္ထားခဲ့ရသည္။ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား လာေရာက္ ၾကည့္႐ႈသည့္အခါတြင္ ခ်မ္းက သူမသည္ ကင္ဆာေရာဂါ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ေဆးသြင္းေနရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မိခင္ျဖစ္သူ ေျပာျပမႈအတိုင္း ျပန္လည္ေျပာျပရာ သူမကို ခ်စ္ခင္ၾကသူမ်ား ငိုပြဲဆင္ခဲ့ရသည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္သာ ရွိေသးသည့္ ကေလးငယ္သည္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ကုသမႈ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ၊ ခြဲစိတ္ကုသမႈ မ်ားစြာတို႔ကို မိခင္၏ စကားသံျဖင့္ စိတ္တင္းခံခဲ့ၿပီး ေဆးကုသမႈမ်ား ၿပီးဆံုးသည့္ အခါတြင္ ေက်ာင္းသို႔ သြားေရာက္၍ ပညာသင္ၾကားႏုိင္ရန္အတြက္ လံုေလာက္သည့္ က်န္းမာေရး အေျခအေန မရွိေတာ့ေပ။

ကံၾကမၼာက မည္သို႔ပင္ ရက္စက္ေသာ္လည္း ခ်မ္းအတြက္ မမႈခဲ့ေပ။ မီးလွ်ံထဲမွ ဖီးနစ္ငွက္ကဲ့သို႔ပင္ ေသမင္းတမန္ေရာဂါႏွင့္ ပထမအႀကိမ္တိုက္ပြဲ အျပင္းအထန္ဆင္ႏႊဲ အၿပီးတြင္ သူမျပန္လည္ ႏိုးထလာႏိုင္ခဲ့သည္။ ပညာသင္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ ေအာက္ခဲ့ရေသာ္လည္း စိတ္မပ်က္ဘဲ န၀မတန္း တက္ေရာက္ရန္ အသင့္ျဖစ္ေနခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ခ်မ္းသည္ န၀မတန္းသို႔ စတင္တက္ေရာက္ ပညာသင္ၾကား ရမည္ျဖစ္ၿပီး ထိုလတြင္ပင္ ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ ပံုမွန္စစ္ေဆးေနက် ေဆးစစ္မႈကို ျပန္လည္စစ္ေဆးရမည္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးတစ္ႀကိမ္ စစ္ေဆးမႈတြင္ သူမ၏ ေရာဂါအေျခအေနသည္ ေကာင္းလုနီးပါး အေျခအေနတြင္ ရွိေနခဲ့သည္။

အျဖဴႏွင့္အစိမ္း ေက်ာင္း၀တ္စံုျဖင့္ ခ်မ္းတစ္ေယာက္ လန္းဆန္းတက္ၾကြ ေနခဲ့ေသာ္လည္း ေဆးကုသမႈ၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးက ျပင္းထန္သည့္အတြက္ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္ျခင္းအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ခြန္အား အေျခအေနမ်ဳိးတြင္ မရွိေတာ့ေပ။ မိခင္ျဖစ္သူ၏ ေက်ာေပၚတြင္ ခ်ီပိုးလိုက္ပို႔မႈျဖင့္ တက္ၾကြစြာ ေက်ာင္းသို႔သြားေရာက္ေနသည့္ ခ်မ္းႏွင့္ သူမ၏ မိခင္တို႔၏ ပံုရိပ္က ျမင္ရသူတိုင္း၏ရင္ကို က႐ုဏာ သက္ေစသည္။ ပီတိၾကည္ႏူးမႈကို ႐ိုက္ခတ္လာေစသည္။ သို႔ေသာ္ ခ်မ္းသည္ ယခင္ကကဲ့သို႔ က်န္းမာလန္းဆန္းေနသည့္ ကေလးတစ္ေယာက္ မဟုတ္ေတာ့ေပ။ ေရာဂါႏွင့္ ေဆးကုသမႈမွ ရရွိသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြက လူအမ်ားႏွင့္ ပညာသင္ၾကားရာတြင္ အဆင္ေျပႏိုင္ျခင္း မရွိႏိုင္ေတာ့။ ခ်မ္းႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါတို႔ ဒုတိယအႀကိမ္ တိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲရန္ ျပင္ဆင္ေနၿပီ ျဖစ္သည္ကို ခ်မ္းတစ္ေယာက္ သိရွိခဲ့ျခင္း မရွိသလို သူမတြင္ ကင္ဆာျဖစ္ပြား ေနသည္ကိုလည္း မသိရွိရေသးေပ။

ဒုတိယအႀကိမ္ ဆင္ႏႊဲရသည့္ တိုက္ပြဲက ခ်မ္းအတြက္ ပိုမိုျပင္းထန္ခဲ့ၿပီး ခြဲစိတ္မႈ အႀကိမ္အေရအတြက္ မ်ားက ပိုမိုစိပ္လာခဲ့သည္။ အေျခအေနကို ဖြင့္ေျပာမွ ျဖစ္ေတာ့မည္ ျဖစ္သျဖင့္ မိခင္က ခ်မ္းအား အမွန္အတိုင္း ေျပာျပခဲ့ရၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မိခင္စိုးရိမ္သကဲ့သို႔ ခ်မ္း၏ စိတ္ဓာတ္မ်ား ပ်က္ျပားက်ဆင္း ခဲ့ျခင္းမရွိ။ က်န္းမာမွ ပညာဆက္လက္ သင္ၾကားႏိုင္မည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ သူမ၏ ရည္မွန္းခ်က္အတြက္ အားအင္အျပည့္ျဖင့္ ေ၀ဒနာကို စိန္ေခၚခဲ့သည္။

တစ္ႏွစ္နီးပါး အျပင္းအထန္ ကုသမႈမ်ား အၿပီးတြင္ ခ်မ္း၌ကင္ဆာဆဲလ္ ျပန္႔ပြားမႈ မရွိသေလာက္ အေျခအေန ေရာက္ရိွခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ျပင္းထန္သည့္ ေဆးသြင္းကုသမႈ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ သက္ေရာက္မႈမ်ားက ခ်မ္း၏ ဆံပင္မ်ား ကြၽတ္ထြက္ျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ျဖစ္ေစခဲ့ေသာ္လည္း ေရာဂါအေျခအေနကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့သည္က ကံေကာင္းမႈတစ္ခုပင္ ျဖစ္လာေစသည္။ န၀မတန္းစာေမးပြဲကို သီးသန္႔ေျဖဆိုခဲ့ရၿပီး ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေျဖဆိုႏိုင္ခဲ့ ျပန္သည္။ ကင္ဆာသည္ ဒုတိယအႀကိမ္တြင္လည္း ခ်မ္းကို အႏိုင္မယူႏိုင္ခဲ့ေပ။

န၀မတန္း ေအာင္ျမင္ၿပီးျဖစ္သည့္ ခ်မ္းသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ တကၠသိုလ္၀င္တန္းကို တက္ေရာက္ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ သြားသြားလာလာ ျပဳလုပ္ႏုိင္ျခင္း မရွိေတာ့သည့္ သမီးငယ္အတြက္ မိခင္ျဖစ္သူက အိမ္တြင္ စာသင္၀ုိင္း စီစဥ္ေပးျခင္းျဖင့္ ခ်မ္း၏ ပညာသင္ၾကားေရးကို ဂ႐ုတစိုက္ အားေပးခဲ့သည္။ ကင္ဆာေ၀ဒနာမွ သက္သာလာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ပံုမွန္ေဆးစစ္မႈကို ခံယူေနရဆဲျဖစ္ၿပီး တစ္သက္တာလံုးတြင္လည္း ပံုမွန္ေဆးစစ္မႈကို ခံယူရမည္ျဖစ္သည္။

ဒီတစ္ႀကိမ္တြင္လည္း ကံၾကမၼာက ရက္စက္ၾကမ္းတမ္း ခဲ့ျပန္ၿပီျဖစ္သည္။ ေပ်ာက္လုနီးပါး ျဖစ္ေနသည့္ အရြတ္ကင္ဆာ ဆဲလ္မ်ားက ျပန္လည္ျပန္႔ပြား ေနခဲ့သည္ကို ေဆးစစ္မႈ ရလဒ္မ်ားတြင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ မိန္းကေလးငယ္ တစ္ဦးအတြက္ ေသမင္းႏွင့္ တတိယအႀကိမ္ တိုက္ခိုက္ရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ ခြဲစိတ္မႈ ခံယူရလြန္းသျဖင့္ နာက်င္မႈသည္ ခ်မ္းအတြက္ မထူးဆန္းေတာ့။ ထို႔ျပင္ သူမသည္ တကၠသိုလ္၀င္တန္း တက္ေရာက္ေနရသည့္အတြက္ ရည္မွန္းခ်က္အတြက္ ပညာသင္ၾကားရန္ အေရးႀကီးဆံုး အခ်ိန္ကို ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္သည္ဟု ခံယူထားၿပီး ကင္ဆာႏွင့္ တိုက္ပြဲအျပင္ စစ္မ်က္ႏွာ ႏွစ္ဖက္ကို တစ္ၿပိဳင္တည္း ဖြင့္တိုက္ရန္ ရည္ရြယ္ထားခဲ့ၿပီးလည္း ျဖစ္သည္။ ကုသမႈေတြကေတာ့ ေရွ႕ႏွစ္ႀကိမ္ကအတိုင္း ျပင္းထန္ဆဲပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ခ်မ္းကေတာ့ ပိုမိုရင့္က်က္လာခဲ့ၿပီး ေဆး႐ံုတက္ေရာက္ေနစဥ္ အတြင္းမွာပင္ ပညာကို လက္ဖ်ားခါေလာက္ေအာင္ သင္ယူေလ့လာ ႏုိင္ခဲ့သည္။ ေဆး႐ံုတြင္ သူမႏွင့္ ဘ၀တူ ကင္ဆာေရာဂါသည္ ဆရာမမ်ားထံမွ ရသည့္အခ်ိန္တြင္ ရသလို သင္ယူခဲ့သည္။ အိမ္တြင္ ျပန္လည္ ေနထိုင္ရသည့္ အခ်ိန္တြင္လည္း မိသားစု၀င္မ်ား တားျမစ္ရသည္အထိ ပညာေရးကို ဦးစားေပး ေလ့လာခဲ့သည္။ အိမ္မွစာသင္၀ုိင္းတြင္ပင္ ရက္မွန္ေအာင္ တက္ေရာက္ႏိုင္ျခင္း မရွိသည္အထိ ေ၀ဒနာ ခံစားေနရေသာ္လည္း ေ၀ဒနာ ေလ်ာ့ပါးသည္ႏွင့္ ပညာေရးအတြက္ ေလ့လာမႈကို မေနမနား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

သို႔ေပမယ့္ ခ်မ္းအတြက္ လြယ္ကူျခင္းေတာ့ မရွိခဲ့ေပ။ ခြဲစိတ္မႈေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာေၾကာင့္ နာက်င္မႈဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရန္ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ထိုးသြင္းခဲ့ရသည့္ ေမ့ေဆးမ်ား၏ အရွိန္မ်ားက ခ်မ္း၏ မွတ္ဥာဏ္စြမ္းအားကို အျပင္းအထန္ ထိုးႏွက္ခဲ့သည္။

“သမီးေလးက စာက်က္ရင္ ေမ့တတ္လာတယ္။ အစ္မတို႔ တားယူရေလာက္ေအာင္ သမီးေလးက စာအရမ္း က်က္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ခြဲစိတ္တိုင္း ခြဲစိတ္တိုင္းမွာ ထိုးခဲ့ရတဲ့ ေမ့ေဆးဒဏ္ေတြကို သမီးက ကေလးဆိုေတာ့ ပိုခံရတယ္။ သူအခုက်က္လို႔ ရၿပီးသား စာေတြကို ခဏေနက်ရင္ အစေဖာ္မရတာမ်ဳိး ခဏခဏ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလို ေမ့သြားတာမ်ိဳး ျဖစ္လာရင္ သမီးေလးက ေမ့ဦးဟာ၊ ေမ့ဦးဟာဆုိၿပီး သူ႔ေခါင္းသူ ထုႏွက္ေနလို႔ မနည္းႀကီး အားေပးခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သမီးေလး ႀကိဳးစားႏိုင္ခဲ့တယ္” ဟု မအိမ္႔ခ်မ္းေျမ့ေအာင္၏ မိခင္က ေျပာသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ တကၠသိုလ္၀င္တန္း စာေမးပြဲမ်ား ေျဖဆိုရန္ အခ်ိန္နီးကပ္လာျပီျဖစ္သည္။ ခ်မ္း၏ ယာဘက္ေျခေထာက္တြင္ အက်ိတ္တစ္ခု ျပန္လည္ျဖစ္ပြား လာခဲ့သည္။ မိမိ၏ ခမ္းနားသည့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား မျပည့္၀မည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ စာေမးပြဲ မေျဖဆိုဘဲ က်န္းမာသည္အထိ ေစာင့္ဆိုင္းရန္ ခ်မ္းဆံုးျဖတ္ခဲ့ေသးသည္။ မိခင္ျဖစ္သူ၏ တိုက္တြန္းမႈေၾကာင့္ ၀င္ေရာက္ေျဖဆိုရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ရလဒ္မေကာင္းမည္ကို ခ်မ္းစိုးထိတ္ေနခဲ့မိသည္။ ထိုစိုးထိတ္မႈက သူမ၏ ေ၀ဒနာအေပၚ ထားရွိသည့္ စိုးထိတ္မႈထက္ မ်ားျပားသည္က အေသအခ်ာပင္ျဖစ္သည္။ အေျခအေနေတြက စိုးရိမ္စရာမ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ မိန္းကေလးငယ္၏ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ခံႏိုင္ရန္၊ စိတ္အားထက္သန္မႈမ်ားက ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ တကၠသိုလ္၀င္တန္း စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ ျပင္းထန္သည့္ ကုသမႈေတြၾကားမွ ရရွိသည့္ အခ်ိန္ကုိ အံ့အားသင့္စရာ အသံုးခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚျခင္း မရွိေသးေသာ္လည္း ခ်မ္းအတြက္ အလြန္စိတ္ေစာေနခဲ့ၿပီး ေသမင္းတမန္ ကင္ဆာႏွင့္ တတိယအႀကိမ္ တိုက္ပြဲကလည္း ယခင္ႏွစ္ႀကိမ္ထက္ ပိုမိုျပင္းထန္လာျပန္သည္။ ခ်မ္းမမႈပါ။ ပထမအႀကိမ္ႏွင့္ ဒုတိယအၾကိမ္တြင္ သူမအႏိုင္ယူထားၿပီးသား ျဖစ္သည့္အတြက္ မည္မွ် အားေကာင္း ျပင္းထန္ပါေသာ္လည္း ကင္ဆာဆိုသည္ ခ်မ္းအတြက္ အႏိုင္ယူေနက် ငယ္ႏိုင္ပင္ ျဖစ္ေနခဲ့၏။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၁ ရက္တြင္ တကၠသိုလ္၀င္တန္း ရလဒ္မ်ား ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေမာင္ႏွမအရင္းႏွင့္ မျခားသည့္ ၀မ္းကြဲအစ္ကိုက ခ်မ္း၏ ေအာင္ျမင္မႈ သတင္းကို သြားေရာက္ရယူ ေပးခဲ့သည္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက ထူးခြၽန္မႈေတြျဖင့္ အသားက်ေနခဲ့သည့္ ခ်မ္းအတြက္ ဂုဏ္ထူးမဲ့ေနသည့္ ေအာင္စာရင္းရလဒ္က စိတ္ထိခိုက္ ခံစားေစခဲ့ရသည္။ ခြဲစိတ္မႈမ်ားစြာ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ကုသမႈမ်ားစြာ ေ၀ဒနာခံစား ရမႈမ်ားေၾကာင့္ မ်က္ရည္မက်ခဲ့သည့္ ခ်မ္း ငိုေၾကြးခဲ့သည္။

“အမွတ္စာရင္းက ဒီေလာက္ ရမယ္လို႔လည္း မထင္ထားဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီေလာက္ပဲ ရတာကိုလည္း သမီးမေက်နပ္ဘူး။ သမီးတက္ခ်င္တဲ့ေက်ာင္းကို တက္လို႔မရေတာ့ဘူး။ သမီးသာ ေနေကာင္းေနခဲ့ရင္ အနည္းဆံုး ဂုဏ္ထူးေလးခုကေတာ့ အေသအခ်ာပဲ” ဟု မအိခ်မ္းေျမ့ေအာင္က ေျပာသည္။

ကင္ဆာေ၀ဒနာ အျပင္းအထန္ ခံစားရင္း တကၠသိုလ္၀င္တန္းကို ေအာင္ျမင္ခဲ့သည့္ မအိခ်မ္းေျမ့ေအာင္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ေက်ာင္းဆရာမအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရေရး ျဖစ္သည္။ လက္တြင္ ေဆးသြင္းပိုက္ တပ္လ်က္ျဖင့္ ေဆး႐ံုခုတင္ေပၚတြင္ ျပံဳးရႊင္စြာထုိင္ရင္း ခ်မ္းတစ္ေယာက္ သူမ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေျပာျပေနခဲ့သည္။

“သမီးေက်ာင္းဆရာမ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ သမီးကေလးေတြကို ပညာေတြ သင္ၾကားေပးခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သမီးေလ ဆရာ၀န္ေတာ့ အရင္ကတည္းက မျဖစ္ခ်င္ခဲ့ဘူး။ သမီးေဆး႐ံုေတြကို မုန္းတယ္။ ခြဲစိတ္ဓားေတြကို မုန္းတယ္။ ေဆးထိုးအပ္ေတြကို မုန္းတယ္။ ေဆး႐ံုကား အသံကိုလည္း  မၾကားခ်င္ဘူး။ ေမေမ့ကို မွာထားတယ္။ တစ္ခုခု ျဖစ္ရင္ေတာင္ သမီးကို ေဆး႐ံုကားနဲ႔ မေခၚပါနဲ႔လို႔” ဟု အရြတ္ကင္ဆာ ခံစားေနရသည့္ မအိမ့္ခ်မ္းေျမ့ေအာင္က ေျပာသည္။