လိုအပ္မႈ မ်ားစြာ ၾကားက ကူညီသူ ေတာင့္တခဲ့ရသည့္ နာဂေဒသ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမမွစ၍ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး နာဂကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသတြင္ နန္းယြန္းၿမိဳ႕နယ္ ကဲဆန္ဆာလင္ေက်းရြာ၊ ကဲဆန္ကားလန္ေက်းရြာ၊ ကဲဆန္ေလာင္က်န္ေက်းရြာ၊ ရွိတ္ညိဳေက်းရြာ၊ ပြန္ရွိန္းေက်းရြာႏွင့္ လဟယ္ၿမိဳ႕နယ္ ထန္ေခၚလားမားေက်းရြာ၊ ယမ္းၾကံဳးေက်းရြာ၊ ထန္ေခၚေနာက္ကုန္း ေက်းရြာတို႔တြင္ ၀က္သက္ေရာဂါ အစုလိုက္ ျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး လူေသဆံုးမႈ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့သည့္အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ တစ္ခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ကူးစက္ေရာဂါမ်ားကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမလကတည္းက ျဖစ္ပြားမႈ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၾသဂုတ္တြင္ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္း စတင္ ျပင္းထန္ခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ေက်းရြာမ်ားတြင္ အမည္မသိ ကူးစက္ေရာဂါဟုသာ သိၾကၿပီး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးသူဦးေရ တျဖည္းျဖည္း မ်ားခဲ့သည္။ နာဂေဒသတြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲမႈေၾကာင့္ အကူအညီမ်ားကို အလ်င္အျမန္ မရရွိခဲ့ေပ။

နာဂလူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အစိုးရထံ အကူအညီမ်ားေပးရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထိုစဥ္က ထိေရာက္သည့္ တာ၀န္ယူမႈမ်ား မရွိခဲ့သည့္ အတြက္ အျခား ျပည္ပ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို႔ အကူအညီ ေတာင္းခံခဲ့ရၿပီး အကူအညီေပးမည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားက ၀င္ေရာက္ခြင့္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္ဟု နာဂ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

ေနာက္ဆံုး ရရွိထားသည့္ သတင္းမ်ားအရ နာဂေဒသတြင္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးသူဦးေရ ကေလးလူႀကီး စုစုေပါင္း ၉၀ ေက်ာ္ ရွိခဲ့သည္ဟု နာဂေဒသရွိ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

ေနာက္ပိုင္းတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ယူ ေစလႊတ္သည့္ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ားက လိုအပ္သည့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ေပးခဲ့ၿပီး အေရးေပၚ အစီအစဥ္ျဖင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ၀က္သက္ေရာဂါ အစုလိုက္ ျဖစ္ပြားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့သည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ထိုေဒသတြင္ ကုသေရး၊ ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံေရး အပါအ၀င္ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ ေရတိုေရရွည္ လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကေလးသူငယ္မ်ား အပါအ၀င္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူမ်ားကိုပါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိခဲ့ရာ နာဂေဒသတြင္ စားနပ္ရိကၡာ ျပတ္လပ္မႈႏွင့္ ၾကံဳေတြ႕ရျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆး လႊမ္းၿခံဳႏုိင္မႈ အားနည္းျခင္း၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား မရွိျခင္း၊ ေက်းလက္ေဆးေပးခန္းမ်ား မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္း၊ ေဆး၀ါးႏွင့္ ေဆးပစၥည္း ကိရိယာမ်ား လံုေလာက္မႈ မရွိျခင္း၊ က်န္းမာေရး အသိပညာေပးမႈ အားနည္းျခင္း၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း ခက္ခဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း နာဂလူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

နာဂေဒသတြင္ ၀က္သက္ေရာဂါ အစုလိုက္ ျဖစ္ပြားမႈအျပင္ ငွက္ဖ်ား၊ တုပ္ေကြး၊ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ စသည့္ အျခား ကူးစက္ေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ၾသဂုတ္လ အတြင္းက နာဂ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ကူးစက္ေရာဂါ အေျခအေန၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ကူညီေထာက္ပံ့မႈ အခက္အခဲ ၾကံဳေတြ႕ေနရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲကိုလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထို သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည့္ နာဂေဒသသည္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲေသာ ေဒသတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ စားနပ္ရိကၡာ ေခါင္းပါးျခင္း ေဘးဒဏ္ ၾကံဳေတြ႕ရေလ့ရွိေၾကာင္း၊ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရ၏ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းျခင္း၊ အေရးေပၚ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းမ်ား အခ်ိန္မီ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ႏုိင္သည့္ စနစ္ မရွိျခင္း၊ အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ေျပးညီ သတင္းအခ်က္အလက္ ျဖန္႔ေ၀ႏုိင္သည့္ စနစ္မ ရွိျခင္း၊ ေအာက္ေျခ အဆင့္တြင္ အေရးေပၚ အေျခအေန စီမံခန္႔ခြဲေရးအတြက္ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းလုပ္ေဆာင္သည့္ ယႏၲရား မရွိျခင္း၊ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းမ်ား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးရန္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီေပးႏုိင္မႈ မရွိျခင္းမ်ား ၾကံဳေတြ႕ေနရေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။

ထိုသတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ အဓိကအားျဖင့္ နာဂေဒသသို႔ အေရးေပၚ တုံ႔ျပန္ေရး အစီအစဥ္မ်ား အျမန္ဆံုး လုပ္ေဆာင္ေပးရန္၊ ျမန္ဆန္ထိေရာက္သည့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္မ်ား ဖန္တီးေပးရန္၊ က်န္းမာေရး ေဆးအဖြဲ႕မ်ား ရြာမ်ားသို႔ အျမန္ဆံုးေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီး အျခား အခ်က္မ်ား ပါ၀င္သည့္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကိုလည္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ်က္ တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အစိုးရ အေနျဖင့္ နာဂေဒသရွိ က်န္းမာေရး အေျခအေန တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေရးအတြက္ အစိုးရမွ လက္ရွိ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနေသာ နာဂေဒသရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္ အေရးေပၚ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊ အစိုးရမွ ဦးေဆာင္၍ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည့္ ေက်းရြာမ်ားတြင္ အဓိက (အေရးေပၚ) လိုအပ္လ်က္ ရွိသည့္ အစာအာဟာရႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ား အခ်ိန္မီ ေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေရးအတြက္ ၾကံဳေတြ႕ေနရသည့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲကို ေျဖရွင္းေပးရန္ ဥပမာ-ရဟတ္ယာဥ္မ်ား အသံုးျပဳႏုိင္ေရး ညိႇႏႈိင္းစီစဥ္ေပးျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အစိုးရဌာနမ်ား အေနျဖင့္ အကူအညီေပးရန္ အဆင္သင့္ ေစာင့္ဆိုင္းေနေသာ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ေဒသခံ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ လူသားခ်င္း စာနာသည့္ အေထာက္အပံ့ ေပးႏုိင္ေရး အတြက္ အျမန္ဆံုး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ထို သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ နာဂေဒသတြင္ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ကူညီေထာက္ပံ့ႏုိင္ေရးအတြက္ တိုင္းရင္းသား လူငယ္မ်ားက ေတးသီခ်င္းမ်ား သီဆိုၿပီး အလွဴေငြ ေကာက္ခံျခင္းမ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

လက္ရွိတြင္ နာဂေဒသ၌ ၀က္သက္ေရာဂါ အစုလိုက္ ျဖစ္ပြားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္းေဒသရွိ ျပည္သူမ်ားမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို မ်ားစြာ လိုအပ္ေနဆဲ ျဖစ္သည့္အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား က႑တြင္ ျပန္လည္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Writer: 
အိသဥၨာေက်ာ္