ရာဇ၀တ္မႈမ်ားႏွင့္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း

ရာဇ၀တ္မႈသတင္းမ်ားကို မဖတ္ရဘဲ ကုန္လြန္ခဲ့ရသည့္ေန႔ဟူ၍ တစ္ရက္မွ်ပင္ ရိွမည္မထင္ပါ။ မီဒီယာမ်ားက မေဖာ္ျပသည့္ ရာဇ၀တ္မႈ အမ်ားအျပားပင္ ရွိႏုိင္ေသးသည္ဟုလည္း ေတြးမိၾကေပလိမ့္မည္။ ႀကီးမားေသာ ေမးခြန္းတစ္ရပ္မွာ လူတစ္ဦးသည္  ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္တတ္ေသာ ဗီဇျဖင့္ ေမြးလာ၍လား သို႔မဟုတ္ ေလ့လာသင္ယူမိသည့္  အျပဳအမူႏွင့္ ပတ္သက္ေနသလား ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ၁၉ ရာစုကတည္းက ရိွခဲ့သည့္ ဒႆနိ ကေဗဒဆိုင္ရာ အဆိုပါေမးခြန္းသည္ လူသားတို႔၏ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာျခင္း ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္အေပၚ ပို၍အာ႐ံုစိုက္၍လာခဲ့သည္။ ၂၀ ရာစုတြင္ ဇီ၀ေဗဒပညာရွင္မ်ား၊ ဇီ၀ကမၼေဗဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆးသိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ယင္းေမးခြန္းအေပၚ စိတ္၀င္စား၍လာခဲ့သည္။ ေထာင္စုႏွစ္အသစ္တြင္ လူသား၏စိတ္ကို ေနာက္ထပ္စူးစမ္းရွာေဖြမႈမ်ားက ရာဇ၀တ္မႈ သက္သက္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ၾကည့္ရန္ႏွင့္ လူသားတို႔၏ အေတြးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ဖြင့္ဆိုရန္   တြန္းအားေပးခဲ့သည္။ ရာဇ၀တ္မႈေဗဒႏွင့္ ခြဲထုတ္၍မရႏုိင္ေအာင္ ဆက္စပ္ေနေသာ လူမႈေဗဒက လူတို႔၏အျပဳအမူကို ပံုသြင္းရာ၌ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအခန္းက႑ကို ဆန္းစစ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာသည္။

လူမႈေရးဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားအရ တစ္ဦးခ်င္းသာမက ပိုမိုႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ပါ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈက အခ်က္အခ်ာက်ေၾကာင္း သိရသည္။ တစ္ဦးခ်င္းအဆင့္တြင္ အေျခခံတန္ဖိုးထားမႈစနစ္တစ္ရပ္၌ မိသားစုဆက္ႏႊယ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ားသည္။ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးညီမွ်ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရာ၌ အေထာက္အကူျပဳသည္။ ယင္းကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက မွ်ေ၀လုိက္ေသာ စံတန္ဖိုးမ်ားက အထူးျပဳသည္။ ယင္းစံတန္ဖိုးမ်ားကို ေက်ာင္းမ်ား၊ ဘာသာေရးဆိုင္ရာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာစုေ၀းမႈမ်ားႏွင့္ မီဒီယာတို႔မွတစ္ဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္းျဖစ္သည္။ လူမႈေရးဆိုင္ရာ သေဘာတရားမ်ားက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ႏိုင္ေျခကို တည္ေဆာက္ေပးေၾကာင္း ညႊန္ျပေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူသားတုိ႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အမ်ဳိးအစားအခ်ဳိ႕ကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အႏၲရာယ္ျပဳႏုိင္သည္ဟု စဥ္းစားႏိုင္သည္။ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲျခင္းႏွင့္ ေလာင္းကစားမႈျပဳလုပ္ျခင္းကဲ့သို႔ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးကို ထိခိုက္ေစသည့္  ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ႏုိင္ေစေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ေတြ႕ႏုိင္သည္။ ယင္းတို႔သည္ က်ဴးလြန္ခံရသူမရိွေသာ္လည္း လူတစ္ဦး၏ မိမိကိုယ္မိမိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းကို ေပ်ာက္ဆံုးေစသည္။

ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈ မရိွျခင္းတို႔သည္ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေပးၿပီး ဒုစ႐ိုက္မႈမ်ား ေမြးဖြားေစသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားျဖစ္လာသည္။ တရားဥပေဒႏွင့္မညီေသာ၊ က်င့္၀တ္ႏွင့္ မညီေသာ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္တို႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္လည္း ရာဇ၀တ္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚရန္ တြန္းပို႔လ်က္ရိွသည္။ သုေတသနမ်ားအရ ပညာေရးနိမ့္က်ျခင္းသည္ သည္းမခံႏုိင္မႈကို ျဖစ္ေစျခင္းႏွင့္ မ်ားစြာပတ္သက္ေနၿပီး ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ေစေသာ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ ႀကိဳတင္ရိွေနသကဲ့သို႔ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ပညာပို၍တတ္ျခင္းသည္ ဥပေဒကို ပို၍ေလးစားလိုက္နာလိုစိတ္  ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟုလည္း ဆိုႏုိင္သည္။ အသက္အရြယ္ႏွင့္ က်ား/မ ကြဲျပားမႈသည္လည္း  ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္မႈႏႈန္းႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည္။ လူငယ္မ်ားသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ ႏိုင္ေျခႏွင့္ မိမိကိုယ္မိမိ သတ္ေသႏိုင္ေျခ ပို၍ျမင့္မားသည္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ လူေနထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အလမ္း ပို၍ရိွေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရိွရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာအစီအစဥ္ပ်က္ယြင္းျခင္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ဆိုးသြမ္း သံသရာလည္ေစျခင္း၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္လာခဲ့သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ပြားျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္အတြက္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြရာ၌ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအား စနစ္တက် ေလ့လာသုေတသနျပဳရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ခ်ဥ္းကပ္မႈ

အဲလ္ဘတ္အိုင္းစတိုင္းက “ႏုိင္ငံေရးသည္ ႐ူပေဗဒထက္ ပို၍ခက္ခဲသည္” ဟု ဆိုဖူးသည္။ စီမံခန္႔ခြဲမႈအား လက္ေတြ႕က်င့္သံုးသည့္အခါ ဤနည္းႏွင္ႏွင္ပင္ ျဖစ္သည္။ အျခားသူမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲျခင္းသည္ ႐ႈပ္ေထြးျခင္း မရိွလွေသာ္လည္း လြယ္ကူသည္ဟုကား မဆိုႏုိင္ေပ။ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းသည္ ႐ိုးရွင္းသည္ဟု ထင္ရတတ္ေသာ္လည္း တည့္တိုးသေဘာ တရားစည္းမ်ဥ္းမ်ားကိုပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ခက္ခဲသေယာင္ရိွသည္။ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ရေသာ အသင္းတစ္သင္း၊ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ကို တည္ေဆာက္ပံုအား ေလ့လာရန္လိုသည္။ မိမိအဖြဲ႕၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးတက္ေစရန္ ရိွႏွင့္ၿပီးသား ရင္းျမစ္မ်ားကို ထိေရာက္စြာ အသံုးျပဳတတ္ရမည္။

မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္ အျခားသူမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲျခင္းသည္ ေျပာင္းလဲေနေသာ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္သူမ်ားႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံ စည္းမ်ဥ္းမ်ားသည္ အျမဲတေစ ေျပာင္းလဲ၍ေန၏။ သို႔ေသာ္ ယင္းကို မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္စြာ ခ်ဥ္းကပ္ႏုိင္သည္။  ယင္းသည္ မိမိကိုယ္မိမိ သိရိွျခင္းႏွင့္အတူ မိမိအား အမွန္တကယ္ ေစ့ေဆာ္ေသာအရာ၊ မိမိ၏ အင္အားမ်ားႏွင့္ ႀကိဳတင္မသိႏုိင္ေသာအရာမ်ားႏွင့္ စတင္သည္။ အမွန္တကယ္၌ မိမိကိုယ္မိမိ နားလည္ႏုိင္ရန္သည္ ခက္ခဲၿပီး အသိဥာဏ္လင္းပြင့္ရန္ လိုအပ္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ မိမိကိုယ္မိမိ နားလည္သိရိွျခင္းက ပို၍တိက်ေလေလ မိမိ၏ အင္အားမ်ား ပါ၀င္ေနသည့္ ၀န္းက်င္မ်ားႏွင့္ အေနအထားမ်ား၌ မိမိကိုယ္မိမိ ေနရာခ် ထားႏုိင္စြမ္း ပို၍ႀကီးမားေလေလ ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္မိမိ သိျမင္မႈႏွင့္အတူ အဖြဲ႕အစည္းဆိုင္ရာ ဓေလ့ထံုးတမ္းကို နားလည္ျခင္းႏွင့္ စတင္ႏိုင္ၿပီး ဓေလ့ထံုးတမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိး၌ မည္ကဲ့သို႔ ရွင္သန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ ျပဳလုပ္ရမည္ကို နားလည္လာႏုိင္ရာ၏။ ဥပမာအေနျဖင့္ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကား အဘယ္နည္း၊ လက္ခံႏိုင္သည့္အရာမ်ားကား အဘယ္နည္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္သည့္ အရာမ်ားကား အဘယ္နည္းႏွင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ရမည့္ အရာမ်ားကား အဘယ္နည္း အစရိွသည္တို႔ ျဖစ္သည္။ ရည္ ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ စူးစမ္းေလ့လာျခင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ဆက္ဆံျခင္းမွတစ္ဆင့္ ေဖာ္ျပပါ အေရးႀကီးသည့္ အသိမ်ားကို စုေဆာင္းႏိုင္သည္။ ယင္းေနာက္ ၎တို႔သည္ မိမိ၏ ေစ့ေဆာ္ခ်က္မ်ား၊ အင္အားမ်ားႏွင့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားအျပင္ မိမိပါ၀င္ေနသည့္ ဓေလ့ထံုးတမ္းတို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ ရိွ၊ မရိွ ေလ့လာႏုိင္သည္။ ကိုက္ညီမႈ မရိွပါက မိမိအေနျဖင့္ ေက်ာ္လႊားရမည့္  အဟန္႔အတား အခက္အခဲမ်ား ပို၍ႀကီးမားေၾကာင္း သိရိွႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

ယင္းေနာက္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရိွရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုးခ်ဥ္းကပ္ပံုကို နားလည္ႏုိင္ရန္ ရွာေဖြေလ့က်င့္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္ ကြဲျပားျခားနားၿပီး တစ္ခါတစ္ရံ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုအတြင္း၌ပင္ ဌာနအလိုက္ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္သည္။ အလုပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေရးအတြက္ မိမိ၏ စြမ္းရည္ကို အျမင့္ဆံုး ျမႇင့္တင္ႏိုင္ရန္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးရိွသည္။ ယင္းတြင္ ေရာက္ရိွေနသည့္ ၀န္းက်င္၌အျခား သူမ်ားအေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္ႏုိင္ပံုကို ေလ့လာျခင္း၊ မိမိ၏ အဖြဲ႕ကို စီမံခန္႔ခြဲပံုအား ေလ့လာျခင္း၊ မိမိ၏ အထက္လူမ်ားႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲပံုကို ေလ့လာျခင္း၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ား ႏွင့္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္ရမည္ကို ေလ့လာျခင္းတို႔ပါ၀င္သည္။ မိမိ၀န္းက်င္ရိွလူမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရာ၌ မိမိ၏ အားသာခ်က္မ်ားႏွင့္ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုလည္း မွတ္သားထားရမည္ျဖစ္သည္။ အလုပ္ျဖစ္ရန္အတြက္ မိမိ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားက မိမိ၏ အရည္အခ်င္းအေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္ပံုကို နားလည္ရန္လည္း လိုအပ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ စီမံခန္႔ခြဲမႈဟူသည္ အလြန္တရာခက္ခဲေသာ အမႈမဟုတ္ေသာ္လည္း မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္စြာ ခ်ဥ္းကပ္တတ္ရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္လ ၁၄ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

အမွန္အမွားႏွင့္ ျငင္းခုံျခင္းကိစၥ

အျမဲတမ္း မွန္ကန္သည္ဟု မွတ္ယူထားသူမ်ား မွားယြင္းႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည့္အခါ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ၾကရသည္။ ပို၍ဆိုးသည္မွာ သိသိသာသာ မွားယြင္းေနေသာ္လည္း အမွားကို ၀န္မခံတတ္ၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ျပႆနာမွာ လူတုိ႔သည္ မွားယြင္းတတ္ၾကေသာ္လည္း မိမိ၏အမွားကို မသိျမင္ျခင္းျဖစ္သည္။ လူတုိင္းလူတုိင္းသည္ ေခါင္းမာကာ အေလွ်ာ့မေပးတတ္ေသာသူမ်ား ျဖစ္လာရန္ အလားအလာရွိၾကသည္။ အမွားအမွန္၊ ျငင္းခံုျခင္းကိစၥတုိ႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အၾကံျပဳခ်က္အခ်ဳိ႕ရွိသည္။

အျငင္းအခုံတစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာသည့္အခါ (အထူးသျဖင့္ မိမိယံုၾကည္သည့္အရာသည္ မွန္ကန္ေၾကာင္း လူမ်ားက သေဘာမတူသည့္အခါ) အေထြေထြသေဘာအရ မႏွစ္ၿမိဳ႕စရာ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ထုိသူမ်ားက အမွားကို ျပင္ဆင္ၿပီး မိမိက ျပင္ဆင္ျခင္းမရွိသည့္အခါ အျငင္းအခံုမ်ားသည္ ကြဲျပားျခားနားေသာ ပံုစံမ်ားျဖင့္ ထပ္ကာထပ္ကာ ျပန္ျပန္ေပၚ၍ လာလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ အျခားသူမ်ားသည္ မိမိ၏ သေဘာထားကို ေျပာင္းလဲေစရန္အတြက္ အသစ္အသစ္ေသာ ပံုစံမ်ားျဖင့္ ထပ္မံႀကိဳးပမ္းလာလိမ့္မည္။ မိမိကလည္း ယင္းအဆုိကိုပင္ ထပ္ကာထပ္ကာ ဆုိသည့္အခါ မိမိသည္ ယင္းအေနအထား၌ ဘံုပိုင္းေျခတစ္ရပ္ ျဖစ္လာလိမ့္မည္။ ျပႆနာသည္ မိမိအနား၌သာ ထပ္ကာထပ္ကာ အဆက္မျပတ္ ရစ္၀ဲေနပါက မိမိအေနျဖင့္ မွားယြင္းေနပါသလားဟု စဥ္းစားရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ မိမိအေနျဖင့္ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ႐ႈျမင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရမည္။ စိတ္ကူးတစ္ရပ္ကို စိတ္ခံစားမႈျဖင့္ ျမႇဳပ္ႏွံထားပါက ယင္းကို စြန္႔ခြာရန္ ခက္ခဲၿပီး ယင္းစိတ္ကူးသည္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာအဆင့္သို႔ပင္ ေရာက္လာႏိုင္သည္။ အျငင္းအခံုတစ္ရပ္ ျဖစ္ရတုိင္း အေကာင္းဆံုးမွာ ယင္းျငင္းခံုမႈ အဘယ့္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသနည္းဟူသည္ကို ႐ႈျမင္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ မိမိအေနျဖင့္လည္း မွားယြင္းႏိုင္ေၾကာင္း စဥ္းစားသည့္ အေလ့အထကို ေမြးျမဴရမည္ျဖစ္သည္။

အမွန္ႏွင့္ အမွားသည္ ထင္ျမင္ခ်က္ကိစၥလား၊ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျခင္း၏ ရလဒ္လားဟူသည္က အေရးႀကီးသည္။ အမွားအမွန္ကိစၥကို အတိတ္အား ျပန္လည္ဆန္းစစ္ခ်က္တစ္ရပ္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ လက္ရွိအခ်ိန္ရွိ ထင္ျမင္ခ်က္၏ ျပင္ပ၌လည္းေကာင္း အမွန္တကယ္ သိရွိႏုိင္ျခင္း မရွိပါ။ မည္သည့္အရာသည္ မွန္ကန္သနည္းဟု စဥ္းစားသည့္အခါ မိမိ၏ တစ္ကိုယ္ေတာ္ ယံုၾကည္မႈမ်ားထက္စာလွ်င္ အလိုရွိသည့္ရလဒ္ဆီသုိ႔ ပို၍႐ႈျမင္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းကိစၥသည္ လူတုိ႔၏ ေန႔စဥ္ဘ၀အတြင္း ျဖစ္ေပၚလာဖြယ္ရွိသည့္ အေနအထားမ်ဳိး မဟုတ္ပါ။ မိမိ၏ ယံုၾကည္မႈမ်ားသည္ မိမိ၏ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေရးမႀကီးပါ။ သို႔ေသာ္ ရလဒ္ဟူသည္ အမွန္ႏွင့္ အမွားဟူသည့္အေပၚ၌ လူတုိ႔၏ တည္ေဆာက္ထားမႈမ်ားျဖစ္သည္။ အျငင္းအခံုတစ္ရပ္ျဖစ္လာၿပီး မိမိအေနျဖင့္ မိမိယံုၾကည္ထားမႈအေပၚ ျငင္းခံုေနပါက မိမိ၏ ယံုၾကည္ခ်က္မ်ားသည္ မည္သည့္ရလဒ္ဆီသို႔ ဦးတည္သြားမည္နည္းဟူသည္ကို ေတြးၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။ ရလဒ္သည္သာ အေရးႀကီးေသာေၾကာင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္ဆီသို႔ သြားရာလမ္းကိုသာ ေရြးခ်ယ္ရမည္ျဖစ္သည္။ မိမိယံုၾကည္ခ်က္ကိုသာ မလႊတ္တမ္း ဆုပ္ကိုင္ထားပါက ဆုိးရြားေသာ ရလဒ္ျဖစ္လာမည္လားဟူသည္ကိုလည္း စဥ္းစားရမည္ျဖစ္သည္။

မိမိအေနျဖင့္ အျခားသူ၏ အမူအက်င့္ကို ေျပာင္းလဲရန္ ႀကိဳးပမ္းပါက မိမိအေနျဖင့္ မွားယြင္းႏိုင္ေျခ ပို၍ႀကီးမားသည္။ အျခားသူတို႔သည္ ဆုိးရြားစြာ ျပဳမူတတ္ၾကျခင္း သို႔မဟုတ္ မိမိခံစားသည့္ လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း မခံစားဘဲ ၎တုိ႔ကိုယ္တုိင္ ခံစားရသည့္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္တတ္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ လက္ခံရန္ ခက္ခဲလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ အျခားသူမ်ားကို ေျပာင္းလဲသြားေစရန္ အတင္းအဓမၼ ႀကိဳးပမ္းျခင္းသည္ ၎တုိ႔ ေျပာင္းလဲသြားေစရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ရာ၌ မွားယြင္းသည့္ ခ်ဥ္းကပ္ပံုျဖစ္သည္။ အထက္၌ ဆုိခဲ့သည့္အတုိင္း ရလဒ္ကိုသာ စဥ္းစားရန္ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔၏ အမူအက်င့္ ေျပာင္းလဲသြားျခင္းအားျဖင့္ မိမိအေနျဖင့္ မည္သည့္အက်ဳိးရလဒ္ကို ရရွိလိုပါသနည္း။ မိိမိအေနျဖင့္ အေလးအနက္ မစဥ္းစားဘဲ ခံစားမႈအရ အႏုိင္ရလိုစိတ္ကသာ လႊမ္းမိုးေနႏုိင္သည္။ အျငင္းအခံု၌ အႏိုင္ရလိုျခင္းသည္ စိတ္ခံစားမႈသက္သက္သာ ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ရလဒ္ကို ႐ႈေမွ်ာ္စဥ္းစားျခင္း မရွိသည့္ စိတ္ခံစားမႈျဖင့္ ျငင္းခံုမႈ မွန္သမွ်သည္ မည္သူ႔အတြက္ မည္သည့္အတြက္မွ် အက်ဳိးတစ္စံုတစ္ရာ ရွိလိမ့္မည္မဟုတ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ဇူလိုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အခြင့္အေရး

ယခင္အစိုးရလက္ထက္က စတင္ခဲ့သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြဲမ်ား၏ ရလဒ္သည္ အားရေက်နပ္ဖြယ္ရွိသည္ မရွိသည္ဆိုသည္ကို အကဲျဖတ္ရန္ ခက္ခဲသည္ဟု သုံးသပ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ အရွည္ၾကာဆုံးေသာ ျပည္တြင္းစစ္မီးကို ၿငိႇမ္းသတ္ႏုိင္ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ ျပည္ေထာင္စုအစဥ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔အတြက္ အခ်ိန္တိုအတြင္း အေျဖထုတ္ရန္ မလြယ္ကူေသာ္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းပဋိပကၡမ်ားကို အဆုံးသတ္ရန္ အခ်ိန္က်ေရာက္ေနၿပီဟု အားလုံးက ယုံၾကည္ေနၾကသည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ပထမအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ညီလာခံကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္က က်င္းပခဲ့ၿပီး ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁-ရာစု ပင္လုံအစည္းအေ၀းကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမ ၂၄ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ယခုတတိယအစည္းအေ၀းကို ေနျပည္ေတာ္တြင္ သက္ဆိုင္ရာအစုအဖြဲ႕မ်ား ပါ၀င္ၿပီး ယမန္ေန႔က စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပထမဆုံးေျခလွမ္းဟုဆိုရမည့္ NCA သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ရွစ္ဖြဲ႕က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ မြန္ႏွင့္ လားဟူအဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕က NCA တြင္ လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည္။ ယခင္ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္ႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ယခုအစိုးရလက္ထက္တြင္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕သာ NCA လက္မွတ္ထိုးႏုိင္ခဲ့သည့္အတြက္ အားရမႈမရွိေၾကာင္း သုံးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ အဓိကထိပ္တိုက္ ေတြ႕ဆုံညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၾကရေသာ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအၾကား ေျပလည္မႈ ရရွိေရးသည္သာ အဓိကက်သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ ယင္းသို႔ေသာ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအၾကား ေျပလည္မႈသည္ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ နားလည္မႈႏွင့္ သေဘာထားသည္ အေရးႀကီးေသာ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ NCA ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ယင္းမိန္႔ခြန္းေပၚ အေျခတည္၍ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ၀ါဒ ခုနစ္ခ်က္ကို အစိုးရဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းအခ်က္မ်ားတြင္ (၁) ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္ျပန္လည္သုံးသပ္ျခင္း၊ (၂) ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမူေဘာင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျခင္း၊ (၃) ျပင္ဆင္အတည္ျပဳၿပီးျဖစ္ေသာ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမူေဘာင္ႏွင့္အညီ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ-၂၁ ရာစုပင္လုံက်င္းပျခင္း၊ (၄) ၂၁ ရာစုပင္လုံညီလာခံရလဒ္မ်ားအား စုစည္းၿပီး ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထိုးျခင္း၊ (၅) ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္အညီ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးသားျခင္း၊ အတည္ျပဳျခင္း၊ (၆) ျပင္ဆင္ေရးသား အတည္ျပဳၿပီးျဖစ္ေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ပါတီစုံ အေထြေထြဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပျခင္း၊ (၇) ပါတီစုံဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ႏွင့္အညီ ဒီမိုကရက္တစ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ျခင္း စသည္တို႔ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူေျခာက္ခ်က္ကို ၾကည့္လွ်င္ ထာ၀ရၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူရန္အတြက္ အမွန္တကယ္ဆႏၵရွိရန္၊ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားအတိုင္း ကတိတည္ရန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚ အျမတ္မထုတ္ရန္၊ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအေပၚ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးမျဖစ္ေစရန္၊ ႏုိင္ငံေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ တည္ဆဲဥပေဒကို လိုက္နာရန္၊ ဒို႔တာ၀န္အေရးသုံးပါးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအႏွစ္သာရကို လက္ခံၿပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ေလွ်ာက္လွမ္းေနမႈတြင္ လုိက္ပါလုပ္ေဆာင္ရန္ဆိုသည့္ အခ်က္တို႔ ပါ၀င္သည္။

စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေရးစကား၀ိုင္းမ်ား၊ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေနျဖင့္ ၎တို႔၏ မူ၀ါဒမ်ား၊ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားအတိုင္း အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ကေတာ့ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားမွတစ္ဆင့္ လူထုလိုလားေသာ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာရန္ အတြက္မူ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီး အေနျဖင့္ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ အရွိတရား၊ လူထုအေပၚ သက္ေရာက္မႈစသည္တို႔အေပၚ ခ်ိန္ထိုး၍ အာဃတမ်ား၊ အတၱမ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္ရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ ရွည္လ်ားလွေသာ ျပည္တြင္းစစ္မီးၿငိႇမ္းသတ္ႏုိင္ရန္ႏွင့္ လိုအပ္ေနေသာ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အခြင့္အေရးေကာင္းမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ေသာသူအားလုံး၏ လက္ထဲတြင္သာ ရွိေနမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

သိမႈအဆင့္အတန္း သုံးရပ္

လူတို႔ ရရွိသည့္ သိမႈ သို႔မဟုတ္ သတင္းအခ်က္အလက္ အမ်ဳိးအစားသုံးရပ္ရွိသည္။ ပထမဆုံး အမ်ဳိးအစားမွာ အာ႐ုံငါးပါးမွတစ္ဆင့္ သိရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ၾကည့္႐ႈျခင္းမွလည္းေကာင္း၊ နားေထာင္ျခင္းမွလည္းေကာင္း ဗဟုသုတမ်ားကို ရရွိသည္။ အနံ႔ခံမႈမွလည္းေကာင္း၊ အရသာခံမႈမွလည္းေကာင္းႏွင့္ ထိေတြ႕မႈမွလည္းေကာင္း သတင္းအခ်က္မ်ားကို ရရွိသည္။ အာ႐ုံငါးပါးသည္ သိမႈအခ်ဳိ႕ကို လူတို႔ထံသို႔ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးသည္။ လူတို႔၏ သိမႈအမ်ားစုသည္ အာ႐ုံငါးပါးမွတစ္ဆင့္ ရရွိျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ဒုတိယသိမႈအမ်ဳိးအစားမွာ အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္ ရရွိျခင္းျဖစ္သည္။ အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္ရရွိေသာ သိမႈသည္ အာ႐ုံငါးပါးမွတစ္ဆင့္ ရရိွေသာ သိမႈထက္ပို၍ ျမင့္မားသည္။ သိပၸံပညာဟူသည္ အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္ ရရွိသည့္ သိမႈျဖစ္သည္။ မ်က္စိမွ ျမင္ရမႈအရ ေန၀င္၍သြားၿပီ။ သို႔ေသာ္ သိပၸံပညာကို ေလ့လာသင္ၾကားျခင္းမွတစ္ဆင့္ သိရွိရေသာ သိမႈက ေနသည္၀င္၍သြားသည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာ၍ေနသည္။ ယင္းသည္ ကမၻာႀကီး လည္ေနျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း သိရ၏။ လူတို႔အေနျဖင့္ ကမၻာႀကီးလည္ေနေၾကာင္း အာ႐ုံငါးပါးအားျဖင့္ မသိႏုိင္။ ကမၻာႀကီးသည္ မိမိ၀င္႐ိုးစြန္းေပၚတြင္ ၂၃ ၁/ ၂  ဒီဂရီ တိမ္းေစာင္းလ်က္ လည္ပတ္ကာေနကို လွည့္ပတ္ေနေၾကာင္း အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္သာ နားလည္ႏုိင္သည္။

ေရခြက္ထဲသို႔ ေဘာလ္ပင္တစ္ေခ်ာင္းကို ထည့္လုိက္ပါက ေဘာလ္ပင္သည္ ေကာက္၍သြားေၾကာင္း ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ သိျမင္မႈသာျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္  အသိဥာဏ္က ေဘာလ္ပင္သည္ ေကာက္၍သြားျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာ၍ေနသည္။ ယင္းသည္ အျမင္ဆုိင္ရာ အာ႐ုံလြဲမွားမႈတစ္ရပ္သာျဖစ္၏။ ယင္းသည္လည္း အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္ရရိွေသာ သိမႈျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းသိမႈအမ်ဳိးအစား ႏွစ္ရပ္စလုံးသည္ တတိယေျမာက္ သိမႈအမ်ဳိးအစားထက္မ်ားစြာ ပို၍နိမ့္က်သည္။ ယင္းတတိယေျမာက္ အမ်ဳိးအစားမွာ ထိုးထြင္းသိျမင္မႈ ျဖစ္သည္။ ယင္းသိမႈသည္ မိမိ၏ စိတ္၀ိညာဥ္အတြင္းမွေန၍ အသံတိတ္ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသိမႈမ်ဳိးကို အာ႐ုံငါးပါးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အသိဥာဏ္မွတစ္ဆင့္လည္းေကာင္း အကဲျဖတ္၍ မရႏုိင္ေပ။ ပထမသိမႈႏွစ္ရပ္ကို ေက်ာ္လြန္ေသာ တတိယသိမႈနယ္ပယ္အတြင္းသို႔ စတင္ခ်င္းနင္း၀င္ေရာက္လာမႈက  လူသားဟူ၍ ျဖစ္တည္လာေစခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

စစ္မွန္ေသာ သိမႈသည္ အာ႐ုံငါးပါးကိုသာမက အသိဥာဏ္ကိုပါ ေက်ာ္လြန္၏။ ယင္းသည္ ထိုးထြင္းသိျမင္မႈ ျဖစ္သည္။ လူတုိင္းလူတုိင္း ယင္းအရည္အေသြး ရွိၾကသည္။ ဘ၀တြင္ ယင္းကဲ့သို႔ေသာ ခံစားမႈမ်ဳိးကို ႀကံဳေတြ႕ရမည္သာ ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ သိမႈမ်ားသည္ ဘာမွန္းမသိေသာ တစ္ေနရာရာမွ အလိုလို ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ မည္သည့္အရာျဖစ္ေၾကာင္း လူသားတို႔ တြက္ခ်က္ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ျခင္း မရိွေပ။ တစ္စုံတစ္ရာသည္ မိမိအေနျဖင့္ ျပဳလုပ္ရန္ မွန္ကန္ေသာ အရာျဖစ္ေၾကာင္း ႐ုတ္တရက္ခံစား လုိက္ရသည္။ တစ္စုံတစ္ရာသည္ မိမိ၏ ၀မ္းတြင္း၌ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္ပြားလုိက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ သိမႈသည္ ႐ုတ္တရက္ထြက္ေပၚလာေသာ္လည္း မည္သည့္ေနရာမွ၀င္လာမွန္း မသိလုိက္ရ။ လူတို႔သည္ အာ႐ုံငါးပါးအရ သို႔မဟုတ္ အသိဥာဏ္အရ ရရွိေသာ သိမႈမ်ား အေပၚ၌သာ အေျချပဳတတ္ၾကသည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ လူသားတို႔သည္ အျခားသတၱ၀ါမ်ားထက္ သာလြန္သူမ်ားျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ပထမသိမႈႏွစ္ရပ္ထက္ ေက်ာ္လြန္၍ သြားႏုိင္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒ

ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ၊ ပရဟိတဆိုင္ရာႏွင့္ ယုတိၱေဗဒဆုိင္ရာ အေၾကာင္းတရားမ်ားအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔ေလာကျဖစ္လာေစရန္ အျခားလူသားမ်ားကို ကူညီေထာက္ပံ့ျခင္းႏွင့္ ေစတနာသဒၶါတရားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းစသည့္ လူသားဆန္ေသာ က်င့္သံုးမႈတို႔အားျဖင့္ လူ႔ဘ၀၏ စံတန္ဖိုးမ်ား၌ ႏိုးၾကားစြာ ယံုၾကည္ျခင္းကို လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒဟုေခၚသည္။ ယင္းသည္ နယ္ပယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး၌ လူသားမ်ဳိးႏြယ္တို႔၏ တိုးတက္မႈဆီသုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္၌ ဒႆနိကေဗဒဆိုင္ရာ ယံုၾကည္မႈလည္း ျဖစ္သည္။ လူသားတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ပတ္သက္ေနေသာ အတိုင္းအတာ က်ယ္ေျပာသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားစြာကိုေဖာ္ျပရန္ အသံုးျပဳသည္။ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈ၀ါဒသည္ လူတို႔၏ တာ၀န္၀တၱရားက လူသားတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာ ကိုျမႇင့္တင္ရန္ ျဖစ္သည္ဟူသည့္ အယူ၀ါဒအေပၚ အေျခခံထားသည္။

လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒသည္ လူသားအားလံုးအေနျဖင့္ ေလးစားမႈ၊ ဂုဏ္သိကၡာတို႔ႏွင့္ ထိုက္တန္ၿပီး ယင္းကဲ့သုိ႔ ထိုက္တန္စြာ ဆက္ဆံသင့္သည္ဟူသည့္ အျမင္တစ္ရပ္ေပၚ၌ အေျခခံထားျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ၀ါဒီမ်ားသည္ လူသားမ်ဳိးႏြယ္တစ္ရပ္လံုး၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာဆီသုိ႔ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္သည္။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒမ်ားသည္ ကြၽန္ျပဳျခင္း၊ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းႏွင့္ အေရျပားအေရာင္၊ ဘာသာေရး၊ မ်ဳိးႏြယ္ႏွင့္ ေမြးဖြားရာဇာတိ အစရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ အေျခခံလ်က္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းတို႔အား ရြံမုန္းသည္။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒသည္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား သို႔မဟုတ္ လူသားတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည့္အၾကား အသက္ကယ္ရန္၊ ေ၀ဒနာမ်ားကို သက္သာေစရန္ႏွင့္ လူသားဂုဏ္သိကၡာကို ျမႇင့္တင္ရန္ လူသားတို႔အား ေမာင္းႏွင္သည္။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒ၌ ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ရပ္အတြက္ လူသားတစ္ဦးကို မည္သည့္အခါမွ် စေတးျခင္းမျပဳဟူသည့္ အခ်က္ပါ၀င္သည္ ဟု ျပင္သစ္-ဂ်ာမန္ေတြးေခၚရွင္ အဲလ္ဘတ္ရွ၀စ္ဇာက ဆိုသည္။

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ၾကက္ေျခနီေကာ္မတီ၏ ဒုတိယဥကၠ႒အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ယန္းဆိုင္မြန္ပစ္တက္က ၾကက္ေျခနီ၏ အေျခခံစည္းမ်ဥ္းမ်ား၌ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ ထားမႈ၀ါဒ၏ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ လကၡဏာရပ္မ်ားကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သူက လူသားဆန္မႈ၏ စည္းမ်ဥ္းသည္ ၀ါက်တစ္ေၾကာင္းတည္းျဖင့္ ေဖာ္ျပ၍ရေသာ လူမႈကိုယ္က်င့္တရား၏ အႏွစ္သာရျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ လူမ်ားက သင့္အေပၚ ျပဳလုပ္ေပးသင့္သည္မွန္သမွ်အတုိင္း သင့္အေနျဖင့္ ၎တို႔အေပၚလည္း ျပဳလုပ္ေပးရမည္ဟူ၍ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းအေျခခံက်င့္၀တ္ကို ဘာသာႀကီးမ်ားျဖစ္ေသာ ဘရာမင္နစ္ဇင္၊ ဗုဒၶဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္၊ ကြန္ျဖဴးရွပ္၀ါဒ၊ အစၥလာမ္၊ ရဟူဒီ၀ါဒႏွင့္ တာအို၀ါဒ အစရွိသည္တို႔ အားလံုး၌ အလားတူေတြ႕ႏုိင္သည္ဟုလည္း ၎ကဆိုသည္။

သမုိင္းတြင္ အဂၤလန္၌ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီးပြားေရးပ်က္ကပ္ျဖစ္ ေပၚၿပီးေနာက္ ၁၈၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားႏွင့္ ၁၉၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအေစာပိုင္း လူမႈေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား၌ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒကို ထင္ရွားစြာေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။ ၁၉၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ဣတၳိယ၀ါဒ၌ ပါ၀င္ေသာ ၿဗိတိန္မွ အမ်ဳိးသမီးမ်ားစြာတို႔သည္လည္း လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒကို တြန္းအားေပးခဲ့သည္။ ကေလးမ်ားႏွင့္ မကြၽမ္းက်င္သည့္ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အလုပ္ခ်ိန္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္အေျခအေနရပ္မ်ားအား ဥပေဒႏွင့္ မေလ်ာ္ညီေၾကာင္း သတ္မွတ္ရန္ ပါလီမန္တြင္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒီမ်ားက ဖိအားေပးခဲ့ၾကသည္။

မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစကာမူ လူသားတိုင္းအေနျဖင့္ လူသားအားလံုး၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာကို ေရွး႐ႈေသာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ၀ါဒကို က်င့္သံုးၾကမည္ဆိုပါက ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာလ်က္ အစဥ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေ၀စည္ေနမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာအာေဘ္ာ)

ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး

ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံဟူသည္ လူတစ္ဦးက အျခားသူမ်ားကို ဦးေဆာင္ရန္ ပါ၀ါကို အသံုးျပဳပံုျပဳနည္းျဖစ္သည္။ ေနာက္လိုက္အေရအတြက္အေပၚ အေျခခံလ်က္ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးရိွသည္။ အသင့္ေတာ္ဆံုးေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံသည္ ေခါင္းေဆာင္၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္၊ ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ အေနအထားတို႔အေပၚ၌ မူတည္ေနသည္။ အခ်ဳိ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ေနာက္လိုက္မ်ားပါ၀င္မႈ အတိုင္းအတာျမင့္မားျခင္းကို အဆင္ေျပေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း မရိွေပ။ အခ်ဳိ႕သည္ တာ၀န္ယူမႈ ခြဲေ၀ေပးရန္ ဆႏၵမရိွျခင္း သို႔မဟုတ္ အရည္အခ်င္းမရိွျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္လည္း ျပႆနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ရာတြင္ ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ျခင္းမျပဳဘဲ ခ်က္ခ်င္း ဆံုးျဖတ္ရန္ လိုအပ္သည့္အခါမ်ားလည္း ရိွသည္။ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအခ်ဳိ႕ကို  ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

တစ္ဦးတည္း ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းေခါင္းေဆာင္မႈတြင္ ေခါင္းေဆာင္သည္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အားလံုးႏွင့္ တာ၀န္ယူမႈအားလံုးကို တစ္ဦးတည္း ဆုပ္ကိုင္ထားသည္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာ၌ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ျခင္းမျပဳဘဲ မိမိဘာသာ ျပဳလုပ္ေလ့ရိွသည္။

ဒီမိုကေရစီက်ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းပံုစံ၌ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္၌ ပါ၀င္သည္။ တစ္ဦးတည္းေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ မတူဘဲ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား ပါ၀င္မႈအေပၚ၌ ဗဟိုျပဳထားသည္။ ဒီမိုကေရစီက်ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ေနာက္ဆံုးတာ၀န္ယူမႈကို ဆုပ္ကိုင္ထားေသာ္လည္း အျခားသူမ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ခြဲေ၀ေပးသည္။ ယင္းသည္ လူႀကိဳက္မ်ားေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး မွ်တမႈ၊ ကြၽမ္းက်င္မႈ၊ ဖန္တီးမႈ၊ သတိၱ၊ အသိဥာဏ္ရိွမႈႏွင့္ ႐ိုးသားမႈတို႔ ကပ္လ်က္ပါလာသည္။

မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ေခါင္းေဆာင္မႈ – အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္၏ အႀကီးအကဲအျဖစ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး မျဖစ္မေနလိုအပ္ေသာ ပံုစံျဖစ္သည္။ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေခါင္းေဆာင္ကို အဖြဲ႕အစည္း ထိပ္ဆံုး၌သာ ကန္႔သတ္၍ မထားေပ။ အဖြဲ႕အစည္း သို႔မဟုတ္ အသင္းတစ္သင္း၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေသာဘ၀ကို ဖန္တီးလိုသည့္ မည္သည့္အဆင့္၌မဆို မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေခါင္းေဆာင္ ေပၚထြက္လာသည္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေခါင္းေဆာင္မႈ – အျခားေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံမ်ားႏွင့္မတူဘဲ  အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေခါင္းေဆာင္မႈသည္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အုပ္စုမ်ား၊ မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္  အျခားသူမ်ား၌ ေျပာင္းလဲလာေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္မႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈျဖစ္သည္။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးေခါင္းေဆာင္မႈသည္ အျခားသူမ်ားအား ၎တို႔ မူလက ရည္ရြယ္ထားသည္ထက္ ပို၍လုပ္ေဆာင္ေအာင္ သူတို႔ ေတြးႏုိင္ဖြယ္ရိွသည္ထက္ ပိုမိုစဥ္းစားလာေအာင္ ေစ့ေဆာ္ႏုိင္သည္။

နည္းေပးလမ္းျပ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းေခါင္းေဆာင္မႈ၌ ေနာက္လိုက္မ်ားအား သင္ၾကားေပးျခင္းႏွင့္ အၾကံဥာဏ္ေပးျခင္း ပါ၀င္သည္။ နည္းေပးလမ္းျပေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးသည္ ရလဒ္ သို႔မဟုတ္ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးတက္ရန္လိုအပ္ေနေသာ အေနအထားတစ္ရပ္၌ မျဖစ္မေနလိုအပ္သည္။

ၾသဇာတိကၠမႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းတြင္ ၾသဇာရိွေသာ ေခါင္းေဆာင္က ေတာ္လွန္ေျပာင္းလဲမႈဆန္ေသာ ပါ၀ါကို ထုတ္ျပႏုိင္သည္။ ၾသဇာဟူသည္ အမူအက်င့္ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ေပၚေစျခင္းကို မဆိုလိုေပ။ ေနာက္လိုက္မ်ား၏ တန္ဖိုးထားမႈမ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္ခ်က္မ်ားကို အသြင္ေျပာင္းေပးျခင္းသာ ပါ၀င္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၾသဇာရိွေသာ  ေခါင္းေဆာင္ဟူသည္ အထူးရည္မွန္းခ်က္တစ္ရပ္ဆီသို႔ ဦးတည္သည့္ သေဘာထားမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္ႏုိင္သည့္ အမ်ားႀကိဳက္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည္။

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္သည္ ႀကီးသည္ျဖစ္ေစ၊ ငယ္သည္ျဖစ္ေစ အမွန္တကယ္တည္ရိွ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေနအထားတစ္ရပ္ႏွင့္ ကိုက္ညီမည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံတစ္ရပ္ရပ္က မျဖစ္မေန လိုအပ္ေနမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၈ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္ႏွင့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္တြင္ “ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္”ဟု ေခၚတြင္ေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းအား အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားအမ်ားအျပား ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ၎အျပင္ ဇူလိုင္ ၈ ရက္ နံနက္ ၃ နာရီခြဲ၊ ၄ နာရီခန္႔တြင္ တကသ အေဆာက္အအံုဟုေခၚသည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အေဆာက္အအံုအား ဒိုင္းနမိုက္မ်ားျဖင့္ ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္သည္ ေနာင္မ်ဳိးဆက္အဆက္ဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္မႈႀကီးမားခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ား၏ အနာမက်က္ေသာ ဒဏ္ရာႀကီးတစ္ခု သို႔မဟုတ္ မည္သူမွ် ႏွစ္သိမ့္မေပးခဲ့သည့္ နာၾကည္းခ်က္ႀကီးတစ္ရပ္အျဖစ္ သမုိင္းတြင္က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အာဏာမသိမ္းမီ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ထိုစဥ္က ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတျဖစ္ေသာ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က ေရဒီယိုႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား မွတစ္ဆင့္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က အဆိုပါနာၾကည္းခ်က္ကို ေျဖသိမ့္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္အေနျဖင့္”ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားက ေက်ာင္းသားသမဂၢ ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢ စည္းကမ္းတက် ဖဲြ႕စည္းဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သေဘာတူပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္က ၿဖိဳခြဲျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢ အေဆာက္အအံုကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးပါမယ္။ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ စိုးရိမ္ေဒါသကင္းတဲ့ မၾကာေသ ာ တစ္ေန႔မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး အေဆာက္ အအံု အုတ္ျမစ္ခ်ပြဲ က်င္းပၾကရေအာင္” ဟု သူ၏ မိန္႔ခြန္း၌ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆဲဗင္း အေရးအခင္းၿပီးေနာက္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လတြင္ ေက်ာင္းမ်ား ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ခ့ဲရာ၌ သမဂၢအေဆာက္အအံုေနရာတြင္ ယာယီတဲျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားက သမဂၢကို ျပန္လည္ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္ႏွင့္အတူ ေက်ာက္တိုင္တစ္ခု ျပဳလုပ္၍ ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္တြင္ က်ဆံုးခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားရာေက်ာ္အတြက္ ရည္စူးကာ “ရာေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္” ဟု အမည္တြင္ေစခဲ့သည္။ ထိုရာေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္ဖြင့္ပြဲတြင္ ဆရာႀကီးသခင္ကုိယ္ေတာ္မိႈင္းက “ ဒီ အေဆာက္အအံုကိုသာ ၿဖိဳလို႔ရမယ္၊ အေမာင္တုိ႔ ရင္ထဲက သမဂၢစိတ္ဓာတ္ကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ ၿဖိဳလို႔မရပါဘူး” ဟု မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။

လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေက်ာင္းသားဘ၀က ေရးသားခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးတြင္လည္း “ထုိသုိ႔ျဖစ္ရာ လူတုိင္းလူတုိင္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အေပါင္းအသင္း သမဂၢရွိမွသာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အယူအဆ အမွတ္အသားတုိ႔ ကုိ ေတြ႕ျမင္သိရွိရ၍ ပုိမုိအျမင္က်ယ္လာႏုိင္သည္။ သုိ႔အျမင္က်ယ္မွ တစ္ဦးကုိတစ္ဦး အနာခံတတ္ျခင္း၊ ေစာင္မကူညီျခင္း၊ အေျပာအဆုိအေနအထုိင္ ျပဳျပင္လာျခင္း စသည္ျဖင့္ ေလာက၌ လူလုပ္တတ္သည့္ အရည္အခ်င္းမ်ားရႏုိင္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ထုိကူးလူး ဆက္ဆံေရး အျမင္သန္ေအာင္ ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသုိလ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းအိပ္၊ ေက်ာင္းစားထားျခင္း၊ အသင္းအပင္းမ်ား ေထာင္ျခင္း စသည္တုိ႔ ျပဳလုပ္ၾကရေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အေပါင္းအသင္းသမဂၢအတြက္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ လြတ္လပ္စြာ မေျပာရ၊ မဆုိရ၊ မလုပ္ရ၊ မေဆြးေႏြးရလွ်င္ မ်က္စိပိတ္ထားသည္ႏွင့္တူျပန္သည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ႏွစ္ဖက္ႏွစ္ခ်က္စုံမွ ပညာေရးအစစ္ မည္ေလသည္။ တစ္ဖန္ ယေန႔ျဖစ္ေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ နက္ျဖန္ ျပည္ႀကီးသားမ်ားျဖစ္ၾက၏ဟု ဆုိ႐ုိးစကားရွိ၏။သုိ႔ျဖစ္ရာ ျပည္ႀကီးသားတုိ႔၏ အဂၤါလကၡဏာတုိ႔ႏွင့္ညီေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္နည္း၊ မိမိအခြင့္အေရးအတြက္ တုိက္ခုိက္နည္း၊ စကားေျပာနည္း၊ စည္းကမ္းေသ၀ပ္နည္း၊ ကုိယ္လက္က်န္းမာေရး စသည္ျဖင့္ နည္းမ်ဳိးစုံေအာင္ အသင္းအပင္းမ်ား၊ ကစားနည္းမ်ားကုိထြင္ၾက၏” ဟု ပါရွိသည္။

အမွန္တကယ္၌ ပညာေရးစနစ္တစ္ရပ္သည္ စာေမးပြဲမ်ား၌ အမွတ္ေကာင္းေကာင္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေရးအား ေရွး႐ႈျခင္းထက္ အစုအဖြဲ႕ႏွင့္ ညီညီညြတ္ညြတ္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေစေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳေရးကို ပို၍ပင္ ဦးစားေပးသင့္သည္။ ေက်ာင္းသားဘ၀က ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အက်င့္မ်ား ရရွိခဲ့ျခင္းမရွိပါက ယင္းေက်ာင္းသားမ်ား ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ၾကရာတြင္ မ်ားစြာ အခက္ေတြ႕ေစမည္ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားဘ၀၌ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အထရရွိေအာင္ ေလ့က်င့္ရာတြင္ လြတ္လပ္ေသာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ကာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္းက မ်ားစြာအေရးပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အစုအဖြဲ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အထကို ေမြးျမဴႏုိင္ရန္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား မိမိတို႔ဘာသာ လြတ္လပ္စြာလႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္အထိမ္းအမွတ္ေန႔၌   The Daily Eleven သတင္းစာက တိုက္တြန္းေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၇ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

လုပ္ငန္းခြင္၌ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္း

လုပ္ငန္းခြင္၌ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးသည္ ၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚ လံႈ႔ေဆာ္ႏုိင္စြမ္းႏွင့္ ေစ့ေဆာ္ႏုိင္စြမ္း ရွိျခင္းသည္ ယံုၾကည္မႈအေပၚ၌ အေျခခံသည္။ လူမ်ားက မိမိအေပၚ၌ ယံုၾကည္သည့္အခါ မိမိ၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကိုလည္း ယံုၾကည္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ မေရရာေသာ အေနအထား၌ပင္လွ်င္ ၎တုိ႔အေပၚ မိမိ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈက ၾသဇာသက္ေရာက္ႏုိင္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ ၎တုိ႔က မိမိသည္ေျပာသည့္အတုိင္း လုပ္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအေနျဖင့္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းေျခာက္ရပ္ကို ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ အလုပ္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္ရေၾကာင္း သိျမင္ပါ – မိမိေျပာဆုိသည့္အတုိင္း ကတိတည္ျခင္းႏွင့္ မိမိ၏ အမူအက်င့္မ်ားသည္ မိမိသတ္မွတ္ထားသည့္ စံတန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းတို႔ကို အမ်ားသိရွိျခင္းမွေန၍ ယံုၾကည္မႈ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ အလုပ္ျပင္းျပင္းထန္ထန္လုပ္ကာ အားထုတ္မႈမွ လာျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းယံုၾကည္မႈ ဆံုး႐ံႈးသြားသည္ႏွင့္ ျပန္လည္ရရွိရန္ လြန္စြာခက္ခဲသြားႏိုင္သည္။

႐ိုးသား၍ ေထာက္ကူမႈေပးပါ – သိသင့္ေသာ ၀န္ထမ္းမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ကို နားလည္ၿပီး ၎တုိ႔၏ အားထုတ္မႈမ်ားႏွင့္ ၎တုိ႔ သည္းမခံႏုိင္ေသာ ခံစားမႈမ်ားကို စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္၍ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ဆက္ဆံမႈျပဳလုပ္ပါ။ အမွားျပဳလုပ္သည့္အခါ၌ပင္လွ်င္ မိမိ၏အဖြဲ႕၀င္မ်ားအေပၚ နားလည္မႈႏွင့္ ေထာက္ကူမႈကို ျပသပါ။ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ ရွည္လ်ားေသာ ခရီးစဥ္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

ေျပာထားသည့္အတုိင္း ဆံုးခန္းတိုင္ျပဳလုပ္ပါ – အေကာင္းဆံုး ရည္ရြယ္ခ်က္ပါသည့္ အေျပာမ်ားသည္ပင္လွ်င္ သက္ဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေနာက္မွလိုက္ပါလာျခင္းမရွိပါက အႏွစ္မပါ ဗလာသက္သက္သာျဖစ္သည္။ မိမိအေနျဖင့္ ေျပာသည့္အတုိင္း လုပ္ႏုိင္မွသာလွ်င္ တစ္စံုတစ္ရာ ျပဳလုပ္မည္ဟု ေျပာဆိုရမည္ျဖစ္ၿပီး မိမိအေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းမရွိပါက ကတိျပဳေျပာဆုိျခင္း မျပဳအပ္ေပ။ ေပးထားသည့္ကတိကို ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းသည္ မိမိ တည္ေဆာက္ယူထားသည့္ ယံုၾကည္မႈကို ပ်က္စီးေစသည့္အျပင္ လူအမ်ားက မိမိအား ေနာင္တြင္လည္း ယံုၾကည္ၾကေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ။

တစ္သမတ္တည္းျဖစ္ပါေစ – အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေနသည္ဆုိပါက တစ္သမတ္တည္း လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုသည္။ မည္သည့္အရာကိုမွ် စိတ္႐ူးေပါက္သလို ေျပာဆုိျပဳလုပ္ျခင္းမျပဳပါႏွင့္။ ေျပာထားသည့္ကတိမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားျခင္းသည္ ဆက္ဆံေရးအားလံုး၌ မိမိအမူအက်င့္၏ အႏွစ္သာရျဖစ္ၿပီး တစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ပိုမိုခိုင္မာ၍လာသည္။

ေကာင္းမြန္သည့္ အမူအက်င့္ကို စံျပဳသတ္မွတ္ထားပါ – အဖြဲ႕အစည္းတည္းဟူသည့္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သူ၏ အမူအက်င့္ထက္ ပို၍က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာဆုိၾကေသာအရာဟူ၍ မရွိေပ။ ေခါင္းေဆာင္၏ အမူအက်င့္သည္ ၀န္ထမ္းမ်ား၏ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္ၿပီး ရလဒ္မ်ားဆီသို႔ ေမာင္းႏွင္ႏုိင္စြမ္းလည္းရွိသည္။ မိမိအေနျဖင့္ အဖြဲ႕လိုက္ လုပ္ေဆာင္မႈသည္ အေရးႀကီးသည္ဟု ေျပာပါက အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားတစ္ေလွ်ာက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္ အခ်က္ကို အထူးအားေပးရမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သူမဆုိ ေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါက အသိအမွတ္ျပဳ ခ်ီးက်ဴးရမည္ျဖစ္ၿပီး ခ်ီးက်ဴးသည့္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ကို တည္ေဆာက္ရမည္ ျဖစ္သည္။

တာ၀န္ခံမႈျဖင့္ တည္ေဆာက္ပါ – ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိတုိ႔၏ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကိုသာမက အမွားမ်ားကိုလည္း သိျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ၀န္ထမ္းမ်ားက မိမိအား ယံုၾကည္ရသူအျဖစ္ ေတြ႕ရွိမွသာ မိမိ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈေနာက္သို႔ လိုက္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ ႐ိုးသားသည့္ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားႏွင့္ တာ၀န္ခံမႈမ်ားကို အားေပးက်င့္သံုးရမည္ျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအေနျဖင့္ လူအမ်ားအား မိမိ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈေနာက္သို႔ လိုက္ေစလိုပါက ယံုၾကည္မႈအား ေရရွည္ခိုင္ျမဲေအာင္ တည္ေဆာက္သြားရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ဇူလိုင္လ ၆ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္း

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ျပည္တြင္းစစ္အရွည္ၾကာဆုံးႏွင့္ ယင္း၏ဆိုးရြားေသာ သက္ေရာက္မႈဒဏ္ကို ႀကီးစြာခံစားေနရေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံလည္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းကပင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား အဆုံးသတ္ႏုိင္ရန္ အစိုးရအဆက္ဆက္ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ႀကိဳးစားလာခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိရန္ ခက္ခဲေနဆဲျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရေပလိမ့္မည္။ အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလသို႔ ေရာက္ရွိလာသည့္တိုင္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ တိုက္ပြဲမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားမႈ မရွိျခင္းႏွင့္ စစ္မွန္ေသာၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသးသည္က တိုင္းျပည္အတြက္ ႀကီးမားေသာကြက္လပ္ တစ္ခုျဖစ္ေနေပသည္။ ယခင္သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က စတင္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကေသာ္လည္း အမ်ားေမွ်ာ္လင့္ေနသကဲ့သို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးသည္ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕မႈ မရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္လည္း မြန္ႏွင့္လားဟူအဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕မွ NCA လက္မွတ္ထိုးခဲ့ေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးသည္ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ထင္သေလာက္ မလြယ္ကူသည္ကို ေတြ႕ရျပန္သည္။ ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ အႏွစ္ခ်ဳပ္ၾကည့္လွ်င္ တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္၍ မရေသးျခင္းက ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကသည္။

ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ နားလည္မႈႏွင့္ ယုံၾကည္မႈသည္ မ်ားစြာအေရးႀကီးသည္။ ထိုအခ်က္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ အေလးအနက္ထားသည့္အတြက္ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ေတာင္တန္းျပည္မ မခြဲျခားဘဲ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ၾကည္ေရးရရွိရန္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၅ ၾသဂုတ္ ၁၅ တြင္ ဂ်ပန္မ်ားစစ္႐ႈံး၍ လက္နက္ခ်ၿပီးေနာက္ အဂၤလိပ္တို႔ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာေသာအခါ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား၏ သေဘာတူညီမႈရရွိရန္ လိုသည္ဟုဆိုသည့္အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ေတာင္တန္းေဒသရွိ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ားကို စည္း႐ုံးရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၂၈ တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ေျမျပန္႔ေတာင္တန္း ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအတြက္ ကခ်င္ေဒသခံလူထုႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ၍ မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းမိန္႔ခြန္းတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ “ဗမာတစ္က်ပ္၊ ကခ်င္တစ္က်ပ္ တန္းတူအခြင့္အေရးရမည္” ဟု ေျပာၾကားမႈသည္ သမိုင္းတြင္ခဲ့သည္။

ဗမာတစ္က်ပ္၊ ကခ်င္တစ္က်ပ္ႏွင့္ တုိင္းရင္းသားမ်ားအၾကား တန္းတူအခြင့္အေရးဆိုသည့္ အခ်က္မွာ ယေန႔တိုင္ ႐ႈတ္ေထြးမႈမ်ား၊ နက္နဲေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ျပႆနာတစ္ရပ္အျဖစ္ ရွိေနသည္မွာလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျပႆနာသည္ ႀကီးမားေသာ စိန္ေခၚမႈျဖစ္ၿပီး တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ အင္မတန္ခက္ခဲေသာ အေျခအေနတြင္ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ စာနာေထာက္ထားမႈႏွင့္ ငဲ့ညႇာမႈမျပဳႏုိင္ပါက တန္းတူအခြင့္အေရးအေပၚ ၎တို႔မွ ယုံၾကည္ကိုးစားမႈ ရွိလာႏုိင္မည္မဟုတ္ေပ။ သို႔ျဖစ္ရာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္သည့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးႏွင့္ စစ္မွန္ေသာၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္အတြက္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းၾကား ယုံၾကည္မႈ အျပည့္အ၀ ရရွိေစရန္ အတၱႏွင့္မာနတို႔ကို သတိျပဳဆင္ျခင္သင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

ဇူလိုင္လ ၅ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္