အမ်ားျပည္သူ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ခဲ့ရသည့္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ဂယက္

ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၇၃ ႏိုင္ငံတြင္ ကူးစက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါကို ႏုိင္ငံတိုင္းက ဦးစားေပး တိုက္ဖ်က္ရမည့္ နံပါတ္ (၁) ေရာဂါအျဖစ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာက က်င္းပသည့္ အေရးေပၚ ေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းတြင္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။  

ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕က ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ားကိုလည္း ႏုိင္ငံအလိုက္ တိတိက်က် ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး လိုအပ္သည့္ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ား၊ ေဆး၀ါးမ်ား ၀ယ္ယူႏိုင္ရန္ ရန္ပံုေငြ ရရွိေရး ႀကိဳးပမ္းေနသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ (IHR Emergency Committee) သည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁ ရက္တြင္  က်င္းပေသာ အေရးေပၚ အစည္းအေ၀းတြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သယ္ေဆာင္ေသာ ေအးဒီးစ္ျခင္က်ား ကိုက္ျခင္းမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါႏွင့္ Microcephaly အပါအ၀င္ အျခား Neurologic disorders ျဖစ္ပြားႏုိင္မႈတို႔ ဆက္စပ္ႏုိင္ေျခရွိမႈႏွင့္ အျခား အၾကံျပဳ တင္ျပခ်က္မ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး အေရးေပၚ အေျခအေန (Public Health Emergency of International Concern)အျဖစ္ သတ္မွတ္ ေၾကညာခဲ့သည္။

ဇီကာေရာဂါ လကၡဏာ သံသယရွိသူ ႏုိင္ငံျခားသူ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေတြ႕ရွိသျဖင့္ လိုအပ္ေသာ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ စစ္ေဆးမႈ ရလဒ္မ်ားအရ ဇီကာေရာဂါ ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိေၾကာင္း ေအာက္တိုဘာ ၂၇ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံခဲ့ရသည့္ ႏုိင္ငံျခားသူ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးမွာ လြန္ခဲ့ေသာ လပိုင္းအတြင္းက ဇီကာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္ဖူးေၾကာင္း၊ ဇီကာသံသယ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အဆိုပါ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္တိုင္ က်န္းမာေရး ဌာနသို႔ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ လိုအပ္သည့္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အတြက္ ေရာဂါကို ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရး အေျခအေန ေကာင္းမြန္ၿပီး စိုးရိမ္ရသည့္ အေနအထားတြင္ မရွိေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး ဌာနက ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဇီကာေရာဂါ စတင္ေတြ႕ရွိၿပီးေနာက္ ပိုးေလာက္လန္းႏွင့္ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ျခင္မ်ားတြင္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ ရွိ၊ မရွိ ရွာေဖြ သုေတသနျပဳသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဇီကာကူးစက္ခံရသူ မေတြ႕မီ ကတည္းက ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိ ႏုိင္ငံတကာ ခရီးသြား အ၀င္အထြက္ မ်ားသည့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးကို ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခ အမ်ားဆံုး တိုင္းေဒသႀကီးအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ ပိုးေလာက္လန္းႏွင့္ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ ကိုယ္၀န္ယူရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ား အေနျဖင့္လည္း ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားသို႔ မသြားရန္ႏွင့္ မျဖစ္မေန သြားေရာက္ရန္ ရွိပါက ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ေနထိုင္ရန္ တိုက္တြန္းထားၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ရွိေနသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ ျပန္လာသူ ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ား အေနျဖင့္လည္း ေလးလမွ ေျ့ခာက္လအတြင္း ကိုယ္၀န္ မယူရန္ ပညာေပး တိုက္တြန္းမႈမ်ားလည္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနက ဇီကာဗိုင္းရပ္ေရာဂါ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အေနျဖင့္ လူထုအေျချပဳႏွင့္ ေဆး႐ံုအေျချပဳ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး သံသယလူနာ ၃၀ ထံမွ ေသြးႏွင့္ ဆီး ဓာတ္ခြဲနမူနာမ်ား ရယူ၍ ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးခဲ့သည္။ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါလကၡဏာရွိသူ ၃၀ အား စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ၃၁ ဦးေျမာက္တြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရသူ ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လက္ရွိ အခ်ိန္အထိ သံသယ လူနာ ၅၀ ထံမွ ေသြးႏွင့္ဆီး ဓာတ္ခြဲနမူနာမ်ား ရယူ၍ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး ဓာတ္ခြဲမႈဆိုင္ရာ ဌာန (ရန္ကုန္) တြင္ ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ စမ္းသပ္စစ္ေဆးခဲ့ရာ လူနာအားလံုးတြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ မေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ေဆး႐ံုအေျချပဳ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈ အရ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ ဦးေခါင္းေသးငယ္ေသာ ကေလးေမြးဖြားမႈမ်ား လက္ရွိအခ်ိန္အထိ မေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့သည္။

ကမၻာ့ႏုိင္ငံ အခ်ဳိ႕တြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းသြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ႏုိ၀င္ဘာ ဒုတိယပတ္တြင္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး အေရးေပၚ အေျခအေန အျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္ခဲ့သည္။ အေရးေပၚ အေျခအေန အျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္လိုက္ေသာ္လည္း ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ႏုိင္ငံအလိုက္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့ၿပီး သတ္မွတ္လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိသည္ဟု သိရသည့္အတြက္၂၀၁၆ ခုႏွစ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား က႑တြင္ ျပန္လည္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Writer: 
အိသဥၨာေက်ာ္